docs(nfs): po zmianie eksportu rollout restart nie wystarcza

Najdroższy czasowo moment pierwszego wdrożenia, więc zapisany wprost.

FAKT: eksport poprawiony (mapall_user), usługa NFS zrestartowana, pod
zrestartowany przez `rollout restart` — a zapis z poda nadal odbijał się
o Permission denied. Jednocześnie ręczne zamontowanie TEGO SAMEGO eksportu
z TEGO SAMEGO węzła pozwalało pisać.

HIPOTEZA (niepotwierdzona u źródła): jądro współdzieli strukturę montowania NFS
między montowania tego samego eksportu na węźle, razem z cache odpowiedzi ACCESS.
`rollout restart` zostawia stary i nowy pod na chwilę współistniejące — widać to
w jego własnym logu jako „1 old replicas are pending termination" — więc
montowanie ani na moment nie zostaje bez użytkownika i nowy pod dziedziczy
odpowiedź sprzed zmiany.

ROZWIĄZANIE (zweryfikowane): zejść do zera replik, poczekać na zniknięcie podów,
wrócić do jednej. W ArgoCD ten sam skutek daje force delete poda.

Dopisany też test rozdzielający winę serwera od winy klienta: ręczny montaż
z węzła z pominięciem Kubernetesa. SERWER-OK przy jednoczesnej odmowie w podzie
znaczy, że na NAS-ie nie ma czego poprawiać — i oszczędza rundy zmian
w konfiguracji udziału, które niczego nie dają.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>

astrololo/README-stan-prezentacji.md

@@ -44,46 +44,116 @@ Jeśli `Tank1` nie jest pulą ZFS albo wolisz zwykły katalog:
 sudo mkdir -p /mnt/Tank1/astrololo-state
 ```
 
-### Właściciel i prawa
+### Właściciel i prawa — TU JEST NAJCZĘSTSZY BŁĄD
 
-Kontenery aplikacji działają **jako root**, a eksport ma `root_squash`, więc root
+Kontenery aplikacji działają **jako root** (`uid=0`), a NFS domyślnie stosuje
-z klienta NIE jest rootem na udziale. Żeby zapis działał, przypinamy cały ruch
+**`root_squash`**: root z klienta NIE jest rootem na udziale — ląduje jako
-z tych hostów do jednego, nieuprzywilejowanego użytkownika — to bezpieczniejsze
+`nobody`. Świeży dataset ma prawa `drwxrwx--- root root`, czyli **nic dla
-niż `no_root_squash`, bo nie oddaje roota.
+„innych"** — i dlatego zapis odbija się o `Permission denied`, mimo że `ls`
+w podzie pokazuje `root root`.
+
+To myli, bo `ls` pokazuje właściciela KATALOGU, a nie to, kim jest dla serwera
+proces, który próbuje pisać.
+
+Do wyboru dwa rozwiązania. Oba trzeba ustawić **przy eksporcie** (niżej), tu
+tylko przygotowujemy katalog.
+
+**A. Prościej — bez zakładania użytkownika.** Katalog zostaje `root:root 770`,
+a przy eksporcie ustawiamy `mapall_user: "root"`. To wyłącza squash **dla tego
+jednego udziału**. Zasięg jest wąski: eksportowany jest wyłącznie ten katalog,
+montują go tylko trzy węzły k8s, leży w nim jeden plik. Nic nie trzeba robić —
+świeży dataset ma już właściwe prawa.
+
+**B. Czyściej — dedykowany użytkownik.** Zakładasz w UI TrueNAS
+nieuprzywilejowanego użytkownika (np. `astrololo`), a potem:
 
