feat(prezentacja): wolumen na konta zakładane z aplikacji (PRE-27)

Ekran „Konta" zapisuje konta do pliku, więc prezentacja potrzebuje trwałego miejsca — inaczej wszystkie konta znikałyby przy restarcie poda. subPath, NIE cały udział: prezentacja dostaje wyłącznie własny podkatalog `presentation-state` i nie widzi baz interpretacyjnych. Zamontowanie tu całego /mnt/Tank1/astrololo dałoby jej wgląd w bazy i obeszłoby bokiem zamknięcie dostępu z DAN-25. Konto administracyjne zostaje w APP_USER/APP_PASSWORD z sekretu — celowo poza plikiem, żeby nie dało się go skasować ani ograniczyć z aplikacji. Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
2026-08-06 21:45:24 +02:00
4 changed files with 9 additions and 308 deletions
@@ -1,279 +0,0 @@
 # Udział na stan prezentacji — `astrololo-state`
 Potrzebny do kont zakładanych z ekranu „Konta" (PRE-27). **Bez niego pod
 `presentation` nie wstanie.**
 ---
 ## Dlaczego osobny udział, a nie podkatalog
 Pierwsza wersja montowała `/mnt/Tank1/astrololo` z `subPath: presentation-state`
 i pod stanął w `CreateContainerConfigError`:
 ```
 failed to create subPath directory for volumeMount "state" of container "presentation"
 ```
 Przyczyna była podwójna i za każdym razem ta sama: udział z bazami jest
 wyeksportowany **`ro: true` z `root_squash`** (patrz runbook DAN-25 w repo
 aplikacji). Zatem:
 1. kubelet nie mógł utworzyć podkatalogu — bo udział jest tylko do odczytu,
 2. a gdyby nawet mógł, aplikacja i tak nie zapisałaby tam pliku kont.
 **Osobny udział rozwiązuje to bez ruszania DAN-25.** Udział z bazami zostaje tylko
 do odczytu; konta dostają własne, małe miejsce. Przy okazji znika `subPath`, czyli
 znika potrzeba, żeby kubelet cokolwiek zakładał — katalog istnieje, bo jest
 korzeniem udziału.
 ---
 ## Krok 1 — dataset i udział na TrueNAS
 Po SSH na NAS (192.168.1.34). Konwencja jak w DAN-25: **nie edytujemy
 `/etc/exports` ręcznie**, tylko przez `midclt`.
 ```bash
 # dataset
 sudo zfs create Tank1/astrololo-state
 ```
 Jeśli `Tank1` nie jest pulą ZFS albo wolisz zwykły katalog:
 ```bash
 sudo mkdir -p /mnt/Tank1/astrololo-state
 ```
 ### Właściciel i prawa — TU JEST NAJCZĘSTSZY BŁĄD
 Kontenery aplikacji działają **jako root** (`uid=0`), a NFS domyślnie stosuje
 **`root_squash`**: root z klienta NIE jest rootem na udziale — ląduje jako
 `nobody`. Świeży dataset ma prawa `drwxrwx--- root root`, czyli **nic dla
 „innych"** — i dlatego zapis odbija się o `Permission denied`, mimo że `ls`
 w podzie pokazuje `root root`.
 To myli, bo `ls` pokazuje właściciela KATALOGU, a nie to, kim jest dla serwera
 proces, który próbuje pisać.
 Do wyboru dwa rozwiązania. Oba trzeba ustawić **przy eksporcie** (niżej), tu
 tylko przygotowujemy katalog.
 **A. Prościej — bez zakładania użytkownika.** Katalog zostaje `root:root 770`,
 a przy eksporcie ustawiamy `mapall_user: "root"`. To wyłącza squash **dla tego
 jednego udziału**. Zasięg jest wąski: eksportowany jest wyłącznie ten katalog,
 montują go tylko trzy węzły k8s, leży w nim jeden plik. Nic nie trzeba robić —
 świeży dataset ma już właściwe prawa.
 **B. Czyściej — dedykowany użytkownik.** Zakładasz w UI TrueNAS
 nieuprzywilejowanego użytkownika (np. `astrololo`), a potem:
 ```bash
 sudo chown -R astrololo:astrololo /mnt/Tank1/astrololo-state
 sudo chmod 770 /mnt/Tank1/astrololo-state
 ```
 i przy eksporcie podstawiasz go w `mapall_user`. Efekt ten sam, bez oddawania
 roota — kosztem jednego użytkownika więcej do pamiętania.
