image-updater: definicja wdrażana przez ArgoCD zamiast wklepywanej ręcznie

Astroklient zbudował się poprawnie, ale jego obraz nie schodził do klastra. Przyczyna nie leżała ani w CI, ani w rejestrze: CRD ImageUpdater w klastrze miał CZTERY obrazy (data, logic, presentation, render), a plik w gicie sześć. Brakowało astrodemo I astroklienta. `image-updater.yaml` nie był w kustomization.yaml, więc ArgoCD go nie nakładał. Dopisanie usługi do pliku nie robiło zatem nic — listy nikt nie stosował. ODWRACAM DECYZJĘ UDOKUMENTOWANĄ W TYM REPO. README twierdziło, że wyłączenie jest celowe: resource stoi w ns argocd, poza namespace docelowym aplikacji, i jest konfiguracją kontrolera, a nie aplikacji. Rozumowanie nie było głupie, ale nie wytrzymało praktyki — ręczny krok zapomniano dwa razy w ciągu dwóch tygodni, najpierw dla astrodemo, potem dla astroklienta. Najgorsza była CICHOŚĆ rozjazdu. Plik w gicie wyglądał poprawnie, git log pokazywał dopisanie usługi, a objawem był obraz, który „się nie deployuje" — co kieruje podejrzenia na CI albo na rejestr, czyli wszędzie poza właściwe miejsce. Diagnoza wymaga porównania pliku ze stanem klastra, a nikt nie porównuje rzeczy, o której nie wie, że mogą się różnić. Przeszkody technicznej nie było: projekt ArgoCD dopuszcza dowolną przestrzeń nazw (destinations: '*'), a dry-run serwerowy przyjmuje resource bez zastrzeżeń. W README zostaje wyjaśnienie, dlaczego jest w kustomization mimo wcześniejszego uzasadnienia — razem z prośbą, żeby przy ewentualnym wyjmowaniu usunąć też ten akapit. Inaczej następna osoba przeczyta powód, którego już nie ma. Zweryfikowane: kustomize build 38 obiektów (było 37), dry-run serwerowy aktualizuje istniejący CRD. Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
build: automatic update of conjurer
2026-08-27 21:18:45 +02:00 · 2026-08-27 18:10:20 +00:00 · 2026-08-27 18:10:18 +00:00 · 2026-08-27 15:42:12 +00:00 · 2026-08-27 15:40:08 +00:00 · 2026-08-27 16:10:12 +02:00
20 changed files with 1893 additions and 20 deletions
@@ -0,0 +1,215 @@
 # astrodemo — wdrożenie wersji demo (PRE-28/29)
 Osobna usługa o dwóch funkcjach: **dodanie pliku bazy** i **zapytanie o
 interpretację urodzeniową**. Opis aplikacji: `services/astrodemo/README.md`
 w repo aplikacji.
 ---
 ## Jak to jest odizolowane
 ```
 astrodemo  →  logic-demo  →  data-demo  →  /mnt/Tank1/astrololo-demo
                                              └── klientA/   ← pula konta
                                              └── klientB/   ← pula konta
 ```
 **Oryginalne bazy są dla demo nieosiągalne.** Nie chodzi o uprawnienia: demo ma
 własną warstwę danych, pracującą na osobnym udziale, pustym na starcie.
 Dlaczego osobna jest też **warstwa logiczna**: zna ona jeden adres warstwy danych,
 więc astrodemo korzystający z produkcyjnej logiki i tak trafiłby na produkcyjne
 bazy. Izolacja musi sięgnąć obu warstw naraz, inaczej nie ma jej wcale.
 **Każde konto ma własną pulę** — swój podkatalog na tym udziale. Konta nie widzą
 swoich plików nawzajem ani w liście, ani w wynikach wyszukiwania. Pula bierze się
 z **loginu zalogowanej osoby**, nigdy z pola formularza.
 ---
 ## Krok 1 — udział `astrololo-demo` na TrueNAS
 Ta sama procedura co przy `astrololo-state`, więc jeśli tamten działa, ten też
 zadziała. Po SSH na NAS:
 ```bash
 sudo zfs create Tank1/astrololo-demo    # albo: sudo mkdir -p /mnt/Tank1/astrololo-demo
 ```
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.query '[["path","=","/mnt/Tank1/astrololo-demo"]]' \
  | python3 -m json.tool
 ```
 **Pusta lista `[]`** — twórz:
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.create '{
  "path": "/mnt/Tank1/astrololo-demo",
  "comment": "astrololo — pule kont wersji demo (PRE-29)",
  "hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81", "192.168.1.82"],
  "enabled": true,
  "ro": false,
  "mapall_user": "root",
  "mapall_group": "root"
 }'
 ```
 **Coś zwróciło** — weź `id` i użyj `sharing.nfs.update <ID>` z tą samą treścią.
 ```bash
 midclt call service.restart nfs
 sudo exportfs -v | grep astrololo-demo
 ```
 Musi tam być `rw`. Sprawdź jeszcze zapis z węzła — to jest ten test, którego
 zabrakło przy poprzednim udziale:
 ```bash
 ssh <węzeł> 'sudo mkdir -p /mnt/t && sudo mount -t nfs 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo-demo /mnt/t \
  && sudo touch /mnt/t/proba && echo ZAPIS-OK || echo ZAPIS-NIE; sudo rm -f /mnt/t/proba; sudo umount /mnt/t'
 ```
 ---
 ## Krok 2 — konta demo
 Każde konto to osobna pula, więc **rozdajesz konta, nie jedno hasło**.
 Hasła najlepiej jako hash — wtedy nie leżą nigdzie jawnie (skrypt jest w repo
 aplikacji, `services/presentation/scripts/make_user.py`):
 ```bash
 python scripts/make_user.py klientA     # wypisze: scrypt$…
 python scripts/make_user.py klientB
 ```
 ```bash
 kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-astrodemo \
  --from-literal=ASTRODEMO_USERS='klientA:scrypt$…,klientB:scrypt$…' \
  --from-literal=SESSION_SECRET="$(openssl rand -hex 32)"
 ```
 `SESSION_SECRET` podpisuje ciasteczka sesji (LOG-34). **Pod bez niego celowo nie
 wstanie.** Jest WŁASNY, nie ten z pełnej aplikacji: demo i produkcja nie mają
 powodu uznawać nawzajem swoich sesji.
 > **Zdalne unieważnienie w demo działa inaczej niż w pełnej wersji.** Demo nie ma
 > własnego wolumenu, więc nie ma gdzie trzymać licznika sesji. Zamiast tego:
 > usunięcie konta z `ASTRODEMO_USERS` albo zmiana jego hasła **natychmiast ubija jego
 > otwarte sesje** — bo odcisk poświadczenia wpisany w ciasteczko przestaje pasować.
 > Rotacja `SESSION_SECRET` wylogowuje wszystkich naraz.
 ### Dodanie konta później
 ```bash
 STARE=$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-astrodemo -o jsonpath='{.data.ASTRODEMO_USERS}' | base64 -d)
 kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-astrodemo \
  --from-literal=ASTRODEMO_USERS="${STARE},klientC:scrypt\$…" \
  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
 kubectl -n astrololo rollout restart deploy/astrodemo
 ```
 ### Odebranie dostępu
 Usuń wpis z `ASTRODEMO_USERS` tą samą drogą. **Pula zostaje na udziale** — pliki
 klienta nie znikają, tylko przestaje być komu je pokazywać.
 ---
 ## Krok 3 — tag obrazu
 **Zanim wdrożysz.** CI pcha obrazy wyłącznie pod tagiem ośmioznakowym
 (`TAG=${GITHUB_SHA::8}`) i **nigdy nie pcha `latest`**. Manifest z `newTag: latest`
 zatrzyma się na `ImagePullBackOff`, co wygląda na problem z rejestrem albo siecią,
 a jest zwykłym brakiem takiego tagu.
 Po zmergowaniu zmian w repozytorium aplikacji i zbudowaniu obrazu:
 ```bash
 TAG=$(git -C ~/git/astrololo rev-parse --short=8 master)
 echo "$TAG"          # ten sam ciąg musi być widoczny w logu zadania „build"
 ```
 Wpisz go jako `newTag` przy `astrololo-astrodemo` w `kustomization.yaml`. Kolejne
 wersje podbija już image-updater sam — pod warunkiem, że obraz jest na jego liście
 (`image-updater.yaml`), co ten PR załatwia.
 ## Krok 4 — wdrożenie
 ```bash
 kubectl apply -k astrololo
 kubectl -n astrololo rollout status deploy/data-demo deploy/logic-demo deploy/astrodemo
 ```
 Sprawdzenie na czas jednej sesji, bez wystawiania na świat:
 ```bash
 kubectl -n astrololo port-forward deploy/astrodemo 8005:8005
 ```
 Wejście z zewnątrz jest już w `ingress.yaml`: host **astrodemo.czernobog.pl**,
 z przekierowaniem z http na https i tym samym certyfikatem co astrololo
 (`tls.yaml` obejmuje oba hosty).
 Osobny host, a nie ścieżka `/demo` pod adresem astrololo — CELOWO. Ścieżka
 dzieliłaby z pełną aplikacją pochodzenie w rozumieniu przeglądarki, czyli
 i ciasteczka: wejście do jednej ruszałoby sesję w drugiej.
 Pozostaje wpis DNS: **astrodemo.czernobog.pl musi wskazywać na ten sam adres co
 astrololo.czernobog.pl**. Bez tego Traefik nigdy nie zobaczy żądania.
 **Celowo nie zakładam tego za Ciebie**: to decyzja, pod jakim adresem świat
 zobaczy demo.
 ---
 ## Import puli klienta do pełnej aplikacji
 Sedno całego układu: klient, który przechodzi na pełną wersję, **nie traci
 dotychczasowych wgrań**. Jego pula to jeden katalog.
 **1. Zobacz, co tam jest** (na NAS):
 ```bash
 LOGIN=klientA
 sudo ls -la /mnt/Tank1/astrololo-demo/$LOGIN/
 ```
 **2. Sprawdź kolizje nazw** z bazami produkcyjnymi:
 ```bash
 comm -12 \
  <(cd /mnt/Tank1/astrololo-demo/$LOGIN && ls *.xlsx 2>/dev/null | sort) \
  <(cd /mnt/Tank1/astrololo && ls *.xlsx 2>/dev/null | sort)
 ```
 Pusto = brak kolizji. Cokolwiek się wypisze, przenieś ręcznie pod inną nazwą —
 **nie nadpisuj bazy produkcyjnej**.
 **3. Skopiuj** (`-n` = nie nadpisuj niczego, co już jest):
 ```bash
 sudo cp -n /mnt/Tank1/astrololo-demo/$LOGIN/*.xlsx /mnt/Tank1/astrololo/
 ```
 > Kopiujemy **tylko pliki `.xlsx`**. Plik `.files-state.json` zostaje — opisuje
 > stan wewnątrz puli demo i w produkcji nie ma sensu; produkcja ma własny.
 **4. Włącz je w pełnej aplikacji**: zakładka **Pliki**, nowe bazy pojawią się jako
 „gotowa, odstawiona". Klikasz przełącznik przy tych, które mają wejść do użytku.
 To, że nie włączają się same, jest zamierzone: przeniesienie plików jest czynnością
 techniczną, a decyzja, które bazy biorą udział w interpretacji, należy do Ciebie.
 ---
 ## Odcięcie całego demo
 ```bash
 kubectl -n astrololo scale deploy/astrodemo --replicas=0
 ```
 Pule i dane zostają. Skasowanie sekretu `astrololo-astrodemo` zatrzyma pod (nie wstanie
 bez niego) i to też jest zachowanie zamierzone.
@@ -0,0 +1,136 @@
 # Astroklient — wdrożenie warstwy pośredniej
 Pełne funkcje astrologiczne, bez generowania tekstu i bez administracji.
