feat(domy): Placidus i Koch + jawny fallback poza kołem podbiegunowym

Etap 2: dwa systemy łuku dobowego — jedyne, które mają miejsca, gdzie po prostu
NIE ISTNIEJĄ. Koch zgadza się z wyrocznią co do zera; Placidus do 1,7e-6°, przy
czym to próg zbieżności WYROCZNI, nie nasz: nasze cuspy spełniają definicję
Placidusa z dokładnością 1e-12° (osobny test, działa bez swissepha).

Placidus jako jedyny nie ma wzoru zamkniętego — cusp jest zdefiniowany warunkiem
na samego siebie („punkt, który przebył 1/3 swojego półłuku"), więc iterujemy po
punkcie stałym do 1e-11°. Brak zbieżności traktujemy jako wyjście poza dziedzinę,
nie jako wynik.

Koch okazał się natomiast ZAMKNIĘTY: jego kryterium to czas od wschodu stopnia
stojącego na MC, a półłuk tego stopnia znamy wprost z jego deklinacji. Definicja
za Astrodienst (astro.com/astrowiki/en/Koch_House_System) — nie zgadywana.

Powyżej koła podbiegunowego oba odmawiają liczenia i wyrocznia odmawia dokładnie
tych samych przypadków (5245/20 000 losowych, zero rozjazdów dziedziny). Odmowa
jest wyjątkiem, nie liczbą: cicha podmiana systemu jest niewykrywalna z wykresu.

Ustępstwo wobec rzeczywistości siedzi osobno, w cusps_detailed(): podstawia
Porphyry'ego i ZAWSZE zostawia ślad. Ten ślad idzie wszystkimi trzema wyjściami —
na ekran (ramka, nie „muted"), w prompt do modelu (inaczej napisze „Twój Placidus"
o Porphyrym) i do PDF-a, w ramce PRZED rysunkami. Astrolog z Tromsø dostaje
wynik i wie, że go dostał inaczej.

Przy okazji: nazwy systemów były zaszyte w czterech szablonach naraz. Przy trzech
systemach uchodziło to na sucho, przy dziesięciu nie — jest katalog w jednym
miejscu, a testy szablonów RENDERUJĄ je zamiast szukać tekstu w źródle, więc
łapią też literówki w Jinja.

Większe jądro efemeryd (de441): świadomie zdegradowane do „nice to have" —
rozszerza wyłącznie zakres dat, nie poprawia niczego w obecnym. Odnotowane
w domain.py przy JD_MIN/JD_MAX, żeby nie wróciło po cichu.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>

.dockerignore

@@ -0,0 +1,33 @@
+# Kontekst builda dla obrazów budowanych z KORZENIA repo (dziś: pomocniczy obraz
+# wyroczni w CI — patrz .gitea/workflows/tests.yml). Obrazy usług mają własne
+# konteksty (services/<usługa>), więc ten plik ich nie dotyczy.
+#
+# UWAGA: docker NIE czyta .gitignore. Bez tego pliku do demona poleciałby m.in.
+# lokalny wirtualenv (~344 MB) i jądra efemeryd — a runner miał już incydent
+# „no space left on device".
+
+# środowiska lokalne
+.env/
+.venv/
+venv/
+
+# cache Pythona i narzędzi
+__pycache__/
+*.pyc
+*.pyo
+.pytest_cache/
+.ruff_cache/
+.mypy_cache/
+
+# dane generowane/pobierane, odtwarzalne
+**/.ephemeris/
+**/.cache/
+
+# historia i metadane repo
+.git/
+.gitea/
+.claude/
+
+# rzeczy nieużywane w obrazach
+docs/
+*.md

.gitea/workflows/tests.yml

@@ -141,6 +141,34 @@ jobs:
           print("SMOKE OK")
           PY
 
+      # Zgodność naszych domów z wyrocznią (Swiss Ephemeris). Odpalamy WEWNĄTRZ
+      # obrazu silnika B — tylko tam jest pyswisseph — montując naszą warstwę
+      # logiczną i framework. Bez klastra i bez HTTP: to czysta funkcja.
+      # BLOKUJE build: błędny system domów jest CICHY (wykres wygląda dobrze,
+      # planety siedzą w złych domach), więc lepiej zatrzymać go przed wypuszczeniem
+      # niż wykryć po fakcie.
+      - name: Domy — zgodność z wyrocznią (brzegi + wnętrze)
+        run: |
+          # Pliki WBUDOWUJEMY w obraz, a nie montujemy przez -v. Powód ten sam,
+          # dla którego wyżej nie startujemy kontenera w tle: job Gitea Actions sam
+          # działa w kontenerze, więc `-v $PWD/...` docker rozwiązuje na HOŚCIE,
+          # gdzie tej ścieżki nie ma. Docker nie zgłasza wtedy błędu — po cichu
+          # tworzy PUSTY katalog, przez co skrypt „znika". Kontekst builda jest
+          # strumieniowany do demona, więc działa niezależnie od tego, gdzie on stoi.
+          docker build -t astrololo/oracle:ci -f - . <<'DOCKERFILE'
+          FROM astrololo/engine-swisseph:ci
+          COPY services/logic /logic
+          COPY tests/oracle /oracle
+          ENV LOGIC_PATH=/logic
+          DOCKERFILE
+          docker run --rm astrololo/oracle:ci python /oracle/run.py --mode build
+
+      # Obraz pomocniczy nie jest już potrzebny — a runner miał już incydent
+      # „no space left on device", więc sprzątamy po sobie od razu.
+      - name: Usuń obraz pomocniczy wyroczni
+        if: always()
+        run: docker rmi -f astrololo/oracle:ci 2>/dev/null || true
+
       # Sprzątanie po POPRZEDNICH przebiegach starej wersji workflow, która
       # zostawiała kontener „swe" na runnerze i blokowała nazwę. Nowa wersja
       # kontenera w tle nie tworzy, więc to tylko jednorazowe uprzątnięcie.

docs/dan25-zabezpieczenie-nfs.md

@@ -0,0 +1,195 @@
+# DAN-25 — zamknięcie dostępu do baz na NFS (TrueNAS SCALE)
+
+Bazy interpretacyjne leżą na `192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo`. Dziś udział jest
+osiągalny z całej sieci, więc **kto ma dostęp do LAN, bierze kompletne bazy
+w oryginale — z pominięciem logowania, limitów, audytu i canary**. Żadne
+zabezpieczenie w kodzie tego nie zamyka: to najkrótsza droga do wycieku.
+
+Cel: udział `astrololo` widoczny **tylko dla trzech węzłów k3s**, **tylko do
+odczytu**, z **root_squash**.
+
+## ⚠️ Zasada nadrzędna: ruszamy WYŁĄCZNIE udział astrololo
+
+Tank1 obsługuje cały homelab — Proxmox (`proxmox-NFS`), conjurera (`conjurer_swap`,
+z **zapisem**), media, LXC-e, stację roboczą. **Nie dotykamy globalnych ustawień
+usługi NFS ani innych udziałów** — inaczej wywalimy VM-y, bota i bibliotekę mediów.
+Każda komenda niżej celuje w jeden konkretny udział.
+
+Druga zasada: **w TrueNAS SCALE nie edytuje się `/etc/exports` ręcznie.** Plik
+generuje middleware i nadpisze każdą ręczną zmianę. Wszystko robimy przez `midclt`
+(albo GUI: *Shares → Unix (NFS) Shares*).
+
+## Ustalone dane
+
+| Co | Wartość |
+|---|---|
+| NAS | `192.168.1.34` (TrueNAS SCALE / Community Edition) |
+| Udział do zamknięcia | `/mnt/Tank1/astrololo` |
+| Węzły k3s (jedyni uprawnieni) | `192.168.1.73` (server), `192.168.1.80` (agent2), `192.168.1.81` (agent1) |
+| Kto montuje astrololo | wyłącznie pod `data` w ns `astrololo`, **read-only** |
+
+---
+
+## Faza 0 — rozpoznanie (nic nie zmienia)
+
+```bash
+ssh admin@192.168.1.34
+```
+
+Wersja systemu (potwierdza, że komendy niżej pasują):
+
+```bash
+midclt call system.version
+```
+
+Lista udziałów NFS z ich obecnymi ustawieniami — **stąd bierzemy ID udziału astrololo**:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query | python3 -m json.tool
+```
+
+> W wyniku poszukaj wpisu ze ścieżką `/mnt/Tank1/astrololo` i zapamiętaj jego `id`.
+> **Sprawdź też, jak nazywają się pola** (`path` vs `paths`, `hosts`, `networks`,
+> `ro`, `maproot_user`, `mapall_user`) — middleware zmieniało ich nazwy między
+> wersjami SCALE. Dalsze komendy używają nazw z Twojego wyniku.
+
+Kto jest teraz podłączony (żeby nie odciąć czegoś w trakcie pracy):
+
+```bash
+ss -tn state established '( sport = :2049 )'
+```
+
+## Faza 1 — dowód dziury (zrób PRZED zmianą)
+
+Na **stacji roboczej** (Mac mini, czyli host spoza klastra):
+
+```bash
+mkdir -p /tmp/nfs-test && sudo mount -t nfs -o ro,vers=3 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /tmp/nfs-test
+```
+
+```bash
+ls -la /tmp/nfs-test | head
+```
+
+Jeśli widzisz pliki baz — **to jest dokładnie problem, który zamykamy**. Odmontuj:
+
+```bash
+sudo umount /tmp/nfs-test
+```
+
+## Faza 2 — kopia obecnej konfiguracji (możliwość cofnięcia)
+
+Na NAS-ie, podstaw `<ID>` z Fazy 0:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query '[["id","=",<ID>]]' > /root/astrololo-nfs-share.backup.json && cat /root/astrololo-nfs-share.backup.json
+```
+
+## Faza 3 — zawężenie udziału
+
+Jedna komenda ustawia wszystkie trzy zabezpieczenia naraz: listę hostów, tylko
+odczyt i root_squash. Podstaw `<ID>`:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.update <ID> '{"hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81"], "ro": true, "maproot_user": null, "maproot_group": null, "mapall_user": null, "mapall_group": null}'
+```
+
+Co robi każdy element:
+
+| Ustawienie | Znaczenie |
+|---|---|
+| `hosts` | eksport **tylko** dla trzech węzłów k3s — reszta LAN przestaje widzieć udział |
+| `ro: true` | tylko odczyt; aplikacja i tak montuje read-only, więc niczego nie łamie |
+| `maproot_*`, `mapall_*` = `null` | **root_squash**: root z klienta nie jest rootem na udziale |
+
+Zastosuj i sprawdź, że middleware przepisał eksporty:
+
+```bash
+midclt call service.reload nfs && exportfs -v | grep -A1 astrololo
+```
+
+> Jeśli Twoja wersja nie ma `service.reload`, użyj GUI (*Shares → NFS → zapisz*),
+> co wymusi to samo.
+
+## Faza 4 — weryfikacja (wszystkie cztery testy)
+
+**1. Spoza klastra ma NIE działać.** Na Macu:
+
+```bash
+sudo mount -t nfs -o ro,vers=3 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /tmp/nfs-test
+```
+
+Oczekiwane: `access denied` / `Operation not permitted`. **Jeśli montuje się dalej —
+zmiana nie zadziałała, nie idź dalej.**
+
+**2. Z węzła klastra ma działać.**
+
+```bash
+ssh 192.168.1.73 'sudo mount -t nfs -o ro 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /mnt/test && ls /mnt/test | head -3 && sudo umount /mnt/test'
+```
+
+**3. Aplikacja żyje.** Pody muszą wstać i realnie czytać bazy:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data && kubectl -n astrololo rollout status deploy/data
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/data -- ls /app/data_files | head -3
+```
+
+**4. Reszta homelabu nietknięta** — conjurer (zapis!) i pozostałe udziały:
+
+```bash
+kubectl -n conjurer get pods
+```
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query | python3 -c "import sys,json;[print(s.get('path') or s.get('paths'), '| hosts:', s.get('hosts'), '| ro:', s.get('ro')) for s in json.load(sys.stdin)]"
+```
+
+Oczekiwane: **tylko** astrololo ma zawężone `hosts` i `ro: true`; reszta bez zmian.
+
+## Faza 5 — wycofanie (gdyby coś padło)
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.update <ID> '{"hosts": [], "ro": false}'
+```
+
+```bash
+midclt call service.reload nfs
+```
+
+To przywraca poprzedni stan (pełna kopia w `/root/astrololo-nfs-share.backup.json`).
+
+---
+
+## Pułapki, o których warto wiedzieć
+
+**Hookscript Proxmoxa.** Na Proxmoxie działa `wait-truenas.sh`, który przed startem
+VM czeka w pętli na `showmount -e 192.168.1.34`. Zawężamy tylko udział astrololo,
+więc `showmount` nadal zwróci pozostałe eksporty i pętla przejdzie. Mimo to sprawdź
+po zmianie:
+
+```bash
+ssh root@pve2 'showmount -e 192.168.1.34'
+```
+
+**Aktualizacja baz przestanie działać przez NFS.** Po `ro: true` nikt nie wgra
+nowych plików baz przez ten udział — również Ty. Do wgrywania użyj GUI TrueNAS,
+SMB albo SSH bezpośrednio na NAS-ie. To celowe: udział ma być drogą tylko do
+czytania przez aplikację.
+
+**`hosts` przyjmuje adresy IP, nie nazwy** — świadomie, żeby dostęp nie zależał od
+DNS-u (AdGuard na `.57`). Gdyby doszedł czwarty węzeł k3s, trzeba dopisać jego IP,
+inaczej pod `data` na nim nie wstanie.
+
+**To nie jest uwierzytelnianie.** Lista IP zatrzymuje przypadkowy i oportunistyczny
+dostęp, ale adres da się podszyć w tej samej sieci. Docelowo (poza zakresem tego
+kroku): NFSv4 + Kerberos albo przeniesienie plików na wolumen nieosiągalny poza
+klastrem — tak mówi samo wymaganie DAN-25.
+
+## Po wykonaniu
+
+Zaktualizuj status DAN-25 w `docs/astrololo_wymagania.xlsx` na **Zrobione** (albo
+**W trakcie**, jeśli zostawiasz Kerberosa jako etap docelowy).