 ```bash
-# użytkownik, na którego mapujemy (jeśli nie istnieje — utwórz w UI TrueNAS)
+sudo chown -R astrololo:astrololo /mnt/Tank1/astrololo-state
-sudo chown -R apps:apps /mnt/Tank1/astrololo-state
 sudo chmod 770 /mnt/Tank1/astrololo-state
 ```
 
-> Podstaw swojego użytkownika w miejsce `apps`. Sprawdzisz istniejących:
+i przy eksporcie podstawiasz go w `mapall_user`. Efekt ten sam, bez oddawania
+roota — kosztem jednego użytkownika więcej do pamiętania.
+
+> Istniejących użytkowników sprawdzisz przez:
 > `midclt call user.query | python3 -c "import sys,json;[print(u['uid'], u['username']) for u in json.load(sys.stdin)]"`
 
+> **Czego NIE robić:** `chmod 777`. Zadziała, ale uczyni katalog zapisywalnym dla
+> każdego lokalnego użytkownika NAS-a — a leżą tam hashe haseł, więc jest to plik
+> wrażliwszy niż same bazy Excela.
+
 ### Eksport NFS
 
+> **Najpierw sprawdź, czy udziału już nie ma.** `sharing.nfs.create` odmawia
+> z komunikatem `Export conflict`, jeśli ten sam katalog jest już eksportowany —
+> wtedy trzeba go **zaktualizować**, nie tworzyć.
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query '[["path","=","/mnt/Tank1/astrololo-state"]]' \
+  | python3 -m json.tool
+```
+
+**Pusta lista `[]`** — udziału nie ma, twórz:
+
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.create '{
   "path": "/mnt/Tank1/astrololo-state",
   "comment": "astrololo — stan prezentacji (konta PRE-27)",
   "hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81"],
+  "enabled": true,
   "ro": false,
-  "mapall_user": "apps",
+  "mapall_user": "root",
-  "mapall_group": "apps"
+  "mapall_group": "root"
 }'
 ```
 
+**Coś zwróciło** — weź `id` z wyniku i zaktualizuj (podstaw `<ID>`):
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.update <ID> '{
+  "hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81"],
+  "enabled": true,
+  "ro": false,
+  "mapall_user": "root",
+  "mapall_group": "root"
+}'
+```
+
+> Wybrałeś wariant B? Podstaw swojego użytkownika zamiast `root` w obu polach.
+
 | ustawienie | po co |
 |---|---|
 | `hosts` zawężone | te same trzy węzły k8s co w DAN-25 — nikt inny nie zamontuje |
 | `ro: false` | **musi być zapisywalny**, inaczej konta się nie zapiszą |
-| `mapall_user` | cały ruch pisze jako jeden nieuprzywilejowany użytkownik, niezależnie od UID w kontenerze |
+| `mapall_user` | cały ruch z tych hostów pisze jako JEDEN użytkownik, niezależnie od UID w kontenerze — bez tego `root_squash` zamienia roota z poda na `nobody`, który nie ma praw do katalogu |
 
 > Podstaw swoje adresy węzłów, jeśli się zmieniły. Aktualne:
 > `kubectl get nodes -o wide`
 
 ---
 
+### Sprawdź, co serwer FAKTYCZNIE eksportuje
+
+Konfiguracja udziału i stan eksportu to **dwie różne rzeczy**: zapisana
+konfiguracja nie znaczy, że usługa ją przeładowała. To jest prawda:
+
+```bash
+sudo exportfs -v | grep -A1 astrololo
+```
+
+Muszą być **dwa** wpisy: `/mnt/Tank1/astrololo` (z `ro`) oraz
+`/mnt/Tank1/astrololo-state` (z `rw`), oba z listą trzech węzłów.
+
+Jeśli `astrololo-state` **nie ma na liście**, mimo że `sharing.nfs.query` go
+pokazuje — usługa nie przeładowała eksportów:
+
+```bash
+midclt call service.restart nfs
+sudo exportfs -v | grep astrololo-state
+```
+
+---
+
 ## Krok 2 — sprawdź z węzła, ZANIM wdrożysz
 
