fix(llm): konfiguracja per dostawca — przelacznik w UI byl iluzja

UI pozwala wybrac dostawce przy KAZDYM zadaniu, ale factory czytalo jedna
wspolna trojke LLM_MODEL / LLM_BASE_URL / LLM_API_KEY dla wszystkich. Na
klastrze LLM_BASE_URL trzeba ustawic na lokalny model (localhost:11434 w podzie
nie istnieje) — i wtedy:
  - wybor „OpenAI" wysylal zadanie do Ollamy,
  - LLM_MODEL=llama3.1:8b kazal Anthropic uzyc modelu llama,
  - jeden LLM_API_KEY nie moze byc kluczem OpenAI i Anthropic naraz.
Czyli nie bylo miejsca, w ktore dalo sie sensownie wpisac klucze do chmury.

- konfiguracja per dostawca: <DOSTAWCA>_MODEL / _BASE_URL / _API_KEY
  (LOCAL_*, OPENAI_*, ANTHROPIC_*),
- zgodnosc wstecz: wspolne LLM_* dziala nadal, ale stosuje sie WYLACZNIE do
  dostawcy domyslnego (LLM_PROVIDER) — instalacja jednodostawcowa bez zmian,
- Anthropic dostal brakujaca walidacje klucza (mial ja tylko OpenAI),
- komunikat bledu wskazuje konkretna zmienna do ustawienia.

Testy regresyjne pilnuja, ze ustawienia jednego dostawcy NIE przeciekaja na
pozostalych. Calosc: 143 passed / 1 skipped.

Co-Authored-By: Claude Opus 4.8 <noreply@anthropic.com>

.env.example

@@ -0,0 +1,17 @@
+# Skopiuj do .env i dostosuj.
+
+# --- warstwa bazodanowa ---
+DATA_PROVIDER=excel          # excel | sql
+EXCEL_DIR=./services/data/data_files
+CACHE_DIR=./services/data/.cache
+INDEXED_KEYS=name,id,symbol
+HEADER_SCAN_ROWS=15
+QUERY_CACHE_SIZE=512
+QUERY_CACHE_TTL=300
+SQL_URL=sqlite:///./.cache/astrololo.db
+
+# --- warstwa logiczna ---
+DATA_URL=http://localhost:8002
+
+# --- warstwa prezentacji ---
+LOGIC_URL=http://localhost:8001

.gitea/workflows/build-swisseph.yaml

@@ -0,0 +1,32 @@
+name: build-swisseph
+
+# Osobny pipeline dla silnika B (Swiss Ephemeris, AGPL) — celowo ODDZIELONY od
+# głównego build.yaml (data/logic/presentation). Buduje się tylko, gdy zmienia się
+# sam silnik, i nie miesza obrazu AGPL do pipeline'u permisywnego produktu.
+#
+# Obraz konsumuje profil deployu `astrololo-swisseph` w repo `deploy`.
+on:
+  push:
+    branches: [master]
+    paths:
+      - 'services/engine-swisseph/**'
+      - '.gitea/workflows/build-swisseph.yaml'
+  workflow_dispatch: {}          # ręczne odpalenie (bootstrap pierwszego obrazu)
+
+jobs:
+  build:
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - name: Login
+        run: echo "${{ secrets.REGISTRY_TOKEN }}" | docker login gitea.czernobog.pl -u gitea --password-stdin
+      - name: Build & push engine-swisseph (AGPL, izolowany)
+        run: |
+          TAG=${GITHUB_SHA::8}
+          IMG=gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-engine-swisseph
+          # Obraz kompiluje pyswisseph ze źródeł (brak wheeli dla cp312) — build jest
+          # zarazem realnym testem Dockerfile'a.
+          docker build -t $IMG:$TAG -t $IMG:latest ./services/engine-swisseph
+          docker push $IMG:$TAG
+          docker push $IMG:latest
+          echo "Zbudowano i wypchnięto: $IMG:$TAG (+ latest)"

.gitea/workflows/build.yaml

@@ -0,0 +1,19 @@
+name: build
+on:
+  push:
+    branches: [master]
+jobs:
+  build:
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - name: Login
+        run: echo "${{ secrets.REGISTRY_TOKEN }}" | docker login gitea.czernobog.pl -u gitea --password-stdin
+      - name: Build & push (data, logic, presentation)
+        run: |
+          TAG=${GITHUB_SHA::8}
+          for SVC in data logic presentation; do
+            docker build -t gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-$SVC:$TAG ./services/$SVC
+            docker push  gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-$SVC:$TAG
+          done
+          echo "Tag: $TAG"

.gitea/workflows/tests.yml

@@ -0,0 +1,116 @@
+name: Testy
+
+# Odpala się przy każdym pushu (dowolna gałąź) oraz dla pull requestów do master.
+on:
+  push:
+  pull_request:
+    branches: [master]
+
+jobs:
+  logic-tests:
+    name: Testy warstwy logicznej (silnik)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+
+      - name: Python 3.12 (jak w obrazach Dockera)
+        uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/logic/requirements-dev.txt
+
+      # Jądro efemeryd JPL (de421.bsp, ~17 MB). Cache'ujemy je między runami.
+      - name: Cache jądra efemeryd
+        uses: actions/cache@v4
+        with:
+          path: services/logic/.ephemeris
+          key: ephemeris-de421
+
+      # Pobieramy jawnie (a nie licząc na auto-pobranie przez Skyfield), żeby
+      # brak jądra był twardym błędem, a nie cichym pomijaniem testów.
+      - name: Pobierz jądro efemeryd (gdy brak w cache)
+        run: |
+          mkdir -p services/logic/.ephemeris
+          if [ ! -s services/logic/.ephemeris/de421.bsp ]; then
+            curl -fSL --retry 3 --max-time 300 \
+              -o services/logic/.ephemeris/de421.bsp \
+              https://ssd.jpl.nasa.gov/ftp/eph/planets/bsp/de421.bsp
+          fi
+          ls -lh services/logic/.ephemeris/de421.bsp
+
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/logic/requirements-dev.txt
+
+      # CI=true (ustawiane przez GitHub) sprawia, że brak silnika = błąd,
+      # a nie pominięcie — patrz tests/conftest.py.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/logic
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+          EPHEMERIS_DIR: ${{ github.workspace }}/services/logic/.ephemeris
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  presentation-tests:
+    name: Testy warstwy prezentacji (dostęp do baz)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/presentation/requirements-dev.txt
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/presentation/requirements-dev.txt
+      # Bramka chroniąca oryginalne bazy — nietestowany kod ochronny jest gorszy
+      # niż jego brak, bo daje złudzenie zabezpieczenia.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/presentation
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  swisseph-image:
+    name: Build obrazu silnika B (swisseph)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+
+      # Obraz kompiluje pyswisseph ze źródeł (brak wheeli dla cp312), więc ten
+      # build jest realnym testem Dockerfile'a — nie tylko pobraniem paczek.
+      - name: docker build
+        run: docker build -t astrololo/engine-swisseph:ci services/engine-swisseph
+
+      - name: Smoke test (health + pozycje)
+        run: |
+          docker run -d --name swe -p 8003:8003 astrololo/engine-swisseph:ci
+          for i in $(seq 1 30); do
+            curl -fsS http://localhost:8003/health >/dev/null 2>&1 && break
+            sleep 1
+          done
+          curl -fsS http://localhost:8003/health
+          echo
+          # Horoskop referencyjny (30.04.1984) — ten sam, na którym opieramy testy
+          # silnika własnego; sprawdzamy, że silnik B faktycznie liczy.
+          curl -fsS -X POST http://localhost:8003/positions \
+            -H 'Content-Type: application/json' \
+            -d '{"when_utc":"1984-04-30T09:20:00Z","lat":50.0647,"lon":19.9450}'
+          echo
+
+      - name: Logi kontenera (gdy coś padło)
+        if: failure()
+        run: docker logs swe || true
+
+  compile-all:
+    name: Kontrola składni wszystkich warstw
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+      # Sam kompilator — bez instalowania zależności warstw (w tym AGPL-owego
+      # silnika swisseph, który nie wchodzi do produktu).
+      - name: py_compile
+        run: python -m compileall -q services

.gitignore

@@ -0,0 +1,25 @@
+# Python
+__pycache__/
+*.py[cod]
+.venv/
+venv/
+*.egg-info/
+
+# Cache warstwy bazodanowej (regenerowalny)
+services/data/.cache/
+*.parquet
+*.db
+
+# Cache efemeryd silnika własnego (pobierane jądra JPL, regenerowalne)
+services/logic/.ephemeris/
+*.bsp
+
+# Dane wejściowe (duże pliki Excela trzymane poza repo)
+services/data/data_files/*.xlsx
+!services/data/data_files/.gitkeep
+
+# Narzędzia
+.env
+.DS_Store
+.idea/
+.vscode/

Makefile

@@ -0,0 +1,80 @@
+.PHONY: help install up down sample reindex migrate sql test clean-cache \
+        dev-data dev-logic dev-presentation
+
+# Autodetekcja narzędzia compose: nowe "docker compose" albo stare "docker-compose".
+COMPOSE := $(shell if docker compose version >/dev/null 2>&1; then echo "docker compose"; \
+                   elif command -v docker-compose >/dev/null 2>&1; then echo "docker-compose"; fi)
+
+# Python aktywnego środowiska (venv). Nadpisz: make install PY=python3.12
+PY ?= python
+
+help:
+	@echo "install          - zainstaluj zależności WSZYSTKICH warstw do aktywnego venv"
+	@echo "sample           - wygeneruj przykładowe pliki .xlsx"
+	@echo "dev-data         - uruchom warstwę danych lokalnie (:8002)"
+	@echo "dev-logic        - uruchom warstwę logiczną lokalnie (:8001)"
+	@echo "dev-presentation - uruchom warstwę prezentacji lokalnie (:8000)"
+	@echo "test             - testy warstwy logicznej (silnik efemeryd)"
+	@echo "clean-cache      - wyczyść regenerowalny cache warstwy danych"
+	@echo "reindex          - zbuduj cache + indeks warstwy bazodanowej"
+	@echo "migrate          - ETL: Excel -> SQL"
+	@echo "up / down        - uruchom / zatrzymaj cały stos (Docker; wykryto: $(COMPOSE))"
+	@echo "sql              - Docker z warstwą SQL (DATA_PROVIDER=sql)"
+	@echo ""
+	@echo "Szybki start lokalny (bez Dockera), w 3 terminalach:"
+	@echo "  make install"
+	@echo "  make sample        # opcjonalnie: dane przykładowe"
+	@echo "  make dev-data      # terminal 1"
+	@echo "  make dev-logic     # terminal 2"
+	@echo "  make dev-presentation  # terminal 3  ->  http://localhost:8000"
+
+# --- instalacja zależności do aktywnego środowiska ---
+install:
+	$(PY) -m pip install \
+		-r services/data/requirements.txt \
+		-r services/logic/requirements.txt \
+		-r services/presentation/requirements.txt
+	@echo "OK. Zależności warstw zainstalowane. (Silnik AGPL 'engine-swisseph' instaluje się osobno.)"
+
+sample:
+	cd services/data && $(PY) scripts/make_sample_data.py
+
+reindex:
+	cd services/data && $(PY) -m app.ingest.build_index
+
+migrate:
+	cd services/data && $(PY) -m app.ingest.to_sql
+
+test:
+	cd services/logic && PYTHONPATH=. $(PY) -m pytest tests -q
+
+clean-cache:
+	rm -rf services/data/.cache/* services/logic/.ephemeris/* 2>/dev/null || true
+	@echo "Cache wyczyszczony."
+
+# --- lokalny dev (3 osobne terminale) ---
+dev-data:
+	cd services/data && uvicorn app.main:app --reload --port 8002
+
+dev-logic:
+	cd services/logic && DATA_URL=http://localhost:8002 uvicorn app.main:app --reload --port 8001
+
+dev-presentation:
+	cd services/presentation && LOGIC_URL=http://localhost:8001 uvicorn app.main:app --reload --port 8000
+
+# --- Docker (opcjonalnie) ---
+up:
+	@if [ -z "$(COMPOSE)" ]; then \
+		echo "Nie znaleziono Docker Compose (ani 'docker compose', ani 'docker-compose')."; \
+		echo "Użyj trybu lokalnego: make install, potem dev-data / dev-logic / dev-presentation."; \
+		exit 1; \
+	fi
+	$(COMPOSE) up --build
+
+down:
+	@if [ -z "$(COMPOSE)" ]; then echo "Brak Docker Compose."; exit 1; fi
+	$(COMPOSE) down
+
+sql:
+	@if [ -z "$(COMPOSE)" ]; then echo "Brak Docker Compose."; exit 1; fi
+	DATA_PROVIDER=sql $(COMPOSE) up --build

README.md

@@ -1 +1,76 @@
-# astrololo 
+# astrololo
+
+Aplikacja w **modelu trójwarstwowym**, w pełni modułowa: trzy niezależne usługi,
+każda komunikuje się wyłącznie z sąsiadem (nigdy „przez głowę”).
+
+```
+┌──────────────────────┐   formularz (w dół)   ┌──────────────────────┐   zapytanie (w dół)   ┌──────────────────────┐
+│  PREZENTACJA (:8000) │ ───────────────────▶ │   LOGICZNA (:8001)   │ ───────────────────▶ │  BAZODANOWA (:8002)  │
+│  strona WWW + form   │ ◀─────────────────── │  reguły biznesowe    │ ◀─────────────────── │  wyszukiwanie danych │
+└──────────────────────┘   wyniki (w górę)     └──────────────────────┘   dane (w górę)       └──────────────────────┘
+        HTML/UI                                    pośrednik + logika                         Excel(+cache) ▸ SQL
+```
+
+Każda warstwa to osobny katalog, osobny `requirements.txt`, osobny `Dockerfile`
+i osobne README. Komunikacja przez HTTP/JSON. Warstwa zna **tylko adres warstwy
+bezpośrednio pod nią** — nic o jej wnętrzu.
+
+| Warstwa | Katalog | Zna w dół | Zadanie |
+|--------|---------|-----------|---------|
+| Prezentacji | [`services/presentation`](services/presentation) | `LOGIC_URL` | serwuje stronę, przekazuje formularz, renderuje wyniki |
+| Logiczna | [`services/logic`](services/logic) | `DATA_URL` | reguły biznesowe, tłumaczenie zapytań, opracowanie wyników |
+| Bazodanowa | [`services/data`](services/data) | pliki Excela / SQL | **tylko** wyszukiwanie danych i podanie ich w górę |
+
+## Szybki start (Docker)
+```bash
+make sample      # przykładowe pliki .xlsx do warstwy bazodanowej
+make up          # zbuduj i uruchom 3 warstwy
+# otwórz http://localhost:8000
+```
+
+## Szybki start (lokalnie, bez Dockera — zalecane)
+```bash
+python -m venv .env && source .env/bin/activate   # venv (jednorazowo)
+make install                                       # zależności WSZYSTKICH warstw
+make sample                                        # opcjonalnie: dane przykładowe
+```
+Potem w 3 osobnych terminalach (w każdym `source .env/bin/activate`):
+```bash
+make dev-data            # terminal 1  -> :8002
+make dev-logic           # terminal 2  -> :8001
+make dev-presentation    # terminal 3  -> :8000   ->  http://localhost:8000
+```
+> `make install` instaluje zależności wszystkich trzech warstw do aktywnego venv.
+> Testy silnika: `make test`. Wyczyszczenie cache: `make clean-cache`.
+
+## Modułowość — dowód
+- Wymień prezentację (np. na SPA/React) → reszta bez zmian, kontrakt `/api/query` stały.
+- Wymień bazę (Excel → SQL) → prezentacja i logika bez zmian (patrz niżej).
+- Każdą warstwę da się uruchomić, testować i wdrażać osobno.
+
+## Wydajność warstwy Excela — cache 4-poziomowy
+Dziś dane to setki dużych `.xlsx`, przeszukiwanych po **wykrytym nagłówku** i
+**układzie kolumn**. To kosztowne, więc warstwa bazodanowa ma cache (szczegóły:
+[`services/data/README.md`](services/data/README.md)):
+
+1. **Schemat (L1, SQLite)** — wykryty nagłówek + mapowanie kolumn zapisane raz na wersję pliku.
+2. **Dane (L2, Parquet)** — znormalizowany arkusz; kolejne odczyty 10–100× szybsze niż `.xlsx`.
+3. **Zapytania (L3, in-memory TTL/LRU)** — powtarzalne wyszukiwania natychmiast (łatwo podmienić na Redis).
+4. **Odwrócony indeks (L4, SQLite)** — `wartość → plik`; otwieramy tylko trafione pliki zamiast skanu setek.
+
+Unieważnianie automatyczne: klucz cache = **odcisk pliku** (`mtime+rozmiar`,
+opcjonalnie `sha256`). Zmiana pliku → przebudowa tylko jego wpisów.
+
+## Droga na przyszłość — migracja do SQL
+Warstwa bazodanowa ukrywa źródło za interfejsem `DataProvider` (wzorzec
+Repository). Migracja:
+
+```bash
+make migrate                 # ETL: tym samym loaderem Excel -> tabela 'records' + indeksy
+export DATA_PROVIDER=sql      # przełącz całą warstwę
+```
+
+`SqlDataProvider` realizuje ten sam kontrakt `/search`, więc **warstwa logiczna i
+prezentacji nie zmieniają ani jednej linii**. Odwrócony indeks z L4 (SQLite) jest
+już pomostem — rozbudowa o wszystkie kolumny = docelowa baza.
+# updater test Mon 20 Jul 2026 19:52:08 CEST

docker-compose.yml

@@ -0,0 +1,46 @@
+services:
+  data:
+    build: ./services/data
+    environment:
+      DATA_PROVIDER: ${DATA_PROVIDER:-excel}
+      EXCEL_DIR: /app/data_files
+      CACHE_DIR: /app/.cache
+      INDEXED_KEYS: name,id,symbol
+    volumes:
+      - ./services/data/data_files:/app/data_files
+      - data_cache:/app/.cache
+    ports:
+      - "8002:8002"
+
+  logic:
+    build: ./services/logic
+    environment:
+      DATA_URL: http://data:8002
+      EPHEMERIS_ENGINE: own            # silnik własny (permisywny) — domyślny
+      # adres silnika B (AGPL) używany tylko w trybie porównawczym (profil comparison)
+      ENGINE_SWISSEPH_URL: http://engine-swisseph:8003
+    depends_on:
+      - data
+    ports:
+      - "8001:8001"
+
+  # Silnik B (AGPL) — OPCJONALNY, izolowany. Startuje tylko z profilem "comparison":
+  #   docker compose --profile comparison up
+  # Nie wchodzi do domyślnego (zamkniętego) produktu — patrz services/engine-swisseph/LICENSE.
+  engine-swisseph:
+    build: ./services/engine-swisseph
+    profiles: ["comparison"]
+    ports:
+      - "8003:8003"
+
+  presentation:
+    build: ./services/presentation
+    environment:
+      LOGIC_URL: http://logic:8001
+    depends_on:
+      - logic
+    ports:
+      - "8000:8000"
+
+volumes:
+  data_cache:

docs/architektura-dwoch-silnikow.md

@@ -0,0 +1,84 @@
+# Architektura dwóch silników (warstwa logiczna)
+
+Dokument roboczy. Decyzja: warstwa logiczna ma **dwie wymienne implementacje silnika obliczeń** — jedną **własną/permisywną** (ścieżka A) i jedną **opartą o AGPL** (ścieżka C, Swiss Ephemeris) — żeby od pierwszego dnia mieć **wbudowany framework porównań i walidacji**. Warstwy **prezentacji i danych pozostają wspólne i pojedyncze**; rozdwaja się wyłącznie silnik wewnątrz warstwy logicznej.
+
+---
+
+## 1. Schemat
+
+```
+            (jedna)                         (jedna, ale 2 silniki)                (jedna)
+┌──────────────────────┐        ┌─────────────────────────────────────┐        ┌──────────────────────┐
+│      PREZENTACJA      │ ─────▶ │             LOGIKA                  │ ─────▶ │        DANE          │
+│   (bez zmian)         │ ◀───── │   EngineProvider (interfejs)        │ ◀───── │   (bez zmian)        │
+└──────────────────────┘        │     ├── EngineA: własny (permisywny)│        └──────────────────────┘
+                                 │     │     Skyfield/Moshier — in-proc │
+                                 │     └── EngineB: swisseph (AGPL)     │
+                                 │           ⇢ OSOBNY proces/usługa     │
+                                 │     Komparator (dual-run + raport)   │
+                                 └─────────────────────────────────────┘
+                                                   │
+                                                   ⇢ (granica sieciowa/IPC)
+                                       ┌─────────────────────────────────┐
+                                       │  engine-swisseph (AGPL, OSOBNO)  │
+                                       │  pyswisseph / Swiss Ephemeris    │
+                                       └─────────────────────────────────┘
+```
+
+Prezentacja i dane „widzą" tylko interfejs `EngineProvider` — **nie wiedzą, który silnik liczy** (engine‑agnostic). To ta sama zasada modułowości co `DataProvider` w warstwie danych.
+
+---
+
+## 2. Po co dwa silniki
+
+1. **Wyrocznia walidacyjna od dnia zero.** Każdy wynik EngineA możemy natychmiast porównać z EngineB (Swiss Ephemeris = de‑facto standard). Bezcenne przy budowie własnego silnika od zera (primary directions, domy, węzły/Lilith).
+2. **Framework porównań.** Tryb „policz oboma i pokaż różnice" — do testów regresyjnych (CI) i do podglądu side‑by‑side w UI.
+3. **Bezpieczeństwo decyzji.** Gdyby własny silnik gdzieś odstawał, widać to od razu, a nie po miesiącach.
+
+---
+
+## 3. Izolacja licencyjna (warunek konieczny) ⚠️
+
+EngineB jest **AGPL**, więc nie może być wlinkowany w permisywny produkt. Rozwiązanie zgodne z naszą architekturą (osobne usługi jak warstwa danych):
+
+- **EngineB = osobny proces/usługa `engine-swisseph`**, wołany przez **granicę sieciową/IPC** (HTTP). Brak linkowania = brak „zarażenia" copyleftem reszty.
+- **Produkt zamknięty (dystrybucja/hosting):** prezentacja + logika(**EngineA**) + dane. **Bez** EngineB. Zero AGPL.
+- **Profil porównawczy/dev/CI:** dodatkowo uruchamiamy usługę `engine-swisseph` (AGPL, sama w sobie zgodna z AGPL — to w zasadzie cienkie API na pyswisseph). Używana wewnętrznie do porównań, nie wystawiana użytkownikom produktu.
+- **Konfiguracja** decyduje, czy EngineB jest w ogóle dostępny (`ENGINE_B_URL` ustawione lub nie).
+
+Efekt: pełny framework porównań **bez** narażania kodu i danych produktu na obowiązki AGPL (patrz `przeglad-bibliotek-i-licencji.md` oraz analiza zakresu AGPL względem baz danych).
+
+---
+
+## 4. Jak działa porównanie (dual‑run)
+
+1. To samo wejście (dane horoskopu + ustawienia) trafia do EngineA i EngineB.
+2. Komparator zestawia wyniki: pozycje obiektów, cusps domów, aspekty, daty technik.
+3. Różnice liczone z **progami tolerancji per wielkość** (np. długość ekliptyczna ≤ 1″, cusp ≤ 1″, data zdarzenia ≤ 1 min); przekroczenia oflagowane.
+4. Raport: (a) jako asercje w **CI** (regresja), (b) jako **podgląd side‑by‑side** w prezentacji na żądanie.
+
+---
+
+## 5. Wpływ na warstwy i mapowanie na wymagania
+
+| Warstwa | Zmiana |
+|---|---|
+| Prezentacja | brak (opcjonalnie: widok porównawczy side‑by‑side) |
+| Dane | brak |
+| **Logika** | `EngineProvider` + 2 backendy (EngineA in‑proc, EngineB jako klient usługi AGPL) + komparator |
+| **Nowa usługa** | `engine-swisseph` (AGPL, osobno, opcjonalna) |
+
+Wymagania (arkusz „Warstwa logiczna"):
+- **LOG‑24** — interfejs `EngineProvider` z **dwoma** backendami (zrewidowane).
+- **LOG‑25** — framework walidacyjno‑porównawczy (zrewidowane).
+- **LOG‑26** — tryb dual‑run + raport różnic (nowe).
+- **LOG‑27** — izolacja licencyjna silnika AGPL jako osobnej usługi (nowe).
+- **LOG‑28** — kontrakt parzystości silników: identyczny interfejs, te same testy (nowe).
+
+---
+
+## 6. Implikacje wdrożeniowe
+
+- **Dwa profile `docker-compose`:** `proprietary` (prezentacja+logika+dane, EngineA) i `comparison` (dodaje `engine-swisseph`).
+- **Testy kontraktowe** uruchamiane na obu silnikach (ten sam zestaw → gwarancja parzystości interfejsu).
+- **Decyzja A vs B na produkcji** pozostaje po stronie A; B nigdy nie trafia do dystrybucji zamkniętej — służy jako wzorzec i narzędzie QA.

services/data/Dockerfile

@@ -0,0 +1,10 @@
+FROM python:3.12-slim
+
+WORKDIR /app
+COPY requirements.txt .
+RUN pip install --no-cache-dir -r requirements.txt
+
+COPY . .
+
+EXPOSE 8002
+CMD ["uvicorn", "app.main:app", "--host", "0.0.0.0", "--port", "8002"]

services/data/README.md

@@ -0,0 +1,46 @@
+# Warstwa bazodanowa (`data`)
+
+Niezależna usługa. **Jedyne zadanie:** wyszukać dane i podać je w górę. Nie zna
+warstwy logicznej ani prezentacji — komunikacja wyłącznie przez HTTP/JSON
+(`models.py`).
+
+## API
+- `POST /search` → `SearchQuery` → `SearchResult`
+- `GET /health` → `HealthInfo`
+
+## Architektura wewnętrzna
+```
+providers/        wymienna implementacja (wzorzec Repository)
+  base.py         interfejs DataProvider  ← kontrakt
+  excel_provider  dziś: Excel + 4 poziomy cache
+  sql_provider    jutro: SQL (ten sam interfejs)
+  factory.py      DATA_PROVIDER=excel|sql
+excel/            wykrywanie nagłówka + mapowanie układu kolumn (jedyne miejsce znające .xlsx)
+cache/            fingerprint, schema(L1), frame/parquet(L2), query(L3), index(L4)
+ingest/           build_index.py (warmup), to_sql.py (migracja ETL)
+```
+
+## Cache — dlaczego szybko
+| Poziom | Co cache'uje | Zysk |
+|-------|---------------|------|
+| L1 `schema.db` | wykryty nagłówek + układ kolumn per plik | brak ponownego skanu heurystyką |
+| L2 Parquet | znormalizowany arkusz | 10–100× szybciej niż parsowanie `.xlsx` |
+| L3 `QueryCache` | wynik zapytania (TTL/LRU) | powtarzalne zapytania natychmiast |
+| L4 `index.db` | odwrócony indeks wartość→plik | otwieramy tylko trafione pliki, nie setki |
+
+Unieważnianie: klucz = odcisk pliku (`mtime+rozmiar`, opcjonalnie `sha256`).
+Zmiana pliku → inny odcisk → automatyczny przebudowa.
+
+## Uruchomienie lokalne
+```bash
+pip install -r requirements.txt
+python scripts/make_sample_data.py     # przykładowe .xlsx
+python -m app.ingest.build_index       # (opcjonalnie) prebuild indeksu
+uvicorn app.main:app --port 8002
+```
+
+## Migracja do SQL (gdy nadejdzie czas)
+```bash
+python -m app.ingest.to_sql            # Excel -> tabela 'records' + indeksy
+export DATA_PROVIDER=sql               # przełącz warstwę — reszta systemu bez zmian
+```

services/data/app/cache/fingerprint.py

@@ -0,0 +1,22 @@
+"""Odcisk pliku = klucz unieważniania cache.
+
+Wszystkie warstwy cache są kluczowane odciskiem pliku. Gdy plik Excela się zmieni,
+zmienia się odcisk -> automatyczny "cache miss" i przebudowa. Domyślnie używamy
+taniego (mtime + rozmiar); sha256 dostępne, gdy potrzeba pewności co do treści.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import hashlib
+import os
+
+
+def fingerprint(path: str, strong: bool = False) -> str:
+    if strong:
+        h = hashlib.sha256()
+        with open(path, "rb") as f:
+            for chunk in iter(lambda: f.read(1024 * 1024), b""):
+                h.update(chunk)
+        return "sha256:" + h.hexdigest()[:16]
+
+    st = os.stat(path)
+    return f"mt:{int(st.st_mtime)}:{st.st_size}"

services/data/app/cache/frame_cache.py

@@ -0,0 +1,40 @@
+"""Cache danych: znormalizowany arkusz zapisany jako Parquet.
+
+POZIOM 2 cache — największy zysk wydajności. Parsowanie .xlsx jest wolne
+(dziesiątki–setki ms na duży plik). Po pierwszym wczytaniu zapisujemy
+znormalizowaną ramkę jako Parquet (kolumnowy, kompresowany), kluczowaną odciskiem
+pliku. Kolejne odczyty ładują Parquet — zwykle 10–100x szybciej niż .xlsx i bez
+ponownego wykrywania nagłówka.
+
+Plik Parquet jest też naturalnym formatem pośrednim przy migracji do SQL.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from pathlib import Path
+
+import pandas as pd
+
+
+class FrameCache:
+    def __init__(self, cache_dir: Path) -> None:
+        self.dir = cache_dir / "frames"
+        self.dir.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
+
+    def _path(self, fp: str, sheet: str) -> Path:
+        safe = fp.replace(":", "_") + "__" + str(sheet).replace("/", "_")
+        return self.dir / f"{safe}.parquet"
+
+    def get(self, fp: str, sheet: str) -> pd.DataFrame | None:
+        p = self._path(fp, sheet)
+        if p.exists():
+            return pd.read_parquet(p)
+        return None
+
+    def put(self, fp: str, sheet: str, frame: pd.DataFrame) -> None:
+        # Kolumny z heterogenicznych plików Excela bywają mieszane (int + str +
+        # NaN w jednej kolumnie) — pyarrow tego nie zapisze. Warstwa danych i tak
+        # operuje na tekście (wyszukiwanie po .astype(str)), więc zapisujemy ramkę
+        # jako string (brak wartości -> pusty tekst). Gwarantuje to stabilny zapis
+        # Parquet niezależnie od zawartości pliku źródłowego.
+        safe = frame.astype("string").fillna("")
+        safe.to_parquet(self._path(fp, sheet), index=False)