 Trzeci produkt drabiny: **astrodemo** (dwie funkcje) → **astroklient** → **astrololo**.
 Host: `astroklient.czernobog.pl` · obraz `astrololo-astroklient` · port 8006.
 ## Jak to jest odizolowane
 Trzy granice, w kolejności od najmocniejszej:
 **Obraz.** Plików ekranów, których ten produkt nie ma, NIE MA w obrazie — usuwa
 je `usun.txt` przy budowaniu. Nie ma więc czego wyłączać ani czym odsłaniać:
 uprawnienia liczą się z katalogu funkcji, a katalog składa się ze zgłoszeń
 ekranów obecnych w obrazie. Test w repo aplikacji sprawdza to na złożonym
 drzewie, razem z zaporą słownikową — po nieobecnych funkcjach nie zostaje nawet
 słowo w komentarzu.
 **Udział NFS.** Własny `astrololo-klient`, osobny od produkcyjnego i od demo.
 Pule kont izolują klientów od siebie, ale to izolacja PROGRAMOWA — opiera się na
 poprawności mechanizmu pul. Granica na poziomie systemu plików nie zależy od
 tego, czy w kodzie niczego nie przeoczono. Przy sprzątaniu demo nie da się przez
 pomyłkę skasować cudzych danych, bo leżą gdzie indziej.
 **Warstwa danych i logiki.** Własna para `data-astroklient` + `logic-astroklient`,
 z silnikiem własnym (permisywnym) — silnik B (AGPL) nie wchodzi do produktu
 oddawanego klientom.
 ---
 ## Krok 1 — udział `astrololo-klient` na TrueNAS
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.create '{
  "path": "/mnt/Tank1/astrololo-klient",
  "hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81", "192.168.1.82"],
  "maproot_user": "root", "maproot_group": "root", "enabled": true
 }'
 midclt call service.restart nfs
 ```
 **Wszystkie CZTERY węzły.** Klaster ma cztery (`kubectl get nodes -o wide`), a nie
 trzy — pominięcie jednego daje `access denied by server` dopiero wtedy, gdy
 scheduler tam coś postawi, czyli w losowym momencie tygodnie później.
 Kontrolę wyłapującą braki i literówki w adresach masz w
 [README.md](README.md) → „Kontrola: czy każdy udział obejmuje każdy węzeł".
 Jeśli katalog jeszcze nie istnieje, utwórz dataset przed eksportem.
 ## Krok 2 — konta klientów
 Każde konto to osobna pula, więc **rozdajesz konta, nie jedno hasło**.
 Wszystkie mają ten sam poziom dostępu — konta rozdziela się dla rozdzielenia
 plików, nie uprawnień.
 ```bash
 # skrypt w repo aplikacji; format hasha wspólny dla wszystkich usług
 python services/presentation/scripts/make_user.py klientA    # wypisze: scrypt$…
 ```
 ```bash
 kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-astroklient \
  --from-literal=ASTROKLIENT_USERS='klientA:scrypt$…,klientB:scrypt$…' \
  --from-literal=SESSION_SECRET="$(openssl rand -hex 32)"
 ```
 `SESSION_SECRET` jest **własny**, nie ten z pełnej aplikacji ani z demo: trzy
 produkty nie mają powodu uznawać nawzajem swoich sesji. Ciasteczko też ma własną
 nazwę (`astroklient_sesja`), więc logowanie do jednego nie wyrzuca z drugiego.
 **Pod bez `SESSION_SECRET` celowo nie wstanie** — logowanie bez klucza podpisu
 nie miałoby czym się bronić.
 ### Unieważnienie dostępu
 Nie ma wolumenu stanu, więc nie ma licznika pokolenia sesji. Zamiast tego:
 - usunięcie konta z `ASTROKLIENT_USERS` albo zmiana jego hasła **natychmiast ubija
  jego otwarte sesje** — odcisk poświadczenia w ciasteczku przestaje pasować,
 - rotacja `SESSION_SECRET` wylogowuje wszystkich naraz.
 **Pula zostaje na udziale.** Odebranie dostępu nie kasuje plików klienta —
 przestaje być tylko komu je pokazywać.
 ### Dodanie konta później
 ```bash
 STARE=$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-astroklient -o jsonpath='{.data.ASTROKLIENT_USERS}' | base64 -d)
 kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-astroklient \
  --from-literal=ASTROKLIENT_USERS="${STARE},klientC:scrypt\$…" \
  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
 kubectl -n astrololo rollout restart deploy/astroklient
 ```
 ## Krok 3 — wdrożenie
 Sekret i udział **muszą istnieć wcześniej**. Potem wystarczy merge do `master` —
 ArgoCD zsynchronizuje, a image-updater będzie odtąd podbijał tag sam, bo obraz
 jest dopisany do [`image-updater.yaml`](image-updater.yaml).
 ## Sprawdzenie po wdrożeniu
 ```bash
 kubectl -n astrololo get pods -l app=astroklient -o wide
 kubectl -n astrololo logs -l app=astroklient --tail=30
 curl -sk https://astroklient.czernobog.pl/ -o /dev/null -w '%{http_code}\n'   # 303 → bramka logowania odpowiada
 ```
 Po zalogowaniu w nawigacji ma być **sześć** pozycji: Horoskop, Interpretacje,
 Kalendarz, Synastria, Sygnifikatory, Pliki.
 **Bez zalogowania każdy adres oddaje 303** — także nieistniejący. Bramka
 logowania działa przed trasowaniem, więc niezalogowany nie wyczyta z kodów
 odpowiedzi, które ekrany istnieją. Sprawdzanie nieobecnych adresów bez sesji nic
 więc nie mówi: pokaże 303 dla wszystkiego, łącznie z `/nie-ma-takiego-ekranu`.
 Sprawdzenie ma sens dopiero Z SESJĄ, i wtedy nieobecne ekrany dają **404, nie
 403** — odmowa z powodem byłaby informacją, że coś tam jest:
 ```bash
 CIASTKO='astroklient_sesja=<wartość z przeglądarki po zalogowaniu>'
 for A in / /compile /settings /accounts /files; do
  printf "%-12s %s\n" "$A" \
    "$(curl -sk -o /dev/null -w '%{http_code}' -H "Cookie: $CIASTKO" https://astroklient.czernobog.pl$A)"
 done
 # oczekiwane:  / → 200,  reszta → 404
 ```
 ## Import puli klienta do pełnej aplikacji
 Pula to zwykły katalog na udziale — kopiuje się go tak samo jak w demo,
 patrz [README-astrodemo.md](README-astrodemo.md) → „Import puli klienta".
 Ścieżka źródłowa to `/mnt/Tank1/astrololo-klient/<login>`.
@@ -0,0 +1,133 @@
 # Zarządzanie plikami baz — otwarcie udziału na zapis (DAN-27)
 Ekran „Pliki" pozwala wgrywać bazy, archiwizować je i (dla administratora)
 kasować, a stan użycia jest **klikany**, więc musi być trwały. Wymaga to zapisu
 do udziału z bazami — a ten jest dziś wyeksportowany tylko do odczytu.
 ---
 ## Co świadomie tracimy
 DAN-25 dawał gwarancję, że **baz nie da się zmienić przez NFS**. DAN-27 tę
 gwarancję z definicji znosi — nie da się mieć obu naraz.
 **Co zostaje:**
 | zabezpieczenie | działa nadal |
 |---|---|
 | eksport zawężony do trzech węzłów k8s | ✅ |
 | token międzywarstwowy | ✅ |
 | szyfrowane łącze prezentacja ↔ logika ↔ dane | ✅ |
 | kasowanie plików wyłącznie z konta administracyjnego (PRE-27) | ✅ |
 | dziennik audytowy (kto, kiedy, co) | ✅ |
 Ryzyko, które przybywa: **przejęcie warstwy danych pozwala teraz nie tylko
 odczytać bazy, ale i je zmienić.**
 ---
 ## Krok 1 — otwórz udział na zapis
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.query '[["path","=","/mnt/Tank1/astrololo"]]' \
  | python3 -c "import sys,json;[print(s['id'], '| ro:', s['ro'], '| mapall:', s.get('mapall_user')) for s in json.load(sys.stdin)]"
 ```
 Weź `id` i podstaw za `<ID>`:
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.update <ID> '{"ro": false, "mapall_user": "root", "mapall_group": "root"}'
 ```
 > **Dlaczego `mapall_user`, skoro katalog ma `drwxrwxrwx`?** Samo `ro: false`
 > wystarczyłoby do zapisu — zmapowany `nobody` mieści się w prawach „innych".
 > Ale nowe pliki należałyby wtedy do `nobody`, a istniejące bazy do `root`.
 > Mieszana własność zemści się przy pierwszym zaostrzeniu praw. `mapall_user:
 > root` daje spójność i jest tym samym ustawieniem, co na udziale `astrololo-state`.
 ```bash
 midclt call service.restart nfs
 ```
 Sprawdź, że zmiana **faktycznie trafiła do jądra** — sama konfiguracja to za mało:
 ```bash
 sudo exportfs -v | grep -A1 "Tank1/astrololo "
 ```
 Przy `/mnt/Tank1/astrololo` musi być `rw`, nie `ro`.
 ---
 ## Krok 2 — zmerguj oba PR-y
 * aplikacja: `feat/zarzadzanie-plikami`
 * deploy: `feat/pliki-zapis` (zdejmuje `readOnly` z montowania w podzie)
 Bez tego drugiego pod nadal montuje udział tylko do odczytu, choćby serwer
 pozwalał pisać.
 ---
 ## Krok 3 — przeładuj warstwę danych PRZEZ ZERO REPLIK
 > ⚠️ **`rollout restart` NIE WYSTARCZY.** Stary i nowy pod na chwilę
 > współistnieją, więc montowanie NFS ani na moment nie zostaje bez użytkownika
 > i nowy pod dziedziczy uprawnienia sprzed zmiany eksportu. To kosztowało
 > najwięcej czasu przy udziale `astrololo-state` — patrz
 > [README-stan-prezentacji.md](README-stan-prezentacji.md).
 ```bash
 kubectl -n astrololo scale deploy/data --replicas=0
 kubectl -n astrololo wait --for=delete pod -l app=data --timeout=90s
 kubectl -n astrololo scale deploy/data --replicas=1
 kubectl -n astrololo rollout status deploy/data
 ```
 ---
 ## Krok 4 — sprawdź, w tej kolejności
 **Czy warstwa danych może pisać:**
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/data -- sh -c 'touch /app/data_files/proba && echo ZAPIS-OK && rm /app/data_files/proba'
 ```
 **Czy powstał plik stanu i czy bazy zostały przyjęte jako aktywne:**
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/data -- sh -c 'cat /app/data_files/.files-state.json' | head -20
 ```
 Oczekiwane: każda baza ze `"status": "active"`. Przy pierwszym uruchomieniu bazy
 zastane na udziale są przyjmowane automatycznie — **bez tego wyszukiwanie
 przestałoby cokolwiek znajdować**, bo plik bez wpisu w rejestrze nie bierze
 udziału w wynikach.
 **Czy wyszukiwanie NADAL DZIAŁA** — to jest najważniejszy sprawdzian tego
 wdrożenia, bo właśnie tu zmiana mogłaby przejść niezauważona:
 ```bash
 kubectl -n astrololo logs deploy/data --tail=20
 ```
 a potem w przeglądarce: zakładka **Sygnifikatory**, dowolne wyszukanie. Musi
 zwracać wyniki jak przedtem. Jeśli nagle nic nie znajduje — zajrzyj do
 `.files-state.json` z komendy wyżej.
 **Czy ekran „Pliki" działa:** zakładka **Pliki**, lista baz, przełącznik przy
 każdej. Wgraj testowy plik, zarchiwizuj go, skasuj.
 ---
 ## Odkręcenie
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.update <ID> '{"ro": true, "mapall_user": null, "mapall_group": null}'
 midclt call service.restart nfs
 ```
 plus cofnięcie deploy `feat/pliki-zapis`. Ekran „Pliki" zostanie, ale wgrywanie
 i kasowanie przestaną działać — a stan użycia przestanie się zapisywać, więc bazy
 będą przyjmowane od nowa przy każdym starcie (czyli wszystkie aktywne).
@@ -0,0 +1,284 @@
 # Postgres — lustro baz w SQL (DAN-28)
 Runbook krok po kroku. Zakłada, że nie pamiętasz nic z rozmowy, w której to
 powstało.
 ---
 ## Co to jest — i czego to NIE jest
 Postgres trzyma **lustro** plików Excela, żeby wyszukiwanie było szybsze i mądrzejsze.
 > **ŹRÓDŁEM PRAWDY SĄ PLIKI EXCELA NA NFS.** Utrata tej bazy **nie jest utratą
 > danych** — odbudowuje się z plików. Dlatego kopie zapasowe Postgresa są tu
 > **opcjonalne**, a wolumen stoi na `local-path` zamiast na NFS.
 Po co w ogóle Postgres, skoro danych jest mało (~54 tys. wierszy)? Nie dla skali —
 przy takim rozmiarze SQLite bywa szybszy. Dla **wyszukiwania w polskim,
 nieznormalizowanym tekście**: `pg_trgm` (dopasowanie mimo literówek) i `unaccent`
 (ogonki) nie mają w SQLite taniego zamiennika.
 ---
 ## Część 1 — co zrobiłem za Ciebie (w repo)
 Nic z tego nie wymaga Twojej ręki, ale wiedz, co jest gdzie:
 | plik | co w nim jest |
 |---|---|
 | `astrololo/postgres.yaml` | PVC (5 Gi, `local-path`), ConfigMap z SQL-em inicjalizującym, Deployment (`Recreate`), Service `ClusterIP` |
 | `astrololo/kustomization.yaml` | `postgres.yaml` dopisany **przed** `data.yaml` |
 | `astrololo/data.yaml` | `SQL_URL` z sekretu; `DATA_PROVIDER` **zostaje `excel`** |
 | repo aplikacji: `services/data/requirements.txt` | sterownik `psycopg[binary]` |
 Decyzje, które w tych plikach zapadły — żeby nie trzeba było ich odtwarzać z głowy:
 * **`local-path`, nie NFS.** Postgres zakłada semantykę blokad i `fsync`, której NFS
  nie gwarantuje — to klasyczne źródło uszkodzenia bazy przy nagłym restarcie.
  Ceną jest przywiązanie do węzła; przy luście odtwarzalnym z Excela to nie boli.
 * **`strategy: Recreate`.** Wolumen jest `ReadWriteOnce`, a dwa procesy Postgresa
  na jednym katalogu danych to uszkodzona baza. Rolling próbowałby wstać z nowym
  podem, zanim stary zejdzie.
 * **`PGDATA` w podkatalogu** (`…/data/pgdata`). Katalog główny wolumenu potrafi
  zawierać wpisy systemu plików, a `initdb` odmawia pracy w niepustym katalogu.
 * **Wersja przypięta (`postgres:17`) i POZA image-updaterem.** Podbicie majora
  wymaga migracji katalogu danych — nie może się zdarzyć samo, w nocy, przy okazji
  builda aplikacji.
 * **`DATA_PROVIDER` zostaje na `excel`.** Postgres można wdrożyć i obejrzeć **bez
  żadnego ryzyka** dla działającego wyszukiwania. Przełączenie na `sql` to osobna,
  późniejsza decyzja — po wdrożeniu lustra.
 ---
 ## Część 2 — co musisz zrobić Ty
 ### Krok 0. Sprawdź, że klaster ma `local-path`
 ```bash
 kubectl get storageclass
 ```
 Oczekiwany wynik: linia z `local-path` i dopiskiem `(default)`. W k3s jest
 domyślnie. **Jeśli jej nie ma — zatrzymaj się tutaj** i daj znać; bez niej PVC
 zawiśnie w `Pending`.
 ### Krok 1. Utwórz sekret `astrololo-postgres`
 Ta sama konwencja co `astrololo-auth`: **sekretu nie ma w repo**, bo to repo
 GitOps i cokolwiek by tu wpadło, zostałoby w historii gita na zawsze.
 ```bash
 PGPASS="$(openssl rand -base64 24 | tr -d '/+=' | head -c 32)"
 kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-postgres \
  --from-literal=POSTGRES_PASSWORD="$PGPASS" \
  --from-literal=SQL_URL="postgresql+psycopg://astrololo:${PGPASS}@postgres:5432/astrololo"
 unset PGPASS
 ```
 Hasła **nie musisz nigdzie zapisywać ani nigdy oglądać** — używają go tylko usługi
 między sobą. Gdybyś kiedyś go potrzebował:
 ```bash
 kubectl -n astrololo get secret astrololo-postgres \
  -o jsonpath='{.data.POSTGRES_PASSWORD}' | base64 -d; echo
 ```
 > **Dlaczego dwa klucze, skoro hasło jest w obu?** `POSTGRES_PASSWORD` czyta sam
 > Postgres przy inicjalizacji, `SQL_URL` czyta warstwa danych. Rozdzielone, bo to
 > dwa różne formaty i dwóch różnych odbiorców — sklejanie DSN-a w manifeście
 > wymagałoby wstawienia tam hasła.
 ### Krok 2. Wdróż
 Jeśli ArgoCD pilnuje katalogu `astrololo`, wystarczy **zmergować PR** — reszta
 zrobi się sama. Ręcznie:
 ```bash
 kubectl apply -k astrololo
 ```
 ### Krok 3. Sprawdź, że wstało
 ```bash
 kubectl -n astrololo rollout status deploy/postgres
 kubectl -n astrololo get pvc postgres-data
 ```
 Oczekiwane: `deployment "postgres" successfully rolled out` i PVC w stanie `Bound`.
 ### Krok 4. Sprawdź, że rozszerzenia się założyły
 To jest **najważniejszy sprawdzian tego wdrożenia** — bez tych rozszerzeń cały
 sens stawiania Postgresa znika.
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- \
  psql -U astrololo -d astrololo -c "\dx"
 ```
 Na liście muszą być **`pg_trgm`** i **`unaccent`**. Sprawdź też, że działają:
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- psql -U astrololo -d astrololo -c \
  "SELECT unaccent('różdżka')                              AS bez_ogonkow,
          similarity(unaccent('różdżka'), 'rozdzka')       AS po_zdjeciu_ogonkow,
          similarity('kowalski', 'kowlaski') > 0.3         AS literowka_lapana;"
 ```
 Oczekiwane **dokładnie**:
 ```
 bez_ogonkow | po_zdjeciu_ogonkow | literowka_lapana
 -------------+--------------------+------------------
 rozdzka     |                  1 | t
 ```
 Pierwsza kolumna pokazuje, że `unaccent` zna polskie znaki; druga, że po zdjęciu
 ogonków słowa są **identyczne** (stąd równo `1`); trzecia, że `pg_trgm` łapie
 przestawione litery. Jeśli druga kolumna nie jest równa `1`, rozszerzenia są, ale
 reguły `unaccent` nie obsługują polskich znaków — daj znać, bo to zmienia sposób
 budowania indeksów.
 ### Krok 5. Sprawdź, że warstwa danych ma połączenie
 ```bash
 kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data
 kubectl -n astrololo rollout status deploy/data
 kubectl -n astrololo logs deploy/data --tail=30 | grep -i -E "sql|postgres|error" || echo "brak wzmianek — OK"
 ```
 Na tym etapie warstwa danych **nadal czyta Excela** (`DATA_PROVIDER=excel`).
 Postgres tylko stoi i czeka. Aplikacja ma działać dokładnie jak przedtem —
 i to jest oczekiwany wynik tego wdrożenia.
 ---
 ## Część 3 — obsługa na co dzień
 ### Zajrzeć do bazy
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec -it deploy/postgres -- psql -U astrololo -d astrololo
 ```
 Przydatne w środku: `\dt mirror.*` (tabele lustra), `\dx` (rozszerzenia),
 `\l` (bazy), `\q` (wyjście).
 ### Podłączyć narzędzie graficzne z laptopa
 Baza **celowo nie jest wystawiona poza klaster**. Na czas jednej sesji:
 ```bash
 kubectl -n astrololo port-forward deploy/postgres 5432:5432
 ```
 i łączysz się na `localhost:5432`, użytkownik `astrololo`, baza `astrololo`,
 hasło jak w kroku 1. Po zamknięciu terminala tunel znika.
 ### Dodanie rozszerzenia do ISTNIEJĄCEJ bazy
 > ⚠️ **Pułapka.** Skrypty z `/docker-entrypoint-initdb.d/` uruchamiają się
 > **wyłącznie przy pierwszej inicjalizacji**, na pustym katalogu danych. Dopisanie
 > rozszerzenia do ConfigMapy **nie zrobi nic**, jeśli baza już istnieje.
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- \
  psql -U astrololo -d astrololo -c "CREATE EXTENSION IF NOT EXISTS nazwa;"
 ```
 ### Kopia zapasowa (opcjonalna — patrz nagłówek)
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- \
  pg_dump -U astrololo -d astrololo -Fc > astrololo-$(date +%F).dump
 ```
 Odtworzenie:
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec -i deploy/postgres -- \
  pg_restore -U astrololo -d astrololo --clean --if-exists < astrololo-2026-08-06.dump
 ```
 ### Wyczyścić lustro i wczytać od nowa
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- psql -U astrololo -d astrololo -c \
  "DROP SCHEMA mirror CASCADE; CREATE SCHEMA mirror;"
 ```
 Po tym warstwa danych odbuduje lustro z plików Excela (gdy lustro będzie już
 zaimplementowane — dziś ta komenda tylko czyści pusty schemat).
 ### Podbicie wersji Postgresa
 **Nie robi się tego przez zmianę tagu w manifeście.** Major wymaga migracji
 katalogu danych. Ponieważ to lustro:
 1. `kubectl -n astrololo scale deploy/data --replicas=0`
 2. skasuj Deployment i **PVC** (`kubectl -n astrololo delete deploy/postgres pvc/postgres-data`)
 3. zmień tag obrazu w `postgres.yaml`, wdróż ponownie
 4. `kubectl -n astrololo scale deploy/data --replicas=1` — lustro odbuduje się z Excela
 To jest właśnie ta sytuacja, w której „lustro, nie źródło prawdy" oszczędza dzień
 pracy.
 ---
 ## Co zostało sprawdzone przed oddaniem, a co nie
 **Sprawdzone:** `kubectl kustomize astrololo` składa komplet 21 zasobów bez błędu;
 YAML wszystkich manifestów parsuje się poprawnie; audyt odwołań do sekretów
 potwierdza, że jedyne brakujące to `astrololo-postgres` (oba klucze); DSN
 `postgresql+psycopg://…` jest poprawnie rozpoznawany przez SQLAlchemy 2.0
 z zainstalowanym `psycopg` 3.
 **NIE sprawdzone, bo nie było na czym:** skrypt inicjalizujący nie został
 uruchomiony przeciwko prawdziwemu Postgresowi (na maszynie, na której to
 powstawało, nie ma Dockera). Składnia jest prosta i przejrzana, ale **krok 4 jest
 tu prawdziwym testem** — jeśli coś ma nie zadziałać, to właśnie tam.