 > Istniejących użytkowników sprawdzisz przez:
 > `midclt call user.query | python3 -c "import sys,json;[print(u['uid'], u['username']) for u in json.load(sys.stdin)]"`
 > **Czego NIE robić:** `chmod 777`. Zadziała, ale uczyni katalog zapisywalnym dla
 > każdego lokalnego użytkownika NAS-a — a leżą tam hashe haseł, więc jest to plik
 > wrażliwszy niż same bazy Excela.
 ### Eksport NFS
 > **Najpierw sprawdź, czy udziału już nie ma.** `sharing.nfs.create` odmawia
 > z komunikatem `Export conflict`, jeśli ten sam katalog jest już eksportowany —
 > wtedy trzeba go **zaktualizować**, nie tworzyć.
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.query '[["path","=","/mnt/Tank1/astrololo-state"]]' \
  | python3 -m json.tool
 ```
 **Pusta lista `[]`** — udziału nie ma, twórz:
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.create '{
  "path": "/mnt/Tank1/astrololo-state",
  "comment": "astrololo — stan prezentacji (konta PRE-27)",
  "hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81"],
  "enabled": true,
  "ro": false,
  "mapall_user": "root",
  "mapall_group": "root"
 }'
 ```
 **Coś zwróciło** — weź `id` z wyniku i zaktualizuj (podstaw `<ID>`):
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.update <ID> '{
  "hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81"],
  "enabled": true,
  "ro": false,
  "mapall_user": "root",
  "mapall_group": "root"
 }'
 ```
 > Wybrałeś wariant B? Podstaw swojego użytkownika zamiast `root` w obu polach.
 | ustawienie | po co |
 |---|---|
 | `hosts` zawężone | te same trzy węzły k8s co w DAN-25 — nikt inny nie zamontuje |
 | `ro: false` | **musi być zapisywalny**, inaczej konta się nie zapiszą |
 | `mapall_user` | cały ruch z tych hostów pisze jako JEDEN użytkownik, niezależnie od UID w kontenerze — bez tego `root_squash` zamienia roota z poda na `nobody`, który nie ma praw do katalogu |
 > Podstaw swoje adresy węzłów, jeśli się zmieniły. Aktualne:
 > `kubectl get nodes -o wide`
 ---
 ### Sprawdź, co serwer FAKTYCZNIE eksportuje
 Konfiguracja udziału i stan eksportu to **dwie różne rzeczy**: zapisana
 konfiguracja nie znaczy, że usługa ją przeładowała. To jest prawda:
 ```bash
 sudo exportfs -v | grep -A1 astrololo
 ```
 Muszą być **dwa** wpisy: `/mnt/Tank1/astrololo` (z `ro`) oraz
 `/mnt/Tank1/astrololo-state` (z `rw`), oba z listą trzech węzłów.
 Jeśli `astrololo-state` **nie ma na liście**, mimo że `sharing.nfs.query` go
 pokazuje — usługa nie przeładowała eksportów:
 ```bash
 midclt call service.restart nfs
 sudo exportfs -v | grep astrololo-state
 ```
 ---
 ## Krok 2 — sprawdź z węzła, ZANIM wdrożysz
 To jest ten test, którego zabrakło za pierwszym razem:
 ```bash
 ssh 192.168.1.73 'sudo mount -t nfs 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo-state /mnt/test \
  && sudo touch /mnt/test/proba && echo "ZAPIS DZIAŁA" \
  && sudo rm /mnt/test/proba; sudo umount /mnt/test'
 ```
 Musi wypisać **`ZAPIS DZIAŁA`**.
 | co widzisz | co to znaczy |
 |---|---|
 | `Permission denied` przy `touch` | montowanie działa, brakuje praw — wróć do właściciela katalogu i `mapall_user` |
 | `access denied by server while mounting` | serwer nie wpuszcza w ogóle: sprawdź `exportfs -v` (czy eksport istnieje i przeładowany), `enabled: true` w udziale oraz czy adres węzła jest na liście `hosts` |
 | `No such file or directory` | katalog `/mnt/Tank1/astrololo-state` nie istnieje na NAS-ie |
 | montuje się tylko z `-o vers=3` | negocjacja wersji: dopisz `mountOptions` w manifeście albo włącz NFSv4 w `midclt call nfs.config` |
 Adresy węzłów sprawdzisz przez `kubectl get nodes -o wide` — jeśli któryś się
 zmienił od czasu DAN-25, lista `hosts` jest nieaktualna i to wystarczy, żeby
 serwer odmówił.