services/data/app/cache/index.py

@@ -0,0 +1,68 @@
+"""Odwrócony indeks: wartość kanonicznego klucza -> które pliki/arkusze ją mają.
+
+POZIOM 4 (i najważniejszy przy skali) — pozwala NIE skanować setek plików przy
+każdym zapytaniu. Budujemy w SQLite indeks: dla wybranych kluczy (np. name, id,
+symbol) zapisujemy, w którym pliku/arkuszu występuje dana wartość. Wyszukiwanie
+najpierw pyta indeks (jeden szybki SELECT), a otwiera tylko trafione pliki.
+
+Ten SQLite indeks jest jednocześnie POMOSTEM do pełnej migracji SQL — rozbudowa
+go o wszystkie kolumny = de facto baza danych (patrz ingest/to_sql.py).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import sqlite3
+from pathlib import Path
+
+
+class InvertedIndex:
+    def __init__(self, cache_dir: Path) -> None:
+        self._db = sqlite3.connect(str(cache_dir / "index.db"), check_same_thread=False)
+        self._db.execute(
+            """
+            CREATE TABLE IF NOT EXISTS entries (
+                key   TEXT,         -- kanoniczne pole, np. 'name'
+                value TEXT,         -- znormalizowana (lower) wartość
+                file  TEXT,         -- ścieżka pliku
+                sheet TEXT
+            )
+            """
+        )
+        self._db.execute("CREATE INDEX IF NOT EXISTS ix_kv ON entries(key, value)")
+        self._db.execute(
+            "CREATE TABLE IF NOT EXISTS files (file TEXT PRIMARY KEY, fingerprint TEXT)"
+        )
+        self._db.commit()
+
+    def file_fingerprint(self, file: str) -> str | None:
+        cur = self._db.execute("SELECT fingerprint FROM files WHERE file=?", (file,))
+        row = cur.fetchone()
+        return row[0] if row else None
+
+    def reindex_file(self, file: str, fingerprint: str, rows: list[tuple[str, str, str]]) -> None:
+        """rows: lista (key, value, sheet) dla jednego pliku."""
+        self._db.execute("DELETE FROM entries WHERE file=?", (file,))
+        self._db.executemany(
+            "INSERT INTO entries(key, value, file, sheet) VALUES (?,?,?,?)",
+            [(k, v.lower(), file, sheet) for (k, v, sheet) in rows],
+        )
+        self._db.execute(
+            "INSERT OR REPLACE INTO files(file, fingerprint) VALUES (?,?)", (file, fingerprint)
+        )
+        self._db.commit()
+
+    def lookup(self, key: str, value: str, exact: bool) -> list[tuple[str, str]]:
+        """Zwraca listę (file, sheet) kandydatów do przeszukania."""
+        if exact:
+            cur = self._db.execute(
+                "SELECT DISTINCT file, sheet FROM entries WHERE key=? AND value=?",
+                (key, value.lower()),
+            )
+        else:
+            cur = self._db.execute(
+                "SELECT DISTINCT file, sheet FROM entries WHERE key=? AND value LIKE ?",
+                (key, f"%{value.lower()}%"),
+            )
+        return [(r[0], r[1]) for r in cur.fetchall()]
+
+    def count_files(self) -> int:
+        return self._db.execute("SELECT COUNT(*) FROM files").fetchone()[0]

services/data/app/cache/query_cache.py

@@ -0,0 +1,39 @@
+"""Cache wyników zapytań: in-memory LRU + TTL.
+
+POZIOM 3 cache. Te same zapytania powtarzają się (popularne wyszukiwania). Tu
+trzymamy gotowy wynik przez krótki TTL. Bez zewnętrznych zależności — w produkcji
+można podmienić na Redis (ten sam interfejs get/put), by współdzielić cache
+między instancjami.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import time
+from collections import OrderedDict
+from typing import Any
+
+
+class QueryCache:
+    def __init__(self, max_size: int = 512, ttl: int = 300) -> None:
+        self.max_size = max_size
+        self.ttl = ttl
+        self._store: OrderedDict[str, tuple[float, Any]] = OrderedDict()
+
+    def get(self, key: str) -> Any | None:
+        item = self._store.get(key)
+        if item is None:
+            return None
+        ts, value = item
+        if time.time() - ts > self.ttl:
+            del self._store[key]
+            return None
+        self._store.move_to_end(key)
+        return value
+
+    def put(self, key: str, value: Any) -> None:
+        self._store[key] = (time.time(), value)
+        self._store.move_to_end(key)
+        while len(self._store) > self.max_size:
+            self._store.popitem(last=False)
+
+    def clear(self) -> None:
+        self._store.clear()

services/data/app/cache/schema_cache.py

@@ -0,0 +1,45 @@
+"""Cache schematu: wykryty wiersz nagłówka + mapowanie kolumn, per (plik, arkusz).
+
+POZIOM 1 cache. Najdroższe jest samo wykrywanie nagłówka i wnioskowanie układu
+kolumn. Robimy to RAZ na wersję pliku i zapisujemy w SQLite. Kolejne odczyty
+pomijają skanowanie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import json
+import sqlite3
+from pathlib import Path
+
+
+class SchemaCache:
+    def __init__(self, cache_dir: Path) -> None:
+        self._db = sqlite3.connect(str(cache_dir / "schema.db"), check_same_thread=False)
+        self._db.execute(
+            """
+            CREATE TABLE IF NOT EXISTS schema_cache (
+                fingerprint TEXT,
+                sheet       TEXT,
+                header_row  INTEGER,
+                mapping     TEXT,
+                PRIMARY KEY (fingerprint, sheet)
+            )
+            """
+        )
+        self._db.commit()
+
+    def get(self, fp: str, sheet: str) -> tuple[int, dict[str, str]] | None:
+        cur = self._db.execute(
+            "SELECT header_row, mapping FROM schema_cache WHERE fingerprint=? AND sheet=?",
+            (fp, sheet),
+        )
+        row = cur.fetchone()
+        if row is None:
+            return None
+        return int(row[0]), json.loads(row[1])
+
+    def put(self, fp: str, sheet: str, header_row: int, mapping: dict[str, str]) -> None:
+        self._db.execute(
+            "INSERT OR REPLACE INTO schema_cache VALUES (?,?,?,?)",
+            (fp, sheet, header_row, json.dumps(mapping, ensure_ascii=False)),
+        )
+        self._db.commit()

services/data/app/config.py

@@ -0,0 +1,49 @@
+"""Konfiguracja warstwy bazodanowej (z ENV).
+
+Najważniejsza zmienna: DATA_PROVIDER. Zmiana 'excel' -> 'sql' przełącza całą
+warstwę na bazę SQL bez dotykania pozostałych modułów (patrz providers/factory.py).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from dataclasses import dataclass, field
+from pathlib import Path
+
+BASE_DIR = Path(__file__).resolve().parent.parent  # .../services/data
+
+
+@dataclass
+class Settings:
+    # 'excel' (dziś) albo 'sql' (po migracji)
+    provider: str = field(default_factory=lambda: os.getenv("DATA_PROVIDER", "excel"))
+
+    # Warstwa Excel
+    excel_dir: Path = field(
+        default_factory=lambda: Path(os.getenv("EXCEL_DIR", str(BASE_DIR / "data_files")))
+    )
+    cache_dir: Path = field(
+        default_factory=lambda: Path(os.getenv("CACHE_DIR", str(BASE_DIR / ".cache")))
+    )
+    header_scan_rows: int = field(default_factory=lambda: int(os.getenv("HEADER_SCAN_ROWS", "15")))
+    # Klucze kanoniczne, które trafiają do odwróconego indeksu (przyspiesza wyszukiwanie).
+    indexed_keys: tuple[str, ...] = field(
+        default_factory=lambda: tuple(
+            k.strip() for k in os.getenv("INDEXED_KEYS", "name,id,symbol").split(",") if k.strip()
+        )
+    )
+
+    # Cache zapytań (in-memory)
+    query_cache_size: int = field(default_factory=lambda: int(os.getenv("QUERY_CACHE_SIZE", "512")))
+    query_cache_ttl: int = field(default_factory=lambda: int(os.getenv("QUERY_CACHE_TTL", "300")))
+
+    # Warstwa SQL (po migracji)
+    sql_url: str = field(
+        default_factory=lambda: os.getenv("SQL_URL", "sqlite:///./.cache/astrololo.db")
+    )
+
+    def __post_init__(self) -> None:
+        self.cache_dir.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
+        self.excel_dir.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
+
+
+settings = Settings()

services/data/app/excel/header_detect.py

@@ -0,0 +1,52 @@
+"""Wykrywanie wiersza nagłówka w arkuszu.
+
+Pliki Excela w tej domenie nie mają nagłówka zawsze w pierwszym wierszu — bywają
+puste wiersze, tytuły, metadane. Ta heurystyka skanuje pierwsze N wierszy i
+wybiera ten, który "wygląda jak nagłówek": dużo niepustych, tekstowych,
+unikalnych komórek, po którym następują wiersze danych o podobnym wypełnieniu.
+
+Wynik (indeks wiersza nagłówka) jest CACHE'OWANY per plik (schema_cache), więc
+ten kosztowny skan robimy raz na wersję pliku.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import pandas as pd
+
+
+def _row_score(raw: pd.DataFrame, i: int) -> float:
+    row = raw.iloc[i]
+    non_null = row.notna()
+    filled = float(non_null.mean()) if len(row) else 0.0
+    if filled == 0:
+        return -1.0
+
+    values = [str(v).strip() for v in row[non_null].tolist()]
+    text_like = sum(1 for v in values if v and not _looks_numeric(v))
+    text_ratio = text_like / max(len(values), 1)
+    uniqueness = len(set(values)) / max(len(values), 1)
+
+    # Wiersze danych pod spodem powinny mieć podobną liczbę wypełnionych kolumn.
+    follow_bonus = 0.0
+    if i + 1 < len(raw):
+        below = raw.iloc[i + 1].notna().mean()
+        follow_bonus = 1.0 - abs(filled - float(below))
+
+    return filled * 0.4 + text_ratio * 0.3 + uniqueness * 0.2 + follow_bonus * 0.1
+
+
+def _looks_numeric(v: str) -> bool:
+    try:
+        float(v.replace(",", "."))
+        return True
+    except ValueError:
+        return False
+
+
+def detect_header_row(raw: pd.DataFrame, max_scan: int = 15) -> int:
+    """Zwraca indeks (0-based) wiersza, który najprawdopodobniej jest nagłówkiem."""
+    best_idx, best_score = 0, float("-inf")
+    for i in range(min(max_scan, len(raw))):
+        score = _row_score(raw, i)
+        if score > best_score:
+            best_idx, best_score = i, score
+    return best_idx

services/data/app/excel/layout.py

@@ -0,0 +1,52 @@
+"""Mapowanie układu kolumn na schemat kanoniczny.
+
+Setki plików mogą mieć te same dane pod różnymi nagłówkami i w różnej kolejności
+kolumn ("Imię", "Name", "NAZWA" -> kanoniczne 'name'). Ta warstwa tłumaczy
+faktyczny układ kolumn pliku na wspólny słownik pól, dzięki czemu reszta systemu
+(i przyszła baza SQL) operuje na jednej, stabilnej nazwie pola.
+
+Aliasowanie jest świadomie wydzielone i konfigurowalne — to jedyne miejsce do
+edycji, gdy pojawi się nowy wariant nagłówka.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import re
+
+# kanoniczne_pole -> zbiór aliasów (po normalizacji)
+CANONICAL_ALIASES: dict[str, set[str]] = {
+    "id": {"id", "identyfikator", "nr", "no", "number"},
+    "name": {"name", "imie", "nazwa", "nazwisko", "title", "tytul"},
+    "symbol": {"symbol", "znak", "sign", "glyph"},
+    "date": {"date", "data", "datetime", "timestamp"},
+    "value": {"value", "wartosc", "val", "amount", "kwota"},
+    "category": {"category", "kategoria", "type", "typ", "group", "grupa"},
+}
+
+
+def _normalize(col: str) -> str:
+    s = str(col).strip().lower()
+    s = re.sub(r"[ąàá]", "a", s)
+    s = s.replace("ł", "l").replace("ż", "z").replace("ź", "z").replace("ć", "c")
+    s = s.replace("ę", "e").replace("ó", "o").replace("ś", "s").replace("ń", "n")
+    s = re.sub(r"[^a-z0-9]+", "", s)
+    return s
+
+
+def build_column_mapping(header_cells: list[str]) -> dict[str, str]:
+    """Zwraca mapę pole_kanoniczne -> faktyczna_nazwa_kolumny dla danego pliku.
+
+    Kolumny nierozpoznane są zachowywane pod swoją (znormalizowaną) nazwą, więc
+    nic nie ginie — po prostu nie mają aliasu kanonicznego.
+    """
+    reverse: dict[str, str] = {}
+    for canonical, aliases in CANONICAL_ALIASES.items():
+        for alias in aliases:
+            reverse[alias] = canonical
+
+    mapping: dict[str, str] = {}
+    for actual in header_cells:
+        norm = _normalize(actual)
+        canonical = reverse.get(norm, norm or "col")
+        # pierwsze trafienie wygrywa (stabilność przy duplikatach)
+        mapping.setdefault(canonical, actual)
+    return mapping

services/data/app/excel/loader.py

@@ -0,0 +1,43 @@
+"""Wczytanie pojedynczego arkusza do znormalizowanej ramki danych.
+
+Łączy wykrywanie nagłówka (header_detect) z mapowaniem układu kolumn (layout).
+Zwraca ramkę o KANONICZNYCH nazwach kolumn — gotową do indeksowania, cache'owania
+(parquet) i ewentualnego załadowania do SQL.
+
+To jest jedyne miejsce, które "rozumie" format Excela. Reszta systemu jej nie
+widzi.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from dataclasses import dataclass
+
+import pandas as pd
+
+from app.excel.header_detect import detect_header_row
+from app.excel.layout import build_column_mapping
+
+
+@dataclass
+class LoadedSheet:
+    frame: pd.DataFrame              # dane z kanonicznymi kolumnami
+    header_row: int                  # wykryty indeks nagłówka
+    column_mapping: dict[str, str]   # pole_kanoniczne -> oryginalna_nazwa
+
+
+def load_sheet(path: str, sheet: str | int = 0, header_scan_rows: int = 15) -> LoadedSheet:
+    raw = pd.read_excel(path, sheet_name=sheet, header=None, dtype=object)
+    header_row = detect_header_row(raw, max_scan=header_scan_rows)
+
+    header_cells = [str(c) for c in raw.iloc[header_row].tolist()]
+    mapping = build_column_mapping(header_cells)
+
+    data = raw.iloc[header_row + 1 :].copy()
+    data.columns = header_cells
+    data = data.dropna(how="all")
+
+    # przenazwij na kanoniczne pola: {oryginał -> kanoniczne}
+    inverse = {orig: canon for canon, orig in mapping.items()}
+    data = data.rename(columns=inverse)
+    data = data.reset_index(drop=True)
+
+    return LoadedSheet(frame=data, header_row=header_row, column_mapping=mapping)

services/data/app/ingest/build_index.py

@@ -0,0 +1,25 @@
+"""Wstępne zbudowanie cache + odwróconego indeksu dla wszystkich plików Excela.
+
+Uruchom raz po wgraniu/aktualizacji plików (albo zostaw warmup przy starcie usługi):
+
+    python -m app.ingest.build_index
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.config import settings
+from app.providers.excel_provider import ExcelDataProvider
+
+
+def main() -> None:
+    provider = ExcelDataProvider(settings)
+    files = provider._excel_files()
+    print(f"Indeksuję {len(files)} plików z {settings.excel_dir} ...")
+    for i, path in enumerate(files, 1):
+        provider._ensure_indexed(path)
+        if i % 25 == 0 or i == len(files):
+            print(f"  {i}/{len(files)}")
+    print(f"Gotowe. Zaindeksowane pliki: {provider.index.count_files()}")
+
+
+if __name__ == "__main__":
+    main()

services/data/app/ingest/to_sql.py

@@ -0,0 +1,53 @@
+"""ETL migracji: setki plików Excela -> jedna zoptymalizowana tabela SQL.
+
+To jest "łatwa droga na przyszłość". Skrypt używa DOKŁADNIE tego samego loadera
+co warstwa Excela (wykrywanie nagłówka + mapowanie kolumn kanonicznych), więc
+dane trafiają do SQL już znormalizowane i spójne. Po załadowaniu wystarczy
+ustawić DATA_PROVIDER=sql.
+
+    python -m app.ingest.to_sql
+
+Kroki:
+  1. wczytaj każdy plik loaderem -> ramka o kanonicznych kolumnach,
+  2. dołóż kolumnę źródła (_source_file) dla audytu,
+  3. dopisz do tabeli 'records',
+  4. załóż indeksy na kluczach kanonicznych (przyspieszenie zapytań).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from pathlib import Path
+
+import pandas as pd
+from sqlalchemy import create_engine, text
+
+from app.config import settings
+from app.excel.loader import load_sheet
+
+
+def main() -> None:
+    engine = create_engine(settings.sql_url, future=True)
+    files = sorted(Path(settings.excel_dir).glob("**/*.xlsx"))
+    print(f"Migruję {len(files)} plików -> {settings.sql_url}")
+
+    first = True
+    for path in files:
+        if path.name.startswith("~$"):
+            continue
+        loaded = load_sheet(str(path), header_scan_rows=settings.header_scan_rows)
+        frame = loaded.frame.copy()
+        frame["_source_file"] = path.name
+        frame.to_sql("records", engine, if_exists="replace" if first else "append", index=False)
+        first = False
+
+    with engine.connect() as conn:
+        for key in settings.indexed_keys:
+            try:
+                conn.execute(text(f"CREATE INDEX IF NOT EXISTS ix_records_{key} ON records({key})"))
+            except Exception as e:  # kolumna może nie istnieć w tym zbiorze
+                print(f"  (pomijam indeks {key}: {e})")
+        conn.commit()
+    print("Migracja zakończona. Ustaw DATA_PROVIDER=sql aby przełączyć warstwę.")
+
+
+if __name__ == "__main__":
+    main()

services/data/app/main.py

@@ -0,0 +1,38 @@
+"""Warstwa BAZODANOWA — usługa HTTP.
+
+Jedyne zadanie: przyjąć znormalizowane zapytanie z warstwy logicznej, wyszukać
+dane (w Excelu z cache lub w SQL) i zwrócić je w górę. Nie zna warstwy logicznej
+ani prezentacji.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from contextlib import asynccontextmanager
+
+from fastapi import FastAPI
+
+from app import security
+from app.config import settings
+from app.models import HealthInfo, SearchQuery, SearchResult
+from app.providers.factory import build_provider
+
+provider = build_provider(settings)
+
+
+@asynccontextmanager
+async def lifespan(app: FastAPI):
+    provider.warmup()  # zbuduj/odśwież indeks i cache przy starcie
+    yield
+
+
+app = FastAPI(title="astrololo · warstwa bazodanowa", lifespan=lifespan)
+security.install(app, "danych")       # token międzywarstwowy (LOG-32)
+
+
+@app.post("/search", response_model=SearchResult)
+def search(query: SearchQuery) -> SearchResult:
+    return provider.search(query)
+
+
+@app.get("/health", response_model=HealthInfo)
+def health() -> HealthInfo:
+    return provider.health()

services/data/app/models.py

@@ -0,0 +1,44 @@
+"""Kontrakt danych warstwy bazodanowej.
+
+Te modele są JEDYNYM publicznym interfejsem tej warstwy. Warstwa logiczna zna
+wyłącznie te kształty (poprzez HTTP/JSON) — nie wie nic o Excelu, cache ani SQL.
+Dzięki temu można podmienić implementację (Excel -> SQL) bez zmiany pozostałych
+warstw.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from typing import Any
+
+from pydantic import BaseModel, Field
+
+
+class SearchQuery(BaseModel):
+    """Znormalizowane zapytanie wyszukiwania przychodzące z warstwy logicznej."""
+
+    key: str = Field(..., description="Pole/kolumna kanoniczna, po której szukamy, np. 'name'.")
+    value: str = Field(..., description="Szukana wartość.")
+    exact: bool = Field(False, description="Dopasowanie dokładne vs. zawieranie (contains).")
+    # Górny limit celowo niski: to zapytanie oddaje SUROWE wiersze baz, więc wysoki
+    # pułap zamienia je w narzędzie do masowego pobrania (LOG-32). 5000 = tyle, ile
+    # realnie potrzebuje build_report na jeden obiekt.
+    limit: int = Field(50, ge=1, le=5000)
+    fields: list[str] | None = Field(
+        None, description="Lista pól kanonicznych do zwrócenia; None = wszystkie."
+    )
+
+
+class SearchResult(BaseModel):
+    """Wynik wyszukiwania zwracany w górę do warstwy logicznej."""
+
+    rows: list[dict[str, Any]]
+    total: int
+    elapsed_ms: float
+    cache: str = Field("miss", description="hit/miss/partial — skąd pochodzą dane.")
+    provider: str = Field(..., description="Nazwa aktywnej implementacji, np. 'excel' lub 'sql'.")
+
+
+class HealthInfo(BaseModel):
+    status: str = "ok"
+    provider: str
+    indexed_files: int = 0
+    details: dict[str, Any] = Field(default_factory=dict)

services/data/app/providers/base.py

@@ -0,0 +1,27 @@
+"""Abstrakcyjny interfejs dostawcy danych (wzorzec Repository/Strategy).
+
+To jest klucz do "łatwej migracji do SQL". Warstwa bazodanowa udostępnia na
+zewnątrz tylko ten kontrakt. Dziś realizuje go ExcelDataProvider, jutro
+SqlDataProvider — bez żadnej zmiany w warstwie logicznej i prezentacji.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from abc import ABC, abstractmethod
+
+from app.models import HealthInfo, SearchQuery, SearchResult
+
+
+class DataProvider(ABC):
+    name: str = "base"
+
+    @abstractmethod
+    def search(self, query: SearchQuery) -> SearchResult:
+        """Wyszuka dane i zwróci je w górę. JEDYNE zadanie tej warstwy."""
+
+    @abstractmethod
+    def health(self) -> HealthInfo:
+        ...
+
+    def warmup(self) -> None:
+        """Opcjonalne wstępne zbudowanie cache/indeksu przy starcie."""
+        return None

services/data/app/providers/excel_provider.py

@@ -0,0 +1,148 @@
+"""ExcelDataProvider — wyszukiwanie w setkach plików .xlsx z 4-poziomowym cache.
+
+Ścieżka zapytania (od najszybszej):
+  1) QueryCache (in-memory)  -> gotowy wynik
+  2) InvertedIndex (SQLite)  -> które pliki w ogóle otwierać (zamiast skanu setek)
+  3) FrameCache (Parquet)    -> wczytanie pliku bez parsowania .xlsx
+  4) SchemaCache (SQLite)    -> bez ponownego wykrywania nagłówka/układu kolumn
+  ...dopiero gdy wszystko spudłuje, czytamy .xlsx i wypełniamy cache.
+
+Cała ta złożoność jest UKRYTA za interfejsem DataProvider.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import time
+from pathlib import Path
+
+import pandas as pd
+
+from app.cache.fingerprint import fingerprint
+from app.cache.frame_cache import FrameCache
+from app.cache.index import InvertedIndex
+from app.cache.query_cache import QueryCache
+from app.cache.schema_cache import SchemaCache
+from app.config import Settings
+from app.excel.header_detect import detect_header_row
+from app.excel.layout import build_column_mapping
+from app.models import HealthInfo, SearchQuery, SearchResult
+from app.providers.base import DataProvider
+
+
+class ExcelDataProvider(DataProvider):
+    name = "excel"
+
+    def __init__(self, settings: Settings) -> None:
+        self.s = settings
+        self.schema = SchemaCache(settings.cache_dir)
+        self.frames = FrameCache(settings.cache_dir)
+        self.index = InvertedIndex(settings.cache_dir)
+        self.queries = QueryCache(settings.query_cache_size, settings.query_cache_ttl)
+
+    # ---- ładowanie pojedynczego arkusza z pełnym cache ----
+    def _load_frame(self, path: str, sheet: str | int = 0) -> pd.DataFrame:
+        fp = fingerprint(path)
+        sheet_key = str(sheet)
+
+        cached = self.frames.get(fp, sheet_key)        # poziom 2: Parquet
+        if cached is not None:
+            return cached
+
+        raw = pd.read_excel(path, sheet_name=sheet, header=None, dtype=object)
+        meta = self.schema.get(fp, sheet_key)          # poziom 1: schemat
+        if meta is None:
+            header_row = detect_header_row(raw, self.s.header_scan_rows)
+            header_cells = [str(c) for c in raw.iloc[header_row].tolist()]
+            mapping = build_column_mapping(header_cells)
+            self.schema.put(fp, sheet_key, header_row, mapping)
+        else:
+            header_row, mapping = meta
+            header_cells = [str(c) for c in raw.iloc[header_row].tolist()]
+
+        data = raw.iloc[header_row + 1 :].copy()
+        data.columns = header_cells
+        data = data.dropna(how="all")
+        inverse = {orig: canon for canon, orig in mapping.items()}
+        data = data.rename(columns=inverse).reset_index(drop=True)
+
+        self.frames.put(fp, sheet_key, data)           # zapisz Parquet na przyszłość
+        return data
+
+    # ---- budowa odwróconego indeksu (warmup / po zmianie pliku) ----
+    def _ensure_indexed(self, path: str) -> None:
+        fp = fingerprint(path)
+        if self.index.file_fingerprint(path) == fp:
+            return  # aktualny
+        frame = self._load_frame(path)
+        rows: list[tuple[str, str, str]] = []
+        for key in self.s.indexed_keys:
+            if key in frame.columns:
+                for v in frame[key].dropna().astype(str).unique():
+                    rows.append((key, v, "0"))
+        self.index.reindex_file(path, fp, rows)
+
+    def warmup(self) -> None:
+        for path in self._excel_files():
+            try:
+                self._ensure_indexed(path)
+            except Exception as e:  # jeden uszkodzony plik nie może zablokować startu
+                print(f"[data] pominięto plik przy indeksowaniu: {path} — {e}")
+
+    def _excel_files(self) -> list[str]:
+        base = Path(self.s.excel_dir)
+        return [str(p) for p in sorted(base.glob("**/*.xlsx")) if not p.name.startswith("~$")]
+
+    # ---- publiczne API ----
+    def search(self, query: SearchQuery) -> SearchResult:
+        t0 = time.perf_counter()
+        cache_key = f"{query.key}|{query.value}|{query.exact}|{query.limit}|{query.fields}"
+
+        hit = self.queries.get(cache_key)              # poziom 3: wynik zapytania
+        if hit is not None:
+            hit = hit.model_copy(update={"cache": "hit", "elapsed_ms": _ms(t0)})
+            return hit
+
+        candidates = self.index.lookup(query.key, query.value, query.exact)
+        if not candidates:
+            # brak w indeksie (np. klucz nieindeksowany) -> przeszukaj wszystkie pliki
+            candidates = [(p, "0") for p in self._excel_files()]
+
+        rows: list[dict] = []
+        for path, _sheet in candidates:
+            frame = self._load_frame(path)
+            if query.key not in frame.columns:
+                continue
+            col = frame[query.key].astype(str)
+            if query.exact:
+                mask = col.str.lower() == query.value.lower()
+            else:
+                # regex=False: wartości sygnifikatorów zawierają znaki [ + itd.,
+                # które są metaznakami regex — szukamy dosłownie.
+                mask = col.str.lower().str.contains(query.value.lower(), na=False, regex=False)
+            matched = frame[mask]
+            if query.fields:
+                keep = [c for c in query.fields if c in matched.columns]
+                matched = matched[keep]
+            rows.extend(matched.to_dict(orient="records"))
+            if len(rows) >= query.limit:
+                break
+
+        result = SearchResult(
+            rows=rows[: query.limit],
+            total=len(rows),
+            elapsed_ms=_ms(t0),
+            cache="miss",
+            provider=self.name,
+        )
+        self.queries.put(cache_key, result)
+        return result
+
+    def health(self) -> HealthInfo:
+        return HealthInfo(
+            provider=self.name,
+            indexed_files=self.index.count_files(),
+            details={"excel_dir": str(self.s.excel_dir), "files_on_disk": len(self._excel_files())},
+        )
+
+
+def _ms(t0: float) -> float:
+    return round((time.perf_counter() - t0) * 1000, 2)

services/data/app/providers/factory.py

@@ -0,0 +1,19 @@
+"""Fabryka dostawcy danych — jedyne miejsce, które wie o konkretnych implementacjach.
+
+Przełączenie Excel <-> SQL: ustaw DATA_PROVIDER w środowisku. Nic poza tym.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.config import Settings
+from app.providers.base import DataProvider
+
+
+def build_provider(settings: Settings) -> DataProvider:
+    if settings.provider == "sql":
+        from app.providers.sql_provider import SqlDataProvider
+
+        return SqlDataProvider(settings)
+
+    from app.providers.excel_provider import ExcelDataProvider
+
+    return ExcelDataProvider(settings)

services/data/app/providers/sql_provider.py

@@ -0,0 +1,47 @@
+"""SqlDataProvider — implementacja docelowa (po migracji z Excela).
+
+Szkielet. Realizuje TEN SAM interfejs DataProvider, więc przełączenie to tylko
+zmiana zmiennej środowiskowej DATA_PROVIDER=sql (patrz factory.py). Warstwa
+logiczna i prezentacji nie zmieniają ani jednej linii.
+
+Dane ładuje do bazy skrypt ingest/to_sql.py (ten sam loader Excela -> tabele SQL).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import time
+
+from sqlalchemy import create_engine, text
+
+from app.config import Settings
+from app.models import HealthInfo, SearchQuery, SearchResult
+from app.providers.base import DataProvider
+
+
+class SqlDataProvider(DataProvider):
+    name = "sql"
+
+    def __init__(self, settings: Settings) -> None:
+        self.s = settings
+        self.engine = create_engine(settings.sql_url, future=True)
+
+    def search(self, query: SearchQuery) -> SearchResult:
+        t0 = time.perf_counter()
+        op = "=" if query.exact else "LIKE"
+        val = query.value if query.exact else f"%{query.value}%"
+        cols = ", ".join(query.fields) if query.fields else "*"
+        # UWAGA: nazwy kolumn/tabel walidować względem białej listy schematu.
+        sql = text(f"SELECT {cols} FROM records WHERE {query.key} {op} :v LIMIT :lim")
+        with self.engine.connect() as conn:
+            rows = [dict(r._mapping) for r in conn.execute(sql, {"v": val, "lim": query.limit})]
+        return SearchResult(
+            rows=rows,
+            total=len(rows),
+            elapsed_ms=round((time.perf_counter() - t0) * 1000, 2),
+            cache="miss",
+            provider=self.name,
+        )
+
+    def health(self) -> HealthInfo:
+        with self.engine.connect() as conn:
+            n = conn.execute(text("SELECT COUNT(*) FROM records")).scalar() or 0
+        return HealthInfo(provider=self.name, indexed_files=0, details={"records": int(n)})

services/data/app/security.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Uwierzytelnianie międzywarstwowe (LOG-32).
+
+Warstwa danych oddaje SUROWE wiersze baz — to najbardziej wrażliwy punkt całego
+systemu. Bez tego kontrolera wystarczyłoby uderzyć w nią bezpośrednio, z pominięciem
+i logiki, i logowania w UI. Gdy ustawiono INTERNAL_TOKEN, każde żądanie (poza /health)
+musi go przynieść w nagłówku X-Astrololo-Token.
+
+Bez INTERNAL_TOKEN kontrola jest wyłączona (dev / zgodność wstecz) — wtedy przy
+starcie leci ostrzeżenie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import logging
+import os
+import secrets
+
+from fastapi import Request
+from fastapi.responses import JSONResponse
+
+log = logging.getLogger("astrololo.security")
+
+HEADER = "X-Astrololo-Token"
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+def token() -> str:
+    """Czytany leniwie — konfiguracja może się zmienić bez importu modułu."""
+    return os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+
+
+def enabled() -> bool:
+    return bool(token())
+
+
+def install(app, layer: str) -> None:
+    if not enabled():
+        log.warning(
+            "UWAGA: INTERNAL_TOKEN nie ustawiony — warstwa %s przyjmuje żądania od "
+            "kogokolwiek, kto ma do niej dostęp sieciowy.", layer,
+        )
+
+    @app.middleware("http")
+    async def _guard(request: Request, call_next):
+        if request.url.path in PUBLIC_PATHS or not enabled():
+            return await call_next(request)
+        got = request.headers.get(HEADER, "")
+        if not secrets.compare_digest(got, token()):
+            return JSONResponse({"detail": "Brak lub błędny token międzywarstwowy."},
+                                status_code=401)
+        return await call_next(request)

