feat(bezpieczeństwo): konta imienne i dziennik audytowy (PRE-17)
build / build (push) Successful in 17s
Testy / Testy warstwy logicznej (silnik) (push) Successful in 10m29s
Testy / Testy warstwy prezentacji (dostęp do baz) (push) Successful in 9m28s
Testy / Testy warstwy bazodanowej (ochrona baz) (push) Successful in 9m25s
Testy / Build obrazu silnika B (swisseph) (push) Successful in 11s
Testy / Kontrola składni wszystkich warstw (push) Successful in 8s

Jedno wspólne hasło nie mówiło, KTO sięgał do baz, a odebranie dostępu jednej
osobie wymagało zmiany hasła wszystkim. Przy bazach o realnej wartości handlowej
to za mało.

KONTA IMIENNE: `APP_USERS='alicja:scrypt$…,bartek:scrypt$…'`. Hash liczy scrypt ze
STDLIB — zero nowych zależności; hasła nie ma w konfiguracji jawnie. Zakładanie
konta: scripts/make_user.py (hasło interaktywnie, nie w historii powłoki).
Odebranie dostępu = usunięcie wpisu, reszta nie zmienia haseł.

Gdy APP_USERS jest ustawione, wspólne APP_PASSWORD PRZESTAJE działać (ostrzeżenie
przy starcie) — działające obok kont byłoby tylnym wejściem bez śladu w dzienniku.
Dopóki APP_USERS nie jest ustawione, stary tryb działa jak dotąd (zgodność wstecz).

DZIENNIK AUDYTOWY: każde żądanie zostawia wpis „kto, skąd, co, status, ILE
rekordów, ile ms". Liczba rekordów jest tu sednem — pojedyncze zapytanie wygląda
niewinnie, suma pokazuje powolne wypompowywanie bazy przez osobę uprawnioną.
Liczona dla wyszukiwarki sygnifikatorów, raportu i eksportu do Excela (ten wynosi
najwięcej naraz). W logach NIE MA treści — ani rekordów, ani promptów.

Dwa realne błędy złapane po drodze:
- `secrets.compare_digest` rzuca TypeError na znakach spoza ASCII, więc hasło z
  polskimi literami wywracało logowanie błędem 500 zamiast odmowy (błąd ZASTANY,
  sprzed tej zmiany) — porównujemy teraz bajty;
- dziennik był PUSTY na żywym serwerze: domyślna konfiguracja uvicorna nie
  obsługuje naszych loggerów. Niewidoczny dziennik jest gorszy niż jego brak,
  więc audyt dostał własny handler na stdout. Oba przypadki mają testy regresji.

Instrukcja wdrożeniowa: docs/konta-i-audyt.md. Testy: +15. Prezentacja 243.

Co-Authored-By: Claude Opus 4.8 <noreply@anthropic.com>
This commit was merged in pull request #54.
This commit is contained in:
2026-08-03 21:47:18 +02:00
committed by gitea
parent dd32f7e82f
commit d3d9b365fe
5 changed files with 426 additions and 22 deletions
+65
View File
@@ -0,0 +1,65 @@
# Konta imienne i dziennik audytowy (PRE-17)
Zamiast jednego wspólnego hasła: **konta imienne**, bo przy bazach o realnej
wartości handlowej trzeba wiedzieć **kto** sięgał do treści — i móc odciąć jedną
osobę bez zmiany hasła całej reszcie.
## Zakładanie konta
Hasło podajesz interaktywnie (nie trafia do historii powłoki ani do listy procesów);
na wyjściu dostajesz **hash**, nie hasło:
```bash
cd services/presentation && python scripts/make_user.py alicja
```
Wynik wklejasz do `APP_USERS` (wpisy po przecinku):
```
APP_USERS='alicja:scrypt$…,bartek:scrypt$…'
```
Hash liczy `scrypt` ze stdlib — **bez nowych zależności**. Sekret ustawiasz jak
resztę (`kubectl create secret …`, `secretKeyRef`), nigdy w repo GitOps.
## Odebranie dostępu jednej osobie
Usuń jej wpis z `APP_USERS` i zrestartuj `presentation`. **Pozostali nie zmieniają
haseł** — to była główna bolączka wspólnego hasła.
## Uwaga: wspólne hasło przestaje działać
Gdy `APP_USERS` jest ustawione, stare `APP_PASSWORD` **nie działa** (aplikacja
zgłasza to ostrzeżeniem przy starcie). Celowo: działające obok kont wspólne hasło
byłoby tylnym wejściem bez śladu w dzienniku, czyli dokładnie problemem, który to
wymaganie zamyka. Po migracji usuń `APP_PASSWORD` z konfiguracji.
Zgodność wstecz: dopóki `APP_USERS` **nie** jest ustawione, `APP_USER`/`APP_PASSWORD`
działa jak dotąd — aktualizacja nie wywraca istniejącego wdrożenia.
## Dziennik audytowy
Każde żądanie do chronionej ścieżki zostawia wpis na stdout (w k8s zbierany
standardowo):
```
2026-08-03 21:45:44 INFO AUDYT user=alicja ip=10.1.2.3 method=POST path=/interpret status=200 records=428 ms=1530
```
| Pole | Znaczenie |
|---|---|
| `user` | kto (`-` przy nieudanym logowaniu — nie podpowiadamy, które konto istnieje) |
| `path`, `method`, `status` | co robił i z jakim skutkiem |
| `records` | **ile rekordów baz** oddaliśmy (`-` gdy żądanie nie dotyka baz) |
| `ms` | czas obsługi |
`records` jest tu najważniejsze: pojedyncze zapytanie wygląda niewinnie, ale suma
pokazuje **powolne wypompowywanie bazy** przez osobę uprawnioną — czego żadne
uwierzytelnienie nie wykryje. Liczone m.in. dla wyszukiwarki sygnifikatorów,
raportu interpretacji i **eksportu do Excela** (ten wynosi najwięcej naraz).
**W dzienniku nie ma treści** — ani rekordów, ani promptów, ani danych
urodzeniowych. Logi byłyby kolejnym nośnikiem wycieku; do wykrycia nadużycia
wystarczą metadane i liczby.
Poziom sterujesz przez `AUDIT_LEVEL` (domyślnie `INFO`).