Files
deploy/astrololo/README-postgres.md
T
gitea e6050a14c4 feat(astrololo): Postgres jako lustro baz w SQL + runbook (DAN-28)
Manifest, wpięcie w kustomization i runbook krok po kroku.

DECYZJE ZAPISANE W MANIFEŚCIE, ŻEBY NIE TRZEBA ICH BYŁO ODTWARZAĆ Z GŁOWY:

local-path, NIE NFS. Postgres zakłada semantykę blokad i fsync, której NFS nie
gwarantuje — to klasyczne źródło uszkodzenia bazy przy nagłym restarcie. Ceną
jest przywiązanie do węzła; przy luście odtwarzalnym z Excela to akceptowalne.

strategy: Recreate. Wolumen jest ReadWriteOnce, a dwa procesy Postgresa na jednym
katalogu danych to uszkodzona baza — rolling próbowałby wstać z nowym podem,
zanim stary zejdzie.

PGDATA w PODKATALOGU wolumenu: katalog główny potrafi zawierać wpisy systemu
plików, a initdb odmawia pracy w niepustym katalogu.

Wersja PRZYPIĘTA i poza image-updaterem: podbicie majora wymaga migracji katalogu
danych, więc nie może się zdarzyć samo, w nocy, przy okazji builda aplikacji.

C.UTF-8 zamiast pl_PL.UTF-8: dopasowanie tekstu robimy przez unaccent i pg_trgm,
nie przez collation, a pl_PL wymagałby obrazu z wygenerowanymi lokalizacjami.

DATA_PROVIDER zostaje na `excel`. Postgres można wdrożyć i obejrzeć BEZ ryzyka
dla działającego wyszukiwania; przełączenie to osobna, późniejsza decyzja.

SPRAWDZONE PRZED ODDANIEM: `kubectl kustomize astrololo` składa komplet 21
zasobów bez błędu, YAML parsuje się poprawnie, audyt odwołań potwierdza, że
jedynym brakującym sekretem jest astrololo-postgres (oba klucze), a DSN
postgresql+psycopg:// jest rozpoznawany przez SQLAlchemy z psycopg 3.

NIE SPRAWDZONE: skrypt inicjalizujący nie biegł przeciwko prawdziwemu Postgresowi
— na maszynie, na której to powstawało, nie ma Dockera. Zapisane wprost
w runbooku; krok 4 jest tam prawdziwym testem.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
2026-08-09 12:03:53 +02:00

285 lines
11 KiB
Markdown

# Postgres — lustro baz w SQL (DAN-28)
Runbook krok po kroku. Zakłada, że nie pamiętasz nic z rozmowy, w której to
powstało.
---
## Co to jest — i czego to NIE jest
Postgres trzyma **lustro** plików Excela, żeby wyszukiwanie było szybsze i mądrzejsze.
> **ŹRÓDŁEM PRAWDY SĄ PLIKI EXCELA NA NFS.** Utrata tej bazy **nie jest utratą
> danych** — odbudowuje się z plików. Dlatego kopie zapasowe Postgresa są tu
> **opcjonalne**, a wolumen stoi na `local-path` zamiast na NFS.
Po co w ogóle Postgres, skoro danych jest mało (~54 tys. wierszy)? Nie dla skali —
przy takim rozmiarze SQLite bywa szybszy. Dla **wyszukiwania w polskim,
nieznormalizowanym tekście**: `pg_trgm` (dopasowanie mimo literówek) i `unaccent`
(ogonki) nie mają w SQLite taniego zamiennika.
---
## Część 1 — co zrobiłem za Ciebie (w repo)
Nic z tego nie wymaga Twojej ręki, ale wiedz, co jest gdzie:
| plik | co w nim jest |
|---|---|
| `astrololo/postgres.yaml` | PVC (5 Gi, `local-path`), ConfigMap z SQL-em inicjalizującym, Deployment (`Recreate`), Service `ClusterIP` |
| `astrololo/kustomization.yaml` | `postgres.yaml` dopisany **przed** `data.yaml` |
| `astrololo/data.yaml` | `SQL_URL` z sekretu; `DATA_PROVIDER` **zostaje `excel`** |
| repo aplikacji: `services/data/requirements.txt` | sterownik `psycopg[binary]` |
Decyzje, które w tych plikach zapadły — żeby nie trzeba było ich odtwarzać z głowy:
* **`local-path`, nie NFS.** Postgres zakłada semantykę blokad i `fsync`, której NFS
nie gwarantuje — to klasyczne źródło uszkodzenia bazy przy nagłym restarcie.
Ceną jest przywiązanie do węzła; przy luście odtwarzalnym z Excela to nie boli.
* **`strategy: Recreate`.** Wolumen jest `ReadWriteOnce`, a dwa procesy Postgresa
na jednym katalogu danych to uszkodzona baza. Rolling próbowałby wstać z nowym
podem, zanim stary zejdzie.
* **`PGDATA` w podkatalogu** (`…/data/pgdata`). Katalog główny wolumenu potrafi
zawierać wpisy systemu plików, a `initdb` odmawia pracy w niepustym katalogu.
* **Wersja przypięta (`postgres:17`) i POZA image-updaterem.** Podbicie majora
wymaga migracji katalogu danych — nie może się zdarzyć samo, w nocy, przy okazji
builda aplikacji.
* **`DATA_PROVIDER` zostaje na `excel`.** Postgres można wdrożyć i obejrzeć **bez
żadnego ryzyka** dla działającego wyszukiwania. Przełączenie na `sql` to osobna,
późniejsza decyzja — po wdrożeniu lustra.
---
## Część 2 — co musisz zrobić Ty
### Krok 0. Sprawdź, że klaster ma `local-path`
```bash
kubectl get storageclass
```
Oczekiwany wynik: linia z `local-path` i dopiskiem `(default)`. W k3s jest
domyślnie. **Jeśli jej nie ma — zatrzymaj się tutaj** i daj znać; bez niej PVC
zawiśnie w `Pending`.
### Krok 1. Utwórz sekret `astrololo-postgres`
Ta sama konwencja co `astrololo-auth`: **sekretu nie ma w repo**, bo to repo
GitOps i cokolwiek by tu wpadło, zostałoby w historii gita na zawsze.
```bash
PGPASS="$(openssl rand -base64 24 | tr -d '/+=' | head -c 32)"
kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-postgres \
--from-literal=POSTGRES_PASSWORD="$PGPASS" \
--from-literal=SQL_URL="postgresql+psycopg://astrololo:${PGPASS}@postgres:5432/astrololo"
unset PGPASS
```
Hasła **nie musisz nigdzie zapisywać ani nigdy oglądać** — używają go tylko usługi
między sobą. Gdybyś kiedyś go potrzebował:
```bash
kubectl -n astrololo get secret astrololo-postgres \
-o jsonpath='{.data.POSTGRES_PASSWORD}' | base64 -d; echo
```
> **Dlaczego dwa klucze, skoro hasło jest w obu?** `POSTGRES_PASSWORD` czyta sam
> Postgres przy inicjalizacji, `SQL_URL` czyta warstwa danych. Rozdzielone, bo to
> dwa różne formaty i dwóch różnych odbiorców — sklejanie DSN-a w manifeście
> wymagałoby wstawienia tam hasła.
### Krok 2. Wdróż
Jeśli ArgoCD pilnuje katalogu `astrololo`, wystarczy **zmergować PR** — reszta
zrobi się sama. Ręcznie:
```bash
kubectl apply -k astrololo
```
### Krok 3. Sprawdź, że wstało
```bash
kubectl -n astrololo rollout status deploy/postgres
kubectl -n astrololo get pvc postgres-data
```
Oczekiwane: `deployment "postgres" successfully rolled out` i PVC w stanie `Bound`.
### Krok 4. Sprawdź, że rozszerzenia się założyły
To jest **najważniejszy sprawdzian tego wdrożenia** — bez tych rozszerzeń cały
sens stawiania Postgresa znika.
```bash
kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- \
psql -U astrololo -d astrololo -c "\dx"
```
Na liście muszą być **`pg_trgm`** i **`unaccent`**. Sprawdź też, że działają:
```bash
kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- psql -U astrololo -d astrololo -c \
"SELECT unaccent('różdżka') AS bez_ogonkow,
similarity(unaccent('różdżka'), 'rozdzka') AS po_zdjeciu_ogonkow,
similarity('kowalski', 'kowlaski') > 0.3 AS literowka_lapana;"
```
Oczekiwane **dokładnie**:
```
bez_ogonkow | po_zdjeciu_ogonkow | literowka_lapana
-------------+--------------------+------------------
rozdzka | 1 | t
```
Pierwsza kolumna pokazuje, że `unaccent` zna polskie znaki; druga, że po zdjęciu
ogonków słowa są **identyczne** (stąd równo `1`); trzecia, że `pg_trgm` łapie
przestawione litery. Jeśli druga kolumna nie jest równa `1`, rozszerzenia są, ale
reguły `unaccent` nie obsługują polskich znaków — daj znać, bo to zmienia sposób
budowania indeksów.
### Krok 5. Sprawdź, że warstwa danych ma połączenie
```bash
kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data
kubectl -n astrololo rollout status deploy/data
kubectl -n astrololo logs deploy/data --tail=30 | grep -i -E "sql|postgres|error" || echo "brak wzmianek — OK"
```
Na tym etapie warstwa danych **nadal czyta Excela** (`DATA_PROVIDER=excel`).
Postgres tylko stoi i czeka. Aplikacja ma działać dokładnie jak przedtem —
i to jest oczekiwany wynik tego wdrożenia.
---
## Część 3 — obsługa na co dzień
### Zajrzeć do bazy
```bash
kubectl -n astrololo exec -it deploy/postgres -- psql -U astrololo -d astrololo
```
Przydatne w środku: `\dt mirror.*` (tabele lustra), `\dx` (rozszerzenia),
`\l` (bazy), `\q` (wyjście).
### Podłączyć narzędzie graficzne z laptopa
Baza **celowo nie jest wystawiona poza klaster**. Na czas jednej sesji:
```bash
kubectl -n astrololo port-forward deploy/postgres 5432:5432
```
i łączysz się na `localhost:5432`, użytkownik `astrololo`, baza `astrololo`,
hasło jak w kroku 1. Po zamknięciu terminala tunel znika.
### Dodanie rozszerzenia do ISTNIEJĄCEJ bazy
> ⚠️ **Pułapka.** Skrypty z `/docker-entrypoint-initdb.d/` uruchamiają się
> **wyłącznie przy pierwszej inicjalizacji**, na pustym katalogu danych. Dopisanie
> rozszerzenia do ConfigMapy **nie zrobi nic**, jeśli baza już istnieje.
```bash
kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- \
psql -U astrololo -d astrololo -c "CREATE EXTENSION IF NOT EXISTS nazwa;"
```
### Kopia zapasowa (opcjonalna — patrz nagłówek)
```bash
kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- \
pg_dump -U astrololo -d astrololo -Fc > astrololo-$(date +%F).dump
```
Odtworzenie:
```bash
kubectl -n astrololo exec -i deploy/postgres -- \
pg_restore -U astrololo -d astrololo --clean --if-exists < astrololo-2026-08-06.dump
