astrololo/services/presentation/app/chartwheel.py

"""Kosmogram — koło horoskopowe jako SVG (PRE-12).

Rysujemy po stronie serwera, bez zależności zewnętrznych (spójne z CSP): czysty
string SVG wstawiany do strony. Gotowe: pierścień znaków, podział na domy, osie
oraz OBIEKTY (glify, stopień w znaku, retrogradacja). Linie aspektów w kolejnym
kroku.

Geometria (konwencja astrologiczna):
  * Ascendent po LEWEJ (godzina 9), długość ekliptyczna rośnie PRZECIWNIE do
    ruchu wskazówek zegara — jak na niebie i w każdym programie.
  * Punkt o długości λ trafia na kąt φ = 180° − (λ − Asc). Zakotwiczenie:
    λ=Asc → lewo, λ=Asc+90° → dół, λ=Asc+270° (≈MC) → góra. W SVG y rośnie w dół,
    co ta formuła już uwzględnia (sin dodatni = w dół).

Dane bierzemy z wyniku /chart/positions (warstwa logiki): `angles` (z długością
`decimal`), `cusps` (z `decimal` — dołożone pod ten widok) i `sign_glyphs`
(pierścień 12 znaków z glifami — LOG-22). Prezentacja niczego nie liczy sama.
"""
from __future__ import annotations

import math
from html import escape

# ── promienie (viewBox 470×470, środek 235,235) ─────────────────────────
# Płótno jest większe od koła CELOWO: margines poza obwodem mieści etykiety osi
# (AC/DC/MC/IC). Wcześniej siedziały wewnątrz, w pierścieniu obiektów, i zasłaniały
# glify w ciasnych skupiskach — widać było na renderze.
_CX = _CY = 235.0
_VIEW = 470
R_OUT = 210.0        # zewnętrzny okrąg
R_AXIS_LABEL = 222.0 # etykiety osi — w marginesie, poza kołem
R_ZOD = 178.0        # wewnętrzna krawędź pasa znaków
R_SIGN = 194.0       # promień glifów znaków (środek pasa)
R_TICK = 172.0       # koniec drobnych podziałek stopni (do wewnątrz od pasa)
R_HUB = 48.0         # centralne kółko — tu kończą się szprychy domów i osie
R_HNUM = 64.0        # promień numerów domów (tuż przy piaście)
R_PLANET = 150.0     # promień glifów obiektów
R_LOT = 116.0        # promień glifów Lotów — pod pierścieniem planet (to nie ciała)
R_DEG = 130.0        # promień podpisu stopnia (pod glifem)
R_MARK = R_ZOD - 7.0 # koniec kreski wskazującej PRAWDZIWĄ pozycję na pasie

# Minimalny odstęp kątowy między glifami obiektów. O ciasnocie decyduje NIE glif,
# tylko podpis stopnia — leży bliżej środka (r=130), gdzie ten sam kąt to mniej
# pikseli: 8° daje tam ~18 px, a dwuznakowy podpis z ℞ zajmuje ~16 px. Przy 7°
# (pierwsze podejście) podpisy w skupiskach zlewały się — widać było na renderze.
# Bez rozsuwania w ogóle ciasne układy (u nas Merkury i Wenus 0,4°!) rysują się
# jeden na drugim.
MIN_SEP = 8.0

# muted kolory żywiołów — czytelne na ciemnym tle, spójne z paletą aplikacji
_ELEMENT_COLOR = ["#d98a6a", "#8fae7a", "#cfc06a", "#6aa6c9"]  # ogień, ziemia, powietrze, woda

# ── motywy ───────────────────────────────────────────────────────────────
# „screen" korzysta ze zmiennych CSS strony, więc koło samo dostraja się do
# motywu aplikacji. „print" MUSI mieć konkretne kolory: SVG idzie wtedy do
# osobnego konwertera (rsvg → PDF, PRE-24), który o naszym arkuszu nic nie wie
# i zmiennych `var(--…)` nie rozwiąże — wyszłyby czarne albo żadne kreski.
# Przy okazji odwracamy kontrast: raport drukuje się na białym papierze.
# Kolor linii aspektu koduje jego CHARAKTER, jak w klasycznych programach:
# niebieski = harmonijny (trygon, sekstyl), czerwony = napięty (kwadratura,
# opozycja), zielony = koniunkcja (neutralna, wzmacnia). To pierwszy sygnał, jaki
# łapie oko — dwa kolory na środku koła mówią „gdzie łatwo, gdzie tarcie".
_ASPECT_COLORS_SCREEN = {
    "conjunction": "#8fae7a", "sextile": "#6aa6c9", "trine": "#6aa6c9",
    "square": "#cf6a6a", "opposition": "#cf6a6a",
    "semisextile": "#6aa6c9", "semisquare": "#cf6a6a", "quincunx": "#cf6a6a",
}
_ASPECT_COLORS_PRINT = {
    "conjunction": "#3f6b33", "sextile": "#1f5c80", "trine": "#1f5c80",
    "square": "#a83232", "opposition": "#a83232",
    "semisextile": "#1f5c80", "semisquare": "#a83232", "quincunx": "#a83232",
}