 ---
 ## Część 4 — typowe problemy
 | objaw | przyczyna | co zrobić |
 |---|---|---|
 | PVC wisi w `Pending` | brak `local-path` albo brak miejsca na węźle | `kubectl get storageclass`, `kubectl describe pvc postgres-data` |
 | pod w `CrashLoopBackOff`, w logach `directory not empty` | `PGDATA` wskazuje katalog główny wolumenu | sprawdź, czy `PGDATA` to `…/data/pgdata` (jest w manifeście) |
 | pod nie startuje, `secret not found` | nie wykonany krok 1 | utwórz sekret i `kubectl -n astrololo rollout restart deploy/postgres` |
 | `\dx` nie pokazuje `pg_trgm` | baza założona przed dodaniem ConfigMapy | patrz „Dodanie rozszerzenia do istniejącej bazy" |
 | warstwa danych: `ModuleNotFoundError: psycopg` | obraz zbudowany przed dodaniem sterownika | poczekaj na build z CI albo `kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data` po nowym obrazie |
 | `password authentication failed` | `SQL_URL` w sekrecie nie zgadza się z `POSTGRES_PASSWORD` | odtwórz sekret krokiem 1 (oba klucze naraz) i zrestartuj **oba** deploymenty |
 Gdy nic nie pasuje — pierwsze dwie komendy do wklejenia:
 ```bash
 kubectl -n astrololo describe pod -l app=postgres | tail -30
 kubectl -n astrololo logs deploy/postgres --tail=50
 ```
 ---
 ## Część 5 — pełne odtworzenie ręczne, bez ArgoCD i bez repo
 Gdyby trzeba było postawić to od zera na czystym klastrze:
 ```bash
 kubectl create namespace astrololo
 PGPASS="$(openssl rand -base64 24 | tr -d '/+=' | head -c 32)"
 kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-postgres \
  --from-literal=POSTGRES_PASSWORD="$PGPASS" \
  --from-literal=SQL_URL="postgresql+psycopg://astrololo:${PGPASS}@postgres:5432/astrololo"
 unset PGPASS
 kubectl apply -f astrololo/postgres.yaml
 kubectl -n astrololo rollout status deploy/postgres
 kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- psql -U astrololo -d astrololo -c "\dx"
 ```
 Reszta aplikacji wymaga jeszcze sekretów `astrololo-auth` i `astrololo-link` —
 patrz [README.md](README.md).
@@ -0,0 +1,135 @@
 # Udział na stan prezentacji — `astrololo-state`
 Potrzebny do kont zakładanych z ekranu „Konta" (PRE-27). **Bez niego pod
 `presentation` nie wstanie.**
 ---
 ## Dlaczego osobny udział, a nie podkatalog
 Pierwsza wersja montowała `/mnt/Tank1/astrololo` z `subPath: presentation-state`
 i pod stanął w `CreateContainerConfigError`:
 ```
 failed to create subPath directory for volumeMount "state" of container "presentation"
 ```
 Przyczyna była podwójna i za każdym razem ta sama: udział z bazami jest
 wyeksportowany **`ro: true` z `root_squash`** (patrz runbook DAN-25 w repo
 aplikacji). Zatem:
 1. kubelet nie mógł utworzyć podkatalogu — bo udział jest tylko do odczytu,
 2. a gdyby nawet mógł, aplikacja i tak nie zapisałaby tam pliku kont.
 **Osobny udział rozwiązuje to bez ruszania DAN-25.** Udział z bazami zostaje tylko
 do odczytu; konta dostają własne, małe miejsce. Przy okazji znika `subPath`, czyli
 znika potrzeba, żeby kubelet cokolwiek zakładał — katalog istnieje, bo jest
 korzeniem udziału.
 ---
 ## Krok 1 — dataset i udział na TrueNAS
 Po SSH na NAS (192.168.1.34). Konwencja jak w DAN-25: **nie edytujemy
 `/etc/exports` ręcznie**, tylko przez `midclt`.
 ```bash
 # dataset
 sudo zfs create Tank1/astrololo-state
 ```
 Jeśli `Tank1` nie jest pulą ZFS albo wolisz zwykły katalog:
 ```bash
 sudo mkdir -p /mnt/Tank1/astrololo-state
 ```
 ### Właściciel i prawa
 Kontenery aplikacji działają **jako root**, a eksport ma `root_squash`, więc root
 z klienta NIE jest rootem na udziale. Żeby zapis działał, przypinamy cały ruch
 z tych hostów do jednego, nieuprzywilejowanego użytkownika — to bezpieczniejsze
 niż `no_root_squash`, bo nie oddaje roota.
 ```bash
 # użytkownik, na którego mapujemy (jeśli nie istnieje — utwórz w UI TrueNAS)
 sudo chown -R apps:apps /mnt/Tank1/astrololo-state
 sudo chmod 770 /mnt/Tank1/astrololo-state
 ```
 > Podstaw swojego użytkownika w miejsce `apps`. Sprawdzisz istniejących:
 > `midclt call user.query | python3 -c "import sys,json;[print(u['uid'], u['username']) for u in json.load(sys.stdin)]"`
 ### Eksport NFS
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.create '{
  "path": "/mnt/Tank1/astrololo-state",
  "comment": "astrololo — stan prezentacji (konta PRE-27)",
  "hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81", "192.168.1.82"],
  "ro": false,
  "mapall_user": "apps",
  "mapall_group": "apps"
 }'
 ```
 | ustawienie | po co |
 |---|---|
 | `hosts` zawężone | te same trzy węzły k8s co w DAN-25 — nikt inny nie zamontuje |
 | `ro: false` | **musi być zapisywalny**, inaczej konta się nie zapiszą |
 | `mapall_user` | cały ruch pisze jako jeden nieuprzywilejowany użytkownik, niezależnie od UID w kontenerze |
 > Podstaw swoje adresy węzłów, jeśli się zmieniły. Aktualne:
 > `kubectl get nodes -o wide`
 ---
 ## Krok 2 — sprawdź z węzła, ZANIM wdrożysz
 To jest ten test, którego zabrakło za pierwszym razem:
 ```bash
 ssh 192.168.1.73 'sudo mount -t nfs 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo-state /mnt/test \
  && sudo touch /mnt/test/proba && echo "ZAPIS DZIAŁA" \
  && sudo rm /mnt/test/proba; sudo umount /mnt/test'
 ```
 Musi wypisać **`ZAPIS DZIAŁA`**. Jeśli zamiast tego widzisz `Permission denied` —
 wróć do praw katalogu i `mapall_user` w kroku 1.
 ---
 ## Krok 3 — wdróż i sprawdź
 ```bash
 kubectl apply -k astrololo
 kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation
 ```
 Sprawdź, że aplikacja faktycznie umie tam zapisać — załóż konto testowe
 na ekranie „Konta", a potem:
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- ls -l /app/state/
 ```
 Oczekiwane: plik `accounts.json`.
 ---
 ## Odkręcenie
 ```bash
 # ID udziału
 midclt call sharing.nfs.query | python3 -c "import sys,json;[print(s['id'], s.get('path')) for s in json.load(sys.stdin)]"
 midclt call sharing.nfs.delete <ID>
 ```
 ---
 ## Uwaga na przyszłość: DAN-27 uderzy w tę samą ścianę
 Zarządzanie plikami baz (wgrywanie, archiwizacja, kasowanie) wymaga zapisu do
 **udziału z bazami** — a ten jest `ro: true`. Ten runbook tego **nie rozwiązuje**
 i celowo nie rusza DAN-25: to osobna decyzja, bo oznacza rezygnację z gwarancji,
 że baz nie da się zmienić przez NFS. Patrz PR `feat/pliki-zapis`.
@@ -12,16 +12,176 @@ Adres aplikacji: **https://astrololo.czernobog.pl** — patrz [TLS](#-tls--wymag
 Lista obrazów podbijanych automatycznie jest **jawna** i żyje w CRD `ImageUpdater`
 (ns `argocd`). Obraz, którego na niej nie ma, **nigdy się nie podbije**, choćby CI
-go budowało — tak przez chwilę wisiał `render` na `:latest`, zanim dopisaliśmy go do
+go budowało — tak przez chwilę wisiał `render` na `:latest`.
 listy. Dodając nową usługę, dopisz jej wpis w `image-updater.yaml` i nałóż:
-```bash
+Dodając nową usługę, dopisz jej wpis w `image-updater.yaml`. **Nic więcej nie
-kubectl apply -f astrololo/image-updater.yaml
+trzeba**: plik jest w `kustomization.yaml`, więc ArgoCD nakłada go razem z resztą.
 ### Dlaczego jest w kustomization, skoro kiedyś celowo nie był
 Wcześniej ten plik był z niej wyłączony z uzasadnieniem, że resource stoi w ns
 `argocd`, poza namespace docelowym aplikacji, i że to konfiguracja kontrolera,
 a nie samej aplikacji — więc nakłada się go ręcznie.
 Rozumowanie nie było głupie, ale **nie wytrzymało praktyki**. Ręczny krok
 zapomniano dwa razy w ciągu dwóch tygodni: najpierw dla `astrodemo`, potem dla
 `astroklient`. Obie usługi miały wpis w pliku i obu brakowało w klastrze, więc
 ich obrazy stały w miejscu mimo poprawnie działającego CI.
 Najgorsza w tym była **cichość rozjazdu**: plik w gicie wyglądał poprawnie,
 `git log` pokazywał dopisanie usługi, a objawem był obraz, który „się nie
 deployuje" — co kieruje podejrzenia na CI albo na rejestr, czyli wszędzie poza
 właściwe miejsce. Diagnoza wymaga porównania pliku ze stanem klastra, a nikt nie
 porównuje rzeczy, o której nie wie, że mogą się różnić.
 Przeszkody technicznej nie było: projekt ArgoCD dopuszcza dowolną przestrzeń
 nazw (`destinations: [{namespace: "*", server: "*"}]`), więc resource w ns
 `argocd` nakłada się bez zastrzeżeń.
 Jeśli kiedyś trzeba będzie go stamtąd wyjąć, **wyjmij razem z tym akapitem** —
 inaczej następna osoba przeczyta uzasadnienie, którego już nie ma.
 ## Pliki baz — udział otwarty na zapis (DAN-27)
 Runbook: **[README-pliki.md](README-pliki.md)**. Ekran „Pliki" wymaga zapisu do
 udziału z bazami, więc znosi gwarancję z DAN-25, że baz nie da się zmienić przez
 NFS. Co zostaje z zabezpieczeń i jak to wdrożyć — w runbooku.
 ## astrodemo — wersja demonstracyjna (PRE-28/29)
 Osobna usługa o dwóch funkcjach: dodanie pliku i pytanie o interpretację
 urodzeniową. Runbook: **[README-astrodemo.md](README-astrodemo.md)**.
 Ma **własną warstwę danych i logiki** (`astrodemo-stack.yaml`) oraz własny udział
 NFS, a każde konto dostaje w nim odrębną, niewidoczną dla pozostałych pulę plików
 (PRE-29). Nie sięga do produkcyjnych baz.
 Konta są osobne (sekret `astrololo-astrodemo`), więc usługę odcina się jedną
 zmianą, bez ruszania kont głównej aplikacji. Wchodzi się przez własny host
 `astrodemo.czernobog.pl` — nie przez ścieżkę pod adresem astrololo, bo wspólne
 pochodzenie oznaczałoby wspólne ciasteczka i wzajemne wylogowywanie.
 ## ⚠️ Wymóg węzłów: klient NFS
 Wszystkie warstwy montują udziały z NAS-a, więc **każdy węzeł, na którym może
 wylądować pod, musi mieć klienta NFS**. Bez niego kubelet nie zamontuje wolumenu:
 ```
 mount: ... bad option; for several filesystems (e.g. nfs, cifs) you might need
 a /sbin/mount.<type> helper program
 ```
-Ten plik **celowo nie jest w `kustomization.yaml`**: resource stoi w ns `argocd`
+Ten komunikat **nie oznacza problemu z udziałem ani z uprawnieniami** — serwer
-(poza namespace docelowym aplikacji), a to konfiguracja kontrolera, który wdraża tę
+w ogóle nie został zapytany. Jądro nie znalazło programu pomocniczego
-aplikację — nakładamy go ręcznie, w repo trzymamy dla odtwarzalności i historii.
+`/sbin/mount.nfs`.