 ---
 ## Krok 3 — wdróż i sprawdź
 ```bash
 kubectl apply -k astrololo
 kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation
 ```
 Sprawdź, że aplikacja faktycznie umie tam zapisać — załóż konto testowe
 na ekranie „Konta", a potem:
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- ls -l /app/state/
 ```
 Oczekiwane: plik `accounts.json`.
 ---
 ## Jeśli mimo wszystko `Permission denied`
 Trzy komendy, w tej kolejności:
 ```bash
 kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- sh -c 'id; ls -ld /app/state; touch /app/state/proba && echo ZAPIS-OK || echo ZAPIS-NIE'
 ```
 ```bash
 midclt call sharing.nfs.query '[["path","=","/mnt/Tank1/astrololo-state"]]' \
  | python3 -c "import sys,json;[print('ro:', s['ro'], '| mapall:', s.get('mapall_user'), '| hosts:', s['hosts']) for s in json.load(sys.stdin)]"
 ```
 ```bash
 sudo ls -ld /mnt/Tank1/astrololo-state
 ```
 Zestaw, który DZIAŁA: kontener jako `uid=0(root)`, udział z `ro: false`
 i `mapall: root`, katalog `drwxrwx--- root root`.
 ### ⚠️ Po zmianie eksportu `rollout restart` NIE WYSTARCZA
 To kosztowało najwięcej czasu przy pierwszym wdrożeniu, więc zapisane wprost.
 **Objaw:** eksport poprawiony, `service.restart nfs` wykonany, pod zrestartowany —
 a zapis z poda nadal odbija się o `Permission denied`. Przy czym **ręczne
 zamontowanie tego samego eksportu z tego samego węzła działa** i pozwala pisać.
 **Co z tym zrobić:** doprowadzić do stanu, w którym ŻADEN pod nie trzyma tego
 montowania.
 ```bash
 kubectl -n astrololo scale deploy/presentation --replicas=0
 kubectl -n astrololo wait --for=delete pod -l app=presentation --timeout=90s
 kubectl -n astrololo scale deploy/presentation --replicas=1
 kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation
 ```
 `rollout restart` tego nie osiąga, bo stary i nowy pod na chwilę WSPÓŁISTNIEJĄ —
 w logu widać `1 old replicas are pending termination`. Montowanie ani na moment
 nie zostaje bez użytkownika. (W ArgoCD ten sam skutek daje `force delete` poda.)
 **Dlaczego (hipoteza, nie potwierdzona u źródła):** jądro współdzieli strukturę
 montowania NFS między montowania tego samego eksportu na węźle, razem z cache
 odpowiedzi ACCESS. Nowy pod podpina się do żywego montowania i dziedziczy
 odpowiedź sprzed zmiany eksportu.
 **Test, który rozstrzyga, czy winny jest serwer czy klient** — montaż ręczny
 z węzła, z pominięciem Kubernetesa:
 ```bash
 ssh <węzeł> 'sudo mkdir -p /mnt/t && sudo mount -t nfs 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo-state /mnt/t \
  && sudo touch /mnt/t/proba && echo SERWER-OK || echo SERWER-NIE; sudo umount /mnt/t'
 ```
 `SERWER-OK` przy jednoczesnym `Permission denied` w podzie znaczy, że konfiguracja
 NAS-a jest dobra i **nie ma czego na nim poprawiać** — problem jest po stronie
 klienta.
 Osobno pamiętaj: sama zmiana konfiguracji udziału nie przeładowuje eksportów.
 Po każdej zmianie `midclt call service.restart nfs`.
