feat(domy): topocentric zgodny co do zera — wybór gałęzi liczony, nie zgadywany

Topocentric był wycofany z powodu rozjazdu przy |φ| ≈ 89,9°. Ta diagnoza była BŁĘDNA: opierała się wyłącznie na zestawie brzegowym, który próbkuje tylko wybrane szerokości. Przemiał losowy pokazał prawdziwą skalę — błędy od ~70° w górę, do 50% przypadków blisko biegunów, 6,5% całości. Nie dwa przypadki brzegowe. Przyczyną nie była jednak konstrukcja, tylko wybór gałęzi: dwa koła wielkie przecinają się w dwóch punktach antypodycznych. Kolejno zawiodły reguły „po której stronie MC", „w łuku kwadrantu", „wschodnia połowa horyzontu" i śledzenie ciągłości krokami (to ostatnie maskuje własną patologię — po korekcie do bliższej gałęzi zmierzony skok ZAWSZE wychodzi ≤ 90°, więc detektor nigdy się nie zapala). Wszystkie te reguły rozstrzygają lokalnie, a przy dużych szerokościach kolejność domów potrafi się odwrócić: przy φ = −79,55° MC wypada na 306,8°, a dom 11 na 291,4°. To jest poprawne — wyrocznia zwraca to samo. Rozwiązanie: nie wybierać w ogóle. Iloczyn wektorowy zenitu z biegunem ekliptyki jest ciągłą funkcją parametru rodziny i sam niesie właściwy zwrot; dwuznaczność wprowadza dopiero atan2. Zostajemy w wektorach, znak ustalamy raz — kotwicząc rodzinę na MC górującym. Wynik: 0,000000000° na 240 000 porównań, cała dziedzina, bez iteracji i bez zawężania szerokości. Żadna granica dziedziny nie jest tu potrzebna, więc żadnej nie udajemy — test pilnuje, że topocentric liczy się wszędzie i nie fallbackuje. Morał do frameworka: zestaw brzegowy mówi, CZY system się psuje; dopiero przemiał losowy mówi JAK BARDZO. Wniosek o skali wyciągnięty z samych brzegów był tu zaniżony o trzy rzędy wielkości. Odnotowane w tests/oracle/README.md. Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
2026-08-05 22:24:40 +02:00
parent 7266f671a4
commit aec3f84331
5 changed files with 106 additions and 45 deletions
@@ -77,6 +77,7 @@ zarówno zestaw brzegowy (2520 porównań), jak i losowy przemiał 20 000 przypa
 | regiomontanus | podział równika, koła przez punkty N/S horyzontu | 0,000000000° |
 | campanus | podział wertykału pierwszego | 0,000000000° |
 | alcabitus | podział łuków dobowych po równiku | 0,000000000° |
+| topocentric | ascendenty pod biegunami tan(P) = tan(φ)·k/3 | 0,000000000° |

 Etap 2 — systemy **łuku dobowego**, jedyne z realną granicą dziedziny:

@@ -97,13 +98,31 @@ Warstwa aplikacyjna łapie tę odmowę i podstawia Porphyry'ego z **głośnym
 komunikatem**, który idzie na ekran, w prompt do modelu i do PDF-a: po podmianie
 kosmogram wygląda bezbłędnie, więc jest to jedyny sygnał dla astrologa.

-**Topocentric (Polich–Page) jest zaimplementowany, ale NIE wypuszczony** — nie ma go
-w `houses.SYSTEMS`. Zgadza się z wyrocznią na całej dziedzinie poza otoczeniem
-bieguna: przy |φ| ≈ 89,9° i RAMC 90°/270° kolejność domów się odwraca i żadna reguła
-oparta na łuku kwadrantu nie rozstrzyga wyboru gałęzi. Konstrukcja jest tam z natury
-źle uwarunkowana — „biegun" `atan(tan(φ)·k/3)` dla φ = 89,9° wynosi już 89,7°.
-Nie zawężamy dziedziny po to, żeby testy przeszły; system dołączy, gdy będzie
-poprawny wszędzie.
+### Topocentric — i czego nauczył
+
+Topocentric był początkowo **wycofany** z powodu rozjazdu przy |φ| ≈ 89,9°.
+Ta diagnoza była **błędna**, bo opierała się wyłącznie na zestawie brzegowym,
+który próbkuje tylko wybrane szerokości. Przemiał losowy pokazał prawdziwą skalę:
+błędy zaczynały się już od ~70° i sięgały 50% przypadków blisko biegunów —
+**6,5% całości**, nie dwa przypadki brzegowe.
+
+Przyczyną nie była jednak konstrukcja, tylko wybór gałęzi. Dwa koła wielkie
+przecinają się w dwóch punktach antypodycznych i trzeba wskazać właściwy.
+Kolejno zawiodły: „po której stronie MC", „w łuku kwadrantu", „wschodnia połowa
+horyzontu" oraz śledzenie ciągłości krokami. Każda z nich rozstrzyga **lokalnie**,
+a przy dużych szerokościach kolejność domów potrafi się odwrócić — przy φ = −79,55°
+MC wypada na 306,8°, a dom 11 na 291,4°, czyli domy biegną wstecz. To jest poprawne
+i wyrocznia zwraca dokładnie to samo.
+
+Rozwiązaniem było **nie wybierać w ogóle**. Iloczyn wektorowy zenitu z biegunem
+ekliptyki jest ciągłą funkcją parametru rodziny i sam niesie właściwy zwrot;
+dwuznaczność wprowadza dopiero `atan2`. Zostając w wektorach i kotwicząc rodzinę
+raz — na MC górującym — dostajemy zgodność **co do zera na całej dziedzinie**,
+bez iteracji i bez zawężania szerokości.
+
+Morał praktyczny: zestaw brzegowy mówi, **czy** system się psuje; dopiero przemiał
+losowy mówi **jak bardzo**. Wniosek o skali wyciągnięty z samych brzegów był tu
+zaniżony o trzy rzędy wielkości.

 Większe jądro efemeryd (de441) — **odłożone, „nice to have"**: rozszerza tylko
 zakres dat, nie poprawia niczego w obecnym.
@@ -28,7 +28,7 @@ from harness import (  # noqa: E402
 # Systemy do sprawdzenia. Rośnie wraz z implementacją kolejnych (Etap 1 i 2) —
 # dopisanie nazwy tutaj wystarcza, żeby weszła do każdego builda.
 SYSTEMS = ["whole_sign", "equal", "porphyry", "vehlow", "morinus",
-           "regiomontanus", "campanus", "alcabitus", "placidus", "koch"]
+           "regiomontanus", "campanus", "alcabitus", "topocentric", "placidus", "koch"]


 def main() -> int: