Jedno wspólne hasło nie mówiło, KTO sięgał do baz, a odebranie dostępu jednej osobie wymagało zmiany hasła wszystkim. Przy bazach o realnej wartości handlowej to za mało. KONTA IMIENNE: `APP_USERS='alicja:scrypt$…,bartek:scrypt$…'`. Hash liczy scrypt ze STDLIB — zero nowych zależności; hasła nie ma w konfiguracji jawnie. Zakładanie konta: scripts/make_user.py (hasło interaktywnie, nie w historii powłoki). Odebranie dostępu = usunięcie wpisu, reszta nie zmienia haseł. Gdy APP_USERS jest ustawione, wspólne APP_PASSWORD PRZESTAJE działać (ostrzeżenie przy starcie) — działające obok kont byłoby tylnym wejściem bez śladu w dzienniku. Dopóki APP_USERS nie jest ustawione, stary tryb działa jak dotąd (zgodność wstecz). DZIENNIK AUDYTOWY: każde żądanie zostawia wpis „kto, skąd, co, status, ILE rekordów, ile ms". Liczba rekordów jest tu sednem — pojedyncze zapytanie wygląda niewinnie, suma pokazuje powolne wypompowywanie bazy przez osobę uprawnioną. Liczona dla wyszukiwarki sygnifikatorów, raportu i eksportu do Excela (ten wynosi najwięcej naraz). W logach NIE MA treści — ani rekordów, ani promptów. Dwa realne błędy złapane po drodze: - `secrets.compare_digest` rzuca TypeError na znakach spoza ASCII, więc hasło z polskimi literami wywracało logowanie błędem 500 zamiast odmowy (błąd ZASTANY, sprzed tej zmiany) — porównujemy teraz bajty; - dziennik był PUSTY na żywym serwerze: domyślna konfiguracja uvicorna nie obsługuje naszych loggerów. Niewidoczny dziennik jest gorszy niż jego brak, więc audyt dostał własny handler na stdout. Oba przypadki mają testy regresji. Instrukcja wdrożeniowa: docs/konta-i-audyt.md. Testy: +15. Prezentacja 243. Co-Authored-By: Claude Opus 4.8 <noreply@anthropic.com>
astrololo
Aplikacja w modelu trójwarstwowym, w pełni modułowa: trzy niezależne usługi, każda komunikuje się wyłącznie z sąsiadem (nigdy „przez głowę”).
┌──────────────────────┐ formularz (w dół) ┌──────────────────────┐ zapytanie (w dół) ┌──────────────────────┐
│ PREZENTACJA (:8000) │ ───────────────────▶ │ LOGICZNA (:8001) │ ───────────────────▶ │ BAZODANOWA (:8002) │
│ strona WWW + form │ ◀─────────────────── │ reguły biznesowe │ ◀─────────────────── │ wyszukiwanie danych │
└──────────────────────┘ wyniki (w górę) └──────────────────────┘ dane (w górę) └──────────────────────┘
HTML/UI pośrednik + logika Excel(+cache) ▸ SQL
Każda warstwa to osobny katalog, osobny requirements.txt, osobny Dockerfile
i osobne README. Komunikacja przez HTTP/JSON. Warstwa zna tylko adres warstwy
bezpośrednio pod nią — nic o jej wnętrzu.
| Warstwa | Katalog | Zna w dół | Zadanie |
|---|---|---|---|
| Prezentacji | services/presentation |
LOGIC_URL |
serwuje stronę, przekazuje formularz, renderuje wyniki |
| Logiczna | services/logic |
DATA_URL |
reguły biznesowe, tłumaczenie zapytań, opracowanie wyników |
| Bazodanowa | services/data |
pliki Excela / SQL | tylko wyszukiwanie danych i podanie ich w górę |
Szybki start (Docker)
make sample # przykładowe pliki .xlsx do warstwy bazodanowej
make up # zbuduj i uruchom 3 warstwy
# otwórz http://localhost:8000
Szybki start (lokalnie, bez Dockera — zalecane)
python -m venv .env && source .env/bin/activate # venv (jednorazowo)
make install # zależności WSZYSTKICH warstw
make sample # opcjonalnie: dane przykładowe
Potem w 3 osobnych terminalach (w każdym source .env/bin/activate):
make dev-data # terminal 1 -> :8002
make dev-logic # terminal 2 -> :8001
make dev-presentation # terminal 3 -> :8000 -> http://localhost:8000
make installinstaluje zależności wszystkich trzech warstw do aktywnego venv. Testy silnika:make test. Wyczyszczenie cache:make clean-cache.
Modułowość — dowód
- Wymień prezentację (np. na SPA/React) → reszta bez zmian, kontrakt
/api/querystały. - Wymień bazę (Excel → SQL) → prezentacja i logika bez zmian (patrz niżej).
- Każdą warstwę da się uruchomić, testować i wdrażać osobno.
Wydajność warstwy Excela — cache 4-poziomowy
Dziś dane to setki dużych .xlsx, przeszukiwanych po wykrytym nagłówku i
układzie kolumn. To kosztowne, więc warstwa bazodanowa ma cache (szczegóły:
services/data/README.md):
- Schemat (L1, SQLite) — wykryty nagłówek + mapowanie kolumn zapisane raz na wersję pliku.
- Dane (L2, Parquet) — znormalizowany arkusz; kolejne odczyty 10–100× szybsze niż
.xlsx. - Zapytania (L3, in-memory TTL/LRU) — powtarzalne wyszukiwania natychmiast (łatwo podmienić na Redis).
- Odwrócony indeks (L4, SQLite) —
wartość → plik; otwieramy tylko trafione pliki zamiast skanu setek.
Unieważnianie automatyczne: klucz cache = odcisk pliku (mtime+rozmiar,
opcjonalnie sha256). Zmiana pliku → przebudowa tylko jego wpisów.
Droga na przyszłość — migracja do SQL
Warstwa bazodanowa ukrywa źródło za interfejsem DataProvider (wzorzec
Repository). Migracja:
make migrate # ETL: tym samym loaderem Excel -> tabela 'records' + indeksy
export DATA_PROVIDER=sql # przełącz całą warstwę
SqlDataProvider realizuje ten sam kontrakt /search, więc warstwa logiczna i
prezentacji nie zmieniają ani jednej linii. Odwrócony indeks z L4 (SQLite) jest
już pomostem — rozbudowa o wszystkie kolumny = docelowa baza.