 ---
 ## Odkręcenie
 ```bash
 # ID udziału
 midclt call sharing.nfs.query | python3 -c "import sys,json;[print(s['id'], s.get('path')) for s in json.load(sys.stdin)]"
 midclt call sharing.nfs.delete <ID>
 ```
 ---
 ## Uwaga na przyszłość: DAN-27 uderzy w tę samą ścianę
 Zarządzanie plikami baz (wgrywanie, archiwizacja, kasowanie) wymaga zapisu do
 **udziału z bazami** — a ten jest `ro: true`. Ten runbook tego **nie rozwiązuje**
 i celowo nie rusza DAN-25: to osobna decyzja, bo oznacza rezygnację z gwarancji,
 że baz nie da się zmienić przez NFS. Patrz PR `feat/pliki-zapis`.
@@ -23,16 +23,6 @@ Ten plik **celowo nie jest w `kustomization.yaml`**: resource stoi w ns `argocd`
 (poza namespace docelowym aplikacji), a to konfiguracja kontrolera, który wdraża tę
 aplikację — nakładamy go ręcznie, w repo trzymamy dla odtwarzalności i historii.
 ## ⚠️ Udział `astrololo-state` — wymagany przez konta (PRE-27)
 Pod `presentation` **nie wstanie bez niego** (`CreateContainerConfigError:
 failed to create subPath directory`). Osobny runbook:
 **[README-stan-prezentacji.md](README-stan-prezentacji.md)**.
 Krótko: udział z bazami jest wyeksportowany `ro` (DAN-25), więc konta nie mogą tam
 mieszkać — dostają własny, mały udział `/mnt/Tank1/astrololo-state`, zapisywalny,
 zawężony do tych samych węzłów.
 ## ⚠️ Sekret `astrololo-auth` — utwórz PRZED wdrożeniem
 Aplikacja wystawia treść **oryginalnych baz interpretacyjnych**, dlatego wymaga
@@ -10,10 +10,10 @@ resources:
  - ingress.yaml # wejście po https + przekierowanie z http
 images:
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-data
-    newTag: baf4e0e3
+    newTag: 70c83cfc
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-logic
-    newTag: baf4e0e3
+    newTag: 70c83cfc
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-render
-    newTag: aec3f843
+    newTag: latest
  - name: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-presentation
-    newTag: a8339659
+    newTag: 70c83cfc
@@ -66,20 +66,12 @@ spec:
            - name: ACCOUNTS_FILE
              value: "/app/state/accounts.json"
          volumeMounts:
-            # OSOBNY UDZIAŁ, nie podkatalog udziału z bazami. Pierwsza wersja
+            # subPath, NIE cały udział: prezentacja dostaje wyłącznie własny
-            # montowała /mnt/Tank1/astrololo z subPath — i nie wstała:
+            # podkatalog i nie widzi baz interpretacyjnych. Zamontowanie tu całego
-            # „failed to create subPath directory”. Powód był podwójny i oba razy
+            # /mnt/Tank1/astrololo obeszłoby bokiem zamknięcie dostępu z DAN-25.
            # ten sam brak: udział z bazami jest wyeksportowany `ro: true`
            # z `root_squash` (DAN-25), więc (1) kubelet nie mógł utworzyć
            # podkatalogu, a (2) gdyby nawet mógł, aplikacja i tak nie zapisałaby
            # tam pliku kont.
            #
            # Osobny udział rozwiązuje to bez naruszania DAN-25: udział z bazami
            # ZOSTAJE tylko do odczytu, a konta mają własne, małe miejsce.
            # Przy okazji znika subPath, czyli znika potrzeba, żeby kubelet
            # cokolwiek zakładał — katalog istnieje, bo jest korzeniem udziału.
            - name: state
              mountPath: /app/state
              subPath: presentation-state
          resources:
            requests: { cpu: "100m", memory: "128Mi" }
            limits:   { cpu: "300m", memory: "256Mi" }
@@ -87,9 +79,7 @@ spec:
        - name: state
          nfs:
            server: 192.168.1.34
-            # Udział WYŁĄCZNIE na stan prezentacji (konta z PRE-27). Wymaga
+            path: /mnt/Tank1/astrololo
            # utworzenia na TrueNAS — patrz README-stan-prezentacji.md.
            path: /mnt/Tank1/astrololo-state
 ---
 apiVersion: v1
 kind: Service