services/data/requirements.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+# Dolne ograniczenia (>=) — działa zarówno na Pythonie 3.12 (obraz Docker),
+# jak i na najnowszym 3.14 lokalnie. Przypnij dokładne wersje, gdy ustabilizujesz środowisko.
+fastapi>=0.115
+uvicorn[standard]>=0.34
+pandas>=2.2
+openpyxl>=3.1
+pyarrow>=18.0
+SQLAlchemy>=2.0
+pydantic>=2.10

services/data/scripts/make_sample_data.py

@@ -0,0 +1,43 @@
+"""Generuje kilka przykładowych plików .xlsx do dema.
+
+Celowo różnicuje: pozycję nagłówka (puste wiersze/tytuł nad nagłówkiem) oraz
+kolejność i nazwy kolumn ("Imię"/"Name", "Symbol"/"Znak") — żeby pokazać działanie
+wykrywania nagłówka i mapowania układu kolumn.
+
+    python scripts/make_sample_data.py
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from pathlib import Path
+
+import pandas as pd
+
+OUT = Path(__file__).resolve().parent.parent / "data_files"
+OUT.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
+
+SIGNS = ["Aries", "Taurus", "Gemini", "Cancer", "Leo", "Virgo"]
+
+
+def file_a() -> None:
+    # nagłówek w 1. wierszu, nazwy PL
+    df = pd.DataFrame(
+        {"id": [1, 2, 3], "Imię": SIGNS[:3], "Symbol": ["♈", "♉", "♊"], "Wartość": [10, 20, 30]}
+    )
+    df.to_excel(OUT / "zodiac_pl.xlsx", index=False)
+
+
+def file_b() -> None:
+    # tytuł + pusty wiersz nad nagłówkiem, nazwy EN, inna kolejność kolumn
+    with pd.ExcelWriter(OUT / "zodiac_en.xlsx") as xl:
+        meta = pd.DataFrame([["Tabela astrologiczna — wersja 2"], [None]])
+        meta.to_excel(xl, index=False, header=False, startrow=0)
+        df = pd.DataFrame(
+            {"Sign": ["♋", "♌", "♍"], "Name": SIGNS[3:], "No": [4, 5, 6], "Value": [40, 50, 60]}
+        )
+        df.to_excel(xl, index=False, startrow=2)
+
+
+if __name__ == "__main__":
+    file_a()
+    file_b()
+    print(f"Zapisano przykładowe pliki w {OUT}")

services/engine-swisseph/Dockerfile

@@ -0,0 +1,34 @@
+# Build wieloetapowy — bo `pyswisseph` to rozszerzenie C bez gotowych wheeli.
+#
+# Na PyPI (2.10.3.2) wheels kończą się na cp311 i obejmują wyłącznie i686/x86_64.
+# Dla Pythona 3.12 oraz dla arm64 pip ZAWSZE kompiluje ze źródeł, a `-slim` nie ma
+# kompilatora — dlatego jednoetapowy build tu padał. Kompilujemy w etapie builder,
+# a do obrazu finalnego wchodzi już tylko gotowy wheel (bez toolchaina).
+
+FROM python:3.12-slim AS builder
+
+RUN apt-get update \
+ && apt-get install -y --no-install-recommends build-essential \
+ && rm -rf /var/lib/apt/lists/*
+
+WORKDIR /build
+COPY requirements.txt .
+RUN pip wheel --no-cache-dir --wheel-dir /wheels -r requirements.txt
+
+
+FROM python:3.12-slim
+
+WORKDIR /app
+COPY --from=builder /wheels /wheels
+COPY requirements.txt .
+RUN pip install --no-cache-dir --no-index --find-links=/wheels -r requirements.txt \
+ && rm -rf /wheels
+
+COPY . .
+
+# Sanity check na etapie budowania: brak działającego swissepha ma wywalić build,
+# a nie dopiero pierwszy request.
+RUN python -c "import swisseph as swe; swe.set_ephe_path(None); print('swisseph OK', swe.version)"
+
+EXPOSE 8003
+CMD ["uvicorn", "app.main:app", "--host", "0.0.0.0", "--port", "8003"]

services/engine-swisseph/LICENSE

@@ -0,0 +1,19 @@
+Ten komponent (services/engine-swisseph) jest licencjonowany na warunkach
+GNU AFFERO GENERAL PUBLIC LICENSE wersja 3 (AGPL-3.0-or-later).
+
+Powód: linkuje bibliotekę pyswisseph / Swiss Ephemeris (Astrodienst AG), która
+jest udostępniana na zasadzie podwójnego licencjonowania: AGPL-3.0 ALBO płatna
+licencja komercyjna. Wybierając wariant AGPL, ten komponent również jest AGPL.
+
+WAŻNE — IZOLACJA: ten komponent jest celowo wydzielony jako osobny proces/usługa
+i komunikuje się z resztą systemu wyłącznie przez HTTP. Pozostałe komponenty
+projektu (warstwa prezentacji, warstwa logiczna z silnikiem własnym, warstwa
+danych) NIE są dziełem pochodnym tego komponentu ani Swiss Ephemeris i pozostają
+na licencji permisywnej. Ten komponent NIE wchodzi do dystrybucji zamkniętego
+produktu — służy jako wyrocznia walidacyjna / tryb porównawczy (dev/CI).
+
+Pełny tekst licencji AGPL-3.0: https://www.gnu.org/licenses/agpl-3.0.txt
+
+Alternatywa: zamiast wariantu AGPL można nabyć komercyjną licencję Swiss
+Ephemeris od Astrodienst AG — wówczas warunki tego komponentu należy dostosować
+do tej licencji.

services/engine-swisseph/README.md

@@ -0,0 +1,38 @@
+# engine-swisseph (silnik B — AGPL, izolowany)
+
+Osobna, **opcjonalna** usługa będąca drugim silnikiem efemeryd (LOG‑27). Liczy
+pozycje przez **pyswisseph / Swiss Ephemeris** i służy jako **wyrocznia
+walidacyjna / tryb porównawczy** (LOG‑25/26) dla naszego silnika własnego.
+
+## ⚠️ Licencja
+Ten komponent jest **AGPL‑3.0** (bo linkuje Swiss Ephemeris) — patrz [LICENSE](LICENSE).
+Jest **wydzielony jako osobny proces** i wołany przez HTTP, więc nie „zaraża"
+permisywnej reszty systemu. **Nie wchodzi do dystrybucji zamkniętego produktu.**
+
+## API
+- `POST /positions` → `{when_utc, lat, lon, objects?}` → pozycje (ten sam kształt co silnik własny)
+- `GET /health`
+
+Tryb Moshiera (`FLG_MOSEPH`) — bez plików efemeryd, zero konfiguracji.
+
+## Build obrazu
+```bash
+docker compose --profile comparison build engine-swisseph
+```
+Dockerfile jest **wieloetapowy** i to nie jest ozdobnik: `pyswisseph` to rozszerzenie
+C, a na PyPI (2.10.3.2) gotowe wheels kończą się na **cp311** i obejmują wyłącznie
+**i686/x86_64**. Dla Pythona 3.12 oraz dla arm64 pip musi kompilować ze źródeł, więc
+sam `python:3.12-slim` (bez kompilatora) build wywracał. Kompilacja idzie w etapie
+`builder` (`build-essential`), a do obrazu finalnego trafia już tylko gotowy wheel —
+runtime zostaje czysty i mały. Pierwszy build trwa ~1–2 min, kolejne idą z cache warstw.
+
+Build kończy się sanity-checkiem (`import swisseph`), żeby niedziałający silnik
+wykrzaczył build, a nie dopiero pierwszy request.
+
+## Uruchomienie (tylko profil porównawczy / dev / CI)
+```bash
+pip install -r requirements.txt      # wymaga kompilatora C (patrz wyżej)
+uvicorn app.main:app --port 8003
+```
+Następnie w warstwie logicznej ustaw `ENGINE_SWISSEPH_URL=http://localhost:8003`,
+aby włączyć silnik B (tryb dual-run i testy kontraktowe silnika B).

services/engine-swisseph/app/main.py

@@ -0,0 +1,74 @@
+"""engine-swisseph — IZOLOWANA usługa silnika B (AGPL).
+
+UWAGA LICENCYJNA: ta usługa linkuje pyswisseph / Swiss Ephemeris, więc jest
+objęta **AGPL-3.0** i jest licencjonowana osobno (patrz ./LICENSE). Jest celowo
+wydzielona jako osobny proces i wołana przez HTTP — dzięki temu permisywny
+produkt (prezentacja + logika z silnikiem własnym + dane) NIE jest linkowany z
+kodem AGPL i nie podlega jego obowiązkom (LOG-27).
+
+Rola: wyrocznia walidacyjna / tryb porównawczy (LOG-25/26). Nie wchodzi do
+dystrybucji zamkniętej — uruchamiana tylko w profilu porównawczym/dev/CI.
+
+Udostępnia ten sam kontrakt co RemoteEngine po stronie warstwy logicznej.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime
+
+from fastapi import FastAPI
+from pydantic import BaseModel
+
+import swisseph as swe
+
+app = FastAPI(title="astrololo · engine-swisseph (AGPL, izolowany)")
+
+# Tryb Moshiera: bez plików efemeryd, w pełni samowystarczalny (~0,1\" dokładności).
+_FLAGS = swe.FLG_MOSEPH | swe.FLG_SPEED
+
+_PLANETS = {
+    "Sun": swe.SUN, "Moon": swe.MOON, "Mercury": swe.MERCURY, "Venus": swe.VENUS,
+    "Mars": swe.MARS, "Jupiter": swe.JUPITER, "Saturn": swe.SATURN,
+    "Uranus": swe.URANUS, "Neptune": swe.NEPTUNE, "Pluto": swe.PLUTO,
+    # punkty wirtualne — mean, jak w silniku własnym (parzystość LOG-28)
+    "North Node": swe.MEAN_NODE, "Lilith": swe.MEAN_APOG,
+    # "South Node" obsługiwany pochodnie w /positions: NN + 180°
+}
+DEFAULT_OBJECTS = [
+    "Sun", "Moon", "Mercury", "Venus", "Mars", "Jupiter", "Saturn",
+    "Uranus", "Neptune", "Pluto", "North Node", "South Node", "Lilith",
+]
+
+
+class PositionsRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    objects: list[str] | None = None
+
+
+@app.post("/positions")
+def positions(req: PositionsRequest) -> dict:
+    d = req.when_utc
+    ut_hours = d.hour + d.minute / 60.0 + d.second / 3600.0
+    jd = swe.julday(d.year, d.month, d.day, ut_hours)  # czas uniwersalny
+
+    rows = []
+    for name in (req.objects or DEFAULT_OBJECTS):
+        lookup = "North Node" if name == "South Node" else name
+        xx, _retflag = swe.calc_ut(jd, _PLANETS[lookup], _FLAGS)
+        lon, lat, _dist, lon_speed = xx[0], xx[1], xx[2], xx[3]
+        if name == "South Node":
+            lon, lat = lon + 180.0, -lat
+        rows.append({
+            "name": name,
+            "longitude": lon % 360.0,
+            "latitude": lat,
+            "speed": lon_speed,
+            "retrograde": lon_speed < 0,
+        })
+    return {"engine": "swisseph", "positions": rows}
+
+
+@app.get("/health")
+def health() -> dict:
+    return {"engine": "swisseph", "status": "ok", "mode": "moshier", "license": "AGPL-3.0"}

services/engine-swisseph/requirements.txt

@@ -0,0 +1,6 @@
+# UWAGA: pyswisseph (Swiss Ephemeris) jest na licencji AGPL-3.0 — dlatego ta
+# usługa jest wydzielona i licencjonowana osobno (patrz LICENSE). Nie instaluj
+# tego w obrazie permisywnego produktu.
+fastapi>=0.115
+uvicorn[standard]>=0.34
+pyswisseph>=2.10

services/logic/Dockerfile

@@ -0,0 +1,10 @@
+FROM python:3.12-slim
+
+WORKDIR /app
+COPY requirements.txt .
+RUN pip install --no-cache-dir -r requirements.txt
+
+COPY . .
+
+EXPOSE 8001
+CMD ["uvicorn", "app.main:app", "--host", "0.0.0.0", "--port", "8001"]

services/logic/README.md

@@ -0,0 +1,47 @@
+# Warstwa logiczna (`logic`)
+
+Niezależna usługa pośrednicząca. **W górę** udostępnia API dla prezentacji,
+**w dół** woła warstwę bazodanową. Tu żyją reguły biznesowe — nie w prezentacji
+i nie w bazie.
+
+## API
+- `POST /api/query` → `QueryRequest` → `QueryResponse`
+- `POST /chart/positions` → `{when_utc, lat, lon, house_system?}` → pełny horoskop: pozycje (LOG-01) + osie i domy (LOG-05) + aspekty główne z applying/separating (LOG-06) + opcjonalnie stacje planet (`stations:true`, LOG-03). Zwraca też sektę i 7 Lots hermetycznych z domami (LOG-08). Obiekty: 10 planet + mean NN/SN/Lilith (LOG-02). `house_system`: `whole_sign` (dom.) / `equal` / `porphyry`.
+- `POST /chart/report` → `{when_utc, lat, lon, limit?}` → wynik obliczeń wyszukany w bazie: fasety sygnifikatorów **w znaku / w domu / w aspekcie**, z rozwinięciem skrótów, odsiewaniem duplikatów (ten sam sygnifikator i opis), rankingiem siły (LOG-21) oraz opcją group (grupowanie identycznych opisów)
+- `POST /chart/profections` → `{when_utc, lat, lon, start_age?, count?}` → profekcje roczne: wiek, profektowany Asc, Władca Roku (+MC/Su/Mo) (LOG-10)
+- `POST /chart/return` → `{when_utc, lat, lon, kind, around?}` → Solar/Lunar Return: moment powrotu + pełny horoskop na ten moment (LOG-12)
+- `POST /chart/firdaria` → `{when_utc, lat, lon}` → Firdaria: sekta (dzień/noc), okresy główne i podokresy time-lordów (LOG-11)
+- `POST /chart/timeline` → `{when_utc, lat, lon, from_date, to_date, techniques?}` → zbiorcza oś czasu: profekcje + Solar Return + dyrekcje solar-arc + Firdaria, posortowane (technique | significator | start | exact | end); z interpret=true dopina interpretacje z bazy do dat (LOG-14, 1B->2B)
+- `POST /chart/compare` → jak wyżej → raport różnic dwóch silników (LOG-26; wymaga silnika B)
+- `GET /health` (sprawdza też warstwę bazodanową)
+
+## Silnik efemeryd (LOG-24, „wymienny silnik liczący")
+W `app/engine/` żyje pluggable silnik za interfejsem `EphemerisEngine`:
+- **`SkyfieldEngine`** — własny, permisywny (Skyfield MIT + dane JPL public domain). Domyślny.
+- **`RemoteEngine`** — klient OSOBNEJ, izolowanej usługi `engine-swisseph` (AGPL), używany tylko w trybie porównawczym.
+
+Wybór: `EPHEMERIS_ENGINE=own|swisseph`. Silnik B włącza się przez `ENGINE_SWISSEPH_URL`.
+
+Walidacja (LOG-25/28): `app/engine/compare.py` zestawia oba silniki z progiem tolerancji;
+ten sam kontrakt parzystości obowiązuje każdy silnik. Nasz `SkyfieldEngine` zgadza się
+ze Swiss Ephemeris **co do ~1″** na horoskopie referencyjnym (patrz `tests/`).
+
+```bash
+pip install -r requirements-dev.txt
+PYTHONPATH=. pytest tests -q            # silnik B pomijany, jeśli ENGINE_SWISSEPH_URL nieustawiony
+```
+
+## Zależności w dół
+Zna wyłącznie `DATA_URL` (adres warstwy bazodanowej) i jej kontrakt `/search`.
+Nie wie, czy pod spodem jest Excel czy SQL.
+
+## Uruchomienie
+```bash
+pip install -r requirements.txt
+export DATA_URL=http://localhost:8002
+uvicorn app.main:app --port 8001
+```
+
+## Gdzie rozbudowywać domenę
+`service.py` → `QueryService.handle()`: walidacja wejścia, tłumaczenie zapytania,
+obliczenia i wzbogacanie wyników.

services/logic/app/abbreviations.py

@@ -0,0 +1,60 @@
+"""Rozwijanie skrótów sygnifikatorów do postaci czytelnej (na bazie SIGNIFICATORS KEY).
+
+W bazie zapis jest skrótowy z prefiksem `[` (np. `[Su in [Tau`, `[Sa [conj [Su in 6th H.`).
+Ten moduł zamienia go na tekst czytelny: „Sun in Taurus", „Saturn conjunction Sun
+in 6th house". Słownik pochodzi z pliku SIGNIFICATORS KEY (mały, stabilny — wpięty
+jako built-in; można rozszerzać).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import re
+
+# skrót (bez nawiasu) -> pełna nazwa
+ABBREVIATIONS: dict[str, str] = {
+    # znaki zodiaku
+    "Ari": "Aries", "Tau": "Taurus", "Gem": "Gemini", "Can": "Cancer",
+    "Leo": "Leo", "Vir": "Virgo", "Lib": "Libra", "Sco": "Scorpio",
+    "Sag": "Sagittarius", "Cap": "Capricorn", "Aqu": "Aquarius", "Pis": "Pisces",
+    # planety klasyczne + światła
+    "Su": "Sun", "Mo": "Moon", "Me": "Mercury", "Ve": "Venus",
+    "Ma": "Mars", "Ju": "Jupiter", "Sa": "Saturn",
+    # planety nowożytne
+    "Ur": "Uranus", "Ne": "Neptune", "Pl": "Pluto",
+    # węzły i punkty
+    "NN": "North Node", "SN": "South Node", "Lilith": "Lilith", "Chiron": "Chiron",
+    # osie
+    "Asc": "Ascendant", "Dsc": "Descendant", "MC": "Midheaven", "IC": "Imum Coeli",
+    # Lots (punkty arabskie)
+    "PF": "Part of Fortune", "Fortune": "Part of Fortune", "Spirit": "Lot of Spirit",
+    # aspekty
+    "conj": "conjunction", "sex": "sextile", "sq": "square", "tri": "trine",
+    "opp": "opposition", "semisex": "semisextile", "semisq": "semisquare",
+    "sesquisq": "sesquisquare", "quincunx": "quincunx", "asp": "aspect",
+    # domy jako tokeny [h1..[h12
+    **{f"h{i}": f"{i}th house" for i in range(1, 13)},
+    # ruch
+    "Rx": "retrograde", "R": "retrograde",
+}
+# poprawki nieregularnych liczebników domów
+ABBREVIATIONS.update({"h1": "1st house", "h2": "2nd house", "h3": "3rd house"})
+
+# rozwinięcia słów spoza składni `[`
+_WORDS = {
+    "affl.": "afflicted",
+    "P. Dec.": "parallel of declination",
+    "espec.": "especially",
+}
+
+_TOKEN = re.compile(r"\[([A-Za-z]+)")
+_HOUSE = re.compile(r"(\d+(?:st|nd|rd|th))\s*H\.", re.IGNORECASE)
+
+
+def expand(text: str) -> str:
+    """Zamienia skróty na pełne nazwy; nieznane tokeny zostawia bez nawiasu."""
+    if not text:
+        return text
+    out = _TOKEN.sub(lambda m: ABBREVIATIONS.get(m.group(1), m.group(1)), text)
+    out = _HOUSE.sub(lambda m: f"{m.group(1)} house", out)
+    for k, v in _WORDS.items():
+        out = out.replace(k, v)
+    return out

services/logic/app/clients/data_client.py

@@ -0,0 +1,44 @@
+"""Klient HTTP do warstwy bazodanowej.
+
+Jedyny punkt styku w dół. Gdyby warstwa bazodanowa zmieniła implementację
+(Excel→SQL), tutaj nie zmienia się NIC — kontrakt /search jest stały.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from typing import Any
+
+import httpx
+
+from app.config import settings
+
+
+def _auth_headers() -> dict[str, str]:
+    """Token międzywarstwowy (LOG-32) — pusty, gdy ochrona wyłączona."""
+    token = os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+    return {"X-Astrololo-Token": token} if token else {}
+
+
+class DataClient:
+    def __init__(self, base_url: str | None = None) -> None:
+        self.base_url = (base_url or settings.data_url).rstrip("/")
+
+    def search(
+        self,
+        key: str,
+        value: str,
+        exact: bool,
+        limit: int,
+        fields: list[str] | None = None,
+    ) -> dict[str, Any]:
+        payload = {"key": key, "value": value, "exact": exact, "limit": limit, "fields": fields}
+        with httpx.Client(timeout=max(settings.http_timeout, 30.0)) as client:
+            r = client.post(f"{self.base_url}/search", json=payload, headers=_auth_headers())
+            r.raise_for_status()
+            return r.json()
+
+    def health(self) -> dict[str, Any]:
+        with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
+            r = client.get(f"{self.base_url}/health", headers=_auth_headers())
+            r.raise_for_status()
+            return r.json()

services/logic/app/config.py

@@ -0,0 +1,18 @@
+"""Konfiguracja warstwy logicznej.
+
+Zna TYLKO adres warstwy bazodanowej (w dół). Nie wie nic o jej wnętrzu
+(Excel/SQL/cache).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from dataclasses import dataclass, field
+
+
+@dataclass
+class Settings:
+    data_url: str = field(default_factory=lambda: os.getenv("DATA_URL", "http://localhost:8002"))
+    http_timeout: float = field(default_factory=lambda: float(os.getenv("HTTP_TIMEOUT", "10")))
+
+
+settings = Settings()

services/logic/app/engine/aspects.py

@@ -0,0 +1,101 @@
+"""Aspekty — kąty między obiektami (LOG-06, wersja: aspekty główne).
+
+Czysta matematyka na policzonych długościach ekliptycznych. Dla każdej pary
+obiektów sprawdzamy, czy ich separacja kątowa mieści się w orbie któregoś z
+aspektów głównych. Applying/separating (aplikacja/separacja) — na później.
+
+Tokeny bazy (z SIGNIFICATORS KEY): [conj, [sex, [sq, [tri, [opp.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+MAJOR = {
+    "conjunction": 0.0,
+    "sextile": 60.0,
+    "square": 90.0,
+    "trine": 120.0,
+    "opposition": 180.0,
+}
+DB_TOKEN = {
+    "conjunction": "[conj", "sextile": "[sex", "square": "[sq",
+    "trine": "[tri", "opposition": "[opp",
+}
+PL_NAME = {
+    "conjunction": "koniunkcja", "sextile": "sekstyl", "square": "kwadratura",
+    "trine": "trygon", "opposition": "opozycja",
+}
+LUMINARIES = {"Sun", "Moon"}
+DEFAULT_ORB = 8.0
+LUMINARY_BONUS = 2.0
+
+# Pary sztywno powiązane definicyjnie — kąt między nimi wynika z samej definicji
+# punktu, nie z układu nieba (SN = NN + 180°). Aspekt taki zawsze wychodzi
+# dokładny (orb 0,00°) i nie niesie żadnej informacji astrologicznej, więc
+# wycinamy go z wyników: zaśmieca listę w UI i zjada budżet promptu do LLM.
+RIGID_PAIRS = frozenset({
+    frozenset({"North Node", "South Node"}),
+})
+
+
+def _is_rigid(name_a: str, name_b: str) -> bool:
+    return frozenset({name_a, name_b}) in RIGID_PAIRS
+
+
+def separation(a: float, b: float) -> float:
+    """Najmniejsza separacja kątowa [0,180]."""
+    d = abs(a - b) % 360.0
+    return min(d, 360.0 - d)
+
+
+def _is_applying(la: float, lb: float, sa: float, sb: float, angle: float, dt: float = 0.01) -> bool | None:
+    """Czy aspekt aplikuje (dokładność 0° dopiero nastąpi)?
+
+    Porównujemy odchyłkę od dokładnego kąta teraz i po małym kroku czasu
+    (pozycje przesunięte o prędkość·dt). Malejąca odchyłka = applying.
+    dt celowo małe (0,01 doby), by szybki Księżyc nie „przeskoczył" dokładności.
+    Zwraca None, gdy brak prędkości (nie da się rozstrzygnąć).
+    """
+    if sa is None or sb is None:
+        return None
+    dev_now = abs(separation(la, lb) - angle)
+    dev_next = abs(separation(la + sa * dt, lb + sb * dt) - angle)
+    return dev_next < dev_now
+
+
+def find_aspects(
+    positions: list[dict], orb: float = DEFAULT_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS
+) -> list[dict]:
+    """positions: dicty z 'name', 'decimal' (długość) i opcjonalnie 'speed' (°/dobę).
+
+    Zwraca listę aspektów głównych; gdy znane są prędkości, każdy aspekt ma
+    applying (bool) i skrót 'as': 'A'/'S' (aplikacyjny/separacyjny).
+
+    Pary z RIGID_PAIRS (np. NN/SN) są pomijane — ich kąt jest definicyjny.
+    """
+    out: list[dict] = []
+    n = len(positions)
+    for i in range(n):
+        for j in range(i + 1, n):
+            a, b = positions[i], positions[j]
+            if _is_rigid(a["name"], b["name"]):
+                continue
+            la, lb = a.get("decimal"), b.get("decimal")
+            if la is None or lb is None:
+                continue
+            sep = separation(float(la), float(lb))
+            allowed = orb + (luminary_bonus if (a["name"] in LUMINARIES or b["name"] in LUMINARIES) else 0.0)
+            for asp, angle in MAJOR.items():
+                dev = abs(sep - angle)
+                if dev <= allowed:
+                    applying = _is_applying(
+                        float(la), float(lb), a.get("speed"), b.get("speed"), angle
+                    )
+                    row = {
+                        "obj1": a["name"], "obj2": b["name"],
+                        "aspect": asp, "orb": round(dev, 2), "allowed": round(allowed, 2),
+                    }
+                    if applying is not None:
+                        row["applying"] = applying
+                        row["as"] = "A" if applying else "S"
+                    out.append(row)
+                    break  # jedna para = jeden aspekt
+    return out

services/logic/app/engine/base.py

@@ -0,0 +1,24 @@
+"""Interfejs silnika efemeryd (LOG-24).
+
+To jest „wymienny silnik liczący". Dziś realizują go: SkyfieldEngine (własny,
+permisywny, in-process) i RemoteEngine (klient izolowanej usługi swisseph, AGPL).
+Warstwa logiczna woła tylko ten interfejs — nie wie, który silnik liczy.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from abc import ABC, abstractmethod
+
+from app.engine.models import ChartMoment, ObjectPosition
+
+
+class EphemerisEngine(ABC):
+    name: str = "base"
+
+    @abstractmethod
+    def positions(
+        self, moment: ChartMoment, objects: list[str] | None = None
+    ) -> list[ObjectPosition]:
+        """Pozycje obiektów dla danego momentu (LOG-01). None = zestaw domyślny."""
+
+    def health(self) -> dict:
+        return {"engine": self.name, "status": "ok"}

services/logic/app/engine/chart.py

@@ -0,0 +1,95 @@
+"""Złożenie pełnego horoskopu: pozycje + osie + domy (LOG-01 + LOG-05).
+
+Silnik-agnostyczne: potrzebuje tylko `positions()` oraz (dla osi/domów)
+`sidereal()`. Jeśli silnik nie umie policzyć czasu gwiazdowego, zwraca same
+pozycje.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine import houses as H
+from app.engine import zodiac as Z
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+from app.engine.formats import SIGNS, absolute, decimal, in_sign, norm360, sign_index
+from app.engine.models import ChartMoment
+
+
+def _fmt(name: str, lon: float, off: float = 0.0) -> dict:
+    lon = norm360(lon - off)
+    return {
+        "name": name,
+        "sign": SIGNS[sign_index(lon)],
+        "in_sign": in_sign(lon),
+        "decimal": round(lon, 6),
+    }
+
+
+def _shift_pos(pdict: dict, off: float) -> None:
+    """Przelicza etykiety pozycji na wybrany zodiak (in-place). off=0 → bez zmian."""
+    if not off:
+        return
+    lon = norm360(pdict["decimal"] - off)
+    pdict["sign"] = SIGNS[sign_index(lon)]
+    pdict["in_sign"] = in_sign(lon)
+    pdict["absolute"] = absolute(lon)
+    pdict["decimal"] = decimal(lon)
+
+
+def build_chart(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment, house_system: str = H.WHOLE_SIGN,
+                lots_method: str = "degree", zodiac: str = Z.TROPICAL) -> dict:
+    from app.engine.aspects import find_aspects
+
+    positions = engine.positions(moment)
+    result: dict = {"engine": engine.name, "positions": [p.as_dict() for p in positions]}
+    # aspekty liczymy PRZED zmianą zodiaku — kąty między obiektami są niezmiennicze
+    result["aspects"] = find_aspects(result["positions"])  # aspekty (LOG-06)
+
+    # offset zodiaku (LOG-04): syderyczny = ayanamsa, draconic = długość węzła
+    node_lon = next((p.longitude for p in positions if p.name == "North Node"), None)
+    off = Z.offset(zodiac, Z.julian_day(moment.when_utc), node_lon)
+    result["zodiac"] = zodiac
+    if zodiac in Z.SIDEREAL:
+        result["ayanamsha"] = round(off, 6)
+    for pdict in result["positions"]:
+        _shift_pos(pdict, off)
+
+    if not hasattr(engine, "sidereal"):
+        return result
+
+    ramc, eps = engine.sidereal(moment)
+    asc = H.compute_asc(ramc, eps, moment.lat)
+    mc = H.compute_mc(ramc, eps)
+    system = house_system if house_system in H.SYSTEMS else H.WHOLE_SIGN
+    cusp_list = H.cusps(asc, mc, system)   # tropikalne — geometria domów jest niezmiennicza
+
+    result["house_system"] = system
+    result["angles"] = {
+        "Asc": _fmt("Asc", asc, off),
+        "MC": _fmt("MC", mc, off),
+        "Dsc": _fmt("Dsc", norm360(asc + 180.0), off),
+        "IC": _fmt("IC", norm360(mc + 180.0), off),
+    }
+    result["cusps"] = [
+        {"house": i + 1, "sign": SIGNS[sign_index(norm360(c - off))],
+         "in_sign": in_sign(norm360(c - off))}
+        for i, c in enumerate(cusp_list)
+    ]
+    for pdict, obj in zip(result["positions"], positions):
+        pdict["house"] = H.assign_house(obj.longitude, cusp_list)  # dom po długości tropikalnej
+
+    # Lots (LOG-08) — wymagają Asc i sekty (dzień/noc)
+    from app.engine.firdaria import is_day_birth
+    from app.engine.lots import compute_lots
+
+    pts = {p.name: p.longitude for p in positions}
+    pts["Asc"] = asc
+    day = is_day_birth(pts["Sun"], asc, mc) if "Sun" in pts else True
+    result["sect"] = "day" if day else "night"
+    result["lots"] = [
+        {**lot,
+         "longitude": decimal(norm360(lot["longitude"] - off)),   # w wybranym zodiaku
+         "sign": SIGNS[sign_index(norm360(lot["longitude"] - off))],
+         "in_sign": in_sign(norm360(lot["longitude"] - off)),
+         "house": H.assign_house(lot["longitude"], cusp_list)}     # dom po długości tropikalnej
+        for lot in compute_lots(pts, day, lots_method)
+    ]
+    return result