docs/log33-sekrety-i-rotacja.md

@@ -0,0 +1,171 @@
+# LOG-33 — sekrety w spoczynku i procedura rotacji
+
+Sekrety (`APP_PASSWORD`/`APP_USERS`, `INTERNAL_TOKEN`, klucze łącz AES, klucze API
+do dostawców LLM) trafiają do obiektów Secret w Kubernetesie, gdzie domyślnie są
+**tylko zakodowane base64** — jawne dla każdego, kto przeczyta magazyn stanu k3s
+albo ma prawo odczytu sekretów w namespace.
+
+Ten dokument opisuje: **macierz rotacji** (co restartować przy zmianie czego),
+**procedury rotacji per sekret** i **kroki hartowania**, które wymagają dostępu do
+węzła.
+
+---
+
+## Macierz zależności — kto używa którego sekretu
+
+Wyliczona z żywych deploymentów, nie z założeń:
+
+| Sekret / klucz | Usługi, które go czytają | Restart obejmuje |
+|---|---|---|
+| `astrololo-auth` / **`INTERNAL_TOKEN`** | data, logic, presentation, **render** | **wszystkie cztery, równocześnie** |
+| `astrololo-auth` / `APP_PASSWORD`, `APP_USERS` | presentation | tylko presentation |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_LOGIC_DATA` | logic, data | **para**: logic + data |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC` | presentation, logic | **para**: presentation + logic |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER` | presentation, render | **para**: presentation + render |
+| `astrololo-llm` / `OPENAI_API_KEY`, `ANTHROPIC_API_KEY` | logic | tylko logic |
+
+> **UWAGA — częsty błąd.** Wcześniejsza wersja tego wymagania mówiła o „wszystkich
+> **trzech** usługach" przy `INTERNAL_TOKEN`. To już nieprawda: `render` (PRE-24)
+> również go używa. Restart trzech zostawi render ze starym tokenem i **usługa po
+> cichu przestanie się dogadywać** — dokładnie ta awaria, przed którą wymaganie
+> ostrzega.
+
+Klucze łącz są **parami** — rotacja jednego wymaga restartu tylko dwóch usług, nie
+całej czwórki. W trakcie wymiany para chwilowo się nie dogaduje (klucze muszą być
+zgodne po obu stronach łącza), dlatego restart obu naraz.
+
+---
+
+## Procedury rotacji
+
+### A. Klucze LLM (najbezpieczniejsze do przećwiczenia)
+
+Dotykają wyłącznie logiki, a awaria jest widoczna od razu i nieszkodliwa
+(niedostępna chmura, model lokalny działa dalej). **Zacznij ćwiczenie od tego.**
+
+```bash
+read -rs -p "Nowy ANTHROPIC_API_KEY: " NEW; echo
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-llm \
+  --from-literal=OPENAI_API_KEY="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-llm -o jsonpath='{.data.OPENAI_API_KEY}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=ANTHROPIC_API_KEY="$NEW" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+unset NEW && kubectl -n astrololo rollout restart deploy/logic && kubectl -n astrololo rollout status deploy/logic
+```
+
+### B. Klucz łącza (para usług)
+
+Przykład dla `LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER`. Pozostałe klucze zachowujemy bez zmian,
+odczytując je z istniejącego sekretu — inaczej skasowalibyśmy pozostałe łącza.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-link \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_LOGIC_DATA="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_LOGIC_DATA}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/presentation deploy/render
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation && kubectl -n astrololo rollout status deploy/render
+```
+
+### C. `INTERNAL_TOKEN` (wszystkie cztery naraz)
+
+Najbardziej wrażliwa rotacja: w trakcie usługi z różnymi tokenami **odrzucają się
+nawzajem**, więc restart musi objąć całą czwórkę.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-auth \
+  --from-literal=APP_PASSWORD="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-auth -o jsonpath='{.data.APP_PASSWORD}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=INTERNAL_TOKEN="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data deploy/logic deploy/presentation deploy/render
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/data && kubectl -n astrololo rollout status deploy/logic && kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation && kubectl -n astrololo rollout status deploy/render
+```
+
+> Jeśli używasz kont imiennych (PRE-17), zamiast `APP_PASSWORD` zachowaj `APP_USERS`
+> — patrz [`konta-i-audyt.md`](konta-i-audyt.md).
+
+### Weryfikacja po KAŻDEJ rotacji
+
+Sam `Running` nie wystarczy — pody wstaną nawet, gdy warstwy się nie dogadują.
+Trzeba sprawdzić **realny przelot przez wszystkie łącza**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get pods
+```
+
+```bash
+curl -s -o /dev/null -w "aplikacja: %{http_code}\n" -u "<login>:<hasło>" https://astrololo.czernobog.pl/
+```
+
+Policz horoskop w przeglądarce (dotyka presentation→logic→data) i wygeneruj PDF
+(dotyka presentation→render). Dopiero to potwierdza, że wszystkie cztery klucze
+i token są spójne.
+
+---
+
+## Hartowanie — kroki wymagające dostępu do węzła
+
+### 1. Szyfrowanie sekretów w spoczynku (najważniejsze)
+
+k3s z jednym serwerem trzyma stan w **SQLite**, nie w etcd, więc „szyfrowanie etcd"
+sprowadza się do wbudowanej funkcji k3s. Kroki są w sekcji „Co musisz zrobić sam"
+poniżej. Efekt: kopia pliku stanu albo snapshot VM przestaje być wyciekiem haseł
+i kluczy API.
+
+**Granica:** klucz szyfrujący leży na tym samym serwerze. Chroni przed kradzieżą
+pliku/snapshotu — nie przed kimś, kto ma roota na węźle.
+
+### 2. Ograniczenie tokenów kont serwisowych ✅
+
+Zrobione: `automountServiceAccountToken: false` we wszystkich czterech usługach
+(deploy #13). Żadna nie rozmawia z API Kubernetesa — sekrety wstrzykuje kubelet,
+nie pod — więc token był zbędny, a stanowił gotowy punkt wyjścia do klastra.
+
+### 3. RBAC
+
+Stan sprawdzony: **zero RoleBindings** w `astrololo`, `cluster-admin` tylko dla
+`system:masters` i dwóch kont Helma w `kube-system`. Nie ma rozdanych nadmiarowych
+uprawnień do cofania.
+
+Realna ekspozycja to **kubeconfig admina**. Sensowny krok: osobny, ograniczony
+kubeconfig do codziennej pracy, a admin tylko wtedy, gdy naprawdę potrzebny.
+
+### 4. Sealed Secrets / SOPS — świadomie ODŁOŻONE
+
+Dziś sekrety tworzone są ręcznie i **nie ma ich w repo GitOps** — czyli zasada
+„nie wpisywać sekretów do repozytorium" **jest już spełniona**. Kosztem jest
+odtwarzalność: po utracie klastra nikt nie wie, co tam było.
+
+Sealed Secrets pozwoliłoby trzymać je w gicie w postaci zaszyfrowanej, ale to
+zmiana filozofii i **nowy pojedynczy punkt awarii**: utrata klucza kontrolera =
+utrata wszystkich sekretów. Rekomendacja: dopiero po punkcie 1, i tylko jeśli
+zależy Ci na odtwarzalności klastra z gita.
+
+---
+
+## Czego NIE robimy
+
+- **Nie wpisujemy sekretów do logów.** Dziennik audytowy (PRE-17) niesie wyłącznie
+  metadane i liczby.
+- **Nie wpisujemy sekretów do repo GitOps.** Manifesty odwołują się do sekretów
+  przez `secretKeyRef` i celowo nie zawierają wartości.
+- **Nie zostawiamy haseł w historii powłoki** — stąd `read -rs` i odczyt istniejących
+  wartości przez `kubectl … | base64 -d` zamiast wpisywania ich ponownie.

services/data/app/bases.py

@@ -0,0 +1,66 @@
+"""Przegląd baz na udziale i ich globalne włączanie/wyłączanie (DAN-15 / PRE-09).
+
+Wymaganie przedefiniowane pod model serwerowy: pliki baz leżą na stałym NFS, więc
+nie wybiera się folderu — potrzeba za to WIDZIEĆ, jakie bazy są dostępne (nazwa +
+metaopis) i móc globalnie zdecydować, które biorą udział w interpretacji.
+
+Stan przełączników trzymamy DEKLARATYWNIE w zmiennej `DISABLED_BASES`, a nie w
+pliku, bo warstwa danych nie ma gdzie trwale zapisywać: udział z bazami jest
+montowany read-only, a katalog cache to `emptyDir` (ginie przy restarcie poda).
+Zapis do pliku po cichu wracałby więc do stanu sprzed restartu — a ciche
+przywrócenie wyłączonej bazy jest gorsze niż konieczność edycji konfiguracji.
+
+Dopasowanie jest tolerancyjne: wpis pasuje po nazwie pliku ALBO po ścieżce
+względnej — żeby dało się wyłączyć zarówno „stara_baza.xlsx", jak i
+„archiwum/stara_baza.xlsx".
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from datetime import datetime, timezone
+from pathlib import Path
+
+
+def disabled_entries() -> list[str]:
+    return [e.strip() for e in os.getenv("DISABLED_BASES", "").split(",") if e.strip()]
+
+
+def _relative(path: Path, root: Path) -> str:
+    try:
+        return str(path.relative_to(root))
+    except ValueError:
+        return path.name
+
+
+def is_enabled(path: str | Path, root: str | Path, entries: list[str] | None = None) -> bool:
+    """Czy baza bierze udział w wyszukiwaniu interpretacji."""
+    entries = disabled_entries() if entries is None else entries
+    if not entries:
+        return True
+    p = Path(path)
+    rel = _relative(p, Path(root))
+    return not any(e == p.name or e == rel for e in entries)
+
+
+def list_bases(root: str | Path, paths: list[str]) -> list[dict]:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis. Celowo TANI opis (dane z systemu
+    plików): przy setkach plików liczenie rekordów oznaczałoby wczytanie każdego."""
+    root = Path(root)
+    entries = disabled_entries()
+    out: list[dict] = []
+    for raw in paths:
+        p = Path(raw)
+        try:
+            st = p.stat()
+            size_mb, modified = round(st.st_size / (1024 * 1024), 2), st.st_mtime
+        except OSError:
+            size_mb, modified = None, None
+        out.append({
+            "name": p.name,
+            "path": _relative(p, root),
+            "size_mb": size_mb,
+            "modified": (datetime.fromtimestamp(modified, tz=timezone.utc).strftime("%Y-%m-%d")
+                         if modified else None),
+            "enabled": is_enabled(p, root, entries),
+        })
+    return out

services/data/app/main.py

@@ -44,6 +44,16 @@ def search(query: SearchQuery) -> SearchResult:
     return result
 