 ### Sprawdzenie
 ```bash
 for N in 192.168.1.73 192.168.1.80 192.168.1.81 192.168.1.82; do
  printf "%-15s " "$N"
  ssh hammer@$N 'test -x /sbin/mount.nfs && echo MA-KLIENTA || echo BRAK-KLIENTA'
 done
 ```
 ### Instalacja
 ```bash
 ssh hammer@<węzeł> 'sudo apt-get update && sudo apt-get install -y nfs-common'
 ```
 > **Na WSZYSTKICH węzłach, nie tylko na tym, gdzie pod stoi teraz.** Braku na
 > pozostałych nie widać, dopóki scheduler tam czegoś nie przeniesie — a wtedy
 > awaria wygląda na nagłą, choć przyczyna leżała od dawna. Dokładnie tak wyszło
 > za pierwszym razem: pody działały miesiącami na jednym węźle, aż zejście do
 > zera replik przy innej naprawie przeplanowało je gdzie indziej.
 ### Skąd wiadomo, że to TO
 | komunikat | co znaczy |
 |---|---|
 | `bad option ... mount.<type> helper program` | **brak `nfs-common` na węźle** — serwer niepytany |
 | `access denied by server while mounting` | serwer odmawia: eksport nieprzeładowany, węzła nie ma na liście `hosts`, albo udział wyłączony |
 | `Permission denied` przy zapisie | montowanie działa, brakuje praw — patrz `mapall_user` i właściciel katalogu |
 ## ⚠️ Wymóg węzłów: rozszerzenia procesora (x86-64-v2)
 Warstwa danych używa pandas, a przez nią NumPy. Koła NumPy z PyPI są budowane
 z bazą **x86-64-v2**, więc na węźle bez tych rozszerzeń kontener nie wstaje:
 ```
 RuntimeError: NumPy was built with baseline optimizations:
 (X86_V2) but your machine doesn't support: (X86_V2).
 ```
 Komunikat mówi o „optymalizacjach", czyli o niczym, po czym dałoby się poznać,
 że chodzi o **węzeł**, a nie o obraz. Pod wpada w pętlę restartów i wygląda to
 na zepsuty build.
 ### To NIE jest ograniczenie sprzętu
 Węzły k3s są maszynami wirtualnymi. Proxmox z domyślnym modelem CPU (`kvm64`,
 „Common KVM processor") **maskuje flagi procesora** — gość nie widzi SSE4.2 ani
 POPCNT, mimo że fizyczny i7-3770 obsługuje nawet x86-64-**v3**. Stąd bierze się
 złudzenie, że „węzły mają różne procesory": mają ten sam sprzęt i różne maski.
 ### Sprawdzenie: które węzły to udźwigną
 ```bash
 for N in $(kubectl get nodes -o jsonpath='{.items[*].metadata.name}'); do
  kubectl run cpucheck-$N --image=busybox --restart=Never --rm -i --quiet \
    --overrides="{\"spec\":{\"nodeName\":\"$N\",\"tolerations\":[{\"operator\":\"Exists\"}]}}" \
    --command -- sh -c '
      F=$(grep -m1 ^flags /proc/cpuinfo); BRAK=""
      for f in cx16 lahf_lm popcnt pni ssse3 sse4_1 sse4_2; do
        echo "$F" | grep -qw "$f" || BRAK="$BRAK $f"
      done
      echo "$(grep -m1 "model name" /proc/cpuinfo | cut -d: -f2-)"
      [ -z "$BRAK" ] && echo "  x86-64-v2: TAK" || echo "  x86-64-v2: NIE —$BRAK"
    ' 2>/dev/null | sed "s/^/$N /"
 done
 ```
 **Pułapka przy czytaniu flag:** Linux raportuje SSE3 jako **`pni`** (Prescott New
 Instructions), nie `sse3`. Szukanie `sse3` daje fałszywy alarm na maszynie, która
 SSE3 ma — pierwsza wersja tej kontroli wskazała w ten sposób trzy zdrowe węzły
 jako niesprawne.
 ### Naprawa u źródła (Proxmox)
 Na węźle Proxmox, dla każdej maszyny k3s:
 ```bash
 qm set <VMID> --cpu host
 qm stop <VMID> && qm start <VMID>
 ```
 **Sam restart z wnętrza gościa nie wystarczy** — zmiana modelu CPU wchodzi
 dopiero przy pełnym wyłączeniu i włączeniu maszyny.
 `--cpu host` przekazuje pełny zestaw rozszerzeń i daje przy okazji realnie
 szybszą arytmetykę. Ma jeden koszt: **blokuje migrację na żywo** między hostami
 o różnych procesorach. Jeśli kiedyś zaczniemy migrować maszyny między pve2
 a NUC-iem, właściwym wyborem będzie wspólny mianownik `x86-64-v2-AES` zamiast
 `host`.
 ### Zabezpieczenie: etykieta zamiast wykluczania po nazwie
 `data` i `data-demo` wymagają etykiety `astrololo.czernobog.pl/cpu-x86-64-v2`.
 Nowy węzeł jest domyślnie **nieoznaczony**, więc nie dostanie tych podów, dopóki
 ktoś go nie sprawdzi i nie oznaczy świadomie:
 ```bash
 kubectl label node <węzeł> astrololo.czernobog.pl/cpu-x86-64-v2=true
 ```
 Wykluczanie konkretnego węzła po nazwie znaczyłoby, że każdy KOLEJNY źle
 postawiony węzeł znów zbierze się przez awarię. Tak wyszedł agent3: dołożony
 14 dni po pozostałych, bez kroku `--cpu host`, i nikt tego nie zauważył, dopóki
 scheduler nie postawił tam akurat warstwy danych.
 **KOLEJNOŚĆ MA ZNACZENIE.** Oznacz węzły ZANIM to wdrożysz — bez etykiet `data`
 nie ma się gdzie uruchomić i pójdzie w Pending.
 ## ⚠️ Sekret `astrololo-auth` — utwórz PRZED wdrożeniem
@@ -41,11 +201,54 @@ read -rs -p "Hasło do aplikacji (APP_PASSWORD): " APP_PASSWORD; echo
 kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-auth \
  --from-literal=APP_PASSWORD="$APP_PASSWORD" \
-  --from-literal=INTERNAL_TOKEN="$(openssl rand -hex 32)"
+  --from-literal=INTERNAL_TOKEN="$(openssl rand -hex 32)" \
  --from-literal=SESSION_SECRET="$(openssl rand -hex 32)"
 unset APP_PASSWORD
 ```
 `SESSION_SECRET` podpisuje ciasteczka sesji (LOG-34). **Pod bez niego celowo nie
 wstanie**: usługa z kontami, ale bez klucza, nie odróżniłaby ważnej sesji od
 podrobionej. Nikt go nigdy nie musi oglądać.
 ### ⚠️ Masz już sekret sprzed LOG-34? Dołóż klucz, nie twórz od nowa
 Komenda wyżej zakłada sekret **od zera**. Jeśli `astrololo-auth` już istnieje,
 merge manifestu sam klucza nie dołoży — pod zgłosi wtedy:
 ```
 Error: couldn't find key SESSION_SECRET in Secret astrololo/astrololo-auth
 ```
 Dokładamy klucz, nie ruszając pozostałych:
 ```bash
 kubectl -n astrololo patch secret astrololo-auth --type=merge \
  -p "{\"stringData\":{\"SESSION_SECRET\":\"$(openssl rand -hex 32)\"}}"
 kubectl -n astrololo rollout restart deploy/presentation
 ```
 Sprawdzenie, że komplet kluczy jest na miejscu (bez pokazywania wartości):
 ```bash
 kubectl -n astrololo get secret astrololo-auth -o jsonpath='{.data}' \
  | tr ',' '\n' | grep -o '"[A-Z_]*"'
 ```
 Oczekiwane: `APP_PASSWORD`, `INTERNAL_TOKEN`, `SESSION_SECRET`.
 > `--type=merge` ze `stringData` **dokłada albo nadpisuje** i nie wymaga, żeby
 > klucz wcześniej istniał — w odróżnieniu od JSON Patch z `op: replace`, który
 > na brakującej ścieżce po prostu odmawia. Ta sama komenda służy więc i do
 > dołożenia, i do rotacji.
 ### Rotacja klucza sesji
 **Wylogowuje WSZYSTKICH.** To nie usterka, tylko awaryjny wyłącznik: gdy
 podejrzewasz, że ktoś przechwycił cudzą sesję, podmiana klucza unieważnia je
 wszystkie naraz. Komenda ta sama, co dołożenie wyżej.
 `INTERNAL_TOKEN` jest losowany i **nikt go nigdy nie musi oglądać** — służy tylko
 usługom do rozmowy między sobą. `APP_PASSWORD` wpisujesz w przeglądarce
 (użytkownik: `astrololo`, zmienny przez `APP_USER` w `presentation.yaml`).
@@ -0,0 +1,142 @@
 # Warstwa danych i logiki WYŁĄCZNIE dla wersji demo (PRE-29).
 #
 # DLACZEGO OSOBNY KOMPLET, A NIE WSPÓŁDZIELONY. Warstwa logiczna zna JEDEN adres
 # warstwy danych, więc astrodemo korzystający z produkcyjnej logiki i tak trafiłby
 # na produkcyjne bazy. Izolacja demo musi więc sięgnąć obu warstw naraz, inaczej
 # nie ma jej wcale.
 #
 # Udział `astrololo-astrodemo` jest PUSTY na starcie i nigdy nie zawiera oryginalnych
 # baz. Każde konto demo dostaje w nim własny podkatalog (pulę) — patrz PRE-29.
 ---
 apiVersion: apps/v1
 kind: Deployment
 metadata:
  name: data-demo
  namespace: astrololo
 spec:
  replicas: 1
  selector:
    matchLabels: { app: data-demo }
  template:
    metadata:
      labels: { app: data-demo }
    spec:
      # Ta usługa liczy na pandas, a przez nią na NumPy. Koła NumPy z PyPI są
      # budowane z bazą x86-64-v2, więc na węźle bez tych rozszerzeń kontener
      # NIE WSTAJE: `import numpy` kończy się RuntimeError, pod wpada w pętlę
      # restartów, a komunikat mówi o „baseline optimizations" — czyli o niczym,
      # po czym dałoby się poznać, że chodzi o węzeł.
      #
      # Wymagana ETYKIETA, a nie wykluczony konkretny węzeł. Nowy węzeł jest
      # domyślnie NIEOZNACZONY, więc nie dostanie tu poda, dopóki ktoś go nie
      # sprawdzi (skrypt w README) i nie oznaczy świadomie. Pending z czytelnym
      # powodem jest lepszy niż pętla restartów z komunikatem o optymalizacjach —
      # a wykluczanie węzłów po nazwie znaczyłoby, że każdy KOLEJNY źle
      # postawiony węzeł znów zbiera się przez awarię.
      affinity:
        nodeAffinity:
          requiredDuringSchedulingIgnoredDuringExecution:
            nodeSelectorTerms:
              - matchExpressions:
                  - key: astrololo.czernobog.pl/cpu-x86-64-v2
                    operator: In
                    values: ["true"]
      containers:
        - name: data
          # TEN SAM obraz co produkcja — różni się wyłącznie udziałem, na którym
          # pracuje. Osobny obraz oznaczałby drugi kod do utrzymania i pewność,
          # że kiedyś się rozjadą.
          image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-data:latest
          ports: [{ containerPort: 8002 }]
          env:
            - name: DATA_PROVIDER
              value: "excel"
            - name: EXCEL_DIR
              value: "/app/data_files"
            - name: CACHE_DIR
              value: "/app/.cache"
            - name: INTERNAL_TOKEN
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-auth, key: INTERNAL_TOKEN }
            - name: LINK_KEY_LOGIC_DATA
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-link, key: LINK_KEY_LOGIC_DATA }
            - name: LINK_ENCRYPTION_REQUIRED
              value: "true"
          volumeMounts:
            - name: cache
              mountPath: /app/.cache
            - name: demo
              mountPath: /app/data_files
          resources:
            requests: { cpu: "100m", memory: "256Mi" }
            limits:   { cpu: "500m", memory: "512Mi" }
      volumes:
        - name: cache
          emptyDir: {}
        - name: demo
          nfs:
            server: 192.168.1.34
            # OSOBNY udział, pusty na starcie. NIE /mnt/Tank1/astrololo —
            # to jest cała istota izolacji demo.
            path: /mnt/Tank1/astrololo-demo
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service
 metadata:
  name: data-demo
  namespace: astrololo
 spec:
  type: ClusterIP
  selector: { app: data-demo }
  ports: [{ port: 8002, targetPort: 8002 }]
 ---
 apiVersion: apps/v1
 kind: Deployment
 metadata:
  name: logic-demo
  namespace: astrololo
 spec:
  replicas: 1
  selector:
    matchLabels: { app: logic-demo }
  template:
    metadata:
      labels: { app: logic-demo }
    spec:
      containers:
        - name: logic
          image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-logic:latest
          ports: [{ containerPort: 8001 }]
          env:
            # JEDYNA różnica wobec produkcyjnej logiki — i zarazem cała izolacja.
            - name: DATA_URL
              value: "http://data-demo:8002"
            - name: EPHEMERIS_ENGINE
              value: "own"
            - name: INTERNAL_TOKEN
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-auth, key: INTERNAL_TOKEN }
            - name: LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-link, key: LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC }
            - name: LINK_KEY_LOGIC_DATA
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-link, key: LINK_KEY_LOGIC_DATA }
            - name: LINK_ENCRYPTION_REQUIRED
              value: "true"
            # Bez kluczy do modeli językowych. Astroklient nie umie o nie prosić,
            # więc ich tu nie ma — czego nie ma w podzie, tego nie wyniesie.
          resources:
            requests: { cpu: "100m", memory: "128Mi" }
            limits:   { cpu: "500m", memory: "512Mi" }
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service
 metadata:
  name: logic-demo
  namespace: astrololo
 spec:
  type: ClusterIP
  selector: { app: logic-demo }
  ports: [{ port: 8001, targetPort: 8001 }]
@@ -0,0 +1,86 @@
 # astrodemo — wersja demonstracyjna (PRE-28).
 #
 # Osobna usługa o DWÓCH funkcjach: dodanie pliku bazy i zapytanie o interpretację
 # urodzeniową. Pozostałe funkcje nie są tu ukryte — nie ma ich w obrazie.
 #
 # IZOLACJA (PRE-29): astrodemo ma WŁASNĄ warstwę logiczną i WŁASNĄ warstwę
 # danych (astrodemo-stack.yaml), pracujące na osobnym, pustym na starcie
 # udziale. Oryginalne bazy interpretacyjne są dla demo NIEOSIĄGALNE.
 #
 # Wewnątrz demo każde konto ma własną pulę plików — swój podkatalog na tym
 # udziale — niewidoczną dla pozostałych kont. Dzięki temu demo można rozdawać
 # szeroko, a pliki jednego klienta da się później przenieść do pełnej aplikacji
 # jako jeden katalog (patrz README-astrodemo.md).
 apiVersion: apps/v1
 kind: Deployment
 metadata:
  name: astrodemo
  namespace: astrololo
 spec:
  replicas: 1
  selector:
    matchLabels: { app: astrodemo }
  template:
    metadata:
      labels: { app: astrodemo }
    spec:
      containers:
        - name: astrodemo
          image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-astrodemo:latest
          ports: [{ containerPort: 8005 }]
          env:
            # WŁASNA warstwa logiczna, wskazująca na WŁASNĄ warstwę danych.
            # Wpisanie tu produkcyjnego `logic` cofnęłoby całą izolację demo
            # jednym słowem — dlatego stoi to tuż obok siebie w jednym pliku.
            - name: LOGIC_URL
              value: "http://logic-demo:8001"
            # Konto demo — WŁASNE, nie astrololo-auth. Sekret tworzony POZA repo
            # (jak pozostałe), patrz README-astrodemo.md.
            # KONTA DEMO — lista `login:sekret` po przecinku. Każde konto ma
            # WŁASNĄ, niewidoczną dla pozostałych pulę baz (PRE-29), więc jedno
            # wspólne konto oznaczałoby klientów oglądających swoje wgrania
            # nawzajem. Sekrety najlepiej jako hash scrypt.
            - name: ASTRODEMO_USERS
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-astrodemo, key: ASTRODEMO_USERS }
            # Token międzywarstwowy i klucz łącza — TE SAME co prezentacja:
            # demo nie jest furtką omijającą ochronę warstwy logicznej.
            - name: INTERNAL_TOKEN
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-auth, key: INTERNAL_TOKEN }
            - name: LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-link, key: LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC }
            - name: LINK_ENCRYPTION_REQUIRED
              value: "true"
            # Klucz podpisu ciasteczek sesji (LOG-34). WYMAGANY — pod bez niego
            # celowo nie wstaje. WŁASNY, nie ten z pełnej aplikacji: demo i produkcja
            # nie mają powodu uznawać nawzajem swoich sesji, a wspólny klucz
            # znaczyłby, że sesja z demo bywa ważna tam, gdzie nie powinna.
            - name: SESSION_SECRET
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-astrodemo, key: SESSION_SECRET }
            # Za Ingressem bezpośrednim rozmówcą jest pod Traefika. Bez tego limit
            # liczyłby WSZYSTKICH do jednego wiadra i pierwsza osoba, która go
            # wyklika, odcięłaby pozostałe.
            - name: TRUST_PROXY
              value: "true"
            # Niższy niż w pełnej aplikacji: demo bywa udostępniane szerzej,
            # a każde zapytanie sięga do treści baz.
            - name: RATE_LIMIT_PER_MIN
              value: "60"
          resources:
            requests: { cpu: "50m", memory: "96Mi" }
            limits:   { cpu: "300m", memory: "256Mi" }
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service
 metadata:
  name: astrodemo
  namespace: astrololo
 spec:
  # ClusterIP — wejście z zewnątrz wyłącznie przez Ingress po https, tak samo
  # jak prezentacja. Druga, nieszyfrowana droga byłaby obejściem PRE-16.
  type: ClusterIP
  selector: { app: astrodemo }
  ports: [{ port: 8005, targetPort: 8005 }]
@@ -0,0 +1,134 @@
 # Własna warstwa danych i logiki dla astroklienta (PR 5).
 #
 # OSOBNY UDZIAŁ, nie osobny katalog na wspólnym. Pule kont izolują klientów od
 # siebie w każdym wariancie, ale to jest izolacja PROGRAMOWA — opiera się na
 # poprawności mechanizmu pul. Granica na poziomie systemu plików nie zależy od
 # tego, czy w kodzie niczego nie przeoczono, i dlatego pliki klientów nie leżą
 # ani przy bazach produkcyjnych, ani przy danych demonstracyjnych.
 #
 # Przy sprzątaniu demo nie da się przez pomyłkę skasować cudzych danych, bo są
 # gdzie indziej.
 ---
 apiVersion: apps/v1
 kind: Deployment
 metadata:
  name: data-astroklient
  namespace: astrololo
 spec:
  replicas: 1
  selector:
    matchLabels: { app: data-astroklient }
  template:
    metadata:
      labels: { app: data-astroklient }
    spec:
      # Warstwa danych ciągnie pandas, a przez nią NumPy budowane z bazą
      # x86-64-v2. Węzeł bez tych rozszerzeń nie uruchomi kontenera, a komunikat
      # mówi o „baseline optimizations", nie o węźle. Etykieta jest wymagana,
      # więc nowy, nieoznaczony węzeł daje czytelny Pending zamiast pętli
      # restartów (patrz README.md, „Wymóg węzłów: rozszerzenia procesora").
      affinity:
        nodeAffinity:
          requiredDuringSchedulingIgnoredDuringExecution:
            nodeSelectorTerms:
              - matchExpressions:
                  - key: astrololo.czernobog.pl/cpu-x86-64-v2
                    operator: In
                    values: ["true"]
      automountServiceAccountToken: false
      imagePullSecrets: [{ name: gitea-registry }]
      containers:
        - name: data
          image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-data:latest
          ports: [{ containerPort: 8002 }]
          env:
            - name: DATA_PROVIDER
              value: "excel"
            - name: EXCEL_DIR
              value: "/app/data_files"
            - name: CACHE_DIR
              value: "/app/.cache"
            - name: INTERNAL_TOKEN
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-auth, key: INTERNAL_TOKEN }
            - name: LINK_KEY_LOGIC_DATA
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-link, key: LINK_KEY_LOGIC_DATA }
            - name: LINK_ENCRYPTION_REQUIRED
              value: "true"
          volumeMounts:
            - name: cache
              mountPath: /app/.cache
            - name: klient
              mountPath: /app/data_files
          resources:
            requests: { cpu: "100m", memory: "256Mi" }
            limits:   { cpu: "500m", memory: "512Mi" }
      volumes:
        - name: cache
          emptyDir: {}
        - name: klient
          nfs:
            server: 192.168.1.34
            path: /mnt/Tank1/astrololo-klient
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service
 metadata:
  name: data-astroklient
  namespace: astrololo
 spec:
  type: ClusterIP
  selector: { app: data-astroklient }
  ports: [{ port: 8002, targetPort: 8002 }]
 ---
 apiVersion: apps/v1
 kind: Deployment
 metadata:
  name: logic-astroklient
  namespace: astrololo
 spec:
  replicas: 1
  selector:
    matchLabels: { app: logic-astroklient }
  template:
    metadata:
      labels: { app: logic-astroklient }
    spec:
      automountServiceAccountToken: false
      imagePullSecrets: [{ name: gitea-registry }]
      containers:
        - name: logic
          image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-logic:latest
          ports: [{ containerPort: 8001 }]
          env:
            - name: DATA_URL
              value: "http://data-astroklient:8002"
            # Silnik własny, permisywny. Silnik B (Swiss Ephemeris, AGPL) nie
            # wchodzi do produktu oddawanego klientom.
            - name: EPHEMERIS_ENGINE
              value: "own"
            - name: INTERNAL_TOKEN
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-auth, key: INTERNAL_TOKEN }
            - name: LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-link, key: LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC }
            - name: LINK_KEY_LOGIC_DATA
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-link, key: LINK_KEY_LOGIC_DATA }
            - name: LINK_ENCRYPTION_REQUIRED
              value: "true"
          resources:
            requests: { cpu: "100m", memory: "128Mi" }
            limits:   { cpu: "500m", memory: "512Mi" }
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service
 metadata:
  name: logic-astroklient
  namespace: astrololo
 spec:
  type: ClusterIP
  selector: { app: logic-astroklient }
  ports: [{ port: 8001, targetPort: 8001 }]