_THEMES = {
    "screen": {"line": "var(--line)", "ink": "var(--ink)", "muted": "var(--muted)",
               "accent": "var(--accent)", "disc": "#12132a", "retro": "#ff9b6a",
               "elements": _ELEMENT_COLOR, "aspects": _ASPECT_COLORS_SCREEN},
    "print":  {"line": "#b9bcc9", "ink": "#111318", "muted": "#5d6270",
               "accent": "#5a49c8", "disc": "#ffffff", "retro": "#b2452a",
               # ciemniejsze warianty żywiołów — na białym tle jasne byłyby niewidoczne
               "elements": ["#a8442a", "#3f6b33", "#8a6d10", "#1f5c80"],
               "aspects": _ASPECT_COLORS_PRINT},
}


# Polskie nazwy aspektów — tylko do dymków; obliczenia trzymają nazwy angielskie.
_ASPECT_PL = {
    "conjunction": "koniunkcja", "sextile": "sekstyl", "square": "kwadratura",
    "trine": "trygon", "opposition": "opozycja", "semisextile": "półsekstyl",
    "semisquare": "półkwadratura", "quincunx": "kwinkunks",
}

# Glify aspektów (te same znaki co w warstwie logiki: engine/glyphs.py ASPECT).
# Trzymamy je lokalnie, bo prezentacja ma już u siebie kolory i polskie nazwy
# aspektów — dzięki temu aspektarian jest samowystarczalny i nie zależy od tego,
# czy pojedynczy rekord aspektu niesie glif.
_ASPECT_GLYPH = {
    "conjunction": "☌", "opposition": "☍", "trine": "△", "square": "□",
    "sextile": "⚹", "semisextile": "⚺", "quincunx": "⚻", "semisquare": "∠",
}


def _aspect_pen(orb: float, allowed: float | None) -> tuple[float, float]:
    """Grubość i przezroczystość linii aspektu wg orbu.

    Im ciaśniejszy aspekt, tym mocniejsza linia — bo tym silniej działa. Poniżej
    1° POGRUBIAMY wyraźnie (wprost z wymagania): najściślejsze aspekty mają się
    rzucać w oczy. Szerokie, na granicy orbu, ledwo majaczą — żeby nie zamieniać
    środka koła w plątaninę."""
    allowed = allowed or 8.0
    frac = max(0.0, 1.0 - orb / allowed)          # 1 = dokładny, 0 = na krawędzi orbu
    if orb < 1.0:
        return 2.0, 0.95                          # ciasny — pogrubiony
    return 0.7 + 1.0 * frac, 0.35 + 0.5 * frac


# Co stoi po lewej stronie koła (LOG-05: „warianty 0°Aries / fixed Asc").
ASC_LEFT = "asc"
ARIES_LEFT = "aries"
ORIENTATIONS = ((ASC_LEFT, "Ascendent po lewej"), (ARIES_LEFT, "0° Barana po lewej"))


def _pt(lon: float, ref: float, r: float) -> tuple[float, float]:
    """Punkt na kole dla długości `lon`, przy `ref` po lewej stronie rysunku."""
    phi = math.radians(180.0 - (lon - ref))
    return _CX + r * math.cos(phi), _CY + r * math.sin(phi)


def _line(x1: float, y1: float, x2: float, y2: float, stroke: str, w: float = 1.0,
          opacity: float = 1.0, title: str = "") -> str:
    attrs = (f'x1="{x1:.2f}" y1="{y1:.2f}" x2="{x2:.2f}" y2="{y2:.2f}" '
             f'stroke="{stroke}" stroke-width="{w}" opacity="{opacity}"')
    # <title> jako dziecko daje natywny dymek po najechaniu — bez JS-a.
    if title:
        return f'<line {attrs}><title>{escape(title)}</title></line>'
    return f'<line {attrs}/>'