 
+@app.get("/bases")
+def bases() -> dict:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+    Same METADANE — nazwy plików, rozmiar, data. Żadnej treści baz, więc podgląd
+    listy nie jest kolejną drogą do ich wyniesienia."""
+    items = provider.list_bases()
+    return {"bases": items, "enabled": sum(1 for b in items if b["enabled"]), "total": len(items)}
+
+
 @app.get("/health", response_model=HealthInfo)
 def health() -> HealthInfo:
     return provider.health()

services/data/app/providers/base.py

@@ -25,3 +25,10 @@ class DataProvider(ABC):
     def warmup(self) -> None:
         """Opcjonalne wstępne zbudowanie cache/indeksu przy starcie."""
         return None
+
+    def list_bases(self) -> list[dict]:
+        """Bazy widoczne dla dostawcy + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+        Opcjonalne: dostawca SQL nie operuje na plikach, więc domyślnie pusto —
+        UI pokaże wtedy, że nie ma czego przełączać, zamiast się wywrócić."""
+        return []

services/data/app/providers/excel_provider.py

@@ -91,10 +91,31 @@ class ExcelDataProvider(DataProvider):
         base = Path(self.s.excel_dir)
         return [str(p) for p in sorted(base.glob("**/*.xlsx")) if not p.name.startswith("~$")]
 
+    def _enabled_files(self, paths: list[str]) -> list[str]:
+        """Odsiewa bazy WYŁĄCZONE globalnie (DAN-15) — nie biorą udziału
+        w interpretacji, choć fizycznie leżą na udziale."""
+        from app import bases
+
+        entries = bases.disabled_entries()
+        if not entries:
+            return paths
+        return [p for p in paths if bases.is_enabled(p, self.s.excel_dir, entries)]
+
+    def list_bases(self) -> list[dict]:
+        """Bazy dostępne na udziale + metaopis + stan włączenia (DAN-15/PRE-09)."""
+        from app import bases
+
+        return bases.list_bases(self.s.excel_dir, self._excel_files())
+
     # ---- publiczne API ----
     def search(self, query: SearchQuery) -> SearchResult:
         t0 = time.perf_counter()
-        cache_key = f"{query.key}|{query.value}|{query.exact}|{query.limit}|{query.fields}"
+        # Lista wyłączonych baz wchodzi do klucza cache: bez tego zmiana ustawień
+        # oddawałaby wynik sprzed zmiany, czyli treść bazy uznanej za wyłączoną.
+        from app import bases
+
+        disabled = ",".join(bases.disabled_entries())
+        cache_key = f"{query.key}|{query.value}|{query.exact}|{query.limit}|{query.fields}|{disabled}"
 
         hit = self.queries.get(cache_key)              # poziom 3: wynik zapytania
         if hit is not None:
@@ -105,6 +126,9 @@ class ExcelDataProvider(DataProvider):
         if not candidates:
             # brak w indeksie (np. klucz nieindeksowany) -> przeszukaj wszystkie pliki
             candidates = [(p, "0") for p in self._excel_files()]
+        # bazy wyłączone globalnie (DAN-15) pomijamy niezależnie od źródła kandydatów
+        allowed = set(self._enabled_files([p for p, _ in candidates]))
+        candidates = [(p, s) for p, s in candidates if p in allowed]
 
         rows: list[dict] = []
         for path, _sheet in candidates:

services/data/tests/test_bases.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Przegląd baz na udziale i ich globalne wyłączanie (DAN-15 / PRE-09)."""
+import pytest
+
+from app import bases
+
+
+@pytest.fixture(autouse=True)
+def _clean_env(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("DISABLED_BASES", raising=False)
+
+
+ROOT = "/dane"
+PATHS = [f"{ROOT}/main_base.xlsx", f"{ROOT}/archiwum/stara.xlsx"]
+
+
+def test_everything_enabled_by_default():
+    for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS):
+        assert b["enabled"] is True
+
+
+def test_disable_by_file_name(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", "stara.xlsx")
+    state = {b["name"]: b["enabled"] for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS)}
+    assert state == {"main_base.xlsx": True, "stara.xlsx": False}
+
+
+def test_disable_by_relative_path(monkeypatch):
+    """Wpis może wskazywać ścieżkę względną, nie tylko samą nazwę."""
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", "archiwum/stara.xlsx")
+    assert bases.is_enabled(f"{ROOT}/archiwum/stara.xlsx", ROOT) is False
+    assert bases.is_enabled(f"{ROOT}/main_base.xlsx", ROOT) is True
+
+
+def test_entries_are_trimmed_and_multiple(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", " stara.xlsx , main_base.xlsx ")
+    assert [b["enabled"] for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS)] == [False, False]
+
+
+def test_listing_carries_metadata_not_content(tmp_path):
+    """Metaopis: nazwa, ścieżka, rozmiar, data — ŻADNEJ treści bazy."""
+    f = tmp_path / "baza.xlsx"
+    f.write_bytes(b"x" * 2048)
+    item = bases.list_bases(tmp_path, [str(f)])[0]
+    assert set(item) == {"name", "path", "size_mb", "modified", "enabled"}
+    assert item["name"] == "baza.xlsx" and item["size_mb"] is not None and item["modified"]
+
+
+def test_missing_file_does_not_crash_the_listing():
+    item = bases.list_bases(ROOT, [f"{ROOT}/nie-ma.xlsx"])[0]
+    assert item["size_mb"] is None and item["modified"] is None

services/logic/app/clients/data_client.py

@@ -45,6 +45,12 @@ class DataClient:
                                          payload=payload, headers=_auth_headers(),
                                          link=_link())
 
+    def bases(self) -> dict[str, Any]:
+        """Lista baz na udziale + metaopis (DAN-15) — same metadane, bez treści."""
+        with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
+            return link_crypto.call_json(client, "GET", f"{self.base_url}/bases",
+                                         headers=_auth_headers(), link=_link())
+
     def health(self) -> dict[str, Any]:
         # /health celowo poza szyfrowaniem — pukają tu sondy k8s, które klucza
         # nie mają, a nie przechodzi tędy nic z baz.

services/logic/app/engine/chart.py

@@ -97,7 +97,11 @@ def build_chart(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment, house_system: str
     asc = H.compute_asc(ramc, eps, moment.lat)
     mc = H.compute_mc(ramc, eps)
     system = house_system if house_system in H.SYSTEMS else H.WHOLE_SIGN
-    cusp_list = H.cusps(asc, mc, system)   # tropikalne — geometria domów jest niezmiennicza
+    # cusps_detailed, nie cusps_for: Placidus i Koch nie istnieją powyżej koła
+    # podbiegunowego, a astrolog z Tromsø ma dostać wynik ZE ŚLADEM, czym go
+    # policzyliśmy. Ten ślad musi dojść aż do raportu i PDF-a.
+    primary = H.cusps_detailed(ramc, eps, moment.lat, system)
+    cusp_list = primary.cusps   # tropikalne — geometria domów jest niezmiennicza
 
     def _cusps_out(cl: list[float]) -> list[dict]:
         """Cuspy → wiersze pod UI/kosmogram: znak, stopień w znaku, długość, glif."""
@@ -109,7 +113,11 @@ def build_chart(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment, house_system: str
             for i, c in enumerate(cl)
         ]
 
-    result["house_system"] = system
+    result["house_system"] = primary.system            # FAKTYCZNIE użyty
+    result["house_system_requested"] = primary.requested
+    # Lista ostrzeżeń dla całego horoskopu — prezentacja, raport i PDF czytają
+    # jedno miejsce, więc żaden z nich nie może „zapomnieć" o fallbacku.
+    result["house_warnings"] = [primary.notice] if primary.notice else []
     result["angles"] = {
         "Asc": _fmt("Asc", asc, off),
         "MC": _fmt("MC", mc, off),
@@ -132,10 +140,15 @@ def build_chart(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment, house_system: str
     if len(ordered) > 1:
         result["house_systems"] = []
         for s in ordered:
-            cl = cusp_list if s == system else H.cusps(asc, mc, s)
+            cs = primary if s == system else H.cusps_detailed(ramc, eps, moment.lat, s)
-            result["house_systems"].append({"system": s, "cusps": _cusps_out(cl)})
+            block = {"system": s, "used_system": cs.system, "cusps": _cusps_out(cs.cusps)}
+            if cs.notice:
+                block["notice"] = cs.notice
+                if cs.notice not in result["house_warnings"]:
+                    result["house_warnings"].append(cs.notice)
+            result["house_systems"].append(block)
             for pdict, obj in zip(result["positions"], positions):
-                pdict.setdefault("houses", {})[s] = H.assign_house(obj.longitude, cl)
+                pdict.setdefault("houses", {})[s] = H.assign_house(obj.longitude, cs.cusps)
 
     # Lots (LOG-08) — wymagają Asc i sekty (dzień/noc)
     from app.engine.firdaria import is_day_birth

services/logic/app/engine/houses.py

@@ -8,13 +8,31 @@ silnik dostarcza tylko RAMC i ε.
 from __future__ import annotations
 
 import math
+from dataclasses import dataclass
 
 from app.engine.formats import SIGN_ABBR, norm360, sign_index  # noqa: F401
 
 WHOLE_SIGN = "whole_sign"
 EQUAL = "equal"
 PORPHYRY = "porphyry"
-SYSTEMS = (WHOLE_SIGN, EQUAL, PORPHYRY)
+# Systemy o ZAMKNIĘTYM wzorze (bez iteracji). Placidus i Koch wymagają rozwiązania
+# iteracyjnego i dochodzą osobno.
+VEHLOW = "vehlow"
+MORINUS = "morinus"
+REGIOMONTANUS = "regiomontanus"
+CAMPANUS = "campanus"
+ALCABITUS = "alcabitus"
+TOPOCENTRIC = "topocentric"
+PLACIDUS = "placidus"
+KOCH = "koch"
+# Systemy WYPUSZCZONE — każdy zweryfikowany wobec Swiss Ephemeris co do zera
+# (tests/oracle). TOPOCENTRIC celowo POZA listą: implementacja jest zgodna
+# z wyrocznią wszędzie poza otoczeniem bieguna (|φ| ≈ 89,9° przy RAMC 90°/270°),
+# gdzie kolejność domów się odwraca i konstrukcja traci sens — jego „biegun"
+# atan(tan(89,9°)/3) to już 89,7°. Nie zawężamy dziedziny wyłącznie po to, by
+# testy przeszły; system dołączy, gdy będzie poprawny na całej dziedzinie.
+SYSTEMS = (WHOLE_SIGN, EQUAL, PORPHYRY, VEHLOW, MORINUS,
+           REGIOMONTANUS, CAMPANUS, ALCABITUS, PLACIDUS, KOCH)
 
 
 def mean_obliquity(tt_jd: float) -> float:
@@ -31,12 +49,27 @@ def compute_mc(ramc_deg: float, eps_deg: float) -> float:
 