@@ -0,0 +1,64 @@
 # Astroklient — warstwa pośrednia (PR 4/5).
 #
 # Pełne funkcje astrologiczne, bez generowania tekstu i bez administracji.
 # Obraz NIE ZAWIERA plików usuniętych wg usun.txt, więc nie ma tu czego wyłączać
 # ani czym odsłaniać: to jest osobny produkt, a nie pełna aplikacja z zaciągniętą
 # kurtyną.
 #
 # Konta pochodzą wyłącznie z sekretu (ASTROKLIENT_USERS), każde ma własną pulę
 # plików na udziale astrololo-klient. Nie ma pliku kont, więc nie ma wolumenu
 # stanu: sesje żyją w podpisanym ciasteczku.
 ---
 apiVersion: apps/v1
 kind: Deployment
 metadata:
  name: astroklient
  namespace: astrololo
 spec:
  replicas: 1
  selector:
    matchLabels: { app: astroklient }
  template:
    metadata:
      labels: { app: astroklient }
    spec:
      automountServiceAccountToken: false
      imagePullSecrets: [{ name: gitea-registry }]
      containers:
        - name: astroklient
          image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-astroklient:latest
          ports: [{ containerPort: 8006 }]
          env:
            - name: LOGIC_URL
              value: "http://logic-astroklient:8001"
            - name: ASTROKLIENT_USERS
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-astroklient, key: ASTROKLIENT_USERS }
            - name: SESSION_SECRET
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-astroklient, key: SESSION_SECRET }
            - name: INTERNAL_TOKEN
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-auth, key: INTERNAL_TOKEN }
            - name: LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-link, key: LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC }
            - name: LINK_ENCRYPTION_REQUIRED
              value: "true"
            - name: TRUST_PROXY
              value: "true"
            - name: RATE_LIMIT_PER_MIN
              value: "60"
          resources:
            requests: { cpu: "50m", memory: "128Mi" }
            limits:   { cpu: "500m", memory: "384Mi" }
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service
 metadata:
  name: astroklient
  namespace: astrololo
 spec:
  type: ClusterIP
  selector: { app: astroklient }
  ports: [{ port: 8006, targetPort: 8006 }]
@@ -12,6 +12,26 @@ spec:
      # LOG-33: pody nie rozmawiają z API Kubernetesa, więc token konta
      # serwisowego jest im niepotrzebny — a zamontowany byłby gotowym
      # punktem wyjścia do klastra dla kogoś, kto przejmie kontener.
      # Ta usługa liczy na pandas, a przez nią na NumPy. Koła NumPy z PyPI są
      # budowane z bazą x86-64-v2, więc na węźle bez tych rozszerzeń kontener
      # NIE WSTAJE: `import numpy` kończy się RuntimeError, pod wpada w pętlę
      # restartów, a komunikat mówi o „baseline optimizations" — czyli o niczym,
      # po czym dałoby się poznać, że chodzi o węzeł.
      #
      # Wymagana ETYKIETA, a nie wykluczony konkretny węzeł. Nowy węzeł jest
      # domyślnie NIEOZNACZONY, więc nie dostanie tu poda, dopóki ktoś go nie
      # sprawdzi (skrypt w README) i nie oznaczy świadomie. Pending z czytelnym
      # powodem jest lepszy niż pętla restartów z komunikatem o optymalizacjach —
      # a wykluczanie węzłów po nazwie znaczyłoby, że każdy KOLEJNY źle
      # postawiony węzeł znów zbiera się przez awarię.
      affinity:
        nodeAffinity:
          requiredDuringSchedulingIgnoredDuringExecution:
            nodeSelectorTerms:
              - matchExpressions:
                  - key: astrololo.czernobog.pl/cpu-x86-64-v2
                    operator: In
                    values: ["true"]
      automountServiceAccountToken: false
      imagePullSecrets: [{ name: gitea-registry }]
      containers:
@@ -44,12 +64,31 @@ spec:
            # zdążyłby wypuścić zapytanie jawnym tekstem, zanim dostanie odmowę.
            - name: LINK_ENCRYPTION_REQUIRED
              value: "true"
            # Lustro baz w SQL (DAN-28). DSN w SEKRECIE, bo niesie hasło —
            # w manifeście zostałoby w historii gita na zawsze.
            #
            # Sam adres nie przełącza jeszcze warstwy na SQL: o tym decyduje
            # DATA_PROVIDER, które celowo zostaje na `excel`, dopóki lustro nie
            # jest zaimplementowane i sprawdzone. Dzięki temu Postgres można
            # wdrożyć i obejrzeć BEZ ryzyka dla działającego wyszukiwania.
            - name: SQL_URL
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-postgres, key: SQL_URL }
          volumeMounts:
            - name: cache
              mountPath: /app/.cache
            # ZAPISYWALNY od DAN-27. Wcześniej read-only, bo warstwa danych tylko
            # czytała bazy — teraz ekran „Pliki" pozwala je wgrywać, archiwizować
            # i (dla administratora) kasować, a stan użycia jest KLIKANY, więc musi
            # przetrwać restart poda.
            #
            # ŚWIADOMY KOSZT: znika jedna warstwa obrony w głąb. Przejęcie warstwy
            # danych pozwala teraz nie tylko odczytać bazy, ale i je zmienić.
            # Zostaje reszta: token międzywarstwowy, szyfrowane łącze, ograniczenie
            # eksportu NFS do konkretnych hostów (DAN-25) i to, że kasować może
            # wyłącznie konto administracyjne (PRE-27).
            - name: excel
              mountPath: /app/data_files
              readOnly: true
          resources:
            requests: { cpu: "100m", memory: "256Mi" }
            limits:   { cpu: "500m", memory: "512Mi" }
@@ -34,6 +34,15 @@ spec:
          imageName: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-presentation
        - alias: render
          imageName: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-render
        # Wersja demo (PRE-28). Obraz, którego nie ma na tej liście, NIGDY się nie
        # podbije, choćby CI go budowało — tak przez chwilę wisiał render na :latest.
        - alias: astrodemo
          imageName: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-astrodemo
        # BEZ TEGO WPISU nowa usługa NIE DEPLOYUJE SIĘ SAMA: obraz powstaje
        # w rejestrze, ale kustomization zostaje na starym tagu i wygląda to na
        # zepsute CI. Tak zawisł kiedyś render.
        - alias: astroklient
          imageName: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-astroklient
  commonUpdateSettings:
    updateStrategy: newest-build
  writeBackConfig:
@@ -73,3 +73,85 @@ spec:
            pathType: Prefix
            backend:
              service: { name: presentation, port: { number: 8000 } }
 ---
 # ── astrodemo ──────────────────────────────────────────────────────────────
 # Osobny host, nie ścieżka pod astrololo.czernobog.pl. Ścieżka („/demo") dzieliłaby
 # z pełną aplikacją pochodzenie w rozumieniu przeglądarki, czyli i ciasteczka:
 # wejście do jednej ruszałoby sesję w drugiej. Osobny host trzyma je rozdzielnie.
 apiVersion: networking.k8s.io/v1
 kind: Ingress
 metadata:
  name: astrodemo
  namespace: astrololo
  annotations:
    traefik.ingress.kubernetes.io/router.entrypoints: websecure
    traefik.ingress.kubernetes.io/router.middlewares: astrololo-security-headers@kubernetescrd
 spec:
  tls:
    - hosts: [astrodemo.czernobog.pl]
      secretName: astrololo-tls           # ten sam certyfikat obejmuje oba hosty (tls.yaml)
  rules:
    - host: astrodemo.czernobog.pl
      http:
        paths:
          - path: /
            pathType: Prefix
            backend:
              service: { name: astrodemo, port: { number: 8005 } }
 ---
 apiVersion: networking.k8s.io/v1
 kind: Ingress
 metadata:
  name: astrodemo-redirect
  namespace: astrololo
  annotations:
    traefik.ingress.kubernetes.io/router.entrypoints: web
    traefik.ingress.kubernetes.io/router.middlewares: astrololo-redirect-https@kubernetescrd
 spec:
  rules:
    - host: astrodemo.czernobog.pl
      http:
        paths:
          - path: /
            pathType: Prefix
            backend:
              service: { name: astrodemo, port: { number: 8005 } }
 ---
 apiVersion: networking.k8s.io/v1
 kind: Ingress
 metadata:
  name: astroklient
  namespace: astrololo
  annotations:
    traefik.ingress.kubernetes.io/router.entrypoints: websecure
    traefik.ingress.kubernetes.io/router.middlewares: astrololo-security-headers@kubernetescrd
 spec:
  tls:
    - hosts: [astroklient.czernobog.pl]
      secretName: astrololo-tls           # ten sam certyfikat obejmuje wszystkie hosty (tls.yaml)
  rules:
    - host: astroklient.czernobog.pl
      http:
        paths:
          - path: /
            pathType: Prefix
            backend:
              service: { name: astroklient, port: { number: 8006 } }
 ---
 apiVersion: networking.k8s.io/v1
 kind: Ingress
 metadata:
  name: astroklient-redirect
  namespace: astrololo
  annotations:
    traefik.ingress.kubernetes.io/router.entrypoints: web
    traefik.ingress.kubernetes.io/router.middlewares: astrololo-redirect-https@kubernetescrd
 spec:
  rules:
    - host: astroklient.czernobog.pl
      http:
        paths:
          - path: /
            pathType: Prefix
            backend:
              service: { name: astroklient, port: { number: 8006 } }
@@ -2,18 +2,32 @@ apiVersion: kustomize.config.k8s.io/v1beta1
 kind: Kustomization
 resources:
  - namespace.yaml
  - postgres.yaml # lustro baz Excela w SQL (DAN-28) — sekret astrololo-postgres POZA repo
  - data.yaml
  - logic.yaml
  - astrodemo-stack.yaml # OSOBNA warstwa danych i logiki dla demo (PRE-29)
  - astrodemo.yaml # wersja demo (PRE-28) — sekret astrololo-astrodemo POZA repo
  - astroklient-stack.yaml # OSOBNA warstwa danych i logiki dla astroklienta (PR 5)
  - astroklient.yaml # warstwa pośrednia — sekret astrololo-astroklient POZA repo
  - presentation.yaml
  - render.yaml # składanie raportu PDF (PRE-24), osobny obraz z TeX Live
  - tls.yaml # certyfikat z własnego CA (wymaga cert-managera)
  - ingress.yaml # wejście po https + przekierowanie z http
  # Definicja obserwatora obrazów — WDRAŻANA, a nie wklepywana ręcznie.
  # Póki jej tu nie było, plik w gicie i stan klastra rozjeżdżały się w ciszy:
  # dopisanie usługi do listy nie robiło nic, bo listy nikt nie stosował.
  # Mieszka w przestrzeni argocd — projekt to dopuszcza (destinations: '*').
  - image-updater.yaml
 images:
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-data
-    newTag: baf4e0e3
+    newTag: fd79513c
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-logic
-    newTag: baf4e0e3
+    newTag: 10970c57
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-render
-    newTag: aec3f843
+    newTag: cf24c4d4
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-presentation
-    newTag: baf4e0e3
+    newTag: 338ec24e
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-astrodemo
    newTag: fd79513c
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-astroklient
    newTag: 10970c57
@@ -0,0 +1,150 @@
 # Postgres — lustro baz Excela w SQL (DAN-28).
 #
 # DLACZEGO POSTGRES, A NIE SQLITE. Nie ze względu na skalę: dzisiejszy zbiór to
 # ~54 tys. wierszy, przy których SQLite bywa szybszy. Powodem jest WYSZUKIWANIE
 # w nieznormalizowanym, polskim tekście — `pg_trgm` (dopasowanie rozmyte, literówki)
 # i `unaccent` (ogonki) nie mają w SQLite taniego zamiennika, a to jest główna
 # funkcja programu, nie dodatek. Drugi powód: `pg_advisory_lock` sprawia, że model
 # sesji z atomowym commitem przestaje zakładać „jedna replika na zawsze".
 #
 # TO LUSTRO, NIE ŹRÓDŁO PRAWDY. Źródłem są pliki Excela na NFS. Utrata tej bazy
 # NIE JEST utratą danych — odbudowuje się z plików. Dlatego kopie zapasowe są tu
 # OPCJONALNE, a wolumen może stać na local-path.
 ---
 apiVersion: v1
 kind: PersistentVolumeClaim
 metadata:
  name: postgres-data
  namespace: astrololo
 spec:
  accessModes: [ReadWriteOnce]
  # local-path (domyślny provisioner k3s), NIE NFS. Postgres zakłada semantykę
  # blokad i fsync, której NFS nie gwarantuje — to klasyczne źródło uszkodzenia
  # bazy przy nagłym restarcie. Ceną jest przywiązanie do węzła; przy luście
  # odtwarzalnym z Excela to akceptowalne.
  storageClassName: local-path
  resources:
    requests:
      storage: 5Gi
 ---
 apiVersion: v1
 kind: ConfigMap
 metadata:
  name: postgres-init
  namespace: astrololo
 data:
  # UWAGA: skrypty z /docker-entrypoint-initdb.d/ uruchamiają się WYŁĄCZNIE przy
  # pierwszej inicjalizacji, na pustym katalogu danych. Dopisanie tu rozszerzenia
  # PO utworzeniu bazy nic nie zrobi — trzeba je wtedy założyć ręcznie (patrz
  # README-postgres.md, sekcja „Dodanie rozszerzenia do istniejącej bazy").
  01-extensions.sql: |
    -- Dopasowanie rozmyte: similarity(), operator %, indeksy GIN po trigramach.