services/logic/app/engine/compare.py

@@ -0,0 +1,104 @@
+"""Harness walidacyjno-porównawczy (LOG-25) i kontrakt parzystości (LOG-28).
+
+`compare_positions` zestawia wyniki dwóch silników z progami tolerancji per
+wielkość i flaguje rozbieżności — używane w testach regresyjnych (CI) i w trybie
+dual-run na żądanie (LOG-26).
+
+`check_engine_contract` to wspólny kontrakt, który MUSI spełnić każdy silnik —
+ten sam test uruchamiamy dla EngineA i EngineB (LOG-28).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from dataclasses import dataclass, field
+
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+from app.engine.models import DEFAULT_OBJECTS, ChartMoment, ObjectPosition
+
+
+def angular_delta(a: float, b: float) -> float:
+    """Najmniejsza różnica kątów w stopniach (z obsługą zawinięcia 0/360)."""
+    return ((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0
+
+
+@dataclass
+class ObjectDiff:
+    name: str
+    lon_a: float
+    lon_b: float
+    delta_arcsec: float        # różnica długości w sekundach łuku
+    lat_delta: float
+    speed_sign_mismatch: bool
+    over_tolerance: bool
+
+
+@dataclass
+class CompareReport:
+    lon_tol_arcsec: float
+    diffs: list[ObjectDiff] = field(default_factory=list)
+
+    @property
+    def ok(self) -> bool:
+        return not any(d.over_tolerance or d.speed_sign_mismatch for d in self.diffs)
+
+    @property
+    def max_arcsec(self) -> float:
+        return max((abs(d.delta_arcsec) for d in self.diffs), default=0.0)
+
+    def summary(self) -> dict:
+        return {
+            "ok": self.ok,
+            "objects": len(self.diffs),
+            "max_arcsec": round(self.max_arcsec, 2),
+            "tolerance_arcsec": self.lon_tol_arcsec,
+            "flagged": [d.name for d in self.diffs if d.over_tolerance or d.speed_sign_mismatch],
+        }
+
+
+def compare_positions(
+    a: list[ObjectPosition],
+    b: list[ObjectPosition],
+    lon_tol_arcsec: float = 120.0,
+) -> CompareReport:
+    by_b = {p.name: p for p in b}
+    report = CompareReport(lon_tol_arcsec=lon_tol_arcsec)
+    for pa in a:
+        pb = by_b.get(pa.name)
+        if pb is None:
+            continue
+        d_arcsec = angular_delta(pa.longitude, pb.longitude) * 3600.0
+        report.diffs.append(
+            ObjectDiff(
+                name=pa.name,
+                lon_a=pa.longitude,
+                lon_b=pb.longitude,
+                delta_arcsec=d_arcsec,
+                lat_delta=pa.latitude - pb.latitude,
+                speed_sign_mismatch=(pa.retrograde != pb.retrograde),
+                over_tolerance=abs(d_arcsec) > lon_tol_arcsec,
+            )
+        )
+    return report
+
+
+def compare_engines(
+    engine_a: EphemerisEngine,
+    engine_b: EphemerisEngine,
+    moment: ChartMoment,
+    lon_tol_arcsec: float = 120.0,
+) -> CompareReport:
+    return compare_positions(
+        engine_a.positions(moment), engine_b.positions(moment), lon_tol_arcsec
+    )
+
+
+def check_engine_contract(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment) -> None:
+    """Kontrakt parzystości (LOG-28). Rzuca AssertionError przy naruszeniu."""
+    positions = engine.positions(moment)
+    names = {p.name for p in positions}
+    assert set(DEFAULT_OBJECTS) <= names, f"brakuje obiektów: {set(DEFAULT_OBJECTS) - names}"
+    for p in positions:
+        assert 0.0 <= p.longitude < 360.0, f"{p.name}: długość poza zakresem ({p.longitude})"
+        assert -90.0 <= p.latitude <= 90.0, f"{p.name}: szerokość poza zakresem ({p.latitude})"
+        assert p.retrograde in (True, False)
+        d = p.as_dict()
+        assert d["sign"] and d["in_sign"], f"{p.name}: brak formatów"

services/logic/app/engine/factory.py

@@ -0,0 +1,30 @@
+"""Fabryka silników (LOG-24) — jedyne miejsce znające konkretne implementacje.
+
+EPHEMERIS_ENGINE = own (domyślnie, permisywny Skyfield) | swisseph (zdalny AGPL).
+`available_engines()` zwraca to, co da się dziś uruchomić — używane przez
+harness porównawczy i testy parzystości.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+
+
+def build_engine(name: str | None = None) -> EphemerisEngine:
+    name = (name or os.getenv("EPHEMERIS_ENGINE", "own")).lower()
+    if name in ("swisseph", "remote", "b"):
+        from app.engine.remote_engine import RemoteEngine
+
+        return RemoteEngine()
+    from app.engine.skyfield_engine import SkyfieldEngine
+
+    return SkyfieldEngine()
+
+
+def available_engines() -> dict[str, EphemerisEngine]:
+    """Silniki gotowe do użycia teraz (own zawsze; swisseph jeśli skonfigurowany)."""
+    engines: dict[str, EphemerisEngine] = {"own": build_engine("own")}
+    if os.getenv("ENGINE_SWISSEPH_URL"):
+        engines["swisseph"] = build_engine("swisseph")
+    return engines

services/logic/app/engine/firdaria.py

@@ -0,0 +1,57 @@
+"""Firdaria (LOG-11) — perska technika time-lord.
+
+Sekwencja okresów głównych zależy od sekty (dzień/noc). Sekta: urodzenie dzienne,
+gdy Słońce jest nad horyzontem, czyli po tej samej stronie osi Asc–Dsc co MC.
+
+Klasyczne długości okresów (lata): Su 10, Ve 8, Me 13, Mo 9, Sa 11, Ju 12, Ma 7
+(razem 70) + Węzeł Północny 3 + Węzeł Południowy 2 = 75 lat. Każdy okres główny
+planety dzieli się na 7 podokresów (sub-lord w tej samej kolejności, cyklicznie).
+Węzły — bez podokresów (najczęstsza konwencja).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime, timedelta
+
+DAY_ORDER = ["Sun", "Venus", "Mercury", "Moon", "Saturn", "Jupiter", "Mars"]
+NIGHT_ORDER = ["Moon", "Saturn", "Jupiter", "Mars", "Sun", "Venus", "Mercury"]
+YEARS = {"Sun": 10, "Venus": 8, "Mercury": 13, "Moon": 9,
+         "Saturn": 11, "Jupiter": 12, "Mars": 7}
+NODES = [("North Node", 3), ("South Node", 2)]
+DAYS_PER_YEAR = 365.2422
+
+
+def is_day_birth(sun_lon: float, asc: float, mc: float) -> bool:
+    """Słońce nad horyzontem = ta sama półkula osi Asc–Dsc co MC."""
+    return (((sun_lon - asc) % 360.0) < 180.0) == (((mc - asc) % 360.0) < 180.0)
+
+
+def _date(birth: datetime, years: float) -> str:
+    return (birth + timedelta(days=years * DAYS_PER_YEAR)).date().isoformat()
+
+
+def firdaria(birth: datetime, sun_lon: float, asc: float, mc: float) -> dict:
+    """Pełny rozkład Firdarii: sekta, kolejność, okresy główne i podokresy."""
+    day = is_day_birth(sun_lon, asc, mc)
+    order = DAY_ORDER if day else NIGHT_ORDER
+    majors = [(lord, YEARS[lord]) for lord in order] + NODES
+
+    periods: list[dict] = []
+    age = 0.0
+    for lord, yrs in majors:
+        period = {"lord": lord, "years": yrs,
+                  "start": _date(birth, age), "end": _date(birth, age + yrs)}
+        if lord in YEARS:                                  # planeta -> 7 podokresów
+            sub_len = yrs / 7.0
+            i = order.index(lord)
+            sub_age = age
+            subs: list[dict] = []
+            for k in range(7):
+                sub_lord = order[(i + k) % 7]
+                subs.append({"lord": sub_lord,
+                             "start": _date(birth, sub_age),
+                             "end": _date(birth, sub_age + sub_len)})
+                sub_age += sub_len
+            period["sub"] = subs
+        periods.append(period)
+        age += yrs
+    return {"sect": "day" if day else "night", "order": order, "periods": periods}

services/logic/app/engine/formats.py

@@ -0,0 +1,52 @@
+"""Formatowanie długości ekliptycznej (LOG-01: kilka zapisów).
+
+Astrolog myśli w stopniach/minutach/sekundach w znaku, Excel woli dziesiętne,
+a część technik używa pozycji absolutnej 0–360°. Tu są czyste, bezstanowe
+funkcje konwersji — bez zależności od jakiegokolwiek silnika.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+SIGNS = [
+    "Aries", "Taurus", "Gemini", "Cancer", "Leo", "Virgo",
+    "Libra", "Scorpio", "Sagittarius", "Capricorn", "Aquarius", "Pisces",
+]
+SIGN_ABBR = ["Ari", "Tau", "Gem", "Can", "Leo", "Vir",
+             "Lib", "Sco", "Sag", "Cap", "Aqu", "Pis"]
+
+
+def norm360(lon: float) -> float:
+    return lon % 360.0
+
+
+def sign_index(lon: float) -> int:
+    """0 = Aries … 11 = Pisces."""
+    return int(norm360(lon) // 30)
+
+
+def _dms(deg: float) -> tuple[int, int, int]:
+    """Rozkład stopni (>=0) na (°, ', ") z poprawnym przeniesieniem zaokrąglenia."""
+    total = round(deg * 3600)
+    d, rem = divmod(total, 3600)
+    m, s = divmod(rem, 60)
+    return d, m, s
+
+
+def in_sign(lon: float) -> str:
+    """Np. 'Tau 28°12'57\"' — pozycja w znaku."""
+    lon = norm360(lon)
+    idx = sign_index(lon)
+    d, m, s = _dms(lon - idx * 30)
+    if d >= 30:  # zaokrąglenie przekroczyło granicę znaku
+        idx = (idx + 1) % 12
+        d -= 30
+    return f"{SIGN_ABBR[idx]} {d}°{m:02d}'{s:02d}\""
+
+
+def absolute(lon: float) -> str:
+    """Np. '58°12'57\"' — pozycja absolutna 0–360°."""
+    d, m, s = _dms(norm360(lon))
+    return f"{d}°{m:02d}'{s:02d}\""
+
+
+def decimal(lon: float, places: int = 6) -> float:
+    return round(norm360(lon), places)

services/logic/app/engine/houses.py

@@ -0,0 +1,77 @@
+"""Osie i domy — czysta matematyka sferyczna (LOG-05).
+
+Bezstanowe funkcje: z lokalnego czasu gwiazdowego (RAMC), nachylenia ekliptyki
+(ε) i szerokości geograficznej (φ) wyliczają Ascendent i MC, a stąd cusps domów
+dla prostych systemów (Whole Sign, Equal, Porphyry). Niezależne od silnika —
+silnik dostarcza tylko RAMC i ε.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import math
+
+from app.engine.formats import SIGN_ABBR, norm360, sign_index  # noqa: F401
+
+WHOLE_SIGN = "whole_sign"
+EQUAL = "equal"
+PORPHYRY = "porphyry"
+SYSTEMS = (WHOLE_SIGN, EQUAL, PORPHYRY)
+
+
+def mean_obliquity(tt_jd: float) -> float:
+    """Średnie nachylenie ekliptyki [°] dla daty (Julian TT). Wystarcza do domów."""
+    t = (tt_jd - 2451545.0) / 36525.0
+    arcsec = 84381.448 - 46.8150 * t - 0.00059 * t * t + 0.001813 * t ** 3
+    return arcsec / 3600.0
+
+
+def compute_mc(ramc_deg: float, eps_deg: float) -> float:
+    r, e = math.radians(ramc_deg), math.radians(eps_deg)
+    mc = math.atan2(math.sin(r), math.cos(r) * math.cos(e))
+    return norm360(math.degrees(mc))
+
+
+def compute_asc(ramc_deg: float, eps_deg: float, lat_deg: float) -> float:
+    r, e, phi = math.radians(ramc_deg), math.radians(eps_deg), math.radians(lat_deg)
+    asc = math.atan2(
+        math.cos(r),
+        -(math.sin(r) * math.cos(e) + math.tan(phi) * math.sin(e)),
+    )
+    return norm360(math.degrees(asc))
+
+
+def _trisect(a: float, b: float) -> tuple[float, float]:
+    """Dwa punkty dzielące łuk a→b (w kierunku zodiaku) na trzy równe części."""
+    span = (b - a) % 360.0
+    return norm360(a + span / 3.0), norm360(a + 2.0 * span / 3.0)
+
+
+def cusps(asc: float, mc: float, system: str) -> list[float]:
+    """Zwraca 12 cusps (długości) domów 1..12."""
+    if system == WHOLE_SIGN:
+        start = sign_index(asc) * 30.0
+        return [norm360(start + 30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == EQUAL:
+        return [norm360(asc + 30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == PORPHYRY:
+        dsc, ic = norm360(asc + 180.0), norm360(mc + 180.0)
+        c = [0.0] * 12
+        c[0], c[3], c[6], c[9] = asc, ic, dsc, mc
+        c[1], c[2] = _trisect(asc, ic)      # domy 2,3
+        c[4], c[5] = _trisect(ic, dsc)      # domy 5,6
+        c[7], c[8] = _trisect(dsc, mc)      # domy 8,9
+        c[10], c[11] = _trisect(mc, asc)    # domy 11,12
+        return c
+    raise ValueError(f"nieznany system domów: {system}")
+
+
+def assign_house(lon: float, cusp_list: list[float]) -> int:
+    """Numer domu (1..12), w którym leży dana długość ekliptyczna."""
+    lon = norm360(lon)
+    for i in range(12):
+        start = cusp_list[i]
+        end = cusp_list[(i + 1) % 12]
+        span = (end - start) % 360.0
+        offset = (lon - start) % 360.0
+        if offset < span:
+            return i + 1
+    return 12

services/logic/app/engine/lots.py

@@ -0,0 +1,60 @@
+"""Lots / punkty arabskie (LOG-08) — 7 Lots hermetycznych.
+
+Formuła: Lot = C + A − B (od punktu C odmierzamy odległość między A i B).
+Większość Lots **odwraca się w horoskopach nocnych** (zamiana A↔B) — np.
+Fortuna: dzień Asc + Mo − Su, noc Asc + Su − Mo.
+
+Dwa warianty liczenia (notes3):
+- `degree` (domyślny) — dokładny stopień,
+- `sign` — liczone całymi znakami (Lot wypada na 0° wyliczonego znaku).
+
+Kolejność ma znaczenie: Fortuna i Duch liczone są pierwsze, bo pozostałe Lots
+odwołują się do nich.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine.formats import norm360, sign_index
+
+# (nazwa, C, A, B, odwracalny w nocy)
+LOT_DEFS: list[tuple[str, str, str, str, bool]] = [
+    ("Fortune",   "Asc", "Moon",    "Sun",     True),
+    ("Spirit",    "Asc", "Sun",     "Moon",    True),
+    ("Eros",      "Asc", "Venus",   "Spirit",  True),
+    ("Necessity", "Asc", "Fortune", "Mercury", True),
+    ("Courage",   "Asc", "Fortune", "Mars",    True),
+    ("Victory",   "Asc", "Jupiter", "Spirit",  True),
+    ("Nemesis",   "Asc", "Fortune", "Saturn",  True),
+]
+
+METHODS = ("degree", "sign")
+
+
+def compute_lots(
+    points: dict[str, float], is_day: bool, method: str = "degree"
+) -> list[dict]:
+    """points: nazwa → długość natalna (wymagane Asc + planety formuł).
+
+    Zwraca listę {name, longitude, formula} w kolejności definicji.
+    """
+    if method not in METHODS:
+        raise ValueError(f"nieznana metoda liczenia Lots: {method}")
+
+    vals = dict(points)
+    out: list[dict] = []
+    for name, c, a, b, reversible in LOT_DEFS:
+        first, second = (a, b) if (is_day or not reversible) else (b, a)
+        if any(k not in vals for k in (c, first, second)):
+            continue                                   # brak składnika — pomijamy
+        if method == "sign":
+            idx = (sign_index(vals[c]) + sign_index(vals[first])
+                   - sign_index(vals[second])) % 12
+            lon = idx * 30.0
+        else:
+            lon = norm360(vals[c] + vals[first] - vals[second])
+        vals[name] = lon                               # dostępny dla kolejnych Lots
+        out.append({
+            "name": name,
+            "longitude": lon,
+            "formula": f"{c} + {first} − {second}",
+        })
+    return out

services/logic/app/engine/models.py

@@ -0,0 +1,66 @@
+"""Modele domenowe silnika efemeryd — wspólny kontrakt dla KAŻDEGO silnika.
+
+To jest część LOG-28 (parzystość): każdy silnik (własny Skyfield czy zdalny
+swisseph) przyjmuje `ChartMoment` i zwraca listę `ObjectPosition` w identycznym
+kształcie i jednostkach. Dzięki temu wyniki są bezpośrednio porównywalne, a
+prezentacja/dane nie wiedzą, który silnik liczył.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from dataclasses import dataclass
+from datetime import datetime
+from typing import Any
+
+from app.engine import formats
+
+# kanoniczny zestaw i kolejność obiektów (LOG-02: światła + 7 klasycznych +
+# 3 nowożytne + punkty wirtualne: węzły mean i mean Lilith)
+DEFAULT_OBJECTS = [
+    "Sun", "Moon", "Mercury", "Venus", "Mars",
+    "Jupiter", "Saturn", "Uranus", "Neptune", "Pluto",
+    "North Node", "South Node", "Lilith",
+]
+
+
+@dataclass(frozen=True)
+class ChartMoment:
+    """Wejście silnika: moment w UTC + lokalizacja geograficzna.
+
+    Pozycje obiektów zależą tylko od czasu (geocentrycznie); szerokość/długość
+    geograficzna będą potrzebne dopiero przy osiach i domach (LOG-05).
+    """
+
+    when_utc: datetime          # musi być świadome strefy (UTC)
+    lat: float = 0.0            # szerokość geograficzna, + na północ
+    lon: float = 0.0           # długość geograficzna, + na wschód
+
+
+@dataclass(frozen=True)
+class ObjectPosition:
+    """Wynik dla jednego obiektu — surowe wartości w jednostkach SI astrologii."""
+
+    name: str
+    longitude: float            # długość ekliptyczna 0–360° (tropikalna, of-date)
+    latitude: float             # szerokość ekliptyczna (°)
+    speed: float                # prędkość w długości (°/dobę)
+    retrograde: bool
+
+    @property
+    def sign(self) -> str:
+        return formats.SIGNS[formats.sign_index(self.longitude)]
+
+    @property
+    def direction(self) -> str:
+        return "Rx" if self.retrograde else "D"
+
+    def as_dict(self) -> dict[str, Any]:
+        return {
+            "name": self.name,
+            "sign": self.sign,
+            "in_sign": formats.in_sign(self.longitude),
+            "absolute": formats.absolute(self.longitude),
+            "decimal": formats.decimal(self.longitude),
+            "latitude": round(self.latitude, 6),
+            "speed": round(self.speed, 6),
+            "direction": self.direction,
+        }

services/logic/app/engine/points.py

@@ -0,0 +1,43 @@
+"""Punkty wirtualne liczone analitycznie (LOG-02): mean Node i mean Lilith.
+
+Wzory Meeusa (Astronomical Algorithms) w stuleciach juliańskich od J2000 (TT):
+- Ω — średni węzeł wstępujący orbity Księżyca (mean ascending node). Porusza się
+  zawsze wstecz (~−0,053°/dobę) — stąd węzły są wiecznie Rx.
+- średnie perygeum orbity Księżyca; mean Lilith (Black Moon) = średnie APOGEUM
+  = perygeum + 180° (~+0,111°/dobę).
+
+Wersje TRUE (oskulacyjne) — osobny, późniejszy krok (notatki: mean to
+historyczny standard i domyślne ustawienie programów).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine.formats import norm360
+
+_DAYS_PER_CENTURY = 36525.0
+
+
+def _t(tt_jd: float) -> float:
+    return (tt_jd - 2451545.0) / _DAYS_PER_CENTURY
+
+
+def mean_lunar_node(tt_jd: float) -> float:
+    """Długość ekliptyczna średniego Węzła Północnego (Ω) [°]."""
+    t = _t(tt_jd)
+    omega = (125.0445479 - 1934.1362891 * t + 0.0020754 * t * t
+             + t ** 3 / 467441.0 - t ** 4 / 60616000.0)
+    return norm360(omega)
+
+
+def mean_lilith(tt_jd: float) -> float:
+    """Długość ekliptyczna mean Lilith (średnie apogeum Księżyca) [°]."""
+    t = _t(tt_jd)
+    perigee = (83.3532465 + 4069.0137287 * t - 0.0103200 * t * t
+               - t ** 3 / 80053.0 + t ** 4 / 18999000.0)
+    return norm360(perigee + 180.0)
+
+
+def point_speed(fn, tt_jd: float, dt_days: float = 0.1) -> float:
+    """Prędkość [°/dobę] punktu analitycznego — różnica po małym kroku."""
+    a = fn(tt_jd)
+    b = fn(tt_jd + dt_days)
+    return (((b - a + 180.0) % 360.0) - 180.0) / dt_days

services/logic/app/engine/profections.py

@@ -0,0 +1,70 @@
+"""Profekcje roczne (LOG-10) — hellenistyczna technika time-lord.
+
+Zasada (Whole Sign): co każde urodziny profektowany Ascendent przeskakuje o jeden
+znak do przodu (wiek mod 12). Władca Roku (Lord of Year) = władca domicylowy
+znaku profektowanego Asc. Profektować można każdy punkt natalny (MC, Słońce…) —
+wszystkie przeskakują o tyle samo znaków.
+
+Referencja: tabela profekcji w notes3 (astro-seek) dla horoskopu 30.04.1984
+(wiek 0: Can/Moon, 1: Leo/Sun, …, 42: Cap/Saturn).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime
+
+from app.engine.formats import SIGNS, sign_index
+
+# władcy domicylowi (tradycyjni) — zgodni z tabelą referencyjną notes3
+DOMICILE_RULERS = {
+    "Aries": "Mars", "Taurus": "Venus", "Gemini": "Mercury", "Cancer": "Moon",
+    "Leo": "Sun", "Virgo": "Mercury", "Libra": "Venus", "Scorpio": "Mars",
+    "Sagittarius": "Jupiter", "Capricorn": "Saturn", "Aquarius": "Saturn",
+    "Pisces": "Jupiter",
+}
+
+
+def age_at(birth_utc: datetime, when_utc: datetime) -> int:
+    """Pełne lata między urodzeniem a danym momentem (wiek profekcyjny)."""
+    age = when_utc.year - birth_utc.year
+    if (when_utc.month, when_utc.day) < (birth_utc.month, birth_utc.day):
+        age -= 1
+    return max(age, 0)
+
+
+def profected_sign(natal_lon: float, age: int) -> str:
+    """Znak, do którego profektował punkt natalny po `age` latach."""
+    return SIGNS[(sign_index(natal_lon) + age) % 12]
+
+
+def profection_rows(
+    natal_points: dict[str, float],
+    birth_utc: datetime,
+    start_age: int,
+    count: int,
+) -> list[dict]:
+    """Tabela profekcji dla zakresu lat życia.
+
+    natal_points: nazwa -> natalna długość ekliptyczna (musi zawierać 'Asc').
+    Każdy wiersz: wiek, data początku roku profekcyjnego (urodziny), znak
+    profektowanego Asc, Władca Roku oraz profekcje pozostałych punktów.
+    """
+    def _birthday(year: int) -> datetime:
+        try:
+            return birth_utc.replace(year=year)
+        except ValueError:                     # 29 lutego w roku nieprzestępnym
+            return birth_utc.replace(year=year, day=28)
+
+    rows: list[dict] = []
+    for age in range(start_age, start_age + count):
+        asc_sign = profected_sign(natal_points["Asc"], age)
+        row = {
+            "age": age,
+            "from": _birthday(birth_utc.year + age).strftime("%Y-%m-%d"),
+            "profected_asc": asc_sign,
+            "lord_of_year": DOMICILE_RULERS[asc_sign],
+        }
+        for name, lon in natal_points.items():
+            if name != "Asc":
+                row[name] = profected_sign(lon, age)
+        rows.append(row)
+    return rows

services/logic/app/engine/remote_engine.py

@@ -0,0 +1,62 @@
+"""RemoteEngine — klient izolowanej usługi silnika (LOG-24 backend nr 2, LOG-27).
+
+Realizuje ten sam interfejs co SkyfieldEngine, ale liczenie deleguje przez HTTP
+do OSOBNEJ usługi `engine-swisseph` (AGPL). Dzięki granicy sieciowej kod AGPL
+nigdy nie jest linkowany do permisywnego produktu — patrz services/engine-swisseph.
+
+Używany tylko, gdy skonfigurowano ENGINE_SWISSEPH_URL (tryb porównawczy/dev/CI).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+import httpx
+
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+from app.engine.formats import norm360
+from app.engine.models import DEFAULT_OBJECTS, ChartMoment, ObjectPosition
+
+
+class RemoteEngine(EphemerisEngine):
+    name = "swisseph"
+
+    def __init__(self, base_url: str | None = None, timeout: float = 15.0) -> None:
+        self.base_url = (base_url or os.getenv("ENGINE_SWISSEPH_URL", "")).rstrip("/")
+        self.timeout = timeout
+
+    def positions(
+        self, moment: ChartMoment, objects: list[str] | None = None
+    ) -> list[ObjectPosition]:
+        if not self.base_url:
+            raise RuntimeError("ENGINE_SWISSEPH_URL nie ustawiony — silnik B niedostępny")
+        payload = {
+            "when_utc": moment.when_utc.isoformat(),
+            "lat": moment.lat,
+            "lon": moment.lon,
+            "objects": objects or DEFAULT_OBJECTS,
+        }
+        with httpx.Client(timeout=self.timeout) as client:
+            r = client.post(f"{self.base_url}/positions", json=payload)
+            r.raise_for_status()
+            rows = r.json()["positions"]
+        return [
+            ObjectPosition(
+                name=row["name"],
+                longitude=norm360(row["longitude"]),
+                latitude=row["latitude"],
+                speed=row["speed"],
+                retrograde=row["retrograde"],
+            )
+            for row in rows
+        ]
+
+    def health(self) -> dict:
+        if not self.base_url:
+            return {"engine": self.name, "status": "disabled"}
+        try:
+            with httpx.Client(timeout=self.timeout) as client:
+                r = client.get(f"{self.base_url}/health")
+                r.raise_for_status()
+                return {"engine": self.name, "status": "ok", "remote": r.json()}
+        except httpx.HTTPError as e:
+            return {"engine": self.name, "status": "down", "error": str(e)}

services/logic/app/engine/returns.py

@@ -0,0 +1,64 @@
+"""Solar / Lunar Return (LOG-12) — moment powrotu do pozycji natalnej.
+
+Solar Return (solariusz): moment, w którym Słońce wraca dokładnie do natalnej
+długości ekliptycznej (raz na rok, w okolicy urodzin). Lunar Return: to samo
+dla Księżyca (raz na ~27,3 dnia). Dwa warianty użycia (osobny horoskop vs
+tranzyt do natalu) obsługujemy zwracając pełny horoskop na znaleziony moment —
+interpretacja pozostaje po stronie technik wyżej.
+
+Metoda: podpisana różnica długości Δ = lon − natal (zawinięta do ±180°) rośnie
+monotonicznie i przechodzi przez 0 dokładnie w momencie powrotu. Skan dobowy
+wykrywa przejście −→+ (skok +180→−180 to artefakt zawinięcia — pomijany,
+warunek d_hi − d_lo < 180), potem bisekcja do ~sekundy.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime, timedelta, timezone
+
+from app.engine.models import ChartMoment
+
+# szerokość okna skanu wokół `around` [dni]: solar kotwiczymy przy urodzinach,
+# lunar musi objąć cały okres syderyczny Księżyca (27,3 d)
+SCAN_WINDOW = {"solar": 6.0, "lunar": 15.0}
+
+
+def _lon_delta(engine, body: str, natal_lon: float, when: datetime) -> float:
+    m = ChartMoment(when_utc=when)
+    lon = engine.positions(m, [body])[0].longitude
+    return ((lon - natal_lon + 180.0) % 360.0) - 180.0
+
+
+def find_return(
+    engine, kind: str, natal_moment: ChartMoment, around: datetime
+) -> datetime | None:
+    """Moment powrotu (kind: 'solar'/'lunar') najbliższy dacie `around`."""
+    body = "Sun" if kind == "solar" else "Moon"
+    natal_lon = engine.positions(natal_moment, [body])[0].longitude
+    if around.tzinfo is None:
+        around = around.replace(tzinfo=timezone.utc)
+
+    window = SCAN_WINDOW[kind]
+    step = timedelta(days=1.0)
+    t = around - timedelta(days=window)
+    end = around + timedelta(days=window)
+
+    candidates: list[datetime] = []
+    d_prev = _lon_delta(engine, body, natal_lon, t)
+    while t < end:
+        t_next = t + step
+        d_next = _lon_delta(engine, body, natal_lon, t_next)
+        # prawdziwe przejście przez zero: − -> + bez skoku zawinięcia
+        if d_prev < 0 <= d_next and (d_next - d_prev) < 180.0:
+            lo, hi, d_lo = t, t_next, d_prev
+            for _ in range(40):                      # bisekcja do ułamka sekundy
+                mid = lo + (hi - lo) / 2
+                if (_lon_delta(engine, body, natal_lon, mid) < 0) == (d_lo < 0):
+                    lo = mid
+                else:
+                    hi = mid
+            candidates.append(lo + (hi - lo) / 2)
+        t, d_prev = t_next, d_next
+
+    if not candidates:
+        return None
+    return min(candidates, key=lambda c: abs(c - around))