```
### Wyczyścić lustro i wczytać od nowa
```bash
kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- psql -U astrololo -d astrololo -c \
"DROP SCHEMA mirror CASCADE; CREATE SCHEMA mirror;"
```
Po tym warstwa danych odbuduje lustro z plików Excela (gdy lustro będzie już
zaimplementowane — dziś ta komenda tylko czyści pusty schemat).
### Podbicie wersji Postgresa
**Nie robi się tego przez zmianę tagu w manifeście.** Major wymaga migracji
katalogu danych. Ponieważ to lustro:
1. `kubectl -n astrololo scale deploy/data --replicas=0`
2. skasuj Deployment i **PVC** (`kubectl -n astrololo delete deploy/postgres pvc/postgres-data`)
3. zmień tag obrazu w `postgres.yaml`, wdróż ponownie
4. `kubectl -n astrololo scale deploy/data --replicas=1` — lustro odbuduje się z Excela
To jest właśnie ta sytuacja, w której „lustro, nie źródło prawdy" oszczędza dzień
pracy.
---
## Co zostało sprawdzone przed oddaniem, a co nie
**Sprawdzone:** `kubectl kustomize astrololo` składa komplet 21 zasobów bez błędu;
YAML wszystkich manifestów parsuje się poprawnie; audyt odwołań do sekretów
potwierdza, że jedyne brakujące to `astrololo-postgres` (oba klucze); DSN
`postgresql+psycopg://…` jest poprawnie rozpoznawany przez SQLAlchemy 2.0
z zainstalowanym `psycopg` 3.
**NIE sprawdzone, bo nie było na czym:** skrypt inicjalizujący nie został
uruchomiony przeciwko prawdziwemu Postgresowi (na maszynie, na której to
powstawało, nie ma Dockera). Składnia jest prosta i przejrzana, ale **krok 4 jest
tu prawdziwym testem** — jeśli coś ma nie zadziałać, to właśnie tam.
---
## Część 4 — typowe problemy
| objaw | przyczyna | co zrobić |
|---|---|---|
| PVC wisi w `Pending` | brak `local-path` albo brak miejsca na węźle | `kubectl get storageclass`, `kubectl describe pvc postgres-data` |
| pod w `CrashLoopBackOff`, w logach `directory not empty` | `PGDATA` wskazuje katalog główny wolumenu | sprawdź, czy `PGDATA` to `…/data/pgdata` (jest w manifeście) |
| pod nie startuje, `secret not found` | nie wykonany krok 1 | utwórz sekret i `kubectl -n astrololo rollout restart deploy/postgres` |
| `\dx` nie pokazuje `pg_trgm` | baza założona przed dodaniem ConfigMapy | patrz „Dodanie rozszerzenia do istniejącej bazy" |
| warstwa danych: `ModuleNotFoundError: psycopg` | obraz zbudowany przed dodaniem sterownika | poczekaj na build z CI albo `kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data` po nowym obrazie |
| `password authentication failed` | `SQL_URL` w sekrecie nie zgadza się z `POSTGRES_PASSWORD` | odtwórz sekret krokiem 1 (oba klucze naraz) i zrestartuj **oba** deploymenty |
Gdy nic nie pasuje — pierwsze dwie komendy do wklejenia:
```bash
kubectl -n astrololo describe pod -l app=postgres | tail -30
kubectl -n astrololo logs deploy/postgres --tail=50
```
---
## Część 5 — pełne odtworzenie ręczne, bez ArgoCD i bez repo
Gdyby trzeba było postawić to od zera na czystym klastrze:
```bash
kubectl create namespace astrololo
PGPASS="$(openssl rand -base64 24 | tr -d '/+=' | head -c 32)"
kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-postgres \
--from-literal=POSTGRES_PASSWORD="$PGPASS" \
--from-literal=SQL_URL="postgresql+psycopg://astrololo:${PGPASS}@postgres:5432/astrololo"
unset PGPASS
kubectl apply -f astrololo/postgres.yaml
kubectl -n astrololo rollout status deploy/postgres
kubectl -n astrololo exec deploy/postgres -- psql -U astrololo -d astrololo -c "\dx"
```
Reszta aplikacji wymaga jeszcze sekretów `astrololo-auth` i `astrololo-link`
patrz [README.md](README.md).