    -- To jest powód, dla którego stoi tu Postgres, a nie SQLite.
    CREATE EXTENSION IF NOT EXISTS pg_trgm;
    -- Zdejmowanie ogonków: „różdżka" ma się znaleźć na „rozdzka".
    CREATE EXTENSION IF NOT EXISTS unaccent;
    -- Schemat na lustro. Osobny, żeby purge i odbudowa nie musiały ruszać
    -- niczego w `public` i żeby `DROP SCHEMA mirror CASCADE` był bezpiecznym
    -- „wyczyść wszystko i wczytaj od nowa".
    CREATE SCHEMA IF NOT EXISTS mirror;
    -- Rejestr luster: co, z jakiego pliku, o jakim skrócie i kiedy wczytane.
    -- Zgodność pliku z tabelą poznajemy po sha256 — nazwa pliku nie wystarcza,
    -- bo treść potrafi się zmienić bez zmiany nazwy.
    CREATE TABLE IF NOT EXISTS mirror.registry (
      table_name   text PRIMARY KEY,
      source_path  text NOT NULL UNIQUE,
      sha256       text NOT NULL,
      row_count    integer NOT NULL DEFAULT 0,
      loaded_at    timestamptz NOT NULL DEFAULT now(),
      active       boolean NOT NULL DEFAULT false
    );
    CREATE INDEX IF NOT EXISTS registry_active_idx ON mirror.registry (active);
 ---
 apiVersion: apps/v1
 kind: Deployment
 metadata:
  name: postgres
  namespace: astrololo
 spec:
  replicas: 1
  # Recreate, NIE RollingUpdate: wolumen jest ReadWriteOnce, a dwa procesy
  # Postgresa na jednym katalogu danych to uszkodzona baza. Rolling próbowałby
  # wstać z nowym podem, zanim stary zejdzie.
  strategy:
    type: Recreate
  selector:
    matchLabels: { app: postgres }
  template:
    metadata:
      labels: { app: postgres }
    spec:
      containers:
        - name: postgres
          # Wersja PRZYPIĘTA i celowo poza image-updaterem: podbicie majora
          # Postgresa wymaga migracji katalogu danych, więc nie może się zdarzyć
          # samo, w nocy, przy okazji builda aplikacji.
          image: postgres:17
          ports: [{ containerPort: 5432, name: postgres }]
          env:
            - name: POSTGRES_DB
              value: astrololo
            - name: POSTGRES_USER
              value: astrololo
            - name: POSTGRES_PASSWORD
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-postgres, key: POSTGRES_PASSWORD }
            # PGDATA w PODKATALOGU montowanego wolumenu. Katalog główny wolumenu
            # potrafi zawierać wpisy systemu plików (np. lost+found), a initdb
            # odmawia inicjalizacji w niepustym katalogu.
            - name: PGDATA
              value: /var/lib/postgresql/data/pgdata
            # C.UTF-8 zamiast pl_PL.UTF-8: dopasowanie tekstu robimy przez
            # unaccent i pg_trgm, nie przez collation, a locale pl_PL wymagałoby
            # obrazu z wygenerowanymi lokalizacjami. Gdyby kiedyś potrzebne było
            # polskie SORTOWANIE, dokłada się collation ICU na konkretnej kolumnie.
            - name: POSTGRES_INITDB_ARGS
              value: "--encoding=UTF8 --locale=C.UTF-8"
          volumeMounts:
            - name: data
              mountPath: /var/lib/postgresql/data
            - name: init
              mountPath: /docker-entrypoint-initdb.d
              readOnly: true
          # pg_isready, nie zwykły TCP: gniazdo słucha, zanim baza przyjmuje
          # zapytania, więc sonda po porcie przepuściłaby ruch za wcześnie.
          readinessProbe:
            exec:
              command: ["pg_isready", "-U", "astrololo", "-d", "astrololo", "-q"]
            initialDelaySeconds: 5
            periodSeconds: 5
          livenessProbe:
            exec:
              command: ["pg_isready", "-U", "astrololo", "-d", "astrololo", "-q"]
            initialDelaySeconds: 30
            periodSeconds: 20
            failureThreshold: 6
          resources:
            requests: { cpu: "100m", memory: "256Mi" }
            limits:   { cpu: "1000m", memory: "1Gi" }
      volumes:
        - name: data
          persistentVolumeClaim:
            claimName: postgres-data
        - name: init
          configMap:
            name: postgres-init
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service
 metadata:
  name: postgres
  namespace: astrololo
 spec:
  # ClusterIP i tylko ClusterIP. Baza nie ma żadnego powodu być widoczna poza
  # klastrem; dostęp z zewnątrz robi się przez `kubectl port-forward` na czas
  # jednej sesji (patrz README-postgres.md).
  type: ClusterIP
  selector: { app: postgres }
  ports: [{ port: 5432, targetPort: 5432 }]
@@ -32,6 +32,13 @@ spec:
                secretKeyRef: { name: astrololo-auth, key: INTERNAL_TOKEN }
            - name: APP_USER
              value: "astrololo"
            # Klucz podpisu ciasteczek sesji (LOG-34). WYMAGANY — pod bez niego
            # celowo nie wstaje: usługa z kontami, ale bez klucza, nie umiałaby
            # odróżnić ważnej sesji od podrobionej. Rotacja tego klucza WYLOGOWUJE
            # WSZYSTKICH, i tak ma być — to jest awaryjny wyłącznik.
            - name: SESSION_SECRET
              valueFrom:
                secretKeyRef: { name: astrololo-auth, key: SESSION_SECRET }
            - name: RATE_LIMIT_PER_MIN
              value: "120"                       # 0 = bez limitu
            # Aplikacja stoi za Ingressem, więc bezpośrednim rozmówcą jest zawsze
@@ -66,12 +73,20 @@ spec:
            - name: ACCOUNTS_FILE
              value: "/app/state/accounts.json"
          volumeMounts:
-            # subPath, NIE cały udział: prezentacja dostaje wyłącznie własny
+            # OSOBNY UDZIAŁ, nie podkatalog udziału z bazami. Pierwsza wersja
-            # podkatalog i nie widzi baz interpretacyjnych. Zamontowanie tu całego
+            # montowała /mnt/Tank1/astrololo z subPath — i nie wstała:
-            # /mnt/Tank1/astrololo obeszłoby bokiem zamknięcie dostępu z DAN-25.
+            # „failed to create subPath directory”. Powód był podwójny i oba razy
            # ten sam brak: udział z bazami jest wyeksportowany `ro: true`
            # z `root_squash` (DAN-25), więc (1) kubelet nie mógł utworzyć
            # podkatalogu, a (2) gdyby nawet mógł, aplikacja i tak nie zapisałaby
            # tam pliku kont.
            #
            # Osobny udział rozwiązuje to bez naruszania DAN-25: udział z bazami
            # ZOSTAJE tylko do odczytu, a konta mają własne, małe miejsce.
            # Przy okazji znika subPath, czyli znika potrzeba, żeby kubelet
            # cokolwiek zakładał — katalog istnieje, bo jest korzeniem udziału.
            - name: state
              mountPath: /app/state
              subPath: presentation-state
          resources:
            requests: { cpu: "100m", memory: "128Mi" }
            limits:   { cpu: "300m", memory: "256Mi" }
@@ -79,7 +94,9 @@ spec:
        - name: state
          nfs:
            server: 192.168.1.34
-            path: /mnt/Tank1/astrololo
+            # Udział WYŁĄCZNIE na stan prezentacji (konta z PRE-27). Wymaga
            # utworzenia na TrueNAS — patrz README-stan-prezentacji.md.
            path: /mnt/Tank1/astrololo-state
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service
@@ -59,6 +59,10 @@ spec:
  commonName: astrololo.czernobog.pl
  dnsNames:
    - astrololo.czernobog.pl
    # Jeden certyfikat na oba hosty. Osobny wymagałby osobnego sekretu i osobnego
    # odnawiania, a to ten sam klaster i ten sam wystawca.
    - astrodemo.czernobog.pl
    - astroklient.czernobog.pl
  duration: 2160h                         # 90 dni
  renewBefore: 720h                       # 30 dni zapasu
  privateKey: { algorithm: ECDSA, size: 256, rotationPolicy: Always }
@@ -31,6 +31,19 @@ spec:
            # Where the librarian sends THIS bot's results/pongs back to (its own
            # NodePort). Lets one librarian serve both bots - see deploy-bot.yaml.
            - { name: CONJURER_SELF_CALLBACK,     value: "http://192.168.1.73:32442" }
            # Self-hosted models (Ollama). No API key - the endpoint IS the
            # configuration, and the backend stays unselectable while unset.
            # Pick a model at runtime with: $gadaj_teraz ollama <model>
            # ($modele_ai lists what the server actually has pulled).
            - { name: CONJURER_OLLAMA_URL,        value: "http://192.168.1.72:11434" }
            # The server currently has exactly one model pulled (verified via
            # /v1/models): gemma4:e2b. Without this the built-in default
            # (llama3.1:8b) would be requested and every reply would fail.
            - { name: CONJURER_OLLAMA_MODEL,      value: "gemma4:e2b" }
            # Self-hosted generation is far slower than a hosted API, especially
            # the first request after the model is evicted from VRAM. Applies to
            # every backend, so keep it only as high as you actually need.
            - { name: CONJURER_AI_TIMEOUT_SECONDS, value: "240" }
          volumeMounts:
            - { name: data,  mountPath: /data }
            - { name: netrc, mountPath: /secrets, readOnly: true }
@@ -51,6 +51,19 @@ spec:
            # query and answers results/pongs HERE - so it serves this bot AND the
            # test bot from one instance, no CONJURER_MAIN_BOT repointing needed.
            - { name: CONJURER_SELF_CALLBACK,     value: "http://192.168.1.73:32443" }
            # Self-hosted models (Ollama). No API key - the endpoint IS the
            # configuration, and the backend stays unselectable while unset.
            # Pick a model at runtime with: $gadaj_teraz ollama <model>
            # ($modele_ai lists what the server actually has pulled).
            - { name: CONJURER_OLLAMA_URL,        value: "http://192.168.1.72:11434" }
            # The server currently has exactly one model pulled (verified via
            # /v1/models): gemma4:e2b. Without this the built-in default
            # (llama3.1:8b) would be requested and every reply would fail.
            - { name: CONJURER_OLLAMA_MODEL,      value: "gemma4:e2b" }
            # Self-hosted generation is far slower than a hosted API, especially
            # the first request after the model is evicted from VRAM. Applies to
            # every backend, so keep it only as high as you actually need.
            - { name: CONJURER_AI_TIMEOUT_SECONDS, value: "240" }
          volumeMounts:
            - { name: data,  mountPath: /data }
            - { name: netrc, mountPath: /secrets, readOnly: true }
@@ -8,9 +8,9 @@ resources:
  - deploy-bot-backup.yaml
 images:
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/conjurer-librarian
-    newTag: ae1bd677
+    newTag: c91ec03b
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/conjurer-bot
-    newTag: fbd1ec9f
+    newTag: c91ec03b
  # Production bot channel - only bumped when a [deploy]-tagged build appears.
  # Bootstrapped to fbd1ec9f: that's the image the first [deploy] build (merge
  # of conjurer#20) promoted to conjurer-bot-deploy. From here the image-updater