 
 def compute_asc(ramc_deg: float, eps_deg: float, lat_deg: float) -> float:
+    """Ascendent — punkt ekliptyki wschodzący na horyzoncie.
+
+    KOREKTA GAŁĘZI (błąd wykryty przez porównanie z wyrocznią, tests/oracle):
+    ekliptyka przecina horyzont w DWÓCH punktach — wschodzącym (Asc) i zachodzącym
+    (Dsc). `atan2` wybiera jeden z nich, ale powyżej koła podbiegunowego potrafi
+    wskazać ten NIEWŁAŚCIWY: dla szerokości 67°+ i szerokiego zakresu RAMC
+    zwracaliśmy Descendent, czyli Ascendent przesunięty o 180°. Skutek nie był
+    subtelny — planety lądowały w PRZECIWNYCH domach dla całej Skandynawii
+    północnej (Tromsø, Rovaniemi, Murmańsk).
+
+    Rozstrzyga położenie względem MC: punkt wschodzący leży zawsze w półkolu
+    (0°, 180°) na wschód od MC. Reguła zweryfikowana na 46 800 przypadkach wobec
+    Swiss Ephemeris — zero rozbieżności.
+    """
     r, e, phi = math.radians(ramc_deg), math.radians(eps_deg), math.radians(lat_deg)
-    asc = math.atan2(
+    asc = norm360(math.degrees(math.atan2(
         math.cos(r),
         -(math.sin(r) * math.cos(e) + math.tan(phi) * math.sin(e)),
-    )
+    )))
-    return norm360(math.degrees(asc))
+    mc = compute_mc(ramc_deg, eps_deg)
+    return norm360(asc + 180.0) if (asc - mc) % 360.0 > 180.0 else asc
 
 
 def _trisect(a: float, b: float) -> tuple[float, float]:
@@ -45,10 +78,29 @@ def _trisect(a: float, b: float) -> tuple[float, float]:
     return norm360(a + span / 3.0), norm360(a + 2.0 * span / 3.0)
 
 
+# Poniżej tej odległości od granicy znaku traktujemy Ascendent jak leżący DOKŁADNIE
+# na niej. 1e-9° to 3,6 mikrosekundy łuku — o rzędy wielkości poniżej jakiejkolwiek
+# realnej dokładności danych urodzeniowych, więc nie zmienia to żadnego horoskopu.
+_SIGN_SNAP_DEG = 1e-9
+
+
+def _snap_to_sign_boundary(lon: float) -> float:
+    """Przyciąga długość do granicy znaku, gdy jest od niej o włos.
+
+    Whole sign jest NIECIĄGŁY na granicach znaków: różnica 10⁻¹¹° w Ascendencie
+    przerzuca cały dom I o 30°. Bez tego przyciągania ten sam horoskop policzony
+    na innej maszynie mógłby dać inny wynik (wykryte przez porównanie z wyrocznią:
+    nasz Asc = 359,999999999976, swissepha = 1e-10 — ta sama wartość po dwóch
+    stronach granicy Ryby/Baran). Determinizm jest tu ważniejszy niż dosłowność
+    zmiennoprzecinkowa."""
+    nearest = round(lon / 30.0) * 30.0
+    return norm360(nearest) if abs(lon - nearest) < _SIGN_SNAP_DEG else lon
+
+
 def cusps(asc: float, mc: float, system: str) -> list[float]:
     """Zwraca 12 cusps (długości) domów 1..12."""
     if system == WHOLE_SIGN:
-        start = sign_index(asc) * 30.0
+        start = sign_index(_snap_to_sign_boundary(asc)) * 30.0
         return [norm360(start + 30.0 * i) for i in range(12)]
     if system == EQUAL:
         return [norm360(asc + 30.0 * i) for i in range(12)]
@@ -64,6 +116,406 @@ def cusps(asc: float, mc: float, system: str) -> list[float]:
     raise ValueError(f"nieznany system domów: {system}")
 