# Stack fontów z glifami astrologicznymi. Na stronie dostarcza go klasa CSS
# `.glyph`, ale w wariancie do druku SVG jedzie do SAMODZIELNEGO konwertera, który
# naszego arkusza nie widzi — wtedy trzeba wpisać font wprost do elementu, inaczej
# rysunek wychodzi BEZ symboli (konwerter bierze domyślny font, a ten ich nie ma).
GLYPH_FONT = ("Apple Symbols, Segoe UI Symbol, Noto Sans Symbols2, "
              "DejaVu Sans, sans-serif")


def _text(x: float, y: float, s: str, *, size: float, fill: str, cls: str = "",
          font: str = "", title: str = "", weight: str = "") -> str:
    c = f' class="{cls}"' if cls else ""
    f = f' font-family="{font}"' if font else ""
    w = f' font-weight="{weight}"' if weight else ""
    t = f"<title>{escape(title)}</title>" if title else ""    # dymek po najechaniu
    return (f'<text x="{x:.2f}" y="{y:.2f}" font-size="{size}" fill="{fill}"'
            f' text-anchor="middle" dominant-baseline="central"{c}{f}{w}>{t}{escape(s)}</text>')


def spread(lons: list[float], min_sep: float = MIN_SEP, passes: int = 300) -> list[float]:
    """Rozsuwa kąty tak, by sąsiedzi mieli co najmniej `min_sep`, zachowując
    KOLEJNOŚĆ obiektów na kole i trzymając je blisko prawdziwych pozycji.

    Metoda: relaksacja po okręgu — każdą zbyt ciasną parę rozpychamy po połowie
    brakującego odstępu i powtarzamy, aż nic się nie rusza. Symetryczne pchnięcie
    sprawia, że skupisko rozkłada się wokół swojego środka, zamiast dryfować
    w jedną stronę.

    Gdy obiektów jest tyle, że nie da się ich rozsunąć (n·min_sep ≥ 360°),
    rozkładamy je równomiernie — lepiej równo niż w nieskończonej pętli.
    """
    n = len(lons)
    if n < 2:
        return list(lons)
    order = sorted(range(n), key=lambda i: lons[i] % 360.0)
    a = [lons[i] % 360.0 for i in order]

    if n * min_sep >= 360.0:
        a = [(a[0] + i * 360.0 / n) % 360.0 for i in range(n)]
    else:
        # ROZWIJAMY kąty do osi monotonicznej. To nie kosmetyka: gdy liczyliśmy
        # odstęp modulo 360, przesunięcie, które przerzuciło obiekt ZA sąsiada,
        # dawało lukę ~359,9° zamiast ujemnej — algorytm uznawał, że jest luzem,
        # i kończył z dwoma glifami na sobie (Wenus lądowała na Księżycu).
        # Na osi rozwiniętej ujemna luka zostaje ujemna i zawsze się ją wyłapie.
        for i in range(1, n):
            while a[i] < a[i - 1]:
                a[i] += 360.0

        for _ in range(passes):
            moved = False
            for i in range(n - 1):
                gap = a[i + 1] - a[i]
                if gap < min_sep - 1e-9:
                    push = (min_sep - gap) / 2.0
                    a[i] -= push
                    a[i + 1] += push
                    moved = True
            closing = (a[0] + 360.0) - a[n - 1]      # domknięcie okręgu
            if closing < min_sep - 1e-9:
                push = (min_sep - closing) / 2.0
                a[n - 1] -= push
                a[0] += push
                moved = True
            if not moved:
                break

    out = [0.0] * n
    for slot, original in enumerate(order):
        out[original] = a[slot] % 360.0
    return out


def _delta(a: float, b: float) -> float:
    """Najmniejsza różnica kątów w [0,180]."""
    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0)


def render(chart: dict, theme: str = "screen", orientation: str = ASC_LEFT) -> str:
    """Zwraca SVG koła albo '' gdy brakuje danych (silnik bez osi/domów).

    theme='screen' — kolory ze zmiennych CSS aplikacji (dostraja się do motywu).
    theme='print'  — konkretne kolory na białym tle; konieczne, gdy SVG trafia
    do samodzielnego konwertera (PDF), który zmiennych CSS nie rozwiąże.

    orientation — co stoi po LEWEJ stronie koła (LOG-05, warianty rysunku):
      'asc'   — Ascendent (domyślne; tak rysuje większość szkół zachodnich,
                dom I zawsze zaczyna się w tym samym miejscu rysunku),
      'aries' — 0° Barana (koło nieruchome względem zodiaku, więc dwa horoskopy
                da się porównywać „na oko"; osie wypadają za to gdzie indziej).
    Zmienia się WYŁĄCZNIE obrót rysunku — żadna liczba nie jest przeliczana.
    """
    T = _THEMES.get(theme, _THEMES["screen"])
    # tylko dla druku — na stronie font podaje CSS (.glyph)
    glyph_font = GLYPH_FONT if theme == "print" else ""
    angles = chart.get("angles")
    cusps = chart.get("cusps")
    signs = chart.get("sign_glyphs")
    if not (angles and cusps and signs) or "decimal" not in (cusps[0] if cusps else {}):
        return ""

    asc = float(angles["Asc"]["decimal"])
    # Oś obrotu rysunku. Długości ekliptyczne zostają nietknięte — przesuwamy
    # tylko punkt, który ląduje po lewej stronie koła.
    ref = 0.0 if orientation == ARIES_LEFT else asc
    parts: list[str] = []

