diff --git a/services/presentation/tests/test_kontrola_dostepu.py b/services/presentation/tests/test_kontrola_dostepu.py
index f9fbb2b..c5c1efe 100644
--- a/services/presentation/tests/test_kontrola_dostepu.py
+++ b/services/presentation/tests/test_kontrola_dostepu.py
@@ -12,6 +12,7 @@ DWIE WŁASNOŚCI, KTÓRYCH PILNUJE TEN PLIK
    pozycji w menu, brak rysunków w źródle strony.
 """
 import json
+import os
 import pathlib
 
 import pytest
@@ -315,40 +316,80 @@ def test_deleting_an_account_cannot_touch_the_administrator(env, monkeypatch):
 # Ekran kont to JEDYNE miejsce, z którego administrator może naprawić problem
 # z magazynem — więc musi na nim przeczytać, co i gdzie jest nie tak. Gołe 500
 # (tak było na pierwszym wdrożeniu) zostawia go z niczym.
+#
+# AWARIĘ WYMUSZAMY PODMIANĄ, NIE PRAWAMI PLIKU. Pierwsza wersja robiła chmod 000
+# i chmod 555 — i przechodziła lokalnie, a padała w CI, bo CI działa jako ROOT,
+# a root omija bity uprawnień w Linuksie. Test zależny od tego, kto go uruchamia,
+# jest gorszy niż jego brak: daje fałszywe poczucie pokrycia i zapala się
+# w miejscu, które z badaną rzeczą nie ma nic wspólnego.
+#
+# Podmiana jest przy okazji CELNIEJSZA: sprawdzamy dokładnie ten punkt, w którym
+# system plików mówi „nie", zamiast liczyć, że da się go do tego zmusić.
 
-def _unreadable(tmp_path, monkeypatch, mode):
-    d = tmp_path / "stan"
-    d.mkdir()
-    monkeypatch.setenv("ACCOUNTS_FILE", str(d / "accounts.json"))
-    d.chmod(mode)
-    return d
+def _fail_reading_accounts(monkeypatch, exc=PermissionError(13, "Permission denied")):
+    """Odczyt PLIKU KONT wywala się; wszystko inne (szablony!) czyta normalnie."""
+    import builtins
+
+    from app import accounts as store
+
+    real_open, target = builtins.open, store.store_path()
+
+    def guarded(file, *a, **kw):
+        if str(file) == target:
+            raise exc
+        return real_open(file, *a, **kw)
+
+    monkeypatch.setattr(builtins, "open", guarded)
 
 
 def test_unreadable_store_explains_itself_instead_of_500(env, tmp_path, monkeypatch):
-    d = _unreadable(tmp_path, monkeypatch, 0o000)
-    try:
-        c = _client(monkeypatch)
-        r = c.get("/accounts", headers=_auth("szef", "tajne-szefa"))
-        assert r.status_code == 200, "problem z magazynem nie może wywalać strony"
-        assert "Nie mogę odczytać pliku kont" in r.text
-        assert str(d / "accounts.json") in r.text, "komunikat ma podać ŚCIEŻKĘ"
-    finally:
-        d.chmod(0o755)
+    monkeypatch.setenv("ACCOUNTS_FILE", str(tmp_path / "stan" / "accounts.json"))
+    _fail_reading_accounts(monkeypatch)
+
+    c = _client(monkeypatch)
+    r = c.get("/accounts", headers=_auth("szef", "tajne-szefa"))
+    assert r.status_code == 200, "problem z magazynem nie może wywalać strony"
+    assert "Nie mogę odczytać pliku kont" in r.text
+    assert "accounts.json" in r.text, "komunikat ma podać ŚCIEŻKĘ"
 
 
 def test_read_only_store_refuses_to_save_with_a_reason(env, tmp_path, monkeypatch):
-    d = _unreadable(tmp_path, monkeypatch, 0o555)
+    """Podmieniamy mkstemp, bo to ON wywala się PIERWSZY przy katalogu tylko do
+    odczytu — jeszcze zanim dojdzie do zapisu i podmiany pliku. Obudowanie samego
+    os.replace niczego by nie dało i właśnie tego dotyczyła poprawka."""
+    import tempfile
+
+    monkeypatch.setenv("ACCOUNTS_FILE", str(tmp_path / "stan" / "accounts.json"))
+    monkeypatch.setattr(tempfile, "mkstemp",
+                        lambda *a, **kw: (_ for _ in ()).throw(
+                            PermissionError(13, "Read-only file system")))
+
+    c = _client(monkeypatch)
+    r = c.post("/accounts/create", headers=_auth("szef", "tajne-szefa"),
+               follow_redirects=False,
+               data={"login": "ala", "password": "x", "granted": ["chart"]})
+    assert r.status_code == 303
+    # Komunikat jedzie w parametrze zapytania, więc jest zakodowany —
+    # porównanie na surowym nagłówku sprawdzałoby procenty, nie treść.
+    from urllib.parse import unquote_plus
+
+    assert "Nie mogę zapisać pliku kont" in unquote_plus(r.headers["location"])
+
+
+@pytest.mark.skipif(os.geteuid() == 0,
+                    reason="root omija bity uprawnień — sprawdzian nic by nie znaczył")
+def test_real_file_permissions_produce_the_same_message(env, tmp_path, monkeypatch):
+    """Kontrola, że podmiana wyżej odpowiada RZECZYWISTOŚCI, a nie tylko sama
+    sobie. Pomijana przy uruchomieniu z roota — czyli w CI."""
+    d = tmp_path / "stan"
+    d.mkdir()
+    monkeypatch.setenv("ACCOUNTS_FILE", str(d / "accounts.json"))
+    d.chmod(0o000)
     try:
         c = _client(monkeypatch)
-        r = c.post("/accounts/create", headers=_auth("szef", "tajne-szefa"),
-                   follow_redirects=False,
-                   data={"login": "ala", "password": "x", "granted": ["chart"]})
-        assert r.status_code == 303
-        # Komunikat jedzie w parametrze zapytania, więc jest zakodowany —
-        # porównanie na surowym nagłówku sprawdzałoby procenty, nie treść.
-        from urllib.parse import unquote_plus
-
-        assert "Nie mogę zapisać pliku kont" in unquote_plus(r.headers["location"])
+        r = c.get("/accounts", headers=_auth("szef", "tajne-szefa"))
+        assert r.status_code == 200
+        assert "Nie mogę odczytać pliku kont" in r.text
     finally:
         d.chmod(0o755)