services/logic/app/engine/skyfield_engine.py

@@ -0,0 +1,128 @@
+"""SkyfieldEngine — własny, permisywny silnik (LOG-01).
+
+Ścieżka A: Skyfield (MIT) + efemerydy JPL (public domain). Liczy geocentryczne
+pozycje pozorne (apparent) i rzutuje je na ekliptykę daty → długość tropikalna,
+szerokość, prędkość i kierunek. Brak zależności AGPL.
+
+Prędkość liczymy numerycznie (różnica długości po małym kroku czasu) — wystarcza
+do kierunku (D/Rx) i do wykrywania stacji w LOG-03.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from datetime import timedelta
+from functools import lru_cache
+
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+from app.engine.formats import norm360
+from app.engine.models import DEFAULT_OBJECTS, ChartMoment, ObjectPosition
+
+# nazwa obiektu -> cel w jądrze efemeryd (de421 ma centra Merkurego/Wenus,
+# dla pozostałych planet używamy barycentrów — różnica nieistotna astrologicznie)
+_TARGETS = {
+    "Sun": "sun",
+    "Moon": "moon",
+    "Mercury": "mercury",
+    "Venus": "venus",
+    "Mars": "mars barycenter",
+    "Jupiter": "jupiter barycenter",
+    "Saturn": "saturn barycenter",
+    "Uranus": "uranus barycenter",
+    "Neptune": "neptune barycenter",
+    "Pluto": "pluto barycenter",
+}
+
+
+@lru_cache(maxsize=4)
+def _load(kernel: str, data_dir: str):
+    """Wczytuje skalę czasu i jądro efemeryd raz (kosztowne) i cache'uje."""
+    from skyfield.api import Loader
+
+    load = Loader(data_dir)
+    ts = load.timescale()
+    eph = load(kernel)
+    return ts, eph, eph["earth"]
+
+
+class SkyfieldEngine(EphemerisEngine):
+    name = "skyfield"
+
+    def __init__(self, kernel: str | None = None, data_dir: str | None = None) -> None:
+        self.kernel = kernel or os.getenv("EPHEMERIS_KERNEL", "de421.bsp")
+        self.data_dir = data_dir or os.getenv(
+            "EPHEMERIS_DIR", os.path.join(os.path.dirname(__file__), "..", "..", ".ephemeris")
+        )
+        os.makedirs(self.data_dir, exist_ok=True)
+        self.ts, self.eph, self.earth = _load(self.kernel, os.path.abspath(self.data_dir))
+
+    def _ecliptic_lon_lat(self, target, t):
+        astrometric = self.earth.at(t).observe(target).apparent()
+        lat, lon, _dist = astrometric.ecliptic_latlon(epoch="date")
+        return lon.degrees, lat.degrees
+
+    def _virtual_point(self, name: str, tt_jd: float) -> ObjectPosition:
+        """Punkty analityczne (LOG-02): mean Node (NN/SN) i mean Lilith.
+
+        Liczone wzorami Meeusa, nie z jądra JPL. SN = NN + 180° (ta sama prędkość).
+        Punkty leżą na ekliptyce (latitude = 0).
+        """
+        from app.engine.points import mean_lilith, mean_lunar_node, point_speed
+
+        if name in ("North Node", "South Node"):
+            lon = mean_lunar_node(tt_jd)
+            if name == "South Node":
+                lon = norm360(lon + 180.0)
+            speed = point_speed(mean_lunar_node, tt_jd)
+        else:  # Lilith
+            lon = mean_lilith(tt_jd)
+            speed = point_speed(mean_lilith, tt_jd)
+        return ObjectPosition(
+            name=name, longitude=float(lon), latitude=0.0,
+            speed=float(speed), retrograde=bool(speed < 0),
+        )
+
+    def positions(
+        self, moment: ChartMoment, objects: list[str] | None = None
+    ) -> list[ObjectPosition]:
+        names = objects or DEFAULT_OBJECTS
+        t = self.ts.from_datetime(moment.when_utc)
+        dt = timedelta(hours=1)
+        t2 = self.ts.from_datetime(moment.when_utc + dt)
+
+        out: list[ObjectPosition] = []
+        for name in names:
+            if name not in _TARGETS:                 # punkt wirtualny (NN/SN/Lilith)
+                out.append(self._virtual_point(name, t.tt))
+                continue
+            target = self.eph[_TARGETS[name]]
+            lon, lat = self._ecliptic_lon_lat(target, t)
+            lon2, _ = self._ecliptic_lon_lat(target, t2)
+            # prędkość °/dobę z poprawką na przejście przez 0°/360°
+            step = ((lon2 - lon + 180.0) % 360.0) - 180.0
+            speed = step * 24.0
+            # rzutowanie na czysty float — Skyfield zwraca numpy.float64
+            out.append(
+                ObjectPosition(
+                    name=name,
+                    longitude=float(norm360(lon)),
+                    latitude=float(lat),
+                    speed=float(speed),
+                    retrograde=bool(speed < 0),
+                )
+            )
+        return out
+
+    def sidereal(self, moment: ChartMoment) -> tuple[float, float]:
+        """(RAMC, ε) w stopniach — lokalny apparent sidereal time i nachylenie ekliptyki.
+
+        Materiał wejściowy do osi i domów (LOG-05). RAMC = GAST·15 + długość geo.
+        """
+        from app.engine.houses import mean_obliquity
+
+        t = self.ts.from_datetime(moment.when_utc)
+        ramc = norm360(t.gast * 15.0 + moment.lon)
+        eps = mean_obliquity(t.tt)
+        return ramc, eps
+
+    def health(self) -> dict:
+        return {"engine": self.name, "status": "ok", "kernel": self.kernel}

services/logic/app/engine/stations.py

@@ -0,0 +1,100 @@
+"""Wykrywanie stacji planet (LOG-03): poprzednia/następna stacja, SD/SR, flaga <7 dni.
+
+Stacja ścisła = moment, w którym prędkość zodiakalna przechodzi przez zero.
+Metoda: próbki prędkości co 1 dzień w oknie ± SEARCH_DAYS → zmiana znaku →
+bisekcja do dokładności ~1 minuty. Klasyfikacja: prędkość przed<0 i po>0 → SD
+(stationary direct), odwrotnie → SR (stationary retrograde).
+
+Pomijamy Słońce/Księżyc (nigdy Rx) i punkty mean (NN/SN/Lilith — ruch jednostajny).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import timedelta
+
+from app.engine.formats import in_sign
+from app.engine.models import ChartMoment
+
+# obiekty bez stacji
+NO_STATIONS = {"Sun", "Moon", "North Node", "South Node", "Lilith"}
+
+# Okno musi pokryć najdłuższą przerwę między stacjami (Mars/Wenus: ~700 dni),
+# a krok skanu musi być krótszy niż najkrótsza retrogradacja (Merkury ~21 dni).
+SEARCH_DAYS = 800          # okno poszukiwań w każdą stronę
+SCAN_STEP_DAYS = 4.0       # krok zgrubnego skanu (potem bisekcja)
+STATION_SOON_DAYS = 7.0    # próg flagi "stacja blisko" (konfigurowalny, notes2)
+
+
+def _speed_fn(engine, name: str):
+    """Zwraca funkcję: dni_od_momentu_bazowego -> prędkość [°/dobę]."""
+    def speed(base_moment: ChartMoment, offset_days: float) -> float:
+        m = ChartMoment(
+            when_utc=base_moment.when_utc + timedelta(days=offset_days),
+            lat=base_moment.lat, lon=base_moment.lon,
+        )
+        return engine.positions(m, [name])[0].speed
+    return speed
+
+
+def _bisect_zero(speed, moment: ChartMoment, lo: float, hi: float, iters: int = 20) -> float:
+    """Bisekcja miejsca zerowego prędkości między dniami lo i hi."""
+    s_lo = speed(moment, lo)
+    for _ in range(iters):
+        mid = (lo + hi) / 2.0
+        s_mid = speed(moment, mid)
+        if (s_lo < 0) == (s_mid < 0):
+            lo, s_lo = mid, s_mid
+        else:
+            hi = mid
+    return (lo + hi) / 2.0
+
+
+def _station_info(engine, moment: ChartMoment, name: str, day: float, speed) -> dict:
+    """Opis stacji w danym dniu (offset od momentu bazowego)."""
+    before = speed(moment, day - 0.5)
+    kind = "SD" if before < 0 else "SR"
+    when = moment.when_utc + timedelta(days=day)
+    m = ChartMoment(when_utc=when, lat=moment.lat, lon=moment.lon)
+    lon = engine.positions(m, [name])[0].longitude
+    return {
+        "type": kind,
+        "date": when.strftime("%Y-%m-%d %H:%M"),
+        "days": round(day, 1),               # ujemne = w przeszłości
+        "degree": in_sign(lon),
+    }
+
+
+def find_stations(engine, moment: ChartMoment, name: str, step_days: float = SCAN_STEP_DAYS) -> dict | None:
+    """Poprzednia i następna stacja obiektu względem momentu horoskopu."""
+    if name in NO_STATIONS:
+        return None
+    speed = _speed_fn(engine, name)
+
+    prev_day = next_day = None
+    # w przeszłość
+    s_right = speed(moment, 0.0)
+    d = 0.0
+    while d > -SEARCH_DAYS:
+        s_left = speed(moment, d - step_days)
+        if (s_left < 0) != (s_right < 0):
+            prev_day = _bisect_zero(speed, moment, d - step_days, d)
+            break
+        d, s_right = d - step_days, s_left
+    # w przyszłość
+    s_left = speed(moment, 0.0)
+    d = 0.0
+    while d < SEARCH_DAYS:
+        s_right = speed(moment, d + step_days)
+        if (s_left < 0) != (s_right < 0):
+            next_day = _bisect_zero(speed, moment, d, d + step_days)
+            break
+        d, s_left = d + step_days, s_right
+
+    result: dict = {}
+    if prev_day is not None:
+        result["prev"] = _station_info(engine, moment, name, prev_day, speed)
+    if next_day is not None:
+        result["next"] = _station_info(engine, moment, name, next_day, speed)
+    result["station_soon"] = any(
+        abs(x["days"]) < STATION_SOON_DAYS for x in result.values() if isinstance(x, dict)
+    )
+    return result or None

services/logic/app/engine/timeline.py

@@ -0,0 +1,160 @@
+"""Zbiorcza tabela dat z technik (LOG-14).
+
+Spina w jedną, posortowaną oś czasu daty z kilku technik:
+- profekcje roczne (LOG-10) — rok życia,
+- Solar Return (LOG-12) — moment powrotu Słońca,
+- dyrekcje solar-arc — daty dokładnych aspektów kierowanych planet do punktów
+  natalnych (wzorzec z notes3: „Profection planet | Aspect | Birth planet |
+  Exact Date"). Klucz łuku konfigurowalny; domyślnie Naiboda (0°59'08"/rok).
+
+Każdy wiersz ma kształt z notes2: technique | significator | start | exact | end.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import date, datetime, timedelta, timezone
+
+from app.engine.aspects import MAJOR, PL_NAME
+from app.engine.profections import DOMICILE_RULERS, profected_sign
+from app.engine.returns import find_return
+
+NAIBOD_KEY = 0.9856472         # °/rok (0°59'08") — domyślny klucz solar-arc
+DAYS_PER_YEAR = 365.2422
+DIRECTED = ["Sun", "Moon", "Mercury", "Venus", "Mars",
+            "Jupiter", "Saturn", "Uranus", "Neptune", "Pluto"]
+
+
+def _add_years(birth: datetime, years: float) -> datetime:
+    return birth + timedelta(days=years * DAYS_PER_YEAR)
+
+
+def _row(technique, significator, start, exact, end) -> dict:
+    def iso(x):
+        return x.date().isoformat() if isinstance(x, datetime) else x
+    return {"technique": technique, "significator": significator,
+            "start": iso(start), "exact": iso(exact), "end": iso(end)}
+
+
+def solar_arc_directions(
+    natal: dict[str, float], birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime,
+    key: float = NAIBOD_KEY, orb_years: float = 1.0,
+) -> list[dict]:
+    """Daty dyrekcji solar-arc w oknie [lo, hi].
+
+    natal: nazwa punktu -> długość natalna (planety + Asc/MC). Kierowane są planety
+    (DIRECTED), celem każdy punkt natalny. Aspekt dokładny gdy łuk = odległość
+    kątowa (mod 360). Wiek = łuk/klucz; data = urodziny + wiek.
+    """
+    out: list[dict] = []
+    lo_age = (lo - birth).days / DAYS_PER_YEAR - orb_years
+    hi_age = (hi - birth).days / DAYS_PER_YEAR + orb_years
+    for p in DIRECTED:
+        if p not in natal:
+            continue
+        for q, q_lon in natal.items():
+            for asp, angle in MAJOR.items():
+                for target in ({angle, (360.0 - angle) % 360.0}):
+                    arc = (q_lon + target - natal[p]) % 360.0
+                    age = arc / key
+                    if not (lo_age <= age <= hi_age) or (p == q and arc < 1e-6):
+                        continue
+                    exact = _add_years(birth, age)
+                    row = _row(
+                        "solar_arc",
+                        f"dyr. {p} {PL_NAME[asp]} {q}",
+                        _add_years(birth, age - orb_years),
+                        exact,
+                        _add_years(birth, age + orb_years),
+                    )
+                    row.update(directed=p, aspect=asp, target=q)   # do budowy tokenów (1B->2B)
+                    out.append(row)
+    return out
+
+
+def profection_events(natal_asc: float, birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime) -> list[dict]:
+    """Lata profekcyjne (LOG-10) nachodzące na okno."""
+    out: list[dict] = []
+    for age in range((lo.year - birth.year) - 1, (hi.year - birth.year) + 1):
+        if age < 0:
+            continue
+        try:
+            start = birth.replace(year=birth.year + age)
+            end = birth.replace(year=birth.year + age + 1)
+        except ValueError:                     # 29 lutego
+            start = birth.replace(year=birth.year + age, day=28)
+            end = birth.replace(year=birth.year + age + 1, day=28)
+        if end < lo or start > hi:
+            continue
+        sign = profected_sign(natal_asc, age)
+        lord = DOMICILE_RULERS[sign]
+        row = _row(
+            "profection", f"Władca Roku: {lord} (Asc {sign}, wiek {age})",
+            start, start, end,
+        )
+        row.update(lord=lord, sign=sign)               # do budowy tokenów (1B->2B)
+        out.append(row)
+    return out
+
+
+def solar_return_events(engine, natal_moment, birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime) -> list[dict]:
+    """Solariusze w oknie (LOG-12) — jeden na rok."""
+    out: list[dict] = []
+    for year in range(lo.year, hi.year + 1):
+        try:
+            around = birth.replace(year=year)
+        except ValueError:
+            around = birth.replace(year=year, day=28)
+        hit = find_return(engine, "solar", natal_moment, around)
+        if hit and lo <= hit <= hi:
+            out.append(_row("solar_return", "Solar Return", hit, hit, _add_years(hit, 1)))
+    return out
+
+
+def firdaria_events(natal_points: dict[str, float], birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime) -> list[dict]:
+    """Starty okresów/podokresów Firdarii (LOG-11) nachodzące na okno."""
+    from app.engine.firdaria import firdaria
+
+    fd = firdaria(birth, natal_points["Sun"], natal_points["Asc"], natal_points["MC"])
+    out: list[dict] = []
+    for period in fd["periods"]:
+        if "sub" in period:
+            for s in period["sub"]:
+                if lo <= _as_dt(s["start"]) <= hi:
+                    row = _row("firdaria", f"Firdaria: {period['lord']} / {s['lord']}",
+                               s["start"], s["start"], s["end"])
+                    row.update(fd_major=period["lord"], fd_sub=s["lord"])
+                    out.append(row)
+        elif lo <= _as_dt(period["start"]) <= hi:            # węzeł — bez podokresów
+            row = _row("firdaria", f"Firdaria: {period['lord']}",
+                       period["start"], period["start"], period["end"])
+            row.update(fd_major=period["lord"])
+            out.append(row)
+    return out
+
+
+def _as_dt(d) -> datetime:
+    if isinstance(d, datetime):
+        return d if d.tzinfo else d.replace(tzinfo=timezone.utc)
+    if isinstance(d, date):
+        return datetime(d.year, d.month, d.day, tzinfo=timezone.utc)
+    return datetime.fromisoformat(str(d)).replace(tzinfo=timezone.utc)
+
+
+def build_timeline(
+    engine, natal_moment, natal_points: dict[str, float],
+    from_d, to_d, techniques: list[str] | None = None,
+) -> list[dict]:
+    """Scala wybrane techniki w jedną oś czasu, posortowaną po dacie dokładnej."""
+    lo, hi = _as_dt(from_d), _as_dt(to_d)
+    birth = natal_moment.when_utc
+    want = set(techniques or ["profection", "solar_return", "solar_arc", "firdaria"])
+    events: list[dict] = []
+    if "profection" in want:
+        events += profection_events(natal_points["Asc"], birth, lo, hi)
+    if "solar_return" in want:
+        events += solar_return_events(engine, natal_moment, birth, lo, hi)
+    if "solar_arc" in want:
+        events += solar_arc_directions(natal_points, birth, lo, hi)
+    if "firdaria" in want:
+        events += firdaria_events(natal_points, birth, lo, hi)
+    events.sort(key=lambda e: e["exact"])
+    return events

services/logic/app/engine/zodiac.py

@@ -0,0 +1,103 @@
+"""Systemy zodiaku (LOG-04): tropikalny, syderyczny (ayanamsy), draconic + RA.
+
+Wszystkie pozycje silnika są liczone **tropikalnie of-date** (kontrakt LOG-28).
+Zmiana zodiaku to — dla zodiaków ekliptycznych — jednolite przesunięcie długości:
+
+    długość_docelowa = (długość_tropikalna − offset) mod 360
+
+gdzie offset to:
+  - **syderyczny**: ayanamsa (kąt między tropikalnym a syderycznym punktem Barana),
+  - **draconic**: długość wznoszącego węzła Księżyca (węzeł = 0° draconic),
+  - **tropikalny**: 0.
+
+Ponieważ to stałe przesunięcie obiektu ORAZ cusps, **numery domów się nie zmieniają**
+(geometria jest niezmiennicza względem obrotu) — przesuwamy tylko etykiety znaków.
+
+Model ayanamsy: `ayan(jd) = ayan0 + B·x + C·x²`, gdzie `x = jd − J2000`. Prędkość
+precesji (B, C) jest **wspólna** dla wszystkich ayanams; różni je tylko stała `ayan0`
+(wybór syderycznego zera). Stałe skalibrowano do Swiss Ephemeris jako wyroczni —
+zgodność do ~0,02" w latach 1900–2100 (patrz tests/test_zodiac.py).
+
+RA (right ascension): konwersja ekliptyka→równik dla przyszłego widoku równikowego.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import math
+from datetime import datetime
+
+from app.engine.formats import norm360
+
+TROPICAL = "tropical"
+DRACONIC = "draconic"
+
+# stała ayanamsy w J2000.0 (°) — skalibrowana do swisseph (get_ayanamsa_ut)
+_AYAN0 = {
+    "lahiri": 23.857092,
+    "fagan_bradley": 24.740300,
+    "krishnamurti": 23.760240,
+}
+_J2000 = 2451545.0
+_B = 3.824459e-5     # °/dobę — liniowy człon precesji (wspólny)
+_C = 2.304e-13       # °/dobę² — drobne przyspieszenie (wspólne)
+
+# nazwy zodiaków akceptowane przez API
+SIDEREAL = tuple(f"sidereal_{k}" for k in _AYAN0)          # sidereal_lahiri, ...
+SYSTEMS = (TROPICAL, *SIDEREAL, DRACONIC)
+
+
+def julian_day(dt: datetime) -> float:
+    """Julian Day (UT) z momentu UTC — algorytm Meeusa (kalendarz gregoriański)."""
+    y, m = dt.year, dt.month
+    day = dt.day + (dt.hour + dt.minute / 60.0 + dt.second / 3600.0
+                    + dt.microsecond / 3.6e9) / 24.0
+    if m <= 2:
+        y -= 1
+        m += 12
+    a = y // 100
+    b = 2 - a + a // 4
+    return math.floor(365.25 * (y + 4716)) + math.floor(30.6001 * (m + 1)) + day + b - 1524.5
+
+
+def ayanamsha(name: str, jd: float) -> float:
+    """Ayanamsa [°] danej szkoły dla Julian Day (UT)."""
+    key = name[len("sidereal_"):] if name.startswith("sidereal_") else name
+    if key not in _AYAN0:
+        raise ValueError(f"Nieznana ayanamsa: {name!r} (dostępne: {', '.join(_AYAN0)})")
+    x = jd - _J2000
+    return _AYAN0[key] + _B * x + _C * x * x
+
+
+def offset(zodiac: str, jd: float, node_lon: float | None = None) -> float:
+    """Ile odjąć od długości tropikalnej, by dostać wybrany zodiak.
+
+    `node_lon` (tropikalna długość węzła wznoszącego) wymagana tylko dla draconic.
+    """
+    if zodiac == TROPICAL:
+        return 0.0
+    if zodiac == DRACONIC:
+        if node_lon is None:
+            raise ValueError("draconic wymaga długości węzła (node_lon)")
+        return norm360(node_lon)
+    if zodiac in SIDEREAL:
+        return ayanamsha(zodiac, jd)
+    raise ValueError(f"Nieznany zodiak: {zodiac!r} (dostępne: {', '.join(SYSTEMS)})")
+
+
+def apply(lon: float, off: float) -> float:
+    """Długość w docelowym zodiaku."""
+    return norm360(lon - off)
+
+
+def to_equatorial(lon: float, lat: float, eps: float) -> tuple[float, float]:
+    """Ekliptyka (λ, β) → równik: (RA, deklinacja) w stopniach. Wszystko w °.
+
+    RA rośnie 0–360°; deklinacja w [−90, 90].
+    """
+    lam, bet, e = math.radians(lon), math.radians(lat), math.radians(eps)
+    sin_dec = math.sin(bet) * math.cos(e) + math.cos(bet) * math.sin(e) * math.sin(lam)
+    dec = math.asin(max(-1.0, min(1.0, sin_dec)))
+    ra = math.atan2(
+        math.sin(lam) * math.cos(e) - math.tan(bet) * math.sin(e),
+        math.cos(lam),
+    )
+    return norm360(math.degrees(ra)), math.degrees(dec)

services/logic/app/llm/__init__.py

@@ -0,0 +1 @@
+"""Warstwa dostawców modeli językowych (LOG-31)."""

services/logic/app/llm/base.py

@@ -0,0 +1,42 @@
+"""Kontrakt dostawcy modelu językowego (LOG-31).
+
+Analogicznie do `EphemerisEngine` (LOG-24): prezentacja i reszta logiki nie wiedzą,
+kto pisze tekst — lokalny model na naszym sprzęcie czy dostawca w chmurze.
+
+Kluczowa własność dla bezpieczeństwa baz (LOG-32): każdy dostawca deklaruje
+`leaves_lan`. Prompt niesie ORYGINALNE opisy z baz, więc interfejs musi jawnie
+mówić, czy ta treść opuszcza naszą sieć — UI ma na tej podstawie ostrzegać.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from abc import ABC, abstractmethod
+from dataclasses import dataclass, field
+
+
+@dataclass
+class Completion:
+    """Wynik generowania — tekst + metryki do rozliczenia i podglądu."""
+
+    text: str
+    model: str
+    provider: str
+    leaves_lan: bool
+    usage: dict = field(default_factory=dict)   # prompt_tokens / completion_tokens
+
+
+class LLMError(RuntimeError):
+    """Błąd wołania modelu — z komunikatem nadającym się do pokazania użytkownikowi."""
+
+
+class LLMProvider(ABC):
+    name: str = "?"
+    #: czy treść promptu (a więc opisy z baz) opuszcza naszą sieć
+    leaves_lan: bool = True
+
+    @abstractmethod
+    def generate(self, prompt: str, max_tokens: int) -> Completion:
+        """Zwraca gotowy tekst. Rzuca LLMError przy niepowodzeniu."""
+
+    @abstractmethod
+    def health(self) -> dict:
+        """Czy dostawca jest osiągalny i skonfigurowany."""

services/logic/app/llm/factory.py

@@ -0,0 +1,102 @@
+"""Wybór dostawcy LLM (LOG-31) — jedyne miejsce znające konkretne implementacje.
+
+Domyślny jest **model lokalny**: prompt niesie oryginalne opisy z baz, więc
+domyślnie nic nie opuszcza naszej sieci (LOG-32). Chmurę włącza się świadomie —
+przez konfigurację albo pojedyncze żądanie.
+
+Konfiguracja jest **per dostawca**, bo UI pozwala przełączać go przy każdym żądaniu.
+Wspólne `LLM_*` nie wystarczy: ustawienie `LLM_BASE_URL` na lokalny model kierowałoby
+tam także żądania do OpenAI, a `LLM_MODEL=llama3.1:8b` kazałoby Anthropic użyć modelu
+llama. Dlatego każdy dostawca ma własny komplet zmiennych.
+
+Zmienne środowiskowe:
+  LLM_PROVIDER      local (domyślnie) | openai | anthropic — dostawca domyślny
+  LLM_TIMEOUT       sekundy (domyślnie 120)
+  LLM_MAX_TOKENS    limit długości odpowiedzi (domyślnie 2000)
+
+  <DOSTAWCA>_MODEL / _BASE_URL / _API_KEY — konfiguracja konkretnego dostawcy:
+  LOCAL_MODEL, LOCAL_BASE_URL                          (klucz zwykle zbędny)
+  OPENAI_MODEL, OPENAI_BASE_URL, OPENAI_API_KEY
+  ANTHROPIC_MODEL, ANTHROPIC_BASE_URL, ANTHROPIC_API_KEY
+
+  Klucze WYŁĄCZNIE z sekretu — nigdy w repo, w UI ani w logach.
+
+Zgodność wstecz: wspólne `LLM_MODEL` / `LLM_BASE_URL` / `LLM_API_KEY` nadal działają,
+ale stosują się TYLKO do dostawcy domyślnego (LLM_PROVIDER) — czyli konfiguracja
+instalacji jednodostawcowej zostaje nietknięta, a pozostali dostawcy jej nie dziedziczą.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+from app.llm.base import LLMError, LLMProvider
+from app.llm.providers import AnthropicProvider, ChatCompletionsProvider
+
+LOCAL = "local"
+OPENAI = "openai"
+ANTHROPIC = "anthropic"
+PROVIDERS = (LOCAL, OPENAI, ANTHROPIC)
+
+_DEFAULT_MODEL = {
+    LOCAL: "llama3.1:8b",
+    OPENAI: "gpt-4o-mini",
+    ANTHROPIC: "claude-sonnet-5",
+}
+_DEFAULT_URL = {
+    # Ollama i vLLM wystawiają zgodne API pod /v1
+    LOCAL: "http://localhost:11434/v1",
+    OPENAI: "https://api.openai.com/v1",
+    ANTHROPIC: "https://api.anthropic.com",
+}
+
+
+def default_provider_name() -> str:
+    return os.getenv("LLM_PROVIDER", LOCAL).lower()
+
+
+def max_tokens() -> int:
+    return int(os.getenv("LLM_MAX_TOKENS", "2000"))
+
+
+def timeout() -> float:
+    return float(os.getenv("LLM_TIMEOUT", "120"))
+
+
+def setting(provider: str, suffix: str, fallback: str = "") -> str:
+    """Ustawienie dostawcy: <DOSTAWCA>_<SUFIKS> → LLM_<SUFIKS> → wbudowana domyślna.
+
+    Wspólne `LLM_*` stosuje się WYŁĄCZNIE do dostawcy domyślnego — inaczej adres
+    lokalnego modelu przejąłby żądania do chmury (i odwrotnie).
+    """
+    specific = os.getenv(f"{provider.upper()}_{suffix}")
+    if specific:
+        return specific
+    if provider == default_provider_name():
+        generic = os.getenv(f"LLM_{suffix}")
+        if generic:
+            return generic
+    return fallback
+
+
+def build_provider(name: str | None = None) -> LLMProvider:
+    name = (name or default_provider_name()).lower()
+    if name not in PROVIDERS:
+        raise LLMError(f"Nieznany dostawca LLM: {name!r} (dostępne: {', '.join(PROVIDERS)})")
+
+    model = setting(name, "MODEL", _DEFAULT_MODEL[name])
+    base_url = setting(name, "BASE_URL", _DEFAULT_URL[name])
+    api_key = setting(name, "API_KEY")
+
+    if name in (OPENAI, ANTHROPIC) and not api_key:
+        raise LLMError(
+            f"Brak klucza dla dostawcy {name} — ustaw {name.upper()}_API_KEY "
+            f"(z sekretu). Model lokalny klucza nie wymaga."
+        )
+    if name == ANTHROPIC:
+        return AnthropicProvider(base_url, model, api_key, timeout())
+    if name == OPENAI:
+        return ChatCompletionsProvider(OPENAI, base_url, model, api_key, timeout(),
+                                       leaves_lan=True)
+    # lokalny — klucz zwykle zbędny; treść NIE opuszcza sieci
+    return ChatCompletionsProvider(LOCAL, base_url, model, api_key, timeout(),
+                                   leaves_lan=False)

services/logic/app/llm/providers.py

@@ -0,0 +1,143 @@
+"""Implementacje dostawców LLM (LOG-31) — na samym httpx, bez SDK.
+
+Świadomie bez bibliotek `openai` / `anthropic`: lokalny serwer modelu (Ollama,
+vLLM, llama.cpp) i OpenAI mówią **tym samym** protokołem `/chat/completions`,
+więc jedna implementacja obsługuje oba — różni je tylko adres i klucz. Anthropic
+ma własny kształt `/v1/messages`, stąd druga klasa. Mniej zależności, mniej
+powierzchni ataku, pełna kontrola nad tym, co wychodzi z sieci.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import time
+
+import httpx
+
+from app.llm.base import Completion, LLMError, LLMProvider
+
+RETRY_STATUSES = {429, 500, 502, 503, 504}
+MAX_ATTEMPTS = 3
+
+
+def _post_with_retry(url: str, headers: dict, payload: dict, timeout: float) -> dict:
+    """POST z ponawianiem i backoffem — chroni przed chwilowym 429/5xx."""
+    last: Exception | None = None
+    for attempt in range(MAX_ATTEMPTS):
+        try:
+            with httpx.Client(timeout=timeout) as client:
+                r = client.post(url, json=payload, headers=headers)
+            if r.status_code in RETRY_STATUSES and attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            if r.status_code >= 400:
+                raise LLMError(f"Model odpowiedział błędem {r.status_code}: {r.text[:300]}")
+            return r.json()
+        except httpx.TimeoutException as e:
+            last = e
+            if attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            raise LLMError(
+                f"Model nie odpowiedział w czasie {timeout:.0f}s. Dłuższe horoskopy "
+                f"wymagają większego LLM_TIMEOUT albo mniejszego budżetu promptu."
+            ) from e
+        except httpx.HTTPError as e:
+            last = e
+            if attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            raise LLMError(f"Nie udało się połączyć z modelem: {e}") from e
+    raise LLMError(f"Nie udało się wywołać modelu: {last}")
+
+
+class ChatCompletionsProvider(LLMProvider):
+    """Protokół OpenAI `/chat/completions` — lokalny serwer modelu ORAZ OpenAI."""
+
+    def __init__(self, name: str, base_url: str, model: str, api_key: str = "",
+                 timeout: float = 120.0, leaves_lan: bool = True) -> None:
+        self.name = name
+        self.base_url = base_url.rstrip("/")
+        self.model = model
+        self.api_key = api_key
+        self.timeout = timeout
+        self.leaves_lan = leaves_lan
+
+    def _headers(self) -> dict:
+        h = {"Content-Type": "application/json"}
+        if self.api_key:
+            h["Authorization"] = f"Bearer {self.api_key}"
+        return h
+
+    def generate(self, prompt: str, max_tokens: int) -> Completion:
+        data = _post_with_retry(
+            f"{self.base_url}/chat/completions", self._headers(),
+            {
+                "model": self.model,
+                "max_tokens": max_tokens,
+                "messages": [{"role": "user", "content": prompt}],
+            },
+            self.timeout,
+        )
+        try:
+            text = data["choices"][0]["message"]["content"]
+        except (KeyError, IndexError, TypeError) as e:
+            raise LLMError(f"Nieoczekiwany kształt odpowiedzi modelu: {str(data)[:300]}") from e
+        return Completion(
+            text=text, model=data.get("model", self.model), provider=self.name,
+            leaves_lan=self.leaves_lan, usage=data.get("usage") or {},
+        )
+
+    def health(self) -> dict:
+        info = {"provider": self.name, "model": self.model, "leaves_lan": self.leaves_lan}
+        try:
+            with httpx.Client(timeout=min(self.timeout, 10.0)) as client:
+                r = client.get(f"{self.base_url}/models", headers=self._headers())
+            info["status"] = "ok" if r.status_code < 400 else f"http {r.status_code}"
+        except httpx.HTTPError as e:
+            info["status"] = f"down: {e}"
+        return info
+
+
+class AnthropicProvider(LLMProvider):
+    """Protokół Anthropic `/v1/messages`."""
+
+    leaves_lan = True
+
+    def __init__(self, base_url: str, model: str, api_key: str = "",
+                 timeout: float = 120.0) -> None:
+        self.name = "anthropic"
+        self.base_url = base_url.rstrip("/")
+        self.model = model
+        self.api_key = api_key
+        self.timeout = timeout
+
+    def generate(self, prompt: str, max_tokens: int) -> Completion:
+        if not self.api_key:
+            raise LLMError("Brak LLM_API_KEY — dostawca anthropic wymaga klucza.")
+        data = _post_with_retry(
+            f"{self.base_url}/v1/messages",
+            {
+                "Content-Type": "application/json",
+                "x-api-key": self.api_key,
+                "anthropic-version": "2023-06-01",
+            },
+            {
+                "model": self.model,
+                "max_tokens": max_tokens,
+                "messages": [{"role": "user", "content": prompt}],
+            },
+            self.timeout,
+        )
+        try:
+            text = "".join(b.get("text", "") for b in data["content"] if b.get("type") == "text")
+        except (KeyError, TypeError) as e:
+            raise LLMError(f"Nieoczekiwany kształt odpowiedzi modelu: {str(data)[:300]}") from e
+        return Completion(
+            text=text, model=data.get("model", self.model), provider=self.name,
+            leaves_lan=True, usage=data.get("usage") or {},
+        )
+
+    def health(self) -> dict:
+        return {
+            "provider": self.name, "model": self.model, "leaves_lan": True,
+            "status": "ok (klucz ustawiony)" if self.api_key else "brak LLM_API_KEY",
+        }