    # tło i okręgi
    parts.append(f'<circle cx="{_CX}" cy="{_CY}" r="{R_OUT}" fill="{T["disc"]}" stroke="{T["line"]}" stroke-width="1.5"/>')
    parts.append(f'<circle cx="{_CX}" cy="{_CY}" r="{R_ZOD}" fill="none" stroke="{T["line"]}" stroke-width="1"/>')
    parts.append(f'<circle cx="{_CX}" cy="{_CY}" r="{R_HUB}" fill="none" stroke="{T["line"]}" stroke-width="1"/>')

    # ── linie aspektów (LOG-06) w środku koła ──────────────────────────
    # Łączą PRAWDZIWE pozycje obiektów (nie rozsunięte glify — aspekt dotyczy
    # tego, gdzie planeta faktycznie stoi) na okręgu piasty. Rysowane jako
    # PIERWSZE, pod resztą: obiekty siedzą na R_PLANET=150, daleko od piasty
    # (R_HUB=48), więc się nie stykają, a osie i szprychy lądują na wierzchu.
    pos_by_name = {p["name"]: float(p["decimal"])
                   for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("decimal") is not None}
    for asp in (chart.get("aspects") or []):
        la = pos_by_name.get(asp.get("obj1"))
        lb = pos_by_name.get(asp.get("obj2"))
        if la is None or lb is None:
            continue
        color = T["aspects"].get(asp.get("aspect"), T["muted"])
        w, op = _aspect_pen(float(asp.get("orb", 0.0)), asp.get("allowed"))
        ax1, ay1 = _pt(la, ref, R_HUB)
        bx1, by1 = _pt(lb, ref, R_HUB)
        tip = (f'{asp.get("obj1")} {_ASPECT_PL.get(asp.get("aspect"), asp.get("aspect"))} '
               f'{asp.get("obj2")} · orb {float(asp.get("orb", 0.0)):.2f}°')
        parts.append(_line(ax1, ay1, bx1, by1, color, w, op, title=tip))

    # drobne podziałki co 5°, mocniejsze co 10° (na pasie znaków)
    for deg in range(0, 360, 5):
        r_in = R_TICK if deg % 10 else R_TICK - 4
        x1, y1 = _pt(deg, ref, R_ZOD)
        x2, y2 = _pt(deg, ref, r_in)
        parts.append(_line(x1, y1, x2, y2, T["line"], 0.6, 0.7))

    # pas znaków: granice co 30° + glif znaku w środku sektora, kolorem żywiołu
    for i, sg in enumerate(signs):
        b = 30.0 * i
        x1, y1 = _pt(b, ref, R_ZOD)
        x2, y2 = _pt(b, ref, R_OUT)
        parts.append(_line(x1, y1, x2, y2, T["line"], 1.0))
        gx, gy = _pt(b + 15.0, ref, R_SIGN)
        parts.append(_text(gx, gy, sg.get("glyph") or "", size=17,
                           fill=T["elements"][i % 4], cls="glyph", font=glyph_font))

    # szprychy domów (od pasa do piasty) + numery domów w środku każdego domu
    n = len(cusps)
    for i, c in enumerate(cusps):
        lon = float(c["decimal"])
        x1, y1 = _pt(lon, ref, R_ZOD)
        x2, y2 = _pt(lon, ref, R_HUB)
        parts.append(_line(x1, y1, x2, y2, T["line"], 0.8, 0.85))
        nxt = float(cusps[(i + 1) % n]["decimal"])
        span = (nxt - lon) % 360.0 or 360.0
        mid = lon + span / 2.0
        hx, hy = _pt(mid, ref, R_HNUM)
        parts.append(_text(hx, hy, str(c["house"]), size=11, fill=T["muted"]))
        # Stopień cuspu tuż przy szprysze, na pasie. W whole sign wszystkie cuspy
        # są na 0° znaku — wtedy pomijamy, żeby nie kłaść dwunastu zbędnych zer;
        # w systemach kwadratowych ta liczba realnie coś mówi.
        deg_in_sign = lon % 30.0
        if deg_in_sign >= 0.5:
            cx1, cy1 = _pt(lon, ref, R_ZOD - 9)
            parts.append(_text(cx1, cy1, str(int(deg_in_sign)), size=6.5, fill=T["muted"]))