 
+def polar_circle(eps_deg: float) -> float:
+    """Szerokość koła podbiegunowego [°] dla danego nachylenia ekliptyki.
+
+    NIE jest to stała 66,56°: ε zmienia się z datą (ok. 23,71° w 370 p.n.e.,
+    23,44° dziś), więc granica przesuwa się o ~0,3° w zakresie dat programu.
+    Powyżej niej stopnie ekliptyki bywają okołobiegunowe — nie wschodzą ani nie
+    zachodzą — przez co systemy oparte na łuku dobowym (Placidus, Koch) tracą
+    definicję."""
+    return 90.0 - abs(eps_deg)
+
+
+# ── geometria wektorowa dla systemów dzielących koła wielkie ─────────────
+# Wzory na te systemy krążą w literaturze w kilku wariantach i łatwo o pomyłkę
+# w gałęzi albo znaku. Liczymy więc WPROST z geometrii: budujemy wektory kierunkowe
+# w układzie równikowym, przecinamy płaszczyzny i dopiero wynik zamieniamy na
+# długość ekliptyczną. Jest to dłuższe, ale jednoznaczne i sprawdzalne.
+
+def _cross(a, b):
+    return (a[1] * b[2] - a[2] * b[1],
+            a[2] * b[0] - a[0] * b[2],
+            a[0] * b[1] - a[1] * b[0])
+
+
+def _dot(a, b):
+    return a[0] * b[0] + a[1] * b[1] + a[2] * b[2]
+
+
+def _equatorial_to_lon(v, eps_rad: float) -> float:
+    """Wektor w układzie RÓWNIKOWYM → długość ekliptyczna [°]."""
+    x, y, z = v
+    y_ecl = y * math.cos(eps_rad) + z * math.sin(eps_rad)
+    return norm360(math.degrees(math.atan2(y_ecl, x)))
+
+
+def _ecliptic_pole(eps_rad: float):
+    """Biegun ekliptyki (normalna płaszczyzny ekliptyki) w układzie równikowym."""
+    return (0.0, -math.sin(eps_rad), math.cos(eps_rad))
+
+
+def _horizon_north(ramc_rad: float, lat_rad: float):
+    """Punkt północny horyzontu: RA = RAMC+180°, deklinacja = 90°−φ."""
+    return (-math.sin(lat_rad) * math.cos(ramc_rad),
+            -math.sin(lat_rad) * math.sin(ramc_rad),
+            math.cos(lat_rad))
+
+
+# Domy POŚREDNIE (bez osi) i to, po której stronie MC leżą. Domy 11, 12, 2, 3
+# są na wschód od MC (przesunięcie 0–180°), domy 5, 6, 8, 9 — na zachód.
+_INTERMEDIATE = {1: True, 2: True, 4: False, 5: False,
+                 7: False, 8: False, 10: True, 11: True}
+
+
+def _house_circle_cusp(north, q, eps_rad: float, mc: float, east_of_mc: bool) -> float:
+    """Cusp = przecięcie ekliptyki z kołem domu.
+
+    Koło domu przechodzi przez punkty N/S horyzontu oraz przez punkt podziału `q`
+    (na równiku dla Regiomontanusa, na pierwszym wertykale dla Campanusa).
+    Przecięcie dwóch płaszczyzn daje PROSTĄ, czyli DWA antypodyczne kierunki;
+    wybieramy ten po właściwej stronie południka.
+
+    Używane WYŁĄCZNIE dla domów pośrednich. Osie (1, 4, 7, 10) znamy dokładnie
+    z Asc i MC — liczenie ich tą drogą było błędem, bo leżą dokładnie na granicy
+    „wschód/zachód" (przesunięcie 0° i 180°), gdzie porównanie zmiennoprzecinkowe
+    się chwieje i potrafi wybrać przeciwny punkt nieba."""
+    normal = _cross(north, q)                 # normalna płaszczyzny koła domu
+    line = _cross(normal, _ecliptic_pole(eps_rad))
+    lon = _equatorial_to_lon(line, eps_rad)
+    return lon if ((lon - mc) % 360.0 < 180.0) == east_of_mc else norm360(lon + 180.0)
+
+
+def _culminating_mc(mc: float, eps: float, lat: float) -> float:
+    """Punkt południka, który dla tej szerokości leży NAD horyzontem.
+
+    Systemy oparte na horyzoncie (Regiomontanus, Campanus, Topocentric) biorą jako
+    dziesiąty dom punkt GÓRUJĄCY, a nie matematyczne MC — a za kołem podbiegunowym
+    to nie zawsze to samo. Punkt południka o deklinacji δ ma wysokość 90−|φ−δ|,
+    więc jest nad horyzontem dokładnie wtedy, gdy |φ−δ| < 90.
+
+    Systemy dzielące samą ekliptykę (porphyry, equal, alcabitus, whole sign) tego
+    nie robią — i tak samo zachowuje się wyrocznia."""
+    dec = math.degrees(math.asin(math.sin(math.radians(mc)) * math.sin(math.radians(eps))))
+    return norm360(mc + 180.0) if abs(lat - dec) > 90.0 else mc
+
+
+def _with_exact_angles(intermediate, asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Składa 12 cuspów: osie wstawione dokładnie, reszta z geometrii."""
+    out = [0.0] * 12
+    out[0], out[3] = asc, norm360(mc + 180.0)      # Asc, IC
+    out[6], out[9] = norm360(asc + 180.0), mc      # Dsc, MC
+    for i, value in intermediate.items():
+        out[i] = value
+    return out
+
+
+def _ra_to_ecliptic_lon(ra_deg: float, eps_rad: float) -> float:
+    """Punkt ekliptyki o zadanej rektascensji (koło godzinne → ekliptyka)."""
+    r = math.radians(ra_deg)
+    return norm360(math.degrees(math.atan2(math.sin(r), math.cos(r) * math.cos(eps_rad))))
+
+
+def _equator_point(ra_deg: float):
+    """Kierunek punktu na równiku niebieskim o danej rektascensji."""
+    r = math.radians(ra_deg)
+    return (math.cos(r), math.sin(r), 0.0)
+
+
+def _prime_vertical_point(ramc_rad: float, lat_rad: float, angle_deg: float):
+    """Punkt pierwszego wertykału, `angle_deg` od punktu wschodu w stronę nadiru.
+
+    Pierwszy wertykał to koło przez wschód, zenit, zachód i nadir — Campanus dzieli
+    właśnie je."""
+    east = (-math.sin(ramc_rad), math.cos(ramc_rad), 0.0)
+    zenith = (math.cos(lat_rad) * math.cos(ramc_rad),
+              math.cos(lat_rad) * math.sin(ramc_rad),
+              math.sin(lat_rad))
+    a = math.radians(angle_deg)
+    return tuple(east[i] * math.cos(a) - zenith[i] * math.sin(a) for i in range(3))
+
+
+def _cusps_regiomontanus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                         asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Równik niebieski dzielony na 12 równych łuków, rzut kołami przez N/S horyzontu."""
+    er, rr, lr = math.radians(eps), math.radians(ramc), math.radians(lat)
+    north = _horizon_north(rr, lr)
+    mid = {i: _house_circle_cusp(north, _equator_point(ramc + 90.0 + 30.0 * i), er, mc, e)
+           for i, e in _INTERMEDIATE.items()}
+    return _with_exact_angles(mid, asc, _culminating_mc(mc, eps, lat))
+
+
+def _cusps_campanus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                    asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Pierwszy wertykał dzielony na 12 równych łuków, rzut tak samo jak wyżej."""
+    er, rr, lr = math.radians(eps), math.radians(ramc), math.radians(lat)
+    north = _horizon_north(rr, lr)
+    mid = {i: _house_circle_cusp(north, _prime_vertical_point(rr, lr, 30.0 * i), er, mc, e)
+           for i, e in _INTERMEDIATE.items()}
+    return _with_exact_angles(mid, asc, _culminating_mc(mc, eps, lat))
+
+
+def _cusps_morinus(ramc: float, eps: float) -> list[float]:
+    """Równik dzielony od RAMC i rzutowany WPROST na ekliptykę — bez horyzontu.
+
+    Dlatego Morinus jako jedyny nie zależy od szerokości geograficznej, a jego
+    dom I nie pokrywa się z Ascendentem. Uwaga: to ZAMIANA WSPÓŁRZĘDNYCH punktu
+    równika (RA, dec=0) na ekliptyczne, a nie rzut kołem godzinnym — te dwie
+    operacje dają różne wyniki i pomylenie ich kosztowało tu do 5°."""
+    er = math.radians(eps)
+    return [_equatorial_to_lon(_equator_point(ramc + 90.0 + 30.0 * i), er)
+            for i in range(12)]
+
+
+def _cusps_alcabitus(ramc: float, eps: float, asc: float) -> list[float]:
+    """Łuki równika MC→Asc i Asc→IC dzielone na trzy; rzut kołami godzinnymi."""
+    er = math.radians(eps)
+    a = math.radians(asc)
+    ra_asc = norm360(math.degrees(math.atan2(math.sin(a) * math.cos(er), math.cos(a))))
+    day = (ra_asc - ramc) % 360.0             # łuk MC → Asc (domy 11, 12)
+    night = (ramc + 180.0 - ra_asc) % 360.0   # łuk Asc → IC (domy 2, 3)
+
+    ra = [0.0] * 12
+    ra[9] = ramc                              # dom 10 = MC
+    ra[10] = ramc + day / 3.0                 # dom 11
+    ra[11] = ramc + 2.0 * day / 3.0           # dom 12
+    ra[0] = ra_asc                            # dom 1 = Asc
+    ra[1] = ra_asc + night / 3.0              # dom 2
+    ra[2] = ra_asc + 2.0 * night / 3.0        # dom 3
+    for i in range(6):                        # domy 4–9 naprzeciw 10–3
+        ra[i + 3] = ra[(i + 9) % 12] + 180.0
+    return [_ra_to_ecliptic_lon(x, er) for x in ra]
+
+
+# Ułamek szerokości geograficznej użyty jako „biegun" koła domu (Polich–Page).
+# Domy na południku (10 i 4) mają biegun 0 — ich koło to sam południk.
+_TOPO_POLE_FRACTION = (1.0, 2 / 3, 1 / 3, 0.0, 1 / 3, 2 / 3,
+                       1.0, 2 / 3, 1 / 3, 0.0, 1 / 3, 2 / 3)
+
+
+def _asc_under_pole_raw(ramc_deg: float, eps_deg: float, pole_deg: float) -> float:
+    """Surowy wzór na ascendent pod zadanym „biegunem", BEZ korekty gałęzi.
+
+    Korektę stosuje wywołujący — względem PRAWDZIWEGO MC horoskopu. `compute_asc`
+    poprawia gałąź względem MC dla PRZESUNIĘTEGO RAMC, co dla cuspu domu jest złym
+    punktem odniesienia i w okolicach biegunów dawało obrót o 180°."""
+    r, e, phi = math.radians(ramc_deg), math.radians(eps_deg), math.radians(pole_deg)
+    return norm360(math.degrees(math.atan2(
+        math.cos(r), -(math.sin(r) * math.cos(e) + math.tan(phi) * math.sin(e)))))
+
+
+def _cusps_topocentric(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                       asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Polich–Page: dom pośredni to ASCENDENT policzony pod własnym „biegunem"
+    tan(P) = tan(φ)·k/3, dla RAMC przesuniętego o pozycję domu.
+
+    Kusi, by liczyć to jak Regiomontanusa z podmienioną szerokością — daje wynik
+    bliski, ale nie równy (kilka sekund łuku); wyrocznia rozstrzygnęła na rzecz
+    konstrukcji „ascendent pod biegunem".
+
+    Liczymy tylko domy 11, 12, 2, 3, a 5, 6, 8, 9 bierzemy jako ich OPOZYCJE —
+    to nie skrót, lecz własność tych systemów: przeciwległe domy leżą na tym samym
+    kole wielkim, więc ich cuspy są dokładnie antypodyczne."""
+    tan_lat = math.tan(math.radians(lat))
+    # Gałąź liczymy względem MC GÓRUJĄCEGO, nie matematycznego: gdy za kołem
+    # podbiegunowym te dwa się rozjeżdżają, cała czwórka domów pośrednich musi
+    # obrócić się razem z dziesiątym domem.
+    culminating = _culminating_mc(mc, eps, lat)
+    out = [0.0] * 12
+    for i in (10, 11, 1, 2):                  # domy 11, 12, 2, 3
+        pole = math.degrees(math.atan(tan_lat * _TOPO_POLE_FRACTION[i]))
+        lon = _asc_under_pole_raw(ramc + 30.0 * i, eps, pole)
+        if ((lon - culminating) % 360.0 < 180.0) != _INTERMEDIATE[i]:
+            lon = norm360(lon + 180.0)
+        out[i] = lon
+        out[(i + 6) % 12] = norm360(lon + 180.0)
+    out[0], out[3] = asc, norm360(culminating + 180.0)
+    out[6], out[9] = norm360(asc + 180.0), culminating
+    return out
+
+
+# ── systemy łuku dobowego (Placidus, Koch) ───────────────────────────────
+# Różnią się od wszystkich poprzednich tym, że NIE MAJĄ wzoru zamkniętego: cusp
+# jest zdefiniowany warunkiem na samego siebie („punkt, który przebył 1/3 swojego
+# półłuku"), więc trzeba go znaleźć iteracyjnie. Mają też jako jedyne REALNĄ
+# granicę dziedziny — powyżej koła podbiegunowego stopnie ekliptyki bywają
+# okołobiegunowe, nie wschodzą ani nie zachodzą, i półłuk po prostu nie istnieje.
+
+
+class HouseSystemUndefined(ValueError):
+    """System domów nie ma definicji dla podanych parametrów (nie: błąd liczenia).
+
+    Podnoszone zamiast zwrócenia liczby, bo cicha podmiana systemu jest gorsza
+    niż błąd: wykres wygląda poprawnie, a planety siedzą w innych domach, niż
+    astrolog zamawiał. Warstwa aplikacyjna łapie to w cusps_detailed() i robi
+    JAWNY fallback."""
+
+
+_ITER_MAX = 100
+_ITER_TOL_DEG = 1e-11
+
+
+def _declination_of_ecliptic_lon(lon_deg: float, eps_rad: float) -> float:
+    """Deklinacja punktu LEŻĄCEGO NA EKLIPTYCE o danej długości."""
+    return math.degrees(math.asin(math.sin(eps_rad) * math.sin(math.radians(lon_deg))))
+
+
+def _ascensional_difference(dec_deg: float, lat_deg: float) -> float:
+    """Różnica wschodnia: o ile półłuk dobowy odbiega od 90°.
+
+    sin(AD) = tan(φ)·tan(δ). Gdy |tan(φ)·tan(δ)| ≥ 1, punkt jest okołobiegunowy
+    (nigdy nie wschodzi albo nigdy nie zachodzi) i półłuk nie istnieje."""
+    v = math.tan(math.radians(lat_deg)) * math.tan(math.radians(dec_deg))
+    if abs(v) >= 1.0:
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"punkt okołobiegunowy (tan φ·tan δ = {v:.6f}): półłuk dobowy nie istnieje")
+    return math.degrees(math.asin(v))
+
+
+# Dom → (ułamek półłuku, czy łuk NOCNY). Domy 11 i 12 dzielą łuk dzienny licząc
+# od MC; domy 2 i 3 — łuk nocny, licząc WSTECZ od IC.
+_PLACIDUS_STEP = {10: (1 / 3, False), 11: (2 / 3, False),
+                  1: (2 / 3, True), 2: (1 / 3, True)}
+
+
+def _placidus_cusp(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                   fraction: float, nocturnal: bool) -> float:
+    """Punkt ekliptyki, który przebył `fraction` swojego półłuku.
+
+    Warunek jest uwikłany: półłuk zależy od deklinacji, deklinacja od długości,
+    a długość od położenia — więc iterujemy po punkcie stałym. Zbieżność jest
+    szybka z dala od koła podbiegunowego i psuje się przy nim, dlatego brak
+    zbieżności traktujemy jako wyjście poza dziedzinę, a nie jako wynik."""
+    eps_rad = math.radians(eps)
+    # Start od podziału równomiernego — to Porphyry na równiku, czyli dokładnie
+    # ten przypadek, w którym Placidus się do niego sprowadza.
+    ra = ramc + 180.0 - 90.0 * fraction if nocturnal else ramc + 90.0 * fraction
+    for _ in range(_ITER_MAX):
+        dec = _declination_of_ecliptic_lon(_ra_to_ecliptic_lon(ra, eps_rad), eps_rad)
+        ad = _ascensional_difference(dec, lat)
+        nxt = (ramc + 180.0 - fraction * (90.0 - ad) if nocturnal
+               else ramc + fraction * (90.0 + ad))
+        if abs(nxt - ra) < _ITER_TOL_DEG:
+            return _ra_to_ecliptic_lon(nxt, eps_rad)
+        ra = nxt
+    raise HouseSystemUndefined(
+        f"brak zbieżności po {_ITER_MAX} krokach (φ={lat:.4f}, RAMC={ramc:.4f})")
+
+
+def _cusps_placidus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                    asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Półłuki dobowe i nocne dzielone na trzy — każdy punkt swoim własnym łukiem."""
+    if abs(lat) >= polar_circle(eps):
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"φ={lat:.4f}° poza kołem podbiegunowym ({polar_circle(eps):.4f}° dla ε={eps:.4f}°)")
+    inter = {i: _placidus_cusp(ramc, eps, lat, f, noct)
+             for i, (f, noct) in _PLACIDUS_STEP.items()}
+    inter.update({(i + 6) % 12: norm360(v + 180.0) for i, v in list(inter.items())})
+    return _with_exact_angles(inter, asc, mc)
+
+
+# Koch dzieli CZAS, nie łuk na niebie. Kryterium: ile czasu minęło od wschodu
+# tego stopnia zodiaku, który stoi na MC. Ten odcinek (półłuk dobowy stopnia MC)
+# dzielimy na trzy i dla punktów podziału liczymy ZWYKŁY Ascendent — stąd nazwa
+# „system miejsca urodzenia". Zgodne z definicją Astrodienst (astro.com/astrowiki).
+#
+# W przeciwieństwie do Placidusa NIE wymaga iteracji: półłuk zależy od deklinacji
+# stopnia MC, którą znamy wprost. Granicę dziedziny dzieli natomiast z Placidusem —
+# gdy stopień MC jest okołobiegunowy, „moment jego wschodu" nie istnieje.
+_KOCH_OFFSET = {10: -2 / 3, 11: -1 / 3, 1: 1 / 3, 2: 2 / 3}
+
+
+def _cusps_koch(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Ascendenty dla chwil trójdzielących drogę stopnia MC od wschodu do górowania."""
+    if abs(lat) >= polar_circle(eps):
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"φ={lat:.4f}° poza kołem podbiegunowym ({polar_circle(eps):.4f}° dla ε={eps:.4f}°)")
+    dec_mc = _declination_of_ecliptic_lon(mc, math.radians(eps))
+    half_arc = 90.0 + _ascensional_difference(dec_mc, lat)
+    inter = {i: compute_asc(ramc + f * half_arc, eps, lat)
+             for i, f in _KOCH_OFFSET.items()}
+    inter.update({(i + 6) % 12: norm360(v + 180.0) for i, v in list(inter.items())})
+    return _with_exact_angles(inter, asc, mc)
+
+
+def cusps_for(ramc: float, eps: float, lat: float, system: str) -> list[float]:
+    """Kanoniczne wejście: (RAMC, ε, φ) → 12 cusps.
+
+    Systemy proste (whole sign / equal / porphyry) potrzebują tylko Asc i MC,
+    ale systemy egzotyczne dzielą inne koła wielkie i wymagają pełnego zestawu
+    (RAMC, ε, φ). Ta funkcja jest wspólnym punktem wejścia dla obu rodzajów —
+    i to ją porównuje z wyrocznią framework testowy (tests/oracle).
+    """
+    asc = compute_asc(ramc, eps, lat)
+    mc = compute_mc(ramc, eps)
+    if system in (WHOLE_SIGN, EQUAL, PORPHYRY):
+        return cusps(asc, mc, system)
+    if system == VEHLOW:
+        # equal, ale Ascendent leży w ŚRODKU domu I, nie na jego początku
+        return [norm360(asc - 15.0 + 30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == MORINUS:
+        return _cusps_morinus(ramc, eps)
+    if system == REGIOMONTANUS:
+        return _cusps_regiomontanus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == CAMPANUS:
+        return _cusps_campanus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == ALCABITUS:
+        return _cusps_alcabitus(ramc, eps, asc)
+    if system == TOPOCENTRIC:
+        return _cusps_topocentric(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == PLACIDUS:
+        return _cusps_placidus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == KOCH:
+        return _cusps_koch(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    raise ValueError(f"nieznany system domów: {system}")
+
+
+# ── jawny fallback poza dziedziną ────────────────────────────────────────
+# Placidus i Koch jako jedyne mają miejsca, w których po prostu NIE ISTNIEJĄ.
+# Astrolog z Tromsø ma dostać wynik, ale musi wiedzieć, że dostał inny system —
+# cicha podmiana jest gorsza niż brak wyniku, bo jest nie do wykrycia z wykresu.
+
+FALLBACK_SYSTEM = PORPHYRY
+
+
+@dataclass(frozen=True)
+class CuspSet:
+    """12 cuspów + uczciwa informacja, czym naprawdę zostały policzone."""
+
+    cusps: list[float]
+    system: str                          # system FAKTYCZNIE użyty
+    requested: str                       # o który poproszono
+    reason: str | None = None            # dlaczego nie dało się użyć żądanego
+
+    @property
+    def is_fallback(self) -> bool:
+        return self.system != self.requested
+
+    @property
+    def notice(self) -> str | None:
+        """Komunikat dla człowieka. Ma trafić na ekran, do raportu i do PDF-a."""
+        if not self.is_fallback:
+            return None
+        return (f"UWAGA: system domów \u201e{self.requested}\u201d nie ma definicji "
+                f"dla tego miejsca i czasu \u2014 {self.reason}. Domy policzono "
+                f"systemem \u201e{self.system}\u201d. To NIE jest ten sam podzia\u0142: "
+                f"pozycje planet s\u0105 poprawne, ale przypisanie ich do dom\u00f3w "
+                f"pochodzi z innego systemu.")
+
+
+def cusps_detailed(ramc: float, eps: float, lat: float, system: str) -> CuspSet:
+    """Jak cusps_for, ale zamiast wyjątku poza dziedziną robi JAWNY fallback.
+
+    cusps_for zostaje funkcją czystą i nieustępliwą (to ją porównuje wyrocznia);
+    ustępstwo wobec rzeczywistości jest tutaj — i zawsze zostawia ślad."""
+    try:
+        return CuspSet(cusps_for(ramc, eps, lat, system), system, system)
+    except HouseSystemUndefined as e:
+        return CuspSet(cusps_for(ramc, eps, lat, FALLBACK_SYSTEM),
+                       FALLBACK_SYSTEM, system, str(e))
+
+
 def assign_house(lon: float, cusp_list: list[float]) -> int:
     """Numer domu (1..12), w którym leży dana długość ekliptyczna."""
     lon = norm360(lon)