services/logic/app/main.py

@@ -0,0 +1,377 @@
+"""Warstwa LOGICZNA — usługa HTTP.
+
+W górę: udostępnia API dla warstwy prezentacji.
+W dół: woła warstwę bazodanową (DataClient).
+Nie serwuje HTML, nie czyta plików/baz — tylko reguły i pośrednictwo.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime
+
+import httpx
+from fastapi import FastAPI, HTTPException
+from pydantic import BaseModel
+
+from app import security
+from app.clients.data_client import DataClient
+from app.models import QueryRequest, QueryResponse
+from app.service import QueryService
+
+app = FastAPI(title="astrololo · warstwa logiczna")
+service = QueryService()
+security.install(app, "logiczna")     # token międzywarstwowy (LOG-32)
+
+# --- silnik efemeryd (LOG-24): budowany leniwie, by nie wymagać Skyfielda do startu ---
+_engine = None
+
+
+def get_engine():
+    global _engine
+    if _engine is None:
+        from app.engine.factory import build_engine
+
+        _engine = build_engine()
+    return _engine
+
+
+class PositionsRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment w UTC (świadomy strefy)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    objects: list[str] | None = None
+    house_system: str = "whole_sign"   # whole_sign | equal | porphyry
+    stations: bool = False             # licz stacje (LOG-03; wolniejsze — root-findy)
+    zodiac: str = "tropical"           # LOG-04: tropical | sidereal_{lahiri,fagan_bradley,krishnamurti} | draconic
+
+
+@app.post("/api/query", response_model=QueryResponse)
+def query(req: QueryRequest) -> QueryResponse:
+    try:
+        return service.handle(req)
+    except httpx.HTTPError as e:
+        raise HTTPException(status_code=502, detail=f"Warstwa bazodanowa niedostępna: {e}")
+
+
+@app.post("/chart/positions")
+def chart_positions(req: PositionsRequest) -> dict:
+    """Pełny horoskop: pozycje (LOG-01) + osie i domy (LOG-05) + aspekty (LOG-06);
+    opcjonalnie stacje planet (LOG-03, stations=true)."""
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    engine = get_engine()
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    try:
+        chart = build_chart(engine, moment, req.house_system, zodiac=req.zodiac)
+    except ValueError as e:
+        raise HTTPException(status_code=422, detail=str(e))
+    if req.stations:
+        from app.engine.stations import find_stations
+
+        for p in chart["positions"]:
+            st = find_stations(engine, moment, p["name"])
+            if st:
+                p["stations"] = st
+    return chart
+
+
+@app.post("/chart/compare")
+def chart_compare(req: PositionsRequest) -> dict:
+    """Tryb dwu-silnikowy (LOG-26): policz oboma silnikami i zwróć raport różnic.
+
+    Wymaga skonfigurowanego ENGINE_SWISSEPH_URL (silnik B). W przeciwnym razie
+    zwraca informację, że porównanie jest niedostępne.
+    """
+    from app.engine.compare import compare_engines
+    from app.engine.factory import build_engine
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    try:
+        report = compare_engines(build_engine("own"), build_engine("swisseph"), moment)
+    except (RuntimeError, httpx.HTTPError) as e:
+        raise HTTPException(status_code=503, detail=f"Silnik B niedostępny: {e}")
+    return report.summary()
+
+
+class ReportRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    limit: int = 5000
+    group: bool = False          # grupowanie identycznych opisów
+
+
+@app.post("/chart/report")
+def chart_report(req: ReportRequest) -> dict:
+    """Wynik obliczeń szukany w bazie: z pozycji + domów + aspektów generuje
+    sygnifikatory (fasety znak/dom/aspekt) i pyta warstwę danych o interpretacje."""
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.significators import build_report
+
+    engine = get_engine()
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    chart = build_chart(engine, moment)     # pozycje z domami + aspekty
+    try:
+        report = build_report(
+            chart["positions"], DataClient(),
+            aspects=chart.get("aspects"), per_object_limit=req.limit, group=req.group,
+        )
+    except httpx.HTTPError as e:
+        return {"engine": engine.name, "objects": [], "data_error": f"Warstwa danych niedostępna: {e}"}
+    return {"engine": engine.name, **report}
+
+
+class PromptRequest(BaseModel):
+    """Wejście generatora promptu (LOG-29/30)."""
+    profile: str = "natal"             # natal | period
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    budget: str = "medium"             # concise | medium | extensive
+    limit: int = 5000
+    # tylko dla profilu period:
+    from_date: str | None = None
+    to_date: str | None = None
+    techniques: list[str] | None = None
+
+
+@app.post("/chart/prompt")
+def chart_prompt(req: PromptRequest) -> dict:
+    """Gotowy prompt do LLM z naszych wyliczeń (LOG-29) z budżetowaniem (LOG-30).
+
+    profile=natal  → horoskop urodzeniowy (ekran Interpretacje)
+    profile=period → horoskop na wybrany okres (ekran Kalendarz)
+
+    Nie woła żadnego modelu — zwraca sam prompt i statystyki redukcji, żeby dało się
+    go obejrzeć i skopiować. Wysyłkę do modelu doda LOG-31.
+    """
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.prompt import build_natal_prompt, build_period_prompt
+
+    engine = get_engine()
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    chart = build_chart(engine, moment)
+    label = req.when_utc.strftime("%Y-%m-%d %H:%M UTC")
+    data_error = None
+
+    # Warstwa danych dokłada wyłącznie WSKAZANIA. Wyliczenia (horoskop, oś czasu) są
+    # od niej niezależne — gdy padnie, prompt musi zachować wszystko, co policzyliśmy.
+    try:
+        if req.profile == "natal":
+            from app.significators import build_report
+
+            report: dict = {"objects": []}
+            try:
+                report = build_report(
+                    chart["positions"], DataClient(),
+                    aspects=chart.get("aspects"), per_object_limit=req.limit,
+                )
+            except httpx.HTTPError as e:
+                data_error = f"Warstwa danych niedostępna: {e}"
+            out = build_natal_prompt(chart, report, req.budget, label)
+
+        elif req.profile == "period":
+            if not (req.from_date and req.to_date):
+                raise HTTPException(422, "profile=period wymaga from_date i to_date")
+            from app.engine import houses as H
+            from app.engine.timeline import build_timeline
+            from app.significators import interpret_events
+
+            ramc, eps = engine.sidereal(moment)
+            points = {"Asc": H.compute_asc(ramc, eps, moment.lat), "MC": H.compute_mc(ramc, eps)}
+            for p in engine.positions(moment):
+                points[p.name] = p.longitude
+            events = build_timeline(engine, moment, points, req.from_date, req.to_date,
+                                    req.techniques)
+            try:
+                interpret_events(events, DataClient())
+            except httpx.HTTPError as e:
+                data_error = f"Warstwa danych niedostępna: {e}"   # oś czasu zostaje
+            out = build_period_prompt(chart, events, req.from_date, req.to_date,
+                                      req.budget, label)
+        else:
+            raise HTTPException(422, f"Nieznany profil: {req.profile!r} (natal | period)")
+    except ValueError as e:                      # nieznany budżet
+        raise HTTPException(422, str(e))
+
+    out["engine"] = engine.name
+    if data_error:
+        out["data_error"] = data_error
+    return out
+
+
+class HoroscopeRequest(PromptRequest):
+    """Jak PromptRequest + wybór dostawcy modelu (LOG-31)."""
+    provider: str | None = None        # local (dom.) | openai | anthropic
+    max_tokens: int | None = None
+
+
+@app.post("/chart/horoscope")
+def chart_horoscope(req: HoroscopeRequest) -> dict:
+    """Napisany horoskop (LOG-31): prompt z LOG-29/30 → model → gotowy tekst.
+
+    Zwraca TAKŻE użyty prompt — również gdy wywołanie modelu padnie — żeby dało się
+    go obejrzeć i użyć ręcznie. `leaves_lan` mówi, czy treść baz opuściła naszą sieć
+    (LOG-32); prezentacja ma na tej podstawie ostrzegać.
+    """
+    from app.llm.base import LLMError
+    from app.llm.factory import build_provider, max_tokens
+
+    out = chart_prompt(req)            # ten sam prompt co w podglądzie
+    try:
+        provider = build_provider(req.provider)
+        result = provider.generate(out["prompt"], req.max_tokens or max_tokens())
+    except LLMError as e:
+        # prompt zostaje — użytkownik moze go skopiowac i uzyc recznie
+        out["llm_error"] = str(e)
+        return out
+
+    out.update(
+        horoscope=result.text,
+        provider=result.provider,
+        model=result.model,
+        leaves_lan=result.leaves_lan,
+        usage=result.usage,
+    )
+    return out
+
+
+@app.get("/llm/health")
+def llm_health(provider: str | None = None) -> dict:
+    """Czy model jest osiągalny i skonfigurowany (bez generowania czegokolwiek)."""
+    from app.llm.base import LLMError
+    from app.llm.factory import build_provider
+
+    try:
+        return build_provider(provider).health()
+    except LLMError as e:
+        return {"status": f"blad konfiguracji: {e}"}
+
+
+class ProfectionsRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    start_age: int = 0
+    count: int = 13              # domyślnie pełny cykl 12 lat + rok startowy
+
+
+@app.post("/chart/profections")
+def chart_profections(req: ProfectionsRequest) -> dict:
+    """Profekcje roczne (LOG-10): wiek, profektowany Asc, Władca Roku (+MC/Su/Mo)."""
+    from app.engine import houses as H
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.engine.profections import profection_rows
+
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    ramc, eps = engine.sidereal(natal)
+    points = {
+        "Asc": H.compute_asc(ramc, eps, natal.lat),
+        "MC": H.compute_mc(ramc, eps),
+    }
+    for p in engine.positions(natal, ["Sun", "Moon"]):
+        points[p.name] = p.longitude
+    rows = profection_rows(points, req.when_utc, req.start_age, req.count)
+    return {"engine": engine.name, "rows": rows}
+
+
+class ReturnRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    kind: str = "solar"          # solar | lunar
+    around: datetime | None = None   # data, wokół której szukać powrotu
+
+
+@app.post("/chart/return")
+def chart_return(req: ReturnRequest) -> dict:
+    """Solar/Lunar Return (LOG-12): moment powrotu + pełny horoskop na ten moment."""
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.engine.returns import find_return
+
+    if req.kind not in ("solar", "lunar"):
+        raise HTTPException(status_code=422, detail="kind: solar albo lunar")
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    around = req.around or req.when_utc
+    hit = find_return(engine, req.kind, natal, around)
+    if hit is None:
+        raise HTTPException(status_code=404, detail="nie znaleziono powrotu w oknie skanu")
+    chart = build_chart(engine, ChartMoment(when_utc=hit, lat=req.lat, lon=req.lon))
+    return {"engine": engine.name, "kind": req.kind,
+            "return_utc": hit.isoformat(), **chart}
+
+
+class FirdariaRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+
+
+@app.post("/chart/firdaria")
+def chart_firdaria(req: FirdariaRequest) -> dict:
+    """Firdaria (LOG-11): sekta + okresy główne i podokresy time-lordów."""
+    from app.engine import houses as H
+    from app.engine.firdaria import firdaria
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    ramc, eps = engine.sidereal(natal)
+    asc, mc = H.compute_asc(ramc, eps, natal.lat), H.compute_mc(ramc, eps)
+    sun = engine.positions(natal, ["Sun"])[0].longitude
+    return {"engine": engine.name, **firdaria(req.when_utc, sun, asc, mc)}
+
+
+class TimelineRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    from_date: str               # zakres: YYYY-MM-DD
+    to_date: str
+    techniques: list[str] | None = None   # profection | solar_return | solar_arc
+    interpret: bool = False               # dopnij interpretacje z bazy (1B->2B)
+
+
+@app.post("/chart/timeline")
+def chart_timeline(req: TimelineRequest) -> dict:
+    """Zbiorcza oś czasu z technik (LOG-14): technique | significator | start | exact | end.
+
+    Z interpret=true dopina do zdarzeń interpretacje z warstwy danych (LOG-19, 1B->2B).
+    """
+    from app.engine import houses as H
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.engine.timeline import build_timeline
+
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    ramc, eps = engine.sidereal(natal)
+    points = {"Asc": H.compute_asc(ramc, eps, natal.lat), "MC": H.compute_mc(ramc, eps)}
+    for p in engine.positions(natal):
+        points[p.name] = p.longitude
+    events = build_timeline(engine, natal, points, req.from_date, req.to_date, req.techniques)
+
+    out = {"engine": engine.name, "from": req.from_date, "to": req.to_date}
+    if req.interpret:
+        from app.significators import interpret_events
+        try:
+            interpret_events(events, DataClient())
+        except httpx.HTTPError as e:
+            out["data_error"] = f"Warstwa danych niedostępna: {e}"
+    out.update(count=len(events), events=events)
+    return out
+
+
+@app.get("/health")
+def health() -> dict:
+    info = {"status": "ok", "layer": "logic"}
+    try:
+        info["data_layer"] = DataClient().health()
+    except httpx.HTTPError as e:
+        info["data_layer"] = {"status": "down", "error": str(e)}
+    return info

services/logic/app/models.py

@@ -0,0 +1,25 @@
+"""Kontrakt warstwy logicznej (widziany przez warstwę prezentacji)."""
+from __future__ import annotations
+
+from typing import Any
+
+from pydantic import BaseModel, Field
+
+
+class QueryRequest(BaseModel):
+    """To, co przychodzi z formularza (przez warstwę prezentacji)."""
+
+    query: str = Field(..., min_length=1, description="Szukana fraza.")
+    field: str = Field("name", description="Po którym polu szukać.")
+    exact: bool = False
+    limit: int = Field(25, ge=1, le=200)
+
+
+class QueryResponse(BaseModel):
+    """To, co wraca w górę do prezentacji."""
+
+    status: str = "ok"
+    query: str
+    count: int
+    results: list[dict[str, Any]]
+    meta: dict[str, Any] = Field(default_factory=dict)

services/logic/app/prompt.py

@@ -0,0 +1,339 @@
+"""Generator promptów do LLM (LOG-29) + budżetowanie rozmiaru (LOG-30).
+
+Składa z naszych wyliczeń gotowe, profesjonalne polecenie po polsku:
+  - profil **natal**  — horoskop urodzeniowy (na bazie /chart/report),
+  - profil **period** — horoskop na wybrany okres (na bazie /chart/timeline).
+
+Zasada naczelna promptu: model ma pisać WYŁĄCZNIE na podstawie dostarczonych danych
+i przy każdej tezie wskazać konkretny sygnifikator, z którego ona wynika. To odróżnia
+wynik od ogólnikowej wróżby i pozwala go zweryfikować.
+
+Budżetowanie (LOG-30) — kolejność redukcji:
+  1. deduplikacja (ten sam sygnifikator ORAZ ten sam opis),
+  2. grupowanie identycznych opisów z licznikiem wystąpień,
+  3. sortowanie malejąco wg punktacji siły (LOG-21),
+  4. obcięcie ogona do budżetu — jednostką obcięcia jest CAŁE wskazanie,
+  5. skracanie nadmiernie długich opisów (z jawnym oznaczeniem).
+Zawsze raportujemy, ile wskazań weszło i ile pominięto — użytkownik ma wiedzieć,
+czego brakuje, i móc zwiększyć budżet.
+
+Generowanie jest deterministyczne: ten sam horoskop + ten sam budżet = ten sam prompt.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import re
+
+# budżety w znakach (całego promptu); dobrane pod wklejanie do ChatGPT/Claude
+BUDGETS: dict[str, int] = {
+    "concise": 4_000,
+    "medium": 12_000,
+    "extensive": 30_000,
+}
+DEFAULT_BUDGET = "medium"
+
+MAX_EFFECT_CHARS = 320          # dłuższe opisy skracamy (krok 5 redukcji)
+CHARS_PER_TOKEN = 4.0           # zgrubny szacunek tokenów do podglądu w UI
+
+DISCLAIMER = (
+    "Zakończ krótką notą: treść jest interpretacją astrologiczną i nie stanowi porady "
+    "medycznej, prawnej ani finansowej."
+)
+
+
+def _norm(text: str) -> str:
+    return re.sub(r"\s+", " ", (text or "").strip().lower())
+
+
+def est_tokens(text: str) -> int:
+    return int(len(text) / CHARS_PER_TOKEN)
+
+
+def _shorten(text: str, limit: int = MAX_EFFECT_CHARS) -> tuple[str, bool]:
+    text = (text or "").strip()
+    if len(text) <= limit:
+        return text, False
+    return text[:limit].rstrip() + " […skrócono]", True
+
+
+# ----------------------------------------------------------------- wskazania
+
+def natal_indications(report: dict) -> list[dict]:
+    """Płaska lista wskazań z raportu natalnego: obiekt + faseta + opis + waga."""
+    out: list[dict] = []
+    for obj in report.get("objects") or []:
+        name = obj.get("object")
+        for facet in obj.get("facets") or []:
+            score = float(facet.get("score") or 0.0)
+            for s in facet.get("samples") or []:
+                out.append({
+                    "context": f"{name} — {facet.get('label')}",
+                    "sort_key": (name or "", str(facet.get("label") or "")),
+                    "score": score,
+                    "significator": s.get("expanded") or s.get("significator") or "",
+                    "effect": s.get("effect") or "",
+                })
+    return out
+
+
+def period_indications(events: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Wskazania z osi czasu — waga rośnie z liczbą trafień w bazie."""
+    out: list[dict] = []
+    for ev in events or []:
+        head = f"{ev.get('technique')} · {ev.get('significator')} · {ev.get('exact')}"
+        total = float(ev.get("interpretations_count") or 0)
+        for s in ev.get("interpretations") or []:
+            out.append({
+                "context": head,
+                "sort_key": (str(ev.get("exact") or ""), str(ev.get("technique") or "")),
+                "score": total,
+                "significator": s.get("expanded") or s.get("significator") or "",
+                "effect": s.get("effect") or "",
+                "date": ev.get("exact"),
+                "start": ev.get("start"),
+                "end": ev.get("end"),
+                "technique": ev.get("technique"),
+            })
+    return out
+
+
+def reduce_indications(items: list[dict], budget_chars: int) -> tuple[list[dict], dict]:
+    """Dedup → grupowanie → sortowanie wg wagi → obcięcie do budżetu.
+
+    Zwraca (wybrane wskazania, statystyki). Jednostką obcięcia jest całe wskazanie.
+    """
+    # 1+2: dedup i grupowanie identycznych (kontekst, opis) z licznikiem
+    grouped: dict[tuple[str, str], dict] = {}
+    order: list[tuple[str, str]] = []
+    for it in items:
+        key = (_norm(it["context"]), _norm(it["effect"]))
+        g = grouped.get(key)
+        if g is None:
+            g = {**it, "count": 0, "significators": []}
+            grouped[key] = g
+            order.append(key)
+        g["count"] += 1
+        if it["significator"] not in g["significators"]:
+            g["significators"].append(it["significator"])
+    merged = [grouped[k] for k in order]
+    deduped = len(items) - len(merged)
+
+    # 3: sortowanie malejąco wg wagi; remis rozstrzygany deterministycznie
+    merged.sort(key=lambda g: (-g["score"], -g["count"], g["sort_key"], g["significator"]))
+
+    # 5 (przed obcięciem, bo wpływa na rozmiar): skracanie długich opisów
+    shortened = 0
+    for g in merged:
+        g["effect"], was = _shorten(g["effect"])
+        shortened += 1 if was else 0
+
+    # 4: obcięcie ogona do budżetu — cała pozycja albo nic
+    chosen: list[dict] = []
+    used = 0
+    for g in merged:
+        cost = len(_render_indication(g)) + 1
+        if used + cost > budget_chars and chosen:
+            break
+        chosen.append(g)
+        used += cost
+
+    omitted = len(merged) - len(chosen)
+    stats = {
+        "source_rows": len(items),
+        "after_grouping": len(merged),
+        "deduplicated": deduped,
+        "included": len(chosen),
+        "omitted": omitted,
+        "shortened": shortened,
+        "min_score_included": round(chosen[-1]["score"], 3) if chosen else None,
+        "max_score_omitted": round(merged[len(chosen)]["score"], 3) if omitted else None,
+    }
+    return chosen, stats
+
+
+def _render_indication(g: dict) -> str:
+    times = f" (×{g['count']})" if g.get("count", 1) > 1 else ""
+    sig = g.get("significator") or ""
+    return f"- {sig} → {g.get('effect')}{times}"
+
+
+def _render_grouped(chosen: list[dict]) -> str:
+    """Renderuje wskazania pogrupowane po kontekście, zachowując kolejność wagi."""
+    blocks: list[str] = []
+    seen: dict[str, list[dict]] = {}
+    order: list[str] = []
+    for g in chosen:
+        ctx = g["context"]
+        if ctx not in seen:
+            seen[ctx] = []
+            order.append(ctx)
+        seen[ctx].append(g)
+    for ctx in order:
+        rows = seen[ctx]
+        blocks.append(f"## {ctx}  [waga {rows[0]['score']:.2f}]")
+        blocks.extend(_render_indication(g) for g in rows)
+        blocks.append("")
+    return "\n".join(blocks).rstrip()
+
+
+# ------------------------------------------------------------- sekcje danych
+
+def _chart_section(chart: dict, moment_label: str | None) -> str:
+    lines: list[str] = ["# DANE HOROSKOPU"]
+    meta = []
+    if moment_label:
+        meta.append(f"moment: {moment_label}")
+    if chart.get("zodiac"):
+        z = chart["zodiac"]
+        if chart.get("ayanamsha") is not None:
+            z += f" (ayanamsa {chart['ayanamsha']:.4f}°)"
+        meta.append(f"zodiak: {z}")
+    if chart.get("house_system"):
+        meta.append(f"system domów: {chart['house_system']}")
+    if chart.get("sect"):
+        meta.append(f"sekta: {'dzienna' if chart['sect'] == 'day' else 'nocna'}")
+    if meta:
+        lines.append(" · ".join(meta))
+
+    if chart.get("positions"):
+        lines.append("\n## Pozycje")
+        for p in chart["positions"]:
+            house = f"dom {p['house']}" if p.get("house") else "—"
+            lines.append(f"{p['name']:<12} {p.get('in_sign',''):<16} {house:<8} {p.get('direction','')}")
+
+    angles = chart.get("angles") or {}
+    if angles:
+        lines.append("\n## Osie")
+        for key in ("Asc", "MC", "Dsc", "IC"):
+            a = angles.get(key)
+            if a:
+                lines.append(f"{a['name']:<5} {a.get('in_sign','')}")
+
+    if chart.get("lots"):
+        lines.append("\n## Lots (punkty arabskie)")
+        for lot in chart["lots"]:
+            lines.append(
+                f"{lot['name']:<10} {lot.get('in_sign',''):<16} dom {lot.get('house','—')}"
+                f"   ({lot.get('formula','')})"
+            )
+
+    if chart.get("aspects"):
+        lines.append("\n## Aspekty (orb; A = aplikacyjny, S = separacyjny)")
+        for a in chart["aspects"]:
+            mark = a.get("as") or ""
+            lines.append(
+                f"{a['obj1']} {a['aspect']} {a['obj2']}  orb {a.get('orb', 0):.2f}° {mark}"
+            )
+    return "\n".join(lines)
+
+
+def _indications_section(chosen: list[dict], stats: dict) -> str:
+    if not chosen:
+        return (
+            "# WSKAZANIA Z BAZ\n"
+            "(brak trafień w bazach dla tego horoskopu — oprzyj interpretację wyłącznie "
+            "na danych horoskopu powyżej)"
+        )
+    head = [
+        "# WSKAZANIA Z BAZ INTERPRETACYJNYCH",
+        "Wskazania dopasowane do tego horoskopu, uporządkowane od najsilniejszych.",
+        "Zapis: `- sygnifikator → opis (×ile razy wystąpiło w bazach)`.",
+    ]
+    if stats.get("omitted"):
+        head.append(
+            f"UWAGA: pokazano {stats['included']} najsilniejszych wskazań, pominięto "
+            f"{stats['omitted']} słabszych (limit długości)."
+        )
+    return "\n".join(head) + "\n\n" + _render_grouped(chosen)
+
+
+# ------------------------------------------------------------------ prompty
+
+_NATAL_TASK = """# ZADANIE
+Jesteś doświadczonym astrologiem. Napisz profesjonalną interpretację HOROSKOPU
+URODZENIOWEGO po polsku, opierając się wyłącznie na danych podanych niżej."""
+
+_PERIOD_TASK = """# ZADANIE
+Jesteś doświadczonym astrologiem. Napisz profesjonalną prognozę astrologiczną
+NA WYBRANY OKRES po polsku, opierając się wyłącznie na danych podanych niżej."""
+
+_NATAL_OUTPUT = """# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ
+1. Struktura: (a) portret ogólny, (b) temperament i sekta, (c) obszary życia według domów,
+   (d) napięcia i wyzwania, (e) zasoby i mocne strony, (f) zwięzłe podsumowanie.
+2. KAŻDĄ tezę oprzyj na konkretnym wskazaniu i podaj je w nawiasie, np. „(Moon in 12th house)".
+   Teza bez wskazania jest niedopuszczalna.
+3. Nie dodawaj twierdzeń, których nie da się wywieść z powyższych danych. Nie zmyślaj
+   pozycji, aspektów ani wskazań; nie korzystaj z wiedzy spoza tego promptu.
+4. Gdy wskazania są sprzeczne, powiedz to wprost i wskaż obie strony, zamiast wybierać jedną.
+5. Wagę wskazania traktuj jako siłę świadectwa — mocniejsze mają pierwszeństwo w syntezie.
+6. Ton rzeczowy i profesjonalny: bez wróżbiarstwa, bez straszenia, bez diagnoz medycznych."""
+
+_PERIOD_OUTPUT = """# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ
+1. Uporządkuj prognozę CHRONOLOGICZNIE; przy każdym okresie podaj daty (start / dokładna / koniec).
+2. Dla każdej daty napisz, która technika ją wyznacza (profekcja, solariusz, dyrekcja solar-arc,
+   Firdaria) i co z niej wynika.
+3. KAŻDĄ tezę oprzyj na konkretnym wskazaniu i podaj je w nawiasie. Teza bez wskazania jest
+   niedopuszczalna.
+4. Nie zmyślaj dat ani zdarzeń spoza podanych. Nie korzystaj z wiedzy spoza tego promptu.
+5. Rozróżniaj okresy o mocnym świadectwie (wysoka waga, kilka technik zbieżnych w czasie)
+   od słabych — i powiedz wprost, które są które.
+6. Na końcu dodaj krótkie zestawienie: najważniejsze okresy w kolejności ważności.
+7. Ton rzeczowy i profesjonalny: bez wróżbiarstwa, bez straszenia, bez diagnoz medycznych."""
+
+
+def _assemble(task: str, chart_sec: str, ind_sec: str, output: str) -> str:
+    return "\n\n".join([task, chart_sec, ind_sec, output, f"# ZASTRZEŻENIE\n{DISCLAIMER}"])
+
+
+def _budget_chars(budget: str) -> int:
+    if budget not in BUDGETS:
+        raise ValueError(
+            f"Nieznany budżet: {budget!r} (dostępne: {', '.join(BUDGETS)})"
+        )
+    return BUDGETS[budget]
+
+
+def _finish(prompt: str, budget: str, limit: int, stats: dict, profile: str) -> dict:
+    stats = {
+        **stats,
+        "profile": profile,
+        "budget": budget,
+        "limit_chars": limit,
+        "chars": len(prompt),
+        "est_tokens": est_tokens(prompt),
+    }
+    return {"profile": profile, "prompt": prompt, "stats": stats}
+
+
+def build_natal_prompt(chart: dict, report: dict, budget: str = DEFAULT_BUDGET,
+                       moment_label: str | None = None) -> dict:
+    """Prompt na horoskop urodzeniowy (ekran „Interpretacje")."""
+    limit = _budget_chars(budget)
+    chart_sec = _chart_section(chart, moment_label)
+    fixed = len(_NATAL_TASK) + len(chart_sec) + len(_NATAL_OUTPUT) + len(DISCLAIMER) + 200
+    chosen, stats = reduce_indications(natal_indications(report), max(limit - fixed, 500))
+    prompt = _assemble(_NATAL_TASK, chart_sec, _indications_section(chosen, stats), _NATAL_OUTPUT)
+    return _finish(prompt, budget, limit, stats, "natal")
+
+
+def build_period_prompt(chart: dict, events: list[dict], from_date: str, to_date: str,
+                        budget: str = DEFAULT_BUDGET, moment_label: str | None = None) -> dict:
+    """Prompt na horoskop okresowy (ekran „Kalendarz")."""
+    limit = _budget_chars(budget)
+    chart_sec = _chart_section(chart, moment_label)
+    task = f"{_PERIOD_TASK}\nZakres prognozy: **{from_date} — {to_date}**."
+
+    ev_lines = ["# OŚ CZASU (techniki predykcyjne)",
+                "Zapis: technika · sygnifikator · start → dokładna → koniec."]
+    for ev in events or []:
+        ev_lines.append(
+            f"- {ev.get('technique')} · {ev.get('significator')} · "
+            f"{ev.get('start')} → {ev.get('exact')} → {ev.get('end')}"
+        )
+    events_sec = "\n".join(ev_lines)
+
+    fixed = len(task) + len(chart_sec) + len(events_sec) + len(_PERIOD_OUTPUT) + len(DISCLAIMER) + 200
+    chosen, stats = reduce_indications(period_indications(events), max(limit - fixed, 500))
+    body = events_sec + "\n\n" + _indications_section(chosen, stats)
+    prompt = _assemble(task, chart_sec, body, _PERIOD_OUTPUT)
+    stats["events"] = len(events or [])
+    return _finish(prompt, budget, limit, stats, "period")

services/logic/app/scoring.py

@@ -0,0 +1,37 @@
+"""Punktacja siły trafień — do rankingowania faset (zalążek LOG-21).
+
+v1 liczy siłę z sygnałów OBLICZALNYCH:
+- typ fasety (aspekt zwykle mocniejszy od znaku/domu),
+- rodzaj aspektu (koniunkcja/opozycja mocniejsze od sekstyla),
+- ciasnota orbu (im bliżej dokładności, tym mocniej).
+
+Wszystko konfigurowalne. HOOK NA PRZYSZŁOŚĆ: gdy w SIGNIFICATORS KEY zostaną
+wypełnione kolumny `countas*`/`level*`, można je tu domieszać per sygnifikator.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+# bazowe wagi faset (łatwe do strojenia)
+FACET_BASE = {"sign": 5.0, "house": 5.0, "aspect": 6.0}
+
+# względna siła aspektów głównych
+ASPECT_WEIGHT = {
+    "conjunction": 1.0, "opposition": 0.95, "square": 0.85,
+    "trine": 0.85, "sextile": 0.65,
+}
+# aspekt aplikacyjny (A) jest silniejszy niż separacyjny (S) — notes3
+APPLYING_BONUS = 1.15
+
+
+def score_facet(facet: dict) -> float:
+    """Siła fasety w skali ~0–12. Deterministyczna, konfigurowalna."""
+    base = FACET_BASE.get(facet.get("type"), 1.0)
+    if facet.get("type") == "aspect":
+        weight = ASPECT_WEIGHT.get(facet.get("aspect"), 0.7)
+        orb = facet.get("orb")
+        allowed = facet.get("allowed") or 10.0
+        tight = max(0.0, 1.0 - orb / allowed) if orb is not None and allowed else 0.0
+        score = base * weight * (1.0 + tight)
+        if facet.get("applying"):
+            score *= APPLYING_BONUS
+        return round(score, 2)
+    return round(base, 2)