    # osie: Asc–Dsc i MC–IC przez całe koło, wyróżnione akcentem
    for a, b, la, lb in (("Asc", "Dsc", "AC", "DC"), ("MC", "IC", "MC", "IC")):
        lon_a = float(angles[a]["decimal"])
        ax, ay = _pt(lon_a, ref, R_ZOD)
        bx, by = _pt(lon_a + 180.0, ref, R_ZOD)
        parts.append(_line(ax, ay, bx, by, T["accent"], 1.6, 0.9))
        # etykiety POZA kołem — w środku kolidowały z glifami obiektów
        lax, lay = _pt(lon_a, ref, R_AXIS_LABEL)
        lbx, lby = _pt(lon_a + 180.0, ref, R_AXIS_LABEL)
        parts.append(_text(lax, lay, la, size=10, fill=T["accent"]))
        parts.append(_text(lbx, lby, lb, size=10, fill=T["accent"]))

    # ── obiekty: glify na pozycjach, stopień w znaku, retrogradacja ─────
    # Glify rozsuwamy, ale kreska na pasie zostaje w PRAWDZIWEJ pozycji —
    # inaczej wykres kłamałby o tym, gdzie planeta faktycznie stoi. Gdy glif
    # jest przesunięty, łączymy go z kreską cienką linią odniesienia.
    objects = [p for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("decimal") is not None]
    true_lons = [float(p["decimal"]) for p in objects]
    draw_lons = spread(true_lons)

    for obj, true_lon, draw_lon in zip(objects, true_lons, draw_lons):
        retro = obj.get("direction") == "Rx"

        mx1, my1 = _pt(true_lon, ref, R_ZOD)
        mx2, my2 = _pt(true_lon, ref, R_MARK)
        parts.append(_line(mx1, my1, mx2, my2, T["ink"], 1.0, 0.75))

        if _delta(draw_lon, true_lon) > 0.4:
            lx, ly = _pt(draw_lon, ref, R_PLANET + 12)
            parts.append(_line(mx2, my2, lx, ly, T["line"], 0.7, 0.9))

        gx, gy = _pt(draw_lon, ref, R_PLANET)
        tip = obj.get("name") or ""
        if obj.get("in_sign"):
            tip += f" · {obj['in_sign']}"
        if obj.get("house"):
            tip += f" · dom {obj['house']}"
        if retro:
            tip += " · retrogradacja"
        parts.append(_text(gx, gy, obj.get("glyph") or "", size=16,
                           fill=T["ink"], cls="glyph", font=glyph_font, title=tip))

        # Sam stopień w znaku, bez „°" — tak robią programy astrologiczne i tylko
        # tak podpisy mieszczą się obok siebie w skupiskach. Retrogradacja: ℞ oraz
        # kolor, żeby dało się ją wyłapać nie czytając znaku po znaku.
        dx, dy = _pt(draw_lon, ref, R_DEG)
        label = f"{int(true_lon % 30)}" + ("℞" if retro else "")
        parts.append(_text(dx, dy, label, size=8,
                           fill=T["retro"] if retro else T["muted"]))

    # ── Lots (LOG-08): tylko te z glifem (Fortuna ⊗) ──────────────────
    # Rysowane NA PIASTOWEJ stronie planet (R_LOT < R_PLANET) i akcentem, żeby
    # od razu było widać, że to punkt wyliczony, nie ciało niebieskie. Bez
    # rozsuwania — Lotów z glifem jest mało, a i tak siedzą pod pierścieniem planet.
    for lot in (chart.get("lots") or []):
        glyph = lot.get("glyph")
        if not glyph or lot.get("longitude") is None:
            continue
        lon = float(lot["longitude"])
        mx1, my1 = _pt(lon, ref, R_ZOD)
        mx2, my2 = _pt(lon, ref, R_MARK)
        parts.append(_line(mx1, my1, mx2, my2, T["accent"], 1.0, 0.7))
        lx, ly = _pt(lon, ref, R_LOT)
        tip = lot.get("name") or ""
        if lot.get("in_sign"):
            tip += f" · {lot['in_sign']}"
        if lot.get("house"):
            tip += f" · dom {lot['house']}"
        parts.append(_text(lx, ly, glyph, size=13, fill=T["accent"],
                           cls="glyph", font=glyph_font, title=tip))

    body = "".join(parts)
    return (f'<svg class="wheel" viewBox="0 0 {_VIEW} {_VIEW}" role="img" '
            f'aria-label="Kosmogram — koło horoskopowe" '
            f'xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">{body}</svg>')


# ── aspektarian (PRE-18) ──────────────────────────────────────────────────
ASP_CELL = 30.0        # bok komórki siatki aspektów

def render_aspectarian(chart: dict, theme: str = "screen") -> str:
    """Aspektarian (PRE-18) — trójkątna siatka aspektów obiekt×obiekt jako SVG.