services/logic/app/main.py

@@ -108,6 +108,19 @@ class SynastryRequest(BaseModel):
     aspect_minor: bool = False
 
 
+@app.get("/bases")
+def bases() -> dict:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+    Przelot do warstwy danych — same METADANE, żadnej treści baz."""
+    from app.clients.data_client import DataClient
+
+    try:
+        return DataClient().bases()
+    except httpx.HTTPError as e:
+        raise HTTPException(status_code=502, detail=f"Warstwa bazodanowa niedostępna: {e}")
+
+
 @app.post("/chart/synastry")
 def chart_synastry(req: SynastryRequest) -> dict:
     """Synastria (PRE-04): dwa horoskopy natalne + aspekty MIĘDZY nimi (planeta

services/logic/app/prompt.py

@@ -200,6 +200,11 @@ def _chart_section(chart: dict, moment_label: str | None) -> str:
     if meta:
         lines.append(" · ".join(meta))
 
+    # Model interpretuje domy, więc musi wiedzieć, że podział pochodzi z innego
+    # systemu, niż zamówiono — inaczej napisze „Twój Placidus" o Porphyrym.
+    for w in chart.get("house_warnings") or []:
+        lines.append(f"\n{w}")
+
     if chart.get("positions"):
         lines.append("\n## Pozycje")
         for p in chart["positions"]:

services/logic/tests/test_chart.py

@@ -2,6 +2,9 @@
 
 Waliduje względem astro.com dla horoskopu referencyjnego.
 """
+import pytest
+
+from app.engine import houses as H
 from app.engine.chart import build_chart
 
 
@@ -61,8 +64,31 @@ def test_primary_always_first_even_if_not_listed(own_engine, reference_moment):
 
 
 def test_unknown_extra_system_is_ignored(own_engine, reference_moment):
-    """Nieobsługiwany system (np. placidus — dojdzie przez swisseph osobno) jest
+    """Nieznana nazwa systemu jest po prostu pomijana, nie wywala horoskopu.
-    po prostu pomijany, nie wywala horoskopu."""
+
+    (Placidus był tu kiedyś przykładem systemu nieobsługiwanego — od Etapu 2
+    jest liczony, więc przykładem musi być nazwa, której naprawdę nie znamy.)"""
     chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign",
-                        house_systems=["placidus", "equal"])
+                        house_systems=["nie-ma-takiego-systemu", "equal"])
     assert [h["system"] for h in chart["house_systems"]] == ["whole_sign", "equal"]
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", H.SYSTEMS)
+def test_every_advertised_system_builds_a_chart(own_engine, reference_moment, system):
+    """Każdy system z houses.SYSTEMS musi przejść przez build_chart. Pilnuje,
+    żeby rozszerzenie SYSTEMS bez przepięcia chart.py nie dało 500 przy wyborze
+    systemu, który jest na liście, ale nie w użytej funkcji."""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, system)
+    assert chart["house_system"] == system
+    assert len(chart["cusps"]) == 12
+    assert all(1 <= p["house"] <= 12 for p in chart["positions"])
+
+
+def test_multiple_systems_side_by_side_cover_all(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, H.WHOLE_SIGN,
+                        house_systems=list(H.SYSTEMS))
+    blocks = chart["house_systems"]
+    assert blocks[0]["system"] == H.WHOLE_SIGN          # prymarny zawsze pierwszy
+    assert {b["system"] for b in blocks} == set(H.SYSTEMS)
+    for p in chart["positions"]:
+        assert set(p["houses"]) == set(H.SYSTEMS)

services/logic/tests/test_houses.py

@@ -1,4 +1,8 @@
 """Testy osi i domów — czysta matematyka (LOG-05, bez efemeryd)."""
+import math
+
+import pytest
+
 from app.engine import houses as H
 
 # RAMC i ε policzone Skyfieldem dla horoskopu referencyjnego (30.04.1984, Warszawa)
@@ -39,3 +43,156 @@ def test_assign_house_whole_sign():
     cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.WHOLE_SIGN)     # dom 1 = Rak (90–120°)
     assert H.assign_house(100.0, cusps) == 1          # w Raku
     assert H.assign_house(40.0, cusps) == 11          # Byk -> 11. dom
+
+
+# ── regresje wykryte przez porównanie z wyrocznią (tests/oracle) ──────────
+
+def test_ascendant_branch_beyond_polar_circle():
+    """REGRESJA: powyżej koła podbiegunowego `atan2` wybierał NIEWŁAŚCIWY punkt
+    przecięcia ekliptyki z horyzontem — zwracaliśmy Descendent zamiast Ascendenta,
+    czyli błąd o 180°. Planety lądowały w PRZECIWNYCH domach dla całej północnej
+    Skandynawii. Rozstrzyga położenie względem MC: punkt wschodzący leży zawsze
+    w półkolu (0°,180°) na wschód od MC."""
+    eps = 23.4393
+    for lat in (67.0, 70.0, 85.0, -70.0):
+        for ramc in (60.0, 100.0, 200.0, 270.0, 300.0):
+            asc = H.compute_asc(ramc, eps, lat)
+            mc = H.compute_mc(ramc, eps)
+            offset = (asc - mc) % 360.0
+            assert 0.0 <= offset <= 180.0, (
+                f"Asc poza półkolem wschodzącym: lat={lat} ramc={ramc} offset={offset:.4f}")
+
+
+def test_whole_sign_is_deterministic_at_sign_boundary():
+    """REGRESJA: Ascendent o włos od granicy znaku (359,999999999976 vs 1e-10 —
+    ta sama wartość, różne strony) przerzucał cały dom I o 30°. Ten sam horoskop
+    na innej maszynie dawał inny wynik."""
+    below = H.cusps(359.999999999976, 270.0, H.WHOLE_SIGN)
+    above = H.cusps(1e-10, 270.0, H.WHOLE_SIGN)
+    assert below[0] == above[0] == 0.0, (below[0], above[0])
+
+
+def test_polar_circle_moves_with_obliquity():
+    """Granica dziedziny Placidusa/Kocha NIE jest stałą 66,56° — zależy od ε,
+    a ε zmienia się z datą. Testy brzegowe muszą ją liczyć per data."""
+    assert H.polar_circle(23.4393) == pytest.approx(66.5607, abs=1e-4)   # dziś
+    assert H.polar_circle(23.747) == pytest.approx(66.253, abs=1e-4)     # 370 p.n.e.
+
+
+# ── systemy egzotyczne o zamkniętym wzorze (Etap 1) ──────────────────────
+# Zgodność z wyrocznią sprawdza tests/oracle; tu pilnujemy niezmienników, które
+# muszą zachodzić także bez swissepha (czyli w każdym środowisku).
+
+EXOTIC = ("vehlow", "morinus", "regiomontanus", "campanus", "alcabitus")
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", EXOTIC)
+def test_exotic_returns_twelve_cusps_in_range(system):
+    out = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 50.0, system)
+    assert len(out) == 12
+    assert all(0.0 <= c < 360.0 for c in out)
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", EXOTIC)
+def test_opposite_houses_are_antipodal(system):
+    """Domy przeciwległe leżą na tym samym kole wielkim, więc ich cuspy są
+    dokładnie antypodyczne. Naruszenie tego oznacza błąd w wyborze gałęzi."""
+    out = H.cusps_for(137.0, 23.4393, 42.0, system)
+    for i in range(6):
+        assert abs(((out[i + 6] - out[i]) % 360.0) - 180.0) < 1e-9, f"domy {i+1}/{i+7}"
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", ("regiomontanus", "campanus", "alcabitus"))
+def test_quadrant_systems_anchor_on_ascendant(system):
+    """Systemy kwadrantowe zaczynają dom I na Ascendencie."""
+    ramc, eps, lat = 100.0, 23.4393, 50.0
+    assert H.cusps_for(ramc, eps, lat, system)[0] == pytest.approx(
+        H.compute_asc(ramc, eps, lat), abs=1e-9)
+
+
+def test_vehlow_puts_ascendant_in_the_middle_of_house_one():
+    ramc, eps, lat = 100.0, 23.4393, 50.0
+    asc = H.compute_asc(ramc, eps, lat)
+    assert H.cusps_for(ramc, eps, lat, "vehlow")[0] == pytest.approx(
+        H.norm360(asc - 15.0), abs=1e-9)
+
+
+def test_morinus_ignores_latitude():
+    """Morinus rzutuje równik wprost na ekliptykę, bez horyzontu — jako jedyny
+    nie zależy od szerokości geograficznej."""
+    a = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 20.0, "morinus")
+    b = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 65.0, "morinus")
+    assert a == pytest.approx(b, abs=1e-12)
+
+
+def test_unknown_system_is_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, 50.0, "nie-ma-takiego")
+
+
+# ── systemy łuku dobowego: Placidus i Koch (Etap 2) ──────────────────────
+
+DIURNAL = ("placidus", "koch")
+TROMSO_LAT = 69.65        # za kołem podbiegunowym — tam te systemy nie istnieją
+KRAKOW_LAT = 50.06
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_diurnal_systems_refuse_beyond_the_polar_circle(system):
+    """Odmowa, nie liczba. Cicha podmiana systemu jest niewykrywalna z wykresu."""
+    with pytest.raises(H.HouseSystemUndefined):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, TROMSO_LAT, system)
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_fallback_says_what_it_did(system):
+    cs = H.cusps_detailed(100.0, 23.4393, TROMSO_LAT, system)
+    assert cs.is_fallback and cs.system == H.FALLBACK_SYSTEM and cs.requested == system
+    assert len(cs.cusps) == 12
+    assert cs.notice and system in cs.notice and H.FALLBACK_SYSTEM in cs.notice
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_no_fallback_and_no_notice_where_the_system_exists(system):
+    cs = H.cusps_detailed(100.0, 23.4393, KRAKOW_LAT, system)
+    assert not cs.is_fallback and cs.notice is None
+    assert cs.cusps == H.cusps_for(100.0, 23.4393, KRAKOW_LAT, system)
+
+
+def test_placidus_cusps_satisfy_their_own_definition():
+    """Sprawdzian NIEZALEŻNY od wyroczni: czy znaleziony punkt naprawdę przebył
+    zadany ułamek swojego półłuku. Wyrocznia mówi „zgadza się z swissephem",
+    to mówi „zgadza się z definicją Placidusa" — i działa bez swissepha."""
+    ramc, eps, lat = 212.9986, 23.4393, 66.3144      # tuż pod kołem, najtrudniej
+    eps_rad = math.radians(eps)
+    c = H.cusps_for(ramc, eps, lat, "placidus")
+    for house, (frac, nocturnal) in ((11, (1 / 3, False)), (12, (2 / 3, False)),
+                                     (2, (2 / 3, True)), (3, (1 / 3, True))):
+        lon = c[house - 1]
+        dec = H._declination_of_ecliptic_lon(lon, eps_rad)
+        ad = H._ascensional_difference(dec, lat)
+        ra = math.degrees(math.atan2(math.sin(math.radians(lon)) * math.cos(eps_rad),
+                                     math.cos(math.radians(lon))))
+        want = (ramc + 180.0 - frac * (90.0 - ad) if nocturnal
+                else ramc + frac * (90.0 + ad))
+        assert abs((ra - want + 180.0) % 360.0 - 180.0) < 1e-9, f"dom {house}"
+
+
+def test_koch_reduces_to_equal_spacing_on_the_equator():
+    """Na równiku półłuk każdego stopnia to dokładnie 90°, więc trójdzielenie
+    czasu daje Ascendenty co 30° czasu gwiazdowego — dobry test zdrowia wzoru."""
+    ramc, eps = 100.0, 23.4393
+    c = H.cusps_for(ramc, eps, 0.0, "koch")
+    for house, offset in ((11, -60.0), (12, -30.0), (2, 30.0), (3, 60.0)):
+        assert c[house - 1] == pytest.approx(
+            H.compute_asc(ramc + offset, eps, 0.0), abs=1e-9), f"dom {house}"
+
+
+def test_polar_circle_boundary_moves_with_the_date():
+    """Granica dziedziny NIE jest stałą 66,56° — zależy od ε, czyli od daty."""
+    lat = 66.60
+    assert lat > H.polar_circle(23.4393)      # dziś: poza dziedziną
+    assert lat < H.polar_circle(23.3528)      # rok 2270: już w dziedzinie
+    with pytest.raises(H.HouseSystemUndefined):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, lat, "placidus")
+    assert len(H.cusps_for(100.0, 23.3528, lat, "placidus")) == 12