 To jest ten test, którego zabrakło za pierwszym razem:
@@ -94,8 +164,18 @@ ssh 192.168.1.73 'sudo mount -t nfs 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo-state /mnt
   && sudo rm /mnt/test/proba; sudo umount /mnt/test'
 ```
 
-Musi wypisać **`ZAPIS DZIAŁA`**. Jeśli zamiast tego widzisz `Permission denied` —
+Musi wypisać **`ZAPIS DZIAŁA`**.
-wróć do praw katalogu i `mapall_user` w kroku 1.
+
+| co widzisz | co to znaczy |
+|---|---|
+| `Permission denied` przy `touch` | montowanie działa, brakuje praw — wróć do właściciela katalogu i `mapall_user` |
+| `access denied by server while mounting` | serwer nie wpuszcza w ogóle: sprawdź `exportfs -v` (czy eksport istnieje i przeładowany), `enabled: true` w udziale oraz czy adres węzła jest na liście `hosts` |
+| `No such file or directory` | katalog `/mnt/Tank1/astrololo-state` nie istnieje na NAS-ie |
+| montuje się tylko z `-o vers=3` | negocjacja wersji: dopisz `mountOptions` w manifeście albo włącz NFSv4 w `midclt call nfs.config` |
+
+Adresy węzłów sprawdzisz przez `kubectl get nodes -o wide` — jeśli któryś się
+zmienił od czasu DAN-25, lista `hosts` jest nieaktualna i to wystarczy, żeby
+serwer odmówił.
 
 ---
 
@@ -117,6 +197,70 @@ Oczekiwane: plik `accounts.json`.
 
 ---
 
+## Jeśli mimo wszystko `Permission denied`
+
+Trzy komendy, w tej kolejności:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- sh -c 'id; ls -ld /app/state; touch /app/state/proba && echo ZAPIS-OK || echo ZAPIS-NIE'
+```
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query '[["path","=","/mnt/Tank1/astrololo-state"]]' \
+  | python3 -c "import sys,json;[print('ro:', s['ro'], '| mapall:', s.get('mapall_user'), '| hosts:', s['hosts']) for s in json.load(sys.stdin)]"
+```
+
+```bash
+sudo ls -ld /mnt/Tank1/astrololo-state
+```
+
+Zestaw, który DZIAŁA: kontener jako `uid=0(root)`, udział z `ro: false`
+i `mapall: root`, katalog `drwxrwx--- root root`.
+
+### ⚠️ Po zmianie eksportu `rollout restart` NIE WYSTARCZA
+
+To kosztowało najwięcej czasu przy pierwszym wdrożeniu, więc zapisane wprost.
+
+**Objaw:** eksport poprawiony, `service.restart nfs` wykonany, pod zrestartowany —
+a zapis z poda nadal odbija się o `Permission denied`. Przy czym **ręczne
+zamontowanie tego samego eksportu z tego samego węzła działa** i pozwala pisać.
+
+**Co z tym zrobić:** doprowadzić do stanu, w którym ŻADEN pod nie trzyma tego
+montowania.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo scale deploy/presentation --replicas=0
+kubectl -n astrololo wait --for=delete pod -l app=presentation --timeout=90s
+kubectl -n astrololo scale deploy/presentation --replicas=1
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation
+```
+
+`rollout restart` tego nie osiąga, bo stary i nowy pod na chwilę WSPÓŁISTNIEJĄ —
+w logu widać `1 old replicas are pending termination`. Montowanie ani na moment
+nie zostaje bez użytkownika. (W ArgoCD ten sam skutek daje `force delete` poda.)
+
+**Dlaczego (hipoteza, nie potwierdzona u źródła):** jądro współdzieli strukturę
+montowania NFS między montowania tego samego eksportu na węźle, razem z cache
+odpowiedzi ACCESS. Nowy pod podpina się do żywego montowania i dziedziczy
+odpowiedź sprzed zmiany eksportu.
+
+**Test, który rozstrzyga, czy winny jest serwer czy klient** — montaż ręczny
+z węzła, z pominięciem Kubernetesa:
+
+```bash
+ssh <węzeł> 'sudo mkdir -p /mnt/t && sudo mount -t nfs 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo-state /mnt/t \
+  && sudo touch /mnt/t/proba && echo SERWER-OK || echo SERWER-NIE; sudo umount /mnt/t'
+```
+
+`SERWER-OK` przy jednoczesnym `Permission denied` w podzie znaczy, że konfiguracja
+NAS-a jest dobra i **nie ma czego na nim poprawiać** — problem jest po stronie
+klienta.
+
+Osobno pamiętaj: sama zmiana konfiguracji udziału nie przeładowuje eksportów.
+Po każdej zmianie `midclt call service.restart nfs`.
+
+---
+
 ## Odkręcenie
 
 ```bash