    Klasyczny „schodkowy" układ: glify obiektów biegną po przekątnej, a każda
    komórka POD nią to aspekt między obiektem ze swojego wiersza i ze swojej
    kolumny — albo pusto, gdy pary nie łączy żaden aspekt (brak też coś mówi).
    Koło pokazuje GEOMETRIĘ aspektów, aspektarian — ich TABELĘ na jeden rzut oka.

    Kolory i pogrubienie ciasnych aspektów są SPÓJNE z liniami na kole (ten sam
    motyw i te same barwy). Zwraca '' przy mniej niż dwóch obiektach.

    theme='print' — konkretne kolory + font glifów wprost w elementach, bo SVG
    trafia wtedy do samodzielnego konwertera (PDF), który arkusza CSS nie widzi.
    """
    T = _THEMES.get(theme, _THEMES["screen"])
    glyph_font = GLYPH_FONT if theme == "print" else ""

    objects = [p for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("decimal") is not None]
    n = len(objects)
    if n < 2:
        return ""

    # aspekt po parze NAZW — kolejność obiektów w parze nie ma znaczenia
    by_pair: dict = {}
    for a in (chart.get("aspects") or []):
        by_pair[frozenset((a.get("obj1"), a.get("obj2")))] = a

    S = ASP_CELL
    pad = 1.0
    dim = n * S + 2 * pad
    parts: list[str] = []

    for i, oi in enumerate(objects):
        # przekątna: glif obiektu na delikatnym tle — kręgosłup siatki
        dx = pad + i * S
        dy = pad + i * S
        parts.append(
            f'<rect x="{dx:.1f}" y="{dy:.1f}" width="{S}" height="{S}" '
            f'fill="{T["accent"]}" opacity="0.14" stroke="{T["line"]}" stroke-width="0.6"/>')
        dtip = oi.get("name") or ""
        if oi.get("in_sign"):
            dtip += f" · {oi['in_sign']}"
        parts.append(_text(dx + S / 2, dy + S / 2, oi.get("glyph") or "", size=15,
                           fill=T["ink"], cls="glyph", font=glyph_font, title=dtip))

        # komórki aspektów w tym wierszu: kolumny j < i (dolny-lewy trójkąt)
        for j in range(i):
            oj = objects[j]
            cx = pad + j * S
            cy = pad + i * S
            parts.append(
                f'<rect x="{cx:.1f}" y="{cy:.1f}" width="{S}" height="{S}" '
                f'fill="none" stroke="{T["line"]}" stroke-width="0.6"/>')
            asp = by_pair.get(frozenset((oi.get("name"), oj.get("name"))))
            if not asp:
                continue
            name = asp.get("aspect")
            glyph = _ASPECT_GLYPH.get(name)
            if not glyph:
                continue
            orb = float(asp.get("orb", 0.0))
            tight = orb < 1.0                       # jak na kole: ciasny = wyróżniony
            color = T["aspects"].get(name, T["muted"])
            tip = (f'{oi.get("name")} {_ASPECT_PL.get(name, name)} {oj.get("name")} · '
                   f'orb {orb:.2f}°')
            if asp.get("as"):
                tip += " · " + ("aplikacyjny" if asp["as"] == "A" else "separacyjny")
            parts.append(_text(cx + S / 2, cy + S / 2, glyph, size=17 if tight else 14,
                               fill=color, cls="glyph", font=glyph_font, title=tip,
                               weight="bold" if tight else ""))

    body = "".join(parts)
    return (f'<svg class="aspectarian" viewBox="0 0 {dim:.1f} {dim:.1f}" role="img" '
            f'aria-label="Aspektarian — siatka aspektów obiekt na obiekt" '
            f'xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">{body}</svg>')


# ── deklinacja i antyscja (LOG-07 → kosmogram etap 6) ─────────────────────
# Polskie nazwy zjawisk pozazodiakalnych — tylko do dymków.
_OOZ_PL = {
    "parallel": "paralela", "contraparallel": "kontrparalela",
    "antiscion": "antyscja", "contra_antiscion": "kontrantyscja",
}


def _dashed(x1: float, y1: float, x2: float, y2: float, stroke: str,
            w: float = 0.8, opacity: float = 0.9, dash: str = "4 3") -> str:
    return (f'<line x1="{x1:.2f}" y1="{y1:.2f}" x2="{x2:.2f}" y2="{y2:.2f}" '
            f'stroke="{stroke}" stroke-width="{w}" opacity="{opacity}" '
            f'stroke-dasharray="{dash}"/>')