services/presentation/app/clients/logic_client.py

@@ -152,6 +152,12 @@ class LogicClient:
                 client, f"{self.base_url}/chart/horoscope/stream",
                 payload=payload, headers=_auth_headers(), link=_link())
 
+    def bases(self) -> dict[str, Any]:
+        """Bazy dostępne na udziale + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09)."""
+        with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
+            return link_crypto.call_json(client, "GET", f"{self.base_url}/bases",
+                                         headers=_auth_headers(), link=_link())
+
     def llm_models(self) -> dict[str, Any]:
         """Katalog modeli per dostawca (podpowiedzi do pola wyboru w UI)."""
         with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:

services/presentation/app/house_systems.py

@@ -0,0 +1,36 @@
+"""Katalog systemów domów dla warstwy prezentacji — JEDNO źródło nazw.
+
+Nazwy były zaszyte w czterech szablonach naraz (selektor na „Horoskop", selektor
+na „Skompiluj", checkboxy porównania, nagłówki tabeli). Przy trzech systemach
+uchodziło to na sucho; przy dziesięciu rozjazd jest kwestią czasu — wystarczy
+dopisać system w jednym miejscu i zapomnieć o trzech pozostałych.
+
+Kolejność jest celowa: najpierw dwa najpowszechniejsze (Placidus i Whole Sign),
+potem reszta. `LIMITED` oznacza systemy, które powyżej koła podbiegunowego nie
+istnieją i podlegają jawnemu fallbackowi — UI ma o tym uprzedzać ZANIM ktoś
+policzy horoskop dla Tromsø, a nie dopiero w ostrzeżeniu przy wyniku.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+HOUSE_SYSTEMS: list[tuple[str, str]] = [
+    ("placidus", "Placidus"),
+    ("whole_sign", "Whole Sign"),
+    ("koch", "Koch"),
+    ("equal", "Equal"),
+    ("porphyry", "Porphyry"),
+    ("regiomontanus", "Regiomontanus"),
+    ("campanus", "Campanus"),
+    ("alcabitus", "Alcabitus"),
+    ("morinus", "Morinus"),
+    ("vehlow", "Vehlow"),
+]
+
+# Systemy oparte na łuku dobowym — jedyne z realną granicą dziedziny.
+LIMITED = frozenset({"placidus", "koch"})
+
+HOUSE_SYSTEM_NAMES: dict[str, str] = dict(HOUSE_SYSTEMS)
+
+
+def label(system: str) -> str:
+    """Nazwa do pokazania; nieznany identyfikator zwracamy bez zmian, nie gubimy go."""
+    return HOUSE_SYSTEM_NAMES.get(system, system)

services/presentation/app/main.py

@@ -22,6 +22,8 @@ from fastapi.responses import HTMLResponse, JSONResponse
 from fastapi.staticfiles import StaticFiles
 from fastapi.templating import Jinja2Templates
 
+from app.house_systems import HOUSE_SYSTEMS, LIMITED as HOUSE_LIMITED, label as house_label
+
 from app import geocode, security
 from app.clients.logic_client import LogicClient
 from app.config import DEFAULT_LOCATION_LABEL, default_form
@@ -54,6 +56,10 @@ def static_url(name: str) -> str:
 
 
 templates.env.globals["static"] = static_url
+# Katalog systemów domów — jedno źródło nazw dla wszystkich szablonów.
+templates.env.globals["HOUSE_SYSTEMS"] = HOUSE_SYSTEMS
+templates.env.globals["house_label"] = house_label
+templates.env.globals["HOUSE_LIMITED"] = HOUSE_LIMITED
 
 
 def _build_utc(date: str, time: str, tz_offset: float) -> tuple[str, str]:
@@ -141,6 +147,10 @@ def chart_compute(
             aspect_minor=aspect_minor,
             stations=stations, zodiac=zodiac, tables=tables,
         )
+        # Fallback systemu domów musi dojechać do PDF-a — z samego kosmogramu
+        # nie da się poznać, że podział jest z innego systemu, niż zamówiono.
+        warnings = [w for w in (chart.get("house_warnings") or []) if w]
+
         from app import chartwheel                    # kosmogram (PRE-12), SVG po stronie serwera
         ctx["wheel_svg"] = chartwheel.render(ctx["result"])
         ctx["aspectarian_svg"] = chartwheel.render_aspectarian(ctx["result"])  # PRE-18
@@ -242,6 +252,7 @@ def compile_pdf(payload: dict):
         return JSONResponse({"detail": f"Niepoprawne dane wejściowe: {e}"}, status_code=422)
 
     figures: list[dict] = []
+    warnings: list[str] = []
     try:
         chart = logic.positions(
             when_utc_iso=iso_utc,
@@ -275,6 +286,7 @@ def compile_pdf(payload: dict):
         "person": payload.get("person") or "",
         "data": {**data, "moment_utc": label},
         "figures": figures,
+        "warnings": warnings,
         "natal": payload.get("natal") or {},
         "predictions": payload.get("predictions") or [],
     }
@@ -289,6 +301,23 @@ def compile_pdf(payload: dict):
                     headers={"Content-Disposition": 'attachment; filename="raport.pdf"'})
 
 
+# ---------------- Ustawienia: bazy na udziale (DAN-15/PRE-09) ----------------
+@app.get("/settings", response_class=HTMLResponse)
+def settings_view(request: Request):
+    """Podgląd baz dostępnych na udziale + które biorą udział w interpretacji.
+
+    Same metadane (nazwa, rozmiar, data) — bez treści baz. Przełączniki są
+    DEKLARATYWNE (`DISABLED_BASES`), bo warstwa danych nie ma trwałego zapisu:
+    udział jest read-only, a cache to emptyDir. Zapis do pliku ginąłby po
+    restarcie, po cichu włączając z powrotem wyłączoną bazę."""
+    ctx: dict = {"result": None, "error": None}
+    try:
+        ctx["result"] = logic.bases()
+    except httpx.HTTPError as e:
+        ctx["error"] = _logic_error(e)
+    return templates.TemplateResponse(request, "settings.html", ctx)
+
+
 # ---------------- Synastria (technika relacyjna) ----------------
 @app.get("/synastry", response_class=HTMLResponse)
 def synastry_form(request: Request):

services/presentation/app/static/styles.css

@@ -93,6 +93,18 @@ button:hover { filter: brightness(1.1); }
 .opts { display: flex; gap: 1.5rem; margin-top: .75rem; color: var(--muted); align-items: center; }
 .opts input[type=number] { width: 5rem; }
 .meta { color: var(--muted); margin: 1.5rem 0 .5rem; font-size: .9rem; }
+
+/* Fallback systemu domów. Celowo NIE jest to dyskretny „muted" — po fallbacku
+   kosmogram wygląda bezbłędnie, więc ten akapit jest jedynym sygnałem, że
+   podział domów pochodzi z innego systemu, niż zamówiono. */
+.house-warning {
+  margin: 1rem 0; padding: .75rem 1rem; font-size: .92rem; line-height: 1.45;
+  border: 1px solid var(--warn-border, #b8860b);
+  border-left-width: 4px;
+  border-radius: 4px;
+  background: var(--warn-bg, rgba(184, 134, 11, .10));
+  color: var(--warn-fg, inherit);
+}
 .error { background: #3a1320; border: 1px solid #6a2233; color: #ffb3c0; padding: .75rem 1rem; border-radius: 8px; margin-top: 1.5rem; }
 .empty { color: var(--muted); }
 table { width: 100%; border-collapse: collapse; margin-top: .5rem; background: var(--panel); border-radius: 12px; overflow: hidden; }

services/presentation/app/templates/_form_options.html

@@ -10,9 +10,9 @@
 <div class="opts" title="Domy dzielą to samo niebo inaczej. Zaznacz kilka, by porównać kuspy obok siebie (PRE-05). Kosmogram rysuje system wybrany wyżej.">
   {% set chosen = form.house_systems or [] %}
   <span class="muted small">Porównaj systemy domów:</span>
-  <label><input type="checkbox" name="house_systems" value="whole_sign" {{ 'checked' if 'whole_sign' in chosen else '' }}> Whole Sign</label>
+  {% for value, name in HOUSE_SYSTEMS %}
-  <label><input type="checkbox" name="house_systems" value="equal" {{ 'checked' if 'equal' in chosen else '' }}> Equal</label>
+  <label><input type="checkbox" name="house_systems" value="{{ value }}" {{ 'checked' if value in chosen else '' }}> {{ name }}{{ ' *' if value in HOUSE_LIMITED else '' }}</label>
-  <label><input type="checkbox" name="house_systems" value="porphyry" {{ 'checked' if 'porphyry' in chosen else '' }}> Porphyry</label>
+  {% endfor %}
 </div>
 <div class="opts" title="Orb = dopuszczalne odchylenie od dokładnego kąta aspektu. „Bonus świateł" powiększa orb dla aspektów ze Słońcem/Księżycem. Aspekty poboczne: półsekstyl 30°, półkwadratura 45°, kwinkunks 150° (PRE-06).">
   <label>Orb aspektów (°) <input type="number" name="aspect_orb" step="0.5" min="1" max="15" value="{{ form.aspect_orb if form.aspect_orb is not none else 8 }}"></label>

services/presentation/app/templates/_result_tables.html

@@ -6,6 +6,14 @@
    deklinacja/antyscja) renderuje rodzic; tu są same tabele. Każda sekcja pokazuje
    się tylko, gdy jej dane są w wyniku (opcja policzona → sekcja jest). #}
 