services/logic/app/security.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Uwierzytelnianie międzywarstwowe (LOG-32).
+
+Warstwa logiczna oddaje treść baz interpretacyjnych, więc samo zalogowanie w
+prezentacji nie wystarczy — bez tego kontrolera wystarczyłoby uderzyć w logikę
+z pominięciem UI. Gdy ustawiono INTERNAL_TOKEN, każde żądanie (poza /health)
+musi go przynieść w nagłówku X-Astrololo-Token.
+
+Bez INTERNAL_TOKEN kontrola jest wyłączona (dev / zgodność wstecz) — wtedy przy
+starcie leci ostrzeżenie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import logging
+import os
+import secrets
+
+from fastapi import Request
+from fastapi.responses import JSONResponse
+
+log = logging.getLogger("astrololo.security")
+
+HEADER = "X-Astrololo-Token"
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+def token() -> str:
+    """Czytany leniwie — konfiguracja może się zmienić bez importu modułu."""
+    return os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+
+
+def enabled() -> bool:
+    return bool(token())
+
+
+def install(app, layer: str) -> None:
+    if not enabled():
+        log.warning(
+            "UWAGA: INTERNAL_TOKEN nie ustawiony — warstwa %s przyjmuje żądania od "
+            "kogokolwiek, kto ma do niej dostęp sieciowy.", layer,
+        )
+
+    @app.middleware("http")
+    async def _guard(request: Request, call_next):
+        if request.url.path in PUBLIC_PATHS or not enabled():
+            return await call_next(request)
+        got = request.headers.get(HEADER, "")
+        if not secrets.compare_digest(got, token()):
+            return JSONResponse({"detail": "Brak lub błędny token międzywarstwowy."},
+                                status_code=401)
+        return await call_next(request)

services/logic/app/service.py

@@ -0,0 +1,43 @@
+"""Logika biznesowa — serce warstwy logicznej.
+
+Tu (a nie w prezentacji ani w bazie) żyją reguły: walidacja/normalizacja danych
+z formularza, tłumaczenie zapytania użytkownika na znormalizowane zapytanie do
+bazy, oraz opracowanie/wzbogacenie wyników w drodze w górę.
+
+To jest miejsce do rozbudowy o właściwą domenę (obliczenia, reguły, agregacje).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.clients.data_client import DataClient
+from app.models import QueryRequest, QueryResponse
+
+
+class QueryService:
+    def __init__(self, data_client: DataClient | None = None) -> None:
+        self.data = data_client or DataClient()
+
+    def handle(self, req: QueryRequest) -> QueryResponse:
+        # 1) normalizacja wejścia z formularza (reguła biznesowa)
+        value = req.query.strip()
+        key = req.field.strip().lower()
+
+        # 2) zapytanie w dół do warstwy bazodanowej
+        raw = self.data.search(key=key, value=value, exact=req.exact, limit=req.limit)
+
+        # 3) opracowanie wyników w górę (tu można liczyć/wzbogacać/sortować)
+        results = raw.get("rows", [])
+        results = sorted(results, key=lambda r: str(r.get(key, "")))
+
+        return QueryResponse(
+            status="ok",
+            query=value,
+            count=len(results),
+            results=results,
+            meta={
+                "field": key,
+                "exact": req.exact,
+                "data_cache": raw.get("cache"),
+                "data_provider": raw.get("provider"),
+                "data_elapsed_ms": raw.get("elapsed_ms"),
+            },
+        )

services/logic/app/significators.py

@@ -0,0 +1,257 @@
+"""Most: policzony horoskop → tokeny sygnifikatorów → wyszukiwanie w bazie.
+
+Zalążek LOG-15/16: z pozycji obiektów (wraz z domami) generujemy tokeny w składni
+bazy i wyszukujemy pasujące rekordy. Dla każdego obiektu tworzymy kilka **faset**:
+- „w znaku"  — planeta + token znaku (`[Su` + `[Tau`)
+- „w domu"   — planeta + token domu (`[Su` + `11th H.`)
+Aspekty (`[conj`,`[sq`,`[opp`) wymagają policzenia aspektów (LOG-06) — na później.
+
+Format skrótów odczytany z realnej bazy: planety `[Su`,`[Mo`,…; znaki
+`[Ari`,`[Tau`,…; domy `12th H.`; np. `[Sa [conj [Su in 6th H.`.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from typing import Any, Protocol
+
+from app.abbreviations import expand
+from app.engine.formats import SIGN_ABBR, SIGNS
+from app.scoring import score_facet
+
+PLANET_ABBR = {
+    "Sun": "Su", "Moon": "Mo", "Mercury": "Me", "Venus": "Ve", "Mars": "Ma",
+    "Jupiter": "Ju", "Saturn": "Sa", "Uranus": "Ur", "Neptune": "Ne", "Pluto": "Pl",
+    # punkty wirtualne — tokeny wg SIGNIFICATORS KEY ([NN, [SN, [Lilith)
+    "North Node": "NN", "South Node": "SN", "Lilith": "Lilith",
+    # Lots — w bazie Fortuna występuje jako [PF (Part of Fortune)
+    "Fortune": "PF", "Spirit": "Spirit",
+}
+SIGN_TO_ABBR = dict(zip(SIGNS, SIGN_ABBR))
+
+
+class DataSource(Protocol):
+    def search(
+        self, key: str, value: str, exact: bool, limit: int, fields: list[str] | None = None
+    ) -> dict[str, Any]: ...
+
+
+def _effect(row: dict) -> str:
+    for col in ("actioneffect", "topicresult", "bodypart"):
+        v = row.get(col)
+        if v and str(v).strip().lower() not in ("", "nan"):
+            return str(v).strip()
+    return ""
+
+
+def _is_noise(sig: str, effect: str) -> bool:
+    s = sig.strip().lower()
+    e = effect.strip().lower()
+    return (
+        e in ("", "nan", "x", "x?", "?", "-")     # efekt pusty/zastępczy
+        or s.startswith("significator")            # wiersz-legenda/nagłówek
+        or "header" in s
+        or s.startswith("*")                       # *MARKER / *header
+        or s in ("x", "x?", "nan")                 # znacznik „pomiń rekord"
+    )
+
+
+def _ordinal(n: int) -> str:
+    if 10 <= n % 100 <= 20:
+        suffix = "th"
+    else:
+        suffix = {1: "st", 2: "nd", 3: "rd"}.get(n % 10, "th")
+    return f"{n}{suffix}"
+
+
+def _norm(s: str) -> str:
+    """Normalizacja do porównań duplikatów: bez skrajnych spacji, jedna spacja, lower."""
+    return " ".join(str(s).strip().lower().split())
+
+
+def _facet_samples(rows: list[dict], tokens: list[str]) -> list[dict]:
+    """Rekordy, których sygnifikator zawiera WSZYSTKIE tokeny — bez szumu i bez duplikatów.
+
+    Duplikat = ten sam sygnifikator ORAZ ten sam opis (po normalizacji). Dedup
+    działa na zagregowanym wyniku, więc odsiewa też powtórki między wieloma bazami.
+    """
+    toks = [t.lower() for t in tokens if t]
+    out: list[dict] = []
+    seen: set[tuple[str, str]] = set()
+    for r in rows:
+        sig = str(r.get("significator") or "").strip()
+        low = sig.lower()
+        if not all(t in low for t in toks):
+            continue
+        eff = _effect(r)
+        if _is_noise(sig, eff):
+            continue
+        key = (_norm(sig), _norm(eff))
+        if key in seen:
+            continue
+        seen.add(key)
+        out.append({"significator": sig, "expanded": expand(sig), "effect": eff})
+    return out
+
+
+def _group_by_effect(samples: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Grupuje próbki po opisie: ten sam efekt = jedna grupa z listą sygnifikatorów."""
+    groups: dict[str, dict] = {}
+    order: list[str] = []
+    for s in samples:
+        key = _norm(s["effect"])
+        g = groups.get(key)
+        if g is None:
+            g = {"effect": s["effect"], "count": 0, "significators": []}
+            groups[key] = g
+            order.append(key)
+        g["count"] += 1
+        g["significators"].append(s["expanded"])
+    result = [groups[k] for k in order]
+    result.sort(key=lambda g: g["count"], reverse=True)
+    return result
+
+
+def build_report(
+    positions: list[dict],
+    data: DataSource,
+    aspects: list[dict] | None = None,
+    per_object_limit: int = 5000,
+    group: bool = False,
+) -> dict:
+    """positions: pozycje z build_chart (name, sign, direction, house).
+
+    Dla każdego obiektu fasety: „w znaku", „w domu" oraz „w aspekcie" (dla każdego
+    aspektu głównego z listy `aspects`, jeśli w bazie są dopasowania). Duplikaty
+    (ten sam sygnifikator i opis) są odsiewane wewnątrz każdej fasety.
+    """
+    from app.engine.aspects import DB_TOKEN as ASP_TOKEN, PL_NAME as ASP_NAME
+
+    items: list[dict] = []
+    provider = None
+    for p in positions:
+        name = p.get("name")
+        if name not in PLANET_ABBR:
+            continue
+        planet_tok = "[" + PLANET_ABBR[name]
+        raw = data.search(
+            key="significator",
+            value=planet_tok,
+            exact=False,
+            limit=per_object_limit,
+            fields=["significator", "actioneffect", "topicresult", "bodypart"],
+        )
+        provider = raw.get("provider", provider)
+        rows = raw.get("rows", [])
+
+        facets: list[dict] = []
+        sign = p.get("sign")
+        sign_tok = "[" + SIGN_TO_ABBR.get(sign, "")
+        sign_samples = _facet_samples(rows, [sign_tok])
+        facets.append({
+            "type": "sign", "label": f"w znaku {sign}", "token": sign_tok,
+            "count": len(sign_samples), "samples": sign_samples,
+        })
+
+        house = p.get("house")
+        if house:
+            ordn = _ordinal(int(house))
+            house_samples = _facet_samples(rows, [f"{ordn} h"])   # matcuje '12th H.'
+            facets.append({
+                "type": "house", "label": f"w {ordn} domu", "token": f"{ordn} H.",
+                "count": len(house_samples), "samples": house_samples,
+            })
+
+        for asp in (aspects or []):
+            if name not in (asp.get("obj1"), asp.get("obj2")):
+                continue
+            other = asp["obj2"] if asp["obj1"] == name else asp["obj1"]
+            asp_tok = ASP_TOKEN.get(asp["aspect"])
+            if other not in PLANET_ABBR or not asp_tok:
+                continue
+            other_tok = "[" + PLANET_ABBR[other]
+            asp_samples = _facet_samples(rows, [asp_tok, other_tok])
+            if not asp_samples:                       # pokazujemy tylko aspekty z trafieniami
+                continue
+            as_suffix = f" ({asp['as']})" if asp.get("as") else ""
+            facets.append({
+                "type": "aspect", "label": f"{ASP_NAME[asp['aspect']]} z {other}{as_suffix}",
+                "token": f"{asp_tok} + {other_tok}",
+                "aspect": asp["aspect"], "orb": asp.get("orb"), "allowed": asp.get("allowed"),
+                "applying": asp.get("applying"),
+                "count": len(asp_samples), "samples": asp_samples,
+            })
+
+        # punktacja siły (LOG-21), opcjonalne grupowanie po opisie, ranking faset
+        for f in facets:
+            f["score"] = score_facet(f)
+            if group:
+                f["groups"] = _group_by_effect(f["samples"])
+        facets.sort(key=lambda f: f["score"], reverse=True)
+
+        items.append({
+            "object": name,
+            "sign": sign,
+            "house": house,
+            "direction": p.get("direction"),
+            "planet_token": planet_tok,
+            "planet_total": raw.get("total", 0),
+            "facets": facets,
+        })
+    return {"provider": provider, "objects": items}
+
+
+def _event_tokens(event: dict) -> list[str]:
+    """Tokeny bazy dla zdarzenia osi czasu (spięcie 1B→2B). Pierwszy = planeta."""
+    from app.engine.aspects import DB_TOKEN
+
+    if event.get("technique") == "solar_arc":
+        p = PLANET_ABBR.get(event.get("directed"))
+        a = DB_TOKEN.get(event.get("aspect"))
+        q = PLANET_ABBR.get(event.get("target"))     # None dla Asc/MC (nie ma tokenu)
+        toks = []
+        if p:
+            toks.append("[" + p)
+        if a:
+            toks.append(a)
+        if q:
+            toks.append("[" + q)
+        return toks if p else []
+    if event.get("technique") == "profection":
+        lord = PLANET_ABBR.get(event.get("lord"))
+        sign = SIGN_TO_ABBR.get(event.get("sign"))
+        toks = []
+        if lord:
+            toks.append("[" + lord)
+        if sign:
+            toks.append("[" + sign)
+        return toks if lord else []
+    if event.get("technique") == "firdaria":
+        major = PLANET_ABBR.get(event.get("fd_major"))
+        sub = PLANET_ABBR.get(event.get("fd_sub"))
+        toks = []
+        if major:
+            toks.append("[" + major)
+        if sub:
+            toks.append("[" + sub)
+        return toks if major else []
+    return []
+
+
+def interpret_events(events: list[dict], data: DataSource, limit: int = 4,
+                     per_object_limit: int = 5000) -> list[dict]:
+    """Dopina interpretacje z bazy do zdarzeń osi czasu (predykcyjne 1B → 2B).
+
+    Wyszukuje po tokenie planety zdarzenia i zawęża do wszystkich tokenów
+    (aspekt/druga planeta lub znak), z odsiewaniem szumu i duplikatów.
+    """
+    for ev in events:
+        tokens = _event_tokens(ev)
+        if not tokens:
+            continue
+        raw = data.search(
+            key="significator", value=tokens[0], exact=False, limit=per_object_limit,
+            fields=["significator", "actioneffect", "topicresult", "bodypart"],
+        )
+        samples = _facet_samples(raw.get("rows", []), tokens)
+        ev["interpretations"] = samples[:limit]
+        ev["interpretations_count"] = len(samples)
+    return events

services/logic/requirements-dev.txt

@@ -0,0 +1,2 @@
+-r requirements.txt
+pytest>=8.0

services/logic/requirements.txt

@@ -0,0 +1,6 @@
+fastapi>=0.115
+uvicorn[standard]>=0.34
+httpx>=0.28
+pydantic>=2.10
+# Silnik własny (ścieżka A, permisywny): Skyfield (MIT) + dane JPL (public domain)
+skyfield>=1.49

services/logic/tests/conftest.py

@@ -0,0 +1,36 @@
+"""Wspólne fixture'y testów silnika.
+
+Horoskop referencyjny = przykład z notatek projektu (notes3): 30.04.1984,
+09:35 CEST = 07:35 UTC, Warszawa. Pozycje znane z astro.com/Swiss Ephemeris
+służą jako wyrocznia (LOG-25).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import datetime as dt
+import os
+
+import pytest
+
+from app.engine.models import ChartMoment
+
+REFERENCE_UTC = dt.datetime(1984, 4, 30, 7, 35, 0, tzinfo=dt.timezone.utc)
+
+
+@pytest.fixture(scope="session")
+def reference_moment() -> ChartMoment:
+    return ChartMoment(when_utc=REFERENCE_UTC, lat=52.2333, lon=21.0167)
+
+
+@pytest.fixture(scope="session")
+def own_engine():
+    pytest.importorskip("skyfield")
+    from app.engine.skyfield_engine import SkyfieldEngine
+
+    try:
+        return SkyfieldEngine()
+    except Exception as e:  # brak efemeryd / brak sieci
+        # Lokalnie pomijamy (dev bez pobranego jądra), ale w CI to musi być błąd —
+        # inaczej testy referencyjne (walidacja względem astro.com) cicho znikają.
+        if os.getenv("CI"):
+            pytest.fail(f"CI: silnik efemeryd niedostępny — testy referencyjne muszą działać: {e}")
+        pytest.skip(f"Nie można wczytać efemeryd: {e}")

services/logic/tests/test_abbreviations.py

@@ -0,0 +1,22 @@
+"""Testy rozwijania skrótów sygnifikatorów."""
+from app.abbreviations import expand
+
+
+def test_planet_in_sign():
+    assert expand("[Su in [Tau") == "Sun in Taurus"
+
+
+def test_aspect_and_house():
+    assert expand("[Sa [conj [Su in 6th H.") == "Saturn conjunction Sun in 6th house"
+
+
+def test_affliction_word_and_house():
+    assert expand("[Ne affl. in the 7th H.") == "Neptune afflicted in the 7th house"
+
+
+def test_unknown_token_kept_without_bracket():
+    assert expand("[Xyz rising") == "Xyz rising"
+
+
+def test_empty_passthrough():
+    assert expand("") == ""

services/logic/tests/test_aspects.py

@@ -0,0 +1,112 @@
+"""Testy aspektów (LOG-06) — czysta matematyka."""
+from app.engine.aspects import RIGID_PAIRS, find_aspects, separation
+
+
+def test_separation_wraparound():
+    assert separation(10, 350) == 20
+    assert separation(0, 180) == 180
+    assert separation(0, 90) == 90
+
+
+def test_conjunction_and_opposition():
+    pos = [
+        {"name": "Sun", "decimal": 10.0},
+        {"name": "Moon", "decimal": 12.0},   # 2° od Słońca -> koniunkcja
+        {"name": "Mars", "decimal": 190.0},  # 180° od Słońca -> opozycja
+    ]
+    pairs = {(a["obj1"], a["obj2"], a["aspect"]) for a in find_aspects(pos)}
+    assert ("Sun", "Moon", "conjunction") in pairs
+    assert ("Sun", "Mars", "opposition") in pairs
+
+
+def test_orb_limit_excludes_wide():
+    pos = [{"name": "Mercury", "decimal": 0.0}, {"name": "Venus", "decimal": 100.0}]
+    assert find_aspects(pos, orb=8.0, luminary_bonus=0.0) == []
+
+
+def test_luminary_bonus_widens_orb():
+    # 99.5° -> 9.5° od kwadratury; z bonusem luminarza (8+2) mieści się
+    pos = [{"name": "Sun", "decimal": 0.0}, {"name": "Saturn", "decimal": 99.5}]
+    assert any(a["aspect"] == "square" for a in find_aspects(pos))
+
+
+def test_one_aspect_per_pair():
+    pos = [{"name": "Sun", "decimal": 0.0}, {"name": "Moon", "decimal": 2.0}]
+    assert len(find_aspects(pos)) == 1
+
+
+def test_applying_when_faster_body_catches_up():
+    # Księżyc 5° za Słońcem, szybszy -> koniunkcja aplikacyjna
+    pos = [
+        {"name": "Sun", "decimal": 40.0, "speed": 0.96},
+        {"name": "Moon", "decimal": 35.0, "speed": 13.0},
+    ]
+    a = find_aspects(pos)[0]
+    assert a["applying"] is True and a["as"] == "A"
+
+
+def test_separating_when_moving_apart():
+    # Księżyc 5° przed Słońcem i szybszy -> koniunkcja separacyjna
+    pos = [
+        {"name": "Sun", "decimal": 40.0, "speed": 0.96},
+        {"name": "Moon", "decimal": 45.0, "speed": 13.0},
+    ]
+    a = find_aspects(pos)[0]
+    assert a["applying"] is False and a["as"] == "S"
+
+
+def test_rigid_pair_nodes_not_reported():
+    # SN = NN + 180° z definicji — trywialna opozycja, nie aspekt
+    pos = [
+        {"name": "North Node", "decimal": 42.0, "speed": -0.053},
+        {"name": "South Node", "decimal": 222.0, "speed": -0.053},
+        {"name": "Sun", "decimal": 42.5, "speed": 0.96},
+    ]
+    pairs = {frozenset((a["obj1"], a["obj2"])) for a in find_aspects(pos)}
+    assert frozenset({"North Node", "South Node"}) not in pairs
+    # aspekty węzłów do innych obiektów zostają nietknięte
+    assert frozenset({"Sun", "North Node"}) in pairs
+    assert frozenset({"Sun", "South Node"}) in pairs
+
+
+def test_no_rigid_pairs_in_real_chart(own_engine, reference_moment):
+    from app.engine.chart import build_chart
+
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment)
+    found = [a for a in chart["aspects"] if frozenset((a["obj1"], a["obj2"])) in RIGID_PAIRS]
+    assert not found, f"trywialne aspekty par sztywnych w horoskopie: {found}"
+
+
+def test_no_as_flag_without_speeds():
+    pos = [{"name": "Sun", "decimal": 0.0}, {"name": "Moon", "decimal": 2.0}]
+    assert "as" not in find_aspects(pos)[0]
+
+
+# Referencja A/S z notes3 (astro-seek) dla horoskopu 30.04.1984 07:35 UT, Warszawa.
+REFERENCE_AS = {
+    ("Sun", "Moon", "conjunction"): "A",
+    ("Sun", "Jupiter", "trine"): "A",
+    ("Sun", "Saturn", "opposition"): "A",
+    ("Sun", "Neptune", "trine"): "S",
+    ("Sun", "Pluto", "opposition"): "S",
+    ("Moon", "Mercury", "conjunction"): "S",
+    ("Moon", "Venus", "conjunction"): "S",
+    ("Moon", "Neptune", "trine"): "A",
+    ("Moon", "Pluto", "opposition"): "S",
+    ("Mercury", "Venus", "conjunction"): "S",
+    ("Mercury", "Neptune", "trine"): "S",
+    ("Mercury", "Pluto", "opposition"): "S",
+    ("Venus", "Neptune", "trine"): "A",
+    ("Venus", "Pluto", "opposition"): "A",
+    ("Jupiter", "Saturn", "sextile"): "A",
+    ("Neptune", "Pluto", "sextile"): "S",
+}
+
+
+def test_applying_separating_matches_astroseek_reference(own_engine, reference_moment):
+    from app.engine.chart import build_chart
+
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment)
+    got = {(a["obj1"], a["obj2"], a["aspect"]): a.get("as") for a in chart["aspects"]}
+    mismatches = {k: (got.get(k), v) for k, v in REFERENCE_AS.items() if got.get(k) != v}
+    assert not mismatches, f"rozbieżności A/S vs astro-seek: {mismatches}"

services/logic/tests/test_chart.py

@@ -0,0 +1,27 @@
+"""Integracja: pełny horoskop (pozycje + osie + domy) przez silnik (LOG-01+LOG-05).
+
+Waliduje względem astro.com dla horoskopu referencyjnego.
+"""
+from app.engine.chart import build_chart
+
+
+def test_chart_angles_match_reference(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+    assert chart["angles"]["Asc"]["sign"] == "Cancer"
+    assert chart["angles"]["MC"]["sign"] == "Pisces"
+
+
+def test_chart_house_assignments_match_reference(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+    by = {p["name"]: p for p in chart["positions"]}
+    expected = {"Sun": 11, "Moon": 11, "Mercury": 10, "Venus": 10, "Mars": 5,
+                "Jupiter": 7, "Saturn": 5, "Uranus": 6, "Neptune": 7, "Pluto": 5}
+    for name, house in expected.items():
+        assert by[name]["house"] == house, f"{name}: dom {by[name]['house']} != {house}"
+
+
+def test_house_systems_available(own_engine, reference_moment):
+    for system in ("whole_sign", "equal", "porphyry"):
+        chart = build_chart(own_engine, reference_moment, system)
+        assert chart["house_system"] == system
+        assert len(chart["cusps"]) == 12

services/logic/tests/test_compare.py

@@ -0,0 +1,35 @@
+"""Testy harnessu porównawczego (LOG-25) — bez efemeryd."""
+from app.engine.compare import compare_positions
+from app.engine.models import ObjectPosition
+
+
+def test_identical_positions_have_zero_diff():
+    a = [ObjectPosition("Sun", 40.0, 0.0, 0.95, False)]
+    report = compare_positions(a, a, lon_tol_arcsec=1.0)
+    assert report.ok
+    assert report.max_arcsec == 0.0
+
+
+def test_offset_beyond_tolerance_is_flagged():
+    a = [ObjectPosition("Sun", 40.0, 0.0, 0.95, False)]
+    b = [ObjectPosition("Sun", 40.1, 0.0, 0.95, False)]   # 0.1° = 360"
+    report = compare_positions(a, b, lon_tol_arcsec=120.0)
+    assert not report.ok
+    assert report.diffs[0].over_tolerance
+    assert abs(abs(report.diffs[0].delta_arcsec) - 360.0) < 1.0
+
+
+def test_retrograde_mismatch_is_flagged():
+    a = [ObjectPosition("Mars", 234.0, 0.0, -0.2, True)]
+    b = [ObjectPosition("Mars", 234.0, 0.0, 0.2, False)]
+    report = compare_positions(a, b, lon_tol_arcsec=120.0)
+    assert not report.ok
+    assert report.diffs[0].speed_sign_mismatch
+
+
+def test_wraparound_delta_is_small():
+    a = [ObjectPosition("Sun", 359.99, 0.0, 1.0, False)]
+    b = [ObjectPosition("Sun", 0.01, 0.0, 1.0, False)]
+    report = compare_positions(a, b, lon_tol_arcsec=120.0)
+    assert report.ok                       # 0.02° ≈ 72" < 120"
+    assert abs(report.diffs[0].delta_arcsec) < 80.0

services/logic/tests/test_engine_contract.py

@@ -0,0 +1,25 @@
+"""Kontrakt parzystości silników (LOG-28).
+
+Ten sam test musi przejść dla KAŻDEGO silnika. Dziś uruchamiamy go dla silnika
+własnego; gdy skonfigurowany jest ENGINE_SWISSEPH_URL, ten sam kontrakt sprawdza
+też silnik B.
+"""
+import os
+
+import pytest
+
+from app.engine.compare import check_engine_contract
+
+
+def test_own_engine_contract(own_engine, reference_moment):
+    check_engine_contract(own_engine, reference_moment)
+
+
+@pytest.mark.skipif(
+    not os.getenv("ENGINE_SWISSEPH_URL"),
+    reason="silnik B (swisseph) nieskonfigurowany — pomijam",
+)
+def test_swisseph_engine_contract(reference_moment):
+    from app.engine.remote_engine import RemoteEngine
+
+    check_engine_contract(RemoteEngine(), reference_moment)

services/logic/tests/test_firdaria.py

@@ -0,0 +1,58 @@
+"""Firdaria (LOG-11) — sekta, kolejność, długości okresów, podokresy."""
+import datetime as dt
+
+from app.engine.firdaria import DAY_ORDER, NIGHT_ORDER, YEARS, firdaria, is_day_birth
+from app.significators import _event_tokens
+
+BIRTH = dt.datetime(1984, 4, 30, 7, 35, tzinfo=dt.timezone.utc)
+# horoskop referencyjny: Asc 112.18, MC 352.59, Sun 40.14 -> Day birth (notes3)
+ASC, MC, SUN = 112.18, 352.59, 40.14
+
+
+def test_reference_is_day_birth():
+    assert is_day_birth(SUN, ASC, MC) is True     # notes3: "Day birth (Diurnal)"
+
+
+def test_night_birth_uses_night_order():
+    # Słońce po stronie IC (przeciwna półkula) -> noc
+    assert is_day_birth((SUN + 180) % 360, ASC, MC) is False
+    fd = firdaria(BIRTH, (SUN + 180) % 360, ASC, MC)
+    assert fd["sect"] == "night" and fd["order"] == NIGHT_ORDER
+
+
+def test_diurnal_sequence_and_totals():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    assert fd["sect"] == "day" and fd["order"] == DAY_ORDER
+    lords = [p["lord"] for p in fd["periods"]]
+    assert lords == DAY_ORDER + ["North Node", "South Node"]
+    assert sum(p["years"] for p in fd["periods"]) == 75      # 70 + 3 + 2
+
+
+def test_planet_majors_have_seven_subperiods_summing_to_period():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    for p in fd["periods"]:
+        if p["lord"] in YEARS:
+            assert len(p["sub"]) == 7
+            assert p["sub"][0]["lord"] == p["lord"]          # sub zaczyna się od władcy okresu
+            assert p["sub"][0]["start"] == p["start"]
+            assert p["sub"][-1]["end"] == p["end"]
+        else:
+            assert "sub" not in p                            # węzły bez podokresów
+
+
+def test_periods_are_contiguous():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    for a, b in zip(fd["periods"], fd["periods"][1:]):
+        assert a["end"] == b["start"]
+
+
+def test_age_42_is_saturn_major():
+    # kumulatywnie: Su10 Ve8 Me13 Mo9 -> 40; Saturn 40-51 -> wiek 42 w Saturnie
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    saturn = next(p for p in fd["periods"] if p["lord"] == "Saturn")
+    assert saturn["start"].startswith("2024") and saturn["end"].startswith("2035")
+
+
+def test_event_tokens_firdaria():
+    ev = {"technique": "firdaria", "fd_major": "Saturn", "fd_sub": "Jupiter"}
+    assert _event_tokens(ev) == ["[Sa", "[Ju"]

services/logic/tests/test_formats.py

@@ -0,0 +1,28 @@
+"""Testy formatowania (czyste, bez efemeryd)."""
+from app.engine import formats
+
+
+def test_sign_index():
+    assert formats.sign_index(0) == 0          # Aries
+    assert formats.sign_index(35) == 1         # Taurus
+    assert formats.sign_index(359.9) == 11     # Pisces
+
+
+def test_in_sign_basic():
+    # 40°08'21" absolutnie = Taurus 10°08'21"
+    assert formats.in_sign(40.139166) == "Tau 10°08'21\""
+
+
+def test_absolute():
+    assert formats.absolute(40.139166) == "40°08'21\""
+
+
+def test_wraparound_and_norm():
+    assert formats.norm360(370.0) == 10.0
+    assert formats.norm360(-1.0) == 359.0
+
+
+def test_rounding_carry_into_next_sign():
+    # tuż przy granicy znaku zaokrąglenie nie może dać "30°"
+    s = formats.in_sign(59.99999)
+    assert s.startswith("Gem 0°") or s.startswith("Tau 29°59")