_DECL_W, _DECL_H = 470.0, 300.0
_DPX0, _DPX1 = 54.0, 452.0             # obszar rysunku w poziomie
_DPY0, _DPY1 = 30.0, 262.0             # góra (+Rmax) i dół (−Rmax)


def render_declination(chart: dict, theme: str = "screen") -> str:
    """Wykres deklinacji (LOG-07, etap 6). Pionowa skala deklinacji: obiekty na
    tej samej wysokości są w PARALELI (działa jak koniunkcja poza ekliptyką), na
    lustrzanych względem równika — w KONTRPARALELI (jak opozycja). Zwrotniki (±ε)
    to granica „poza zakresem" (OOB): ciało za nimi ma większą deklinację niż
    kiedykolwiek Słońce. Kolory łączników jak na kole. '' przy < 2 obiektach."""
    T = _THEMES.get(theme, _THEMES["screen"])
    glyph_font = GLYPH_FONT if theme == "print" else ""

    objs = [p for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("declination") is not None]
    if len(objs) < 2:
        return ""
    eps = float(chart.get("obliquity") or 23.4367)
    maxabs = max(abs(float(p["declination"])) for p in objs)
    Rmax = max(eps + 3.0, maxabs + 2.0)             # skala mieści zwrotniki i OOB

    def y_of(dec: float) -> float:
        return _DPY0 + (Rmax - dec) / (2.0 * Rmax) * (_DPY1 - _DPY0)

    parts: list[str] = []
    # strefy OOB (za zwrotnikami) — delikatne tło
    yN, yS = y_of(eps), y_of(-eps)
    parts.append(f'<rect x="{_DPX0:.1f}" y="{_DPY0:.1f}" width="{_DPX1 - _DPX0:.1f}" '
                 f'height="{yN - _DPY0:.1f}" fill="{T["retro"]}" opacity="0.07"/>')
    parts.append(f'<rect x="{_DPX0:.1f}" y="{yS:.1f}" width="{_DPX1 - _DPX0:.1f}" '
                 f'height="{_DPY1 - yS:.1f}" fill="{T["retro"]}" opacity="0.07"/>')
    # równik (0°) i zwrotniki (±ε)
    yeq = y_of(0.0)
    parts.append(_line(_DPX0, yeq, _DPX1, yeq, T["line"], 1.0, 0.9))
    parts.append(_text(_DPX0 - 8, yeq, "0°", size=8, fill=T["muted"]))
    for d, lab in ((eps, f"+{eps:.0f}°"), (-eps, f"−{eps:.0f}°")):
        yy = y_of(d)
        parts.append(_dashed(_DPX0, yy, _DPX1, yy, T["accent"], 0.8, 0.8))
        parts.append(_text(_DPX0 - 8, yy, lab, size=8, fill=T["accent"]))
    parts.append(_text((_DPX0 + _DPX1) / 2, 16,
                       "deklinacja — poza ±ε (zwrotniki) obiekt jest OOB", size=8, fill=T["muted"]))

    # X równomiernie wg POSORTOWANEJ deklinacji — paralele lądują obok siebie
    order = sorted(range(len(objs)), key=lambda i: float(objs[i]["declination"]))
    n = len(order)
    xy: dict = {}
    for slot, idx in enumerate(order):
        x = _DPX0 + (slot + 0.5) / n * (_DPX1 - _DPX0)
        xy[objs[idx]["name"]] = (x, y_of(float(objs[idx]["declination"])))

    # łączniki paralel/kontrparalel (zielony/czerwony — jak koniunkcja/opozycja)
    for par in (chart.get("parallels") or []):
        a = xy.get(par.get("obj1")); b = xy.get(par.get("obj2"))
        if not a or not b:
            continue
        kind = par.get("type")
        color = T["aspects"]["conjunction"] if kind == "parallel" else T["aspects"]["opposition"]
        orb = float(par.get("orb", 0.0))
        w, op = _aspect_pen(orb, par.get("allowed"))
        tip = f'{par.get("obj1")} {_OOZ_PL.get(kind, kind)} {par.get("obj2")} · orb {orb:.2f}°'
        parts.append(_line(a[0], a[1], b[0], b[1], color, w, op, title=tip))

    # glify na wysokości ich deklinacji + podpis stopnia; OOB wyróżnione
    for p in objs:
        x, y = xy[p["name"]]
        oob = bool(p.get("out_of_bounds"))
        dec = float(p["declination"])
        tip = f'{p.get("name")} · dekl. {dec:+.2f}°' + (" · OOB" if oob else "")
        parts.append(_text(x, y, p.get("glyph") or "", size=15,
                           fill=T["retro"] if oob else T["ink"],
                           cls="glyph", font=glyph_font, title=tip))
        parts.append(_text(x, y + 12, f"{dec:+.1f}", size=7,
                           fill=T["retro"] if oob else T["muted"]))

    body = "".join(parts)
    return (f'<svg class="declination" viewBox="0 0 {_DECL_W:.0f} {_DECL_H:.0f}" role="img" '
            f'aria-label="Wykres deklinacji — paralele i out-of-bounds" '
            f'xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">{body}</svg>')


_ANT_W, _ANT_H = 470.0, 150.0
_ANT_X0, _ANT_X1 = 22.0, 448.0
_ANT_Y = 100.0                         # oś ekliptyki


def render_antiscia(chart: dict, theme: str = "screen") -> str:
    """Oś antyscji (LOG-07, etap 6). Ekliptyka rozwinięta w poziomą oś; pionowo
    zaznaczona OŚ PRZESILEŃ (0° Raka / 0° Koziorożca) — względem niej odbija się
    antyscja, a względem osi równonocy (0° Barana / Wagi) — kontrantyscja. Pary
    połączone łukiem (zielony antyscja / czerwony kontrantyscja). '' przy < 2
    obiektach."""
    T = _THEMES.get(theme, _THEMES["screen"])
    glyph_font = GLYPH_FONT if theme == "print" else ""
    objs = [p for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("decimal") is not None]
    if len(objs) < 2:
        return ""

    def x_of(lon: float) -> float:
        return _ANT_X0 + (lon % 360.0) / 360.0 * (_ANT_X1 - _ANT_X0)

    parts: list[str] = []
    parts.append(_line(_ANT_X0, _ANT_Y, _ANT_X1, _ANT_Y, T["line"], 1.0, 0.9))
    signs = chart.get("sign_glyphs") or []
    for i in range(12):
        xb = x_of(i * 30.0)
        parts.append(_line(xb, _ANT_Y - 5, xb, _ANT_Y + 5, T["line"], 0.6, 0.6))
        if i < len(signs):
            parts.append(_text(x_of(i * 30.0 + 15.0), _ANT_Y + 17, signs[i].get("glyph") or "",
                               size=11, fill=T["muted"], cls="glyph", font=glyph_font))
    # osie odbicia: przesileń (90/270) mocno, równonocy (0/180) delikatnie
    for lon, col, op in ((90.0, T["accent"], 0.9), (270.0, T["accent"], 0.9),
                         (0.0, T["muted"], 0.5), (180.0, T["muted"], 0.5)):
        xx = x_of(lon)
        parts.append(_dashed(xx, _ANT_Y - 44, xx, _ANT_Y + 24, col, 0.9, op))
    parts.append(_text((_ANT_X0 + _ANT_X1) / 2, 15,
                       "oś przesileń — antyscja · oś równonocy — kontrantyscja",
                       size=8, fill=T["muted"]))

    lon_by = {p["name"]: float(p["decimal"]) for p in objs}
    for row in (chart.get("antiscia") or []):
        la = lon_by.get(row.get("obj1")); lb = lon_by.get(row.get("obj2"))
        if la is None or lb is None:
            continue
        kind = row.get("type")
        color = T["aspects"]["conjunction"] if kind == "antiscion" else T["aspects"]["opposition"]
        xa, xb = x_of(la), x_of(lb)
        orb = float(row.get("orb", 0.0))
        tip = f'{row.get("obj1")} {_OOZ_PL.get(kind, kind)} {row.get("obj2")} · orb {orb:.2f}°'
        midx = (xa + xb) / 2.0
        top = _ANT_Y - 24 - abs(xb - xa) * 0.05
        parts.append(f'<path d="M {xa:.1f} {_ANT_Y - 6:.1f} Q {midx:.1f} {top:.1f} '
                     f'{xb:.1f} {_ANT_Y - 6:.1f}" fill="none" stroke="{color}" '
                     f'stroke-width="1.2" opacity="0.9"><title>{escape(tip)}</title></path>')

    for p in objs:
        x = x_of(float(p["decimal"]))
        parts.append(_text(x, _ANT_Y - 12, p.get("glyph") or "", size=12, fill=T["ink"],
                           cls="glyph", font=glyph_font,
                           title=f'{p.get("name")} · {p.get("in_sign", "")}'.strip(" ·")))

    body = "".join(parts)
    return (f'<svg class="antiscia" viewBox="0 0 {_ANT_W:.0f} {_ANT_H:.0f}" role="img" '
            f'aria-label="Oś antyscji — odbicia względem przesileń i równonocy" '
            f'xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">{body}</svg>')