services/logic/tests/test_houses.py

@@ -0,0 +1,41 @@
+"""Testy osi i domów — czysta matematyka (LOG-05, bez efemeryd)."""
+from app.engine import houses as H
+
+# RAMC i ε policzone Skyfieldem dla horoskopu referencyjnego (30.04.1984, Warszawa)
+RAMC, EPS, LAT = 353.1968, 23.44133, 52.2333
+
+
+def _near(a, b, tol=0.05):
+    return abs(((a - b + 180) % 360) - 180) < tol
+
+
+def test_asc_mc_match_reference():
+    asc = H.compute_asc(RAMC, EPS, LAT)
+    mc = H.compute_mc(RAMC, EPS)
+    assert _near(asc, 112.18)   # Cancer 22°10' (astro.com)
+    assert _near(mc, 352.59)    # Pisces 22°35'
+
+
+def test_whole_sign_starts_on_sign_boundary():
+    cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.WHOLE_SIGN)
+    assert cusps[0] == 90.0     # dom 1 = 0° Raka
+    assert cusps[1] == 120.0
+
+
+def test_equal_cusps_are_30_apart_from_asc():
+    cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.EQUAL)
+    assert abs(cusps[0] - 112.18) < 1e-9
+    assert abs(cusps[1] - 142.18) < 1e-9
+
+
+def test_porphyry_angles_on_cusps():
+    cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.PORPHYRY)
+    assert abs(cusps[0] - 112.18) < 1e-9              # Asc = dom 1
+    assert abs(cusps[9] - 352.59) < 1e-9              # MC = dom 10
+    assert abs(cusps[6] - (112.18 + 180) % 360) < 1e-9  # Dsc = dom 7
+
+
+def test_assign_house_whole_sign():
+    cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.WHOLE_SIGN)     # dom 1 = Rak (90–120°)
+    assert H.assign_house(100.0, cusps) == 1          # w Raku
+    assert H.assign_house(40.0, cusps) == 11          # Byk -> 11. dom

services/logic/tests/test_llm.py

@@ -0,0 +1,212 @@
+"""Dostawcy LLM (LOG-31) — bez wołania jakiegokolwiek prawdziwego modelu.
+
+Transport podstawiamy przez httpx.MockTransport, więc testy są szybkie,
+deterministyczne i nic nie wychodzi na zewnątrz.
+"""
+import httpx
+import pytest
+
+from app.llm import factory
+from app.llm.base import Completion, LLMError
+from app.llm.providers import AnthropicProvider, ChatCompletionsProvider
+
+
+def _mock_client(handler):
+    """Podmienia httpx.Client na wersję z transportem testowym."""
+    class _C(httpx.Client):
+        def __init__(self, *a, **kw):
+            kw["transport"] = httpx.MockTransport(handler)
+            super().__init__(*a, **kw)
+    return _C
+
+
+@pytest.fixture
+def chat_ok(monkeypatch):
+    def handler(request):
+        assert request.url.path.endswith("/chat/completions")
+        return httpx.Response(200, json={
+            "model": "test-model",
+            "choices": [{"message": {"content": "Horoskop testowy."}}],
+            "usage": {"prompt_tokens": 100, "completion_tokens": 50},
+        })
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+
+
+# ------------------------------------------------------- protokół chat/completions
+
+def test_local_provider_generates(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("local", "http://localhost:11434/v1", "m", leaves_lan=False)
+    out = p.generate("prompt", 500)
+    assert isinstance(out, Completion)
+    assert out.text == "Horoskop testowy."
+    assert out.usage["completion_tokens"] == 50
+
+
+def test_local_provider_does_not_leave_lan(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("local", "http://localhost:11434/v1", "m", leaves_lan=False)
+    assert p.generate("prompt", 100).leaves_lan is False
+
+
+def test_cloud_provider_marks_leaving_lan(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("openai", "https://api.openai.com/v1", "m", "klucz",
+                                leaves_lan=True)
+    assert p.generate("prompt", 100).leaves_lan is True
+
+
+def test_api_key_sent_only_when_set(monkeypatch):
+    seen = {}
+
+    def handler(request):
+        seen["auth"] = request.headers.get("authorization")
+        return httpx.Response(200, json={"choices": [{"message": {"content": "x"}}]})
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+    assert seen["auth"] is None
+    ChatCompletionsProvider("openai", "http://x/v1", "m", "tajny").generate("p", 10)
+    assert seen["auth"] == "Bearer tajny"
+
+
+def test_http_error_becomes_readable_message(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client",
+                        _mock_client(lambda r: httpx.Response(400, text="zly model")))
+    with pytest.raises(LLMError, match="400"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+
+
+def test_malformed_response_reported(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client",
+                        _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={"nonsens": 1})))
+    with pytest.raises(LLMError, match="kształt"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+
+
+def test_retries_then_succeeds(monkeypatch):
+    calls = {"n": 0}
+
+    def handler(request):
+        calls["n"] += 1
+        if calls["n"] < 3:
+            return httpx.Response(429, text="za duzo")
+        return httpx.Response(200, json={"choices": [{"message": {"content": "ok"}}]})
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    monkeypatch.setattr("app.llm.providers.time.sleep", lambda s: None)   # bez czekania
+    assert ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10).text == "ok"
+    assert calls["n"] == 3
+
+
+# ------------------------------------------------------------------- Anthropic
+
+def test_anthropic_generates(monkeypatch):
+    def handler(request):
+        assert request.url.path.endswith("/v1/messages")
+        assert request.headers.get("x-api-key") == "klucz"
+        assert request.headers.get("anthropic-version")
+        return httpx.Response(200, json={
+            "model": "claude-x",
+            "content": [{"type": "text", "text": "Prognoza."}],
+            "usage": {"input_tokens": 10, "output_tokens": 5},
+        })
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-x", "klucz").generate("p", 100)
+    assert out.text == "Prognoza." and out.leaves_lan is True
+
+
+def test_anthropic_requires_key():
+    with pytest.raises(LLMError, match="LLM_API_KEY"):
+        AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "m", "").generate("p", 10)
+
+
+# --------------------------------------------------------------------- fabryka
+
+def test_default_provider_is_local(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("LLM_PROVIDER", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("LLM_MODEL", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("LLM_BASE_URL", raising=False)
+    p = factory.build_provider()
+    assert p.name == "local"
+    # domyślnie NIC nie opuszcza sieci — prompt niesie opisy z baz (LOG-32)
+    assert p.leaves_lan is False
+
+
+def test_openai_requires_key(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("LLM_API_KEY", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("OPENAI_API_KEY", raising=False)
+    # komunikat wskazuje ZMIENNĄ DO USTAWIENIA dla tego dostawcy, nie ogólne LLM_API_KEY
+    with pytest.raises(LLMError, match="OPENAI_API_KEY"):
+        factory.build_provider("openai")
+
+
+def test_unknown_provider_rejected():
+    with pytest.raises(LLMError, match="Nieznany dostawca"):
+        factory.build_provider("bzdura")
+
+
+def test_env_overrides_model_and_url(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "moj-model")
+    monkeypatch.setenv("LLM_BASE_URL", "http://serwer:8000/v1")
+    p = factory.build_provider("local")
+    assert p.model == "moj-model" and p.base_url == "http://serwer:8000/v1"
+
+
+# ---------------------------------------- konfiguracja per dostawca (regresja LOG-31)
+# UI pozwala przelaczac dostawce przy kazdym zadaniu, wiec ustawienia JEDNEGO nie moga
+# przeciekac na pozostalych. Wczesniej wspolne LLM_BASE_URL/LLM_MODEL kierowaly zadania
+# do OpenAI na adres lokalnej Ollamy i prosily Anthropic o model llama.
+
+def _clear(monkeypatch):
+    for v in ("LLM_PROVIDER", "LLM_MODEL", "LLM_BASE_URL", "LLM_API_KEY",
+              "LOCAL_MODEL", "LOCAL_BASE_URL", "LOCAL_API_KEY",
+              "OPENAI_MODEL", "OPENAI_BASE_URL", "OPENAI_API_KEY",
+              "ANTHROPIC_MODEL", "ANTHROPIC_BASE_URL", "ANTHROPIC_API_KEY"):
+        monkeypatch.delenv(v, raising=False)
+
+
+def test_local_config_does_not_leak_to_cloud(monkeypatch):
+    """Sedno bledu: skonfigurowany model lokalny przejmowal zadania do chmury."""
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    monkeypatch.setenv("LLM_BASE_URL", "http://ollama:11434/v1")   # konfiguracja lokalnego
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "llama3.1:8b")
+    monkeypatch.setenv("OPENAI_API_KEY", "sk-test")
+
+    local = factory.build_provider("local")
+    assert local.base_url == "http://ollama:11434/v1" and local.model == "llama3.1:8b"
+
+    openai = factory.build_provider("openai")
+    assert openai.base_url == "https://api.openai.com/v1", "zadanie do OpenAI poszloby do Ollamy"
+    assert openai.model == "gpt-4o-mini", "OpenAI dostalby nazwe modelu llama"
+
+
+def test_provider_specific_settings_win(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_API_KEY", "sk-ant")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_MODEL", "claude-opus-4-8")
+    p = factory.build_provider("anthropic")
+    assert p.model == "claude-opus-4-8" and p.api_key == "sk-ant"
+
+
+def test_generic_vars_apply_only_to_default_provider(monkeypatch):
+    """Zgodnosc wstecz: wspolne LLM_* konfiguruja dostawce domyslnego i tylko jego."""
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "openai")
+    monkeypatch.setenv("LLM_API_KEY", "sk-generic")
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "gpt-4o")
+    assert factory.build_provider("openai").model == "gpt-4o"
+    assert factory.build_provider("local").model == "llama3.1:8b"   # nie dziedziczy
+
+
+def test_cloud_without_key_is_rejected_clearly(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    for name in ("openai", "anthropic"):
+        with pytest.raises(LLMError, match=f"{name.upper()}_API_KEY"):
+            factory.build_provider(name)
+
+
+def test_local_needs_no_key(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    assert factory.build_provider("local").api_key == ""

services/logic/tests/test_lots.py

@@ -0,0 +1,71 @@
+"""Lots / punkty arabskie (LOG-08).
+
+Wyrocznie z notes3 (astro-seek, horoskop referencyjny 30.04.1984, urodzenie DZIENNE):
+- Fortuna wprost w tabeli obiektów: Cancer 12°35'24" = 102.5900°
+- Ducha (Spirit) potwierdza jego antyscja: Taurus 28°14' -> Spirit = 180 − 58.2333
+"""
+import pytest
+
+from app.engine.formats import sign_index
+from app.engine.lots import LOT_DEFS, compute_lots
+
+# natalne długości horoskopu referencyjnego
+NATAL = {"Asc": 112.1786, "Sun": 40.1392, "Moon": 30.5514, "Mercury": 27.3839,
+         "Venus": 27.6769, "Mars": 234.5411, "Jupiter": 282.9617, "Saturn": 223.3108}
+
+FORTUNE_REF = 102.5900          # Cancer 12°35'24"
+SPIRIT_REF = 180.0 - 58.2333    # z antyscji Taurus 28°14'
+
+
+def _by_name(lots):
+    return {lot["name"]: lot["longitude"] for lot in lots}
+
+
+def _arcmin(a, b):
+    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0) * 60.0
+
+
+def test_fortune_matches_astroseek():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    assert _arcmin(lots["Fortune"], FORTUNE_REF) < 2.0
+    assert sign_index(lots["Fortune"]) == 3          # Cancer
+
+
+def test_spirit_matches_antiscia_reference():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    assert _arcmin(lots["Spirit"], SPIRIT_REF) < 2.0
+
+
+def test_fortune_and_spirit_reverse_at_night():
+    day = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    night = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=False))
+    # nocą formuła się odwraca: Fortuna nocna = Duch dzienny (i odwrotnie)
+    assert _arcmin(night["Fortune"], day["Spirit"]) < 0.01
+    assert _arcmin(night["Spirit"], day["Fortune"]) < 0.01
+
+
+def test_all_seven_hermetic_lots_present():
+    lots = compute_lots(NATAL, is_day=True)
+    assert [lot["name"] for lot in lots] == [d[0] for d in LOT_DEFS]
+    assert len(lots) == 7
+
+
+def test_derived_lots_use_fortune_and_spirit():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    # Necessity = Asc + Fortune − Mercury
+    expected = (NATAL["Asc"] + lots["Fortune"] - NATAL["Mercury"]) % 360.0
+    assert _arcmin(lots["Necessity"], expected) < 0.01
+    # Eros = Asc + Venus − Spirit
+    expected_eros = (NATAL["Asc"] + NATAL["Venus"] - lots["Spirit"]) % 360.0
+    assert _arcmin(lots["Eros"], expected_eros) < 0.01
+
+
+def test_by_sign_method_lands_on_sign_start():
+    lots = compute_lots(NATAL, is_day=True, method="sign")
+    for lot in lots:
+        assert lot["longitude"] % 30.0 == 0.0        # 0° wyliczonego znaku
+
+
+def test_unknown_method_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        compute_lots(NATAL, is_day=True, method="bzdura")

services/logic/tests/test_points.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Testy punktów wirtualnych (LOG-02): mean Node, mean Lilith.
+
+Referencje dla 30.04.1984 07:35 UT:
+- astro-seek (notes3): North Node (M) = Gem 8°09'24" = 68.1567°
+- wyrocznia swisseph (MEAN_NODE / MEAN_APOG, tryb Moshiera):
+  NN = 68.1569°, Lilith = 345.6840°
+"""
+import pytest
+
+from app.engine.formats import norm360
+
+
+def _delta_arcmin(a: float, b: float) -> float:
+    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0) * 60.0
+
+
+@pytest.fixture(scope="module")
+def by_name(own_engine, reference_moment):
+    return {p.name: p for p in own_engine.positions(reference_moment)}
+
+
+def test_mean_node_matches_references(by_name):
+    nn = by_name["North Node"]
+    assert _delta_arcmin(nn.longitude, 68.1567) < 2.0   # astro-seek
+    assert _delta_arcmin(nn.longitude, 68.1569) < 2.0   # swisseph
+    assert nn.sign == "Gemini"
+
+
+def test_nodes_always_retrograde_and_opposed(by_name):
+    nn, sn = by_name["North Node"], by_name["South Node"]
+    assert nn.retrograde and sn.retrograde            # mean node zawsze Rx
+    assert _delta_arcmin(sn.longitude, norm360(nn.longitude + 180.0)) < 0.01
+    assert abs(nn.speed - sn.speed) < 1e-9            # ta sama prędkość
+
+
+def test_mean_lilith_matches_swisseph(by_name):
+    li = by_name["Lilith"]
+    assert _delta_arcmin(li.longitude, 345.6840) < 3.0  # wyrocznia swisseph
+    assert li.sign == "Pisces"
+    assert li.speed > 0 and not li.retrograde           # mean Lilith zawsze direct
+
+
+def test_points_join_houses_and_chart(own_engine, reference_moment):
+    from app.engine.chart import build_chart
+
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment)
+    by = {p["name"]: p for p in chart["positions"]}
+    # NN w Gem -> 12. dom Whole Sign (Asc w Raku); zgodnie z tabelą astro-seek w notes3
+    assert by["North Node"]["house"] == 12
+    assert by["Lilith"]["house"] == 9                 # Pis -> 9. dom

services/logic/tests/test_profections.py

@@ -0,0 +1,46 @@
+"""Profekcje (LOG-10) — walidacja względem tabeli astro-seek z notes3."""
+import datetime as dt
+
+from app.engine.profections import DOMICILE_RULERS, age_at, profected_sign, profection_rows
+
+BIRTH = dt.datetime(1984, 4, 30, 7, 35, tzinfo=dt.timezone.utc)
+NATAL = {"Asc": 112.18, "MC": 352.59, "Sun": 40.14, "Moon": 30.55}
+
+# wiek -> (profektowany Asc, Władca Roku) — tabela referencyjna notes3
+REFERENCE = {
+    0: ("Cancer", "Moon"), 1: ("Leo", "Sun"), 2: ("Virgo", "Mercury"),
+    3: ("Libra", "Venus"), 4: ("Scorpio", "Mars"), 5: ("Sagittarius", "Jupiter"),
+    6: ("Capricorn", "Saturn"), 7: ("Aquarius", "Saturn"), 8: ("Pisces", "Jupiter"),
+    9: ("Aries", "Mars"), 10: ("Taurus", "Venus"), 11: ("Gemini", "Mercury"),
+    12: ("Cancer", "Moon"), 40: ("Scorpio", "Mars"), 41: ("Sagittarius", "Jupiter"),
+    42: ("Capricorn", "Saturn"),
+}
+
+
+def test_profections_match_astroseek_table():
+    rows = {r["age"]: r for r in profection_rows(NATAL, BIRTH, 0, 43)}
+    for age, (asc, lord) in REFERENCE.items():
+        assert rows[age]["profected_asc"] == asc, f"wiek {age}"
+        assert rows[age]["lord_of_year"] == lord, f"wiek {age}"
+
+
+def test_profected_secondary_points_match_reference():
+    rows = {r["age"]: r for r in profection_rows(NATAL, BIRTH, 0, 3)}
+    # notes3: wiek 0 -> MC Pis, Sun Tau, Moon Tau; wiek 1 -> MC Ari, Sun Gem
+    assert rows[0]["MC"] == "Pisces" and rows[0]["Sun"] == "Taurus"
+    assert rows[1]["MC"] == "Aries" and rows[1]["Sun"] == "Gemini"
+
+
+def test_from_dates_are_birthdays():
+    rows = profection_rows(NATAL, BIRTH, 40, 3)
+    assert [r["from"] for r in rows] == ["2024-04-30", "2025-04-30", "2026-04-30"]
+
+
+def test_age_at_boundaries():
+    assert age_at(BIRTH, dt.datetime(2026, 4, 29, tzinfo=dt.timezone.utc)) == 41
+    assert age_at(BIRTH, dt.datetime(2026, 4, 30, tzinfo=dt.timezone.utc)) == 42
+
+
+def test_rulers_cover_all_signs():
+    assert len(DOMICILE_RULERS) == 12
+    assert profected_sign(112.18, 12) == "Cancer"     # pełny cykl wraca

services/logic/tests/test_prompt.py

@@ -0,0 +1,218 @@
+"""Generator promptów (LOG-29) i budżetowanie (LOG-30).
+
+Testy nie wołają żadnego modelu — sprawdzają skład promptu i niezmienniki redukcji.
+"""
+import pytest
+
+from app.prompt import (
+    BUDGETS,
+    build_natal_prompt,
+    build_period_prompt,
+    natal_indications,
+    period_indications,
+    reduce_indications,
+)
+
+CHART = {
+    "zodiac": "tropical",
+    "house_system": "whole_sign",
+    "sect": "day",
+    "positions": [
+        {"name": "Sun", "sign": "Taurus", "in_sign": "Tau 10°12'37\"", "house": 11, "direction": "D"},
+        {"name": "Moon", "sign": "Aries", "in_sign": "Ari 7°48'40\"", "house": 10, "direction": "D"},
+    ],
+    "angles": {"Asc": {"name": "Asc", "in_sign": "Can 16°00'54\""},
+               "MC": {"name": "MC", "in_sign": "Pis 25°50'50\""}},
+    "lots": [{"name": "Fortune", "in_sign": "Can 7°15'14\"", "house": 1,
+              "formula": "Asc + Moon − Sun"}],
+    "aspects": [{"obj1": "Sun", "obj2": "Moon", "aspect": "conjunction", "orb": 2.34, "as": "A"}],
+}
+
+
+def _report(n_samples=3, score=2.0):
+    return {"objects": [{
+        "object": "Sun", "sign": "Taurus", "house": 11,
+        "facets": [{
+            "type": "sign", "label": "w znaku Taurus", "score": score,
+            "samples": [{"significator": f"[Su in [Tau {i}", "expanded": f"Sun in Taurus {i}",
+                         "effect": f"efekt numer {i}"} for i in range(n_samples)],
+        }],
+    }]}
+
+
+# ---------------------------------------------------------------- budżetowanie
+
+def test_budget_limits_prompt_size():
+    # opisy MUSZĄ być różne — identyczne zlałoby grupowanie w jedną pozycję
+    big = {"objects": [{
+        "object": "Sun", "sign": "Taurus", "house": 11,
+        "facets": [{"type": "sign", "label": "w znaku Taurus", "score": 1.0,
+                    "samples": [{"significator": f"[Su {i}", "expanded": f"Sun {i}",
+                                 "effect": f"opis {i} " + "x" * 200} for i in range(500)]}],
+    }]}
+    out = build_natal_prompt(CHART, big, budget="concise")
+    assert out["stats"]["chars"] <= BUDGETS["concise"] * 1.1     # z marginesem na sekcje stałe
+    assert out["stats"]["omitted"] > 0
+
+
+def test_bigger_budget_includes_more():
+    big = _report(n_samples=300, score=1.0)
+    small = build_natal_prompt(CHART, big, budget="concise")["stats"]
+    large = build_natal_prompt(CHART, big, budget="extensive")["stats"]
+    assert large["included"] > small["included"]
+    assert large["omitted"] < small["omitted"]
+
+
+def test_grouping_merges_identical_effects():
+    items = [
+        {"context": "Sun — w znaku", "sort_key": ("Sun", "a"), "score": 1.0,
+         "significator": "Sun in Taurus", "effect": "ten sam opis"},
+        {"context": "Sun — w znaku", "sort_key": ("Sun", "a"), "score": 1.0,
+         "significator": "Sun in Taurus (inny zapis)", "effect": "Ten Sam Opis  "},
+    ]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 10_000)
+    assert len(chosen) == 1                    # zlane w jedno
+    assert chosen[0]["count"] == 2             # z licznikiem wystąpień
+    assert stats["after_grouping"] == 1
+    assert stats["deduplicated"] == 1
+
+
+def test_sorted_by_score_desc():
+    items = [
+        {"context": f"c{i}", "sort_key": (f"c{i}", ""), "score": float(i),
+         "significator": f"s{i}", "effect": f"e{i}"} for i in range(5)
+    ]
+    chosen, _ = reduce_indications(items, 10_000)
+    scores = [c["score"] for c in chosen]
+    assert scores == sorted(scores, reverse=True)
+
+
+def test_weakest_are_dropped_first():
+    items = [
+        {"context": f"c{i}", "sort_key": (f"c{i}", ""), "score": float(i),
+         "significator": f"s{i}", "effect": "opis " * 20} for i in range(20)
+    ]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 400)
+    assert stats["omitted"] > 0
+    # to, co weszło, ma wagę nie niższą niż to, co odpadło
+    assert stats["min_score_included"] >= stats["max_score_omitted"]
+
+
+def test_long_effects_are_shortened():
+    items = [{"context": "c", "sort_key": ("c", ""), "score": 1.0,
+              "significator": "s", "effect": "x" * 1000}]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 10_000)
+    assert stats["shortened"] == 1
+    assert "skrócono" in chosen[0]["effect"]
+
+
+def test_never_truncates_mid_indication():
+    items = [{"context": "c", "sort_key": ("c", ""), "score": 1.0,
+              "significator": "s", "effect": "opis " * 50} for _ in range(10)]
+    chosen, _ = reduce_indications(items, 200)
+    assert chosen                                  # zawsze co najmniej jedno całe
+    for c in chosen:
+        assert c["effect"].endswith(("opis", "[…skrócono]"))   # nie urwane w pół słowa
+
+
+def test_unknown_budget_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        build_natal_prompt(CHART, _report(), budget="gigantyczny")
+
+
+# ----------------------------------------------------------------- skład promptu
+
+def test_natal_prompt_contains_required_sections():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report(), moment_label="1984-04-30 09:20 UTC")["prompt"]
+    for section in ["# ZADANIE", "# DANE HOROSKOPU", "# WSKAZANIA Z BAZ",
+                    "# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ", "# ZASTRZEŻENIE"]:
+        assert section in p
+    assert "HOROSKOPU\nURODZENIOWEGO" in p or "URODZENIOWEGO" in p
+
+
+def test_natal_prompt_carries_chart_data():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report(), moment_label="1984-04-30 09:20 UTC")["prompt"]
+    assert "Tau 10°12'37\"" in p and "dom 11" in p      # pozycja + dom
+    assert "Can 16°00'54\"" in p                          # Asc
+    assert "Fortune" in p                                 # Lots
+    assert "Sun conjunction Moon" in p or "conjunction" in p
+    assert "sekta: dzienna" in p
+    assert "1984-04-30 09:20 UTC" in p
+
+
+def test_prompt_demands_citing_significators():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report())["prompt"]
+    assert "Teza bez wskazania jest niedopuszczalna" in p
+    assert "Nie zmyślaj" in p
+
+
+def test_prompt_has_disclaimer():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report())["prompt"]
+    assert "nie stanowi porady" in p
+
+
+def test_prompt_is_deterministic():
+    a = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=50), budget="medium")["prompt"]
+    b = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=50), budget="medium")["prompt"]
+    assert a == b
+
+
+def test_omission_is_reported_in_prompt():
+    out = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=400, score=1.0), budget="concise")
+    assert out["stats"]["omitted"] > 0
+    assert "pominięto" in out["prompt"]      # użytkownik/model wie, że coś odpadło
+
+
+def test_empty_report_still_builds_prompt():
+    out = build_natal_prompt(CHART, {"objects": []})
+    assert out["stats"]["included"] == 0
+    assert "brak trafień" in out["prompt"]
+    assert "# DANE HOROSKOPU" in out["prompt"]
+
+
+# ------------------------------------------------------------------- okresowy
+
+EVENTS = [
+    {"technique": "profection", "significator": "Lord of Year: Mars", "start": "2026-04-30",
+     "exact": "2026-04-30", "end": "2027-04-30", "interpretations_count": 2,
+     "interpretations": [{"significator": "[Ma", "expanded": "Mars", "effect": "opis marsowy"}]},
+    {"technique": "solar_arc", "significator": "Sun conj Saturn", "start": "2026-01-01",
+     "exact": "2026-06-15", "end": "2026-12-31", "interpretations_count": 1,
+     "interpretations": [{"significator": "[Su [conj [Sa", "expanded": "Sun conjunction Saturn",
+                          "effect": "opis saturniczny"}]},
+]
+
+
+def test_period_prompt_has_dates_and_timeline():
+    out = build_period_prompt(CHART, EVENTS, "2026-01-01", "2027-01-01")
+    p = out["prompt"]
+    assert "2026-01-01 — 2027-01-01" in p
+    assert "# OŚ CZASU" in p
+    assert "profection" in p and "solar_arc" in p
+    assert "2026-06-15" in p                      # data dokładna zdarzenia
+    assert "CHRONOLOGICZNIE" in p
+    assert out["stats"]["events"] == 2
+    assert out["profile"] == "period"
+
+
+def test_period_prompt_keeps_timeline_without_interpretations():
+    """Padnięta warstwa danych zabiera wskazania, ale NIE oś czasu — ta jest czysto
+    obliczeniowa i bez niej prognoza okresowa jest bezużyteczna."""
+    bare = [{k: v for k, v in ev.items()
+             if k not in ("interpretations", "interpretations_count")} for ev in EVENTS]
+    out = build_period_prompt(CHART, bare, "2026-01-01", "2027-01-01")
+    assert out["stats"]["events"] == 2
+    assert "profection" in out["prompt"] and "2026-06-15" in out["prompt"]
+    assert out["stats"]["included"] == 0          # brak wskazań, ale oś czasu jest
+
+
+def test_period_indications_weight_by_hit_count():
+    items = period_indications(EVENTS)
+    assert [i["score"] for i in items] == [2.0, 1.0]
+
+
+def test_natal_indications_flatten_facets():
+    items = natal_indications(_report(n_samples=4))
+    assert len(items) == 4
+    assert all(i["context"].startswith("Sun —") for i in items)
+    assert all(i["score"] == 2.0 for i in items)

services/logic/tests/test_returns.py

@@ -0,0 +1,40 @@
+"""Solar / Lunar Return (LOG-12) — samospójność i sensowność dat."""
+import datetime as dt
+
+import pytest
+
+from app.engine.models import ChartMoment
+from app.engine.returns import find_return
+
+
+def _lon(engine, body, when):
+    return engine.positions(ChartMoment(when_utc=when), [body])[0].longitude
+
+
+def _delta_arcmin(a, b):
+    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0) * 60.0
+
+
+def test_solar_return_hits_natal_sun(own_engine, reference_moment):
+    natal_sun = _lon(own_engine, "Sun", reference_moment.when_utc)
+    # solariusz na 42. urodziny (2026)
+    hit = find_return(own_engine, "solar", reference_moment,
+                      dt.datetime(2026, 4, 30, tzinfo=dt.timezone.utc))
+    assert hit is not None
+    assert _delta_arcmin(_lon(own_engine, "Sun", hit), natal_sun) < 0.5
+    assert hit.month == 4 and hit.year == 2026     # w okolicy urodzin
+
+
+def test_lunar_return_hits_natal_moon(own_engine, reference_moment):
+    natal_moon = _lon(own_engine, "Moon", reference_moment.when_utc)
+    hit = find_return(own_engine, "lunar", reference_moment,
+                      dt.datetime(1984, 5, 27, tzinfo=dt.timezone.utc))
+    assert hit is not None
+    assert _delta_arcmin(_lon(own_engine, "Moon", hit), natal_moon) < 2.0
+
+
+def test_solar_return_near_birth_is_close_to_birth(own_engine, reference_moment):
+    # powrót szukany wokół samych urodzin = ~moment urodzenia
+    hit = find_return(own_engine, "solar", reference_moment, reference_moment.when_utc)
+    assert hit is not None
+    assert abs(hit - reference_moment.when_utc) < dt.timedelta(days=1)

services/logic/tests/test_scoring.py

@@ -0,0 +1,20 @@
+"""Testy punktacji siły faset (LOG-21)."""
+from app.scoring import score_facet
+
+
+def test_sign_and_house_base():
+    assert score_facet({"type": "sign"}) == 5.0
+    assert score_facet({"type": "house"}) == 5.0
+
+
+def test_tighter_aspect_scores_higher():
+    tight = score_facet({"type": "aspect", "aspect": "conjunction", "orb": 0.0, "allowed": 10.0})
+    loose = score_facet({"type": "aspect", "aspect": "conjunction", "orb": 9.0, "allowed": 10.0})
+    assert tight > loose
+    assert tight == 12.0     # 6.0 * 1.0 * (1 + 1)
+
+
+def test_conjunction_beats_sextile_at_same_orb():
+    conj = score_facet({"type": "aspect", "aspect": "conjunction", "orb": 2.0, "allowed": 10.0})
+    sext = score_facet({"type": "aspect", "aspect": "sextile", "orb": 2.0, "allowed": 10.0})
+    assert conj > sext

services/logic/tests/test_security.py

@@ -0,0 +1,65 @@
+"""Token międzywarstwowy (LOG-32).
+
+Warstwa logiczna oddaje treść baz, więc musi odrzucać żądania z pominięciem UI.
+"""
+import pytest
+from fastapi import FastAPI
+from starlette.testclient import TestClient
+
+from app import security
+
+TOKEN = "tajny-token-testowy"
+
+
+def _app() -> FastAPI:
+    app = FastAPI()
+    security.install(app, "testowa")
+
+    @app.get("/health")
+    def health():
+        return {"status": "ok"}
+
+    @app.get("/secret")
+    def secret():
+        return {"rows": ["treść z bazy"]}
+
+    return app
+
+
+@pytest.fixture
+def guarded(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("INTERNAL_TOKEN", TOKEN)
+    return TestClient(_app())
+
+
+@pytest.fixture
+def open_app(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("INTERNAL_TOKEN", raising=False)
+    return TestClient(_app())
+
+
+def test_rejects_request_without_token(guarded):
+    assert guarded.get("/secret").status_code == 401
+
+
+def test_rejects_wrong_token(guarded):
+    r = guarded.get("/secret", headers={security.HEADER: "zly"})
+    assert r.status_code == 401
+    assert "treść z bazy" not in r.text
+
+
+def test_accepts_correct_token(guarded):
+    r = guarded.get("/secret", headers={security.HEADER: TOKEN})
+    assert r.status_code == 200
+    assert r.json()["rows"] == ["treść z bazy"]
+
+
+def test_health_stays_public(guarded):
+    """Sonda k8s nie zna tokenu — /health musi działać bez niego."""
+    assert guarded.get("/health").status_code == 200
+
+
+def test_disabled_when_token_unset(open_app):
+    """Brak konfiguracji = zgodność wstecz (dev), nie blokada."""
+    assert not security.enabled()
+    assert open_app.get("/secret").status_code == 200