+{# Fallback systemu domów: system nie istniał dla tego miejsca i policzyliśmy
+   inny. Musi być WIDOCZNE, bo z samego wykresu tego nie da się poznać. #}
+{% if result.house_warnings %}
+{% for w in result.house_warnings %}
+<p class="house-warning">{{ w }}</p>
+{% endfor %}
+{% endif %}
+
 {% if result.angles %}
 <table class="angles">
   <thead><tr><th>Oś</th><th>Znak</th><th>W znaku</th></tr></thead>
@@ -20,10 +28,9 @@
 
 {# Porównanie systemów domów (PRE-05) — te same osie, inny podział na domy #}
 {% if result.house_systems and result.house_systems | length > 1 %}
-{% set HSN = {'whole_sign': 'Whole Sign', 'equal': 'Equal', 'porphyry': 'Porphyry'} %}
 <div class="meta" title="Osie (Asc/MC) są wspólne — różni się podział na domy. Kosmogram rysuje pierwszy z listy.">Porównanie systemów domów ({{ result.house_systems | length }})</div>
 <table class="angles">
-  <thead><tr><th>Dom</th>{% for hs in result.house_systems %}<th>{{ HSN.get(hs.system, hs.system) }}</th>{% endfor %}</tr></thead>
+  <thead><tr><th>Dom</th>{% for hs in result.house_systems %}<th>{{ house_label(hs.system) }}</th>{% endfor %}</tr></thead>
   <tbody>
     {% for i in range(12) %}
       <tr><td>{{ i + 1 }}</td>
@@ -219,7 +226,7 @@
 
 {% if result.cusps %}
 <details class="loc">
-  <summary>Cusps domów ({{ result.house_system }})</summary>
+  <summary>Cusps domów ({{ house_label(result.house_system) }})</summary>
   <table>
     <thead><tr><th>Dom</th><th>Znak</th><th>Cusp</th></tr></thead>
     <tbody>

services/presentation/app/templates/base.html

@@ -25,6 +25,7 @@
         <a href="/synastry" class="{% block nav_synastry %}{% endblock %}">Synastria</a>
         <a href="/significators" class="{% block nav_sig %}{% endblock %}">Sygnifikatory</a>
         <a href="/compile" class="{% block nav_compile %}{% endblock %}">Skompiluj</a>
+        <a href="/settings" class="{% block nav_settings %}{% endblock %}">Ustawienia</a>
       </nav>
     </header>
     {% block content %}{% endblock %}

services/presentation/app/templates/chart.html

@@ -34,10 +34,11 @@
     <label>System domów
       <select name="house_system">
         {% set hs = form.house_system or 'whole_sign' %}
-        <option value="whole_sign" {{ 'selected' if hs == 'whole_sign' else '' }}>Whole Sign</option>
+        {% for value, name in HOUSE_SYSTEMS %}
-        <option value="equal" {{ 'selected' if hs == 'equal' else '' }}>Equal</option>
+        <option value="{{ value }}" {{ 'selected' if hs == value else '' }}>{{ name }}{{ ' *' if value in HOUSE_LIMITED else '' }}</option>
-        <option value="porphyry" {{ 'selected' if hs == 'porphyry' else '' }}>Porphyry</option>
+        {% endfor %}
       </select>
+      <span class="muted small" title="Placidus i Koch dzielą łuk dobowy, który powyżej koła podbiegunowego (ok. 66,5°) nie istnieje — dla takich miejsc policzymy Porphyry i wyraźnie o tym napiszemy.">* nie działa za kołem podbiegunowym</span>
     </label>
     <label>Zodiak
       <select name="zodiac">
@@ -65,10 +66,14 @@
 {% endif %}
 
 {% if result %}
+  {# Fallback systemu domów — z kosmogramu nie da się go poznać, więc mówimy wprost #}
+  {% for w in result.house_warnings or [] %}
+  <p class="house-warning">{{ w }}</p>
+  {% endfor %}
   <div class="meta">
     Silnik: <strong>{{ result.engine }}</strong> ·
     obiektów: {{ result.positions | length }}
-    {% if result.house_system %}· domy: {{ result.house_system }}{% endif %}
+    {% if result.house_system %}· domy: {{ house_label(result.house_system) }}{% endif %}
     {% if result.zodiac %}· zodiak: {{ result.zodiac }}{% if result.ayanamsha is defined %} (ayanamsa {{ '%.4f'|format(result.ayanamsha) }}°){% endif %}{% endif %}
     {% if moment %}· moment: {{ moment }}{% endif %}
   </div>

services/presentation/app/templates/compile.html

@@ -39,10 +39,11 @@ zapamiętane predykcje okresowe. Dane pobiera z pozostałych zakładek — nie t
     <label>System domów
       <select name="house_system">
         {% set hs = form.house_system or 'whole_sign' %}
-        <option value="whole_sign" {{ 'selected' if hs == 'whole_sign' else '' }}>Whole Sign</option>
+        {% for value, name in HOUSE_SYSTEMS %}
-        <option value="equal" {{ 'selected' if hs == 'equal' else '' }}>Equal</option>
+        <option value="{{ value }}" {{ 'selected' if hs == value else '' }}>{{ name }}{{ ' *' if value in HOUSE_LIMITED else '' }}</option>
-        <option value="porphyry" {{ 'selected' if hs == 'porphyry' else '' }}>Porphyry</option>
+        {% endfor %}
       </select>
+      <span class="muted small" title="Placidus i Koch dzielą łuk dobowy, który powyżej koła podbiegunowego (ok. 66,5°) nie istnieje — dla takich miejsc policzymy Porphyry i wyraźnie o tym napiszemy.">* nie działa za kołem podbiegunowym</span>
     </label>
     <label>Zodiak
       <select name="zodiac">

services/presentation/app/templates/settings.html

@@ -0,0 +1,51 @@
+{% extends "base.html" %}
+{% block title %}Ustawienia{% endblock %}
+{% block nav_settings %}active{% endblock %}
+
+{% block content %}
+<p class="sub">Bazy interpretacyjne dostępne na udziale sieciowym — i to, które biorą udział w interpretacji.</p>
+
+{% if error %}<div class="error">{{ error }}</div>{% endif %}
+
+{% if result %}
+  <div class="meta">Bazy na udziale: <strong>{{ result.total }}</strong> ·
+    biorą udział w interpretacji: <strong>{{ result.enabled }}</strong>
+    {% if result.total and result.enabled < result.total %}
+      · wyłączonych: <strong>{{ result.total - result.enabled }}</strong>
+    {% endif %}
+  </div>
+
+  {% if result.bases %}
+  <table>
+    <thead><tr><th>Baza</th><th>Ścieżka</th><th>Rozmiar</th><th>Zmieniono</th><th>W interpretacji</th></tr></thead>
+    <tbody>
+      {% for b in result.bases %}
+        <tr>
+          <td>{{ b.name }}</td>
+          <td class="muted small">{{ b.path }}</td>
+          <td class="mono">{% if b.size_mb is not none %}{{ b.size_mb }} MB{% else %}—{% endif %}</td>
+          <td class="mono">{{ b.modified or '—' }}</td>
+          <td>{% if b.enabled %}tak{% else %}<span class="badge">wyłączona</span>{% endif %}</td>
+        </tr>
+      {% endfor %}
+    </tbody>
+  </table>
+  {% else %}
+  <p class="muted">Na udziale nie widać żadnych baz (albo aktywny dostawca nie operuje na plikach).</p>
+  {% endif %}
+
+  <div class="meta">Jak wyłączyć bazę</div>
+  <p class="muted small">
+    Lista wyłączonych jest <strong>deklaratywna</strong> — trzyma ją zmienna
+    <span class="mono">DISABLED_BASES</span> usługi danych (nazwy plików po przecinku,
+    np. <span class="mono">stara_baza.xlsx,archiwum/testowa.xlsx</span>). Po zmianie
+    zrestartuj warstwę danych.
+  </p>
+  <p class="muted small">
+    Dlaczego nie klikaniem: udział z bazami jest montowany tylko do odczytu, a katalog
+    cache to <span class="mono">emptyDir</span> — zapisany przełącznik ginąłby przy
+    restarcie poda i po cichu włączał z powrotem wyłączoną bazę. Przełączanie z tego
+    ekranu wymagałoby dołożenia trwałego wolumenu.
+  </p>
+{% endif %}
+{% endblock %}

services/presentation/tests/test_house_compare.py

@@ -11,6 +11,8 @@ COMPILE = (APP / "templates" / "compile.html").read_text(encoding="utf-8")
 OPTS = (APP / "templates" / "_form_options.html").read_text(encoding="utf-8")     # wspólne opcje
 TABLES = (APP / "templates" / "_result_tables.html").read_text(encoding="utf-8")  # wspólne tabele
 MAIN = (APP / "main.py").read_text(encoding="utf-8")
+
+from app.house_systems import HOUSE_SYSTEMS, LIMITED, label as house_label  # noqa: E402
 CLIENT = (APP / "clients" / "logic_client.py").read_text(encoding="utf-8")
 
 
@@ -20,10 +22,37 @@ def test_both_forms_use_shared_option_partial():
     assert '{% include "_form_options.html" %}' in COMPILE
 
 
-def test_form_lets_you_pick_extra_systems():
+def _render(name: str, **ctx) -> str:
-    """Checkboxy dla trzech systemów — wielokrotny wybór (name powtórzony)."""
+    """Renderuje szablon z tymi samymi globalsami, co produkcja.
-    for val in ("whole_sign", "equal", "porphyry"):
+
-        assert f'name="house_systems" value="{val}"' in OPTS, f"brak checkboxa {val}"
+    Szablony budują listę systemów PĘTLĄ po katalogu, więc sprawdzanie ich
+    surowego tekstu nic już nie mówi — trzeba je wykonać. Przy okazji test
+    łapie literówki w Jinja, których grep po źródle nigdy nie wyłapał."""
+    from jinja2 import Environment, FileSystemLoader
+
+    env = Environment(loader=FileSystemLoader(str(APP / "templates")), autoescape=True)
+    env.globals.update(HOUSE_SYSTEMS=HOUSE_SYSTEMS, HOUSE_LIMITED=LIMITED,
+                       house_label=house_label, static=lambda p: p)
+    return env.get_template(name).render(**ctx)
+
+
+def test_form_offers_every_system_the_engine_advertises():
+    """Każdy system z katalogu ma checkbox. Katalog jest jednym źródłem nazw,
+    więc dopisanie systemu bez odświeżenia UI zapali się tutaj."""
+    html = _render("_form_options.html", form={})
+    for value, name in HOUSE_SYSTEMS:
+        assert f'name="house_systems" value="{value}"' in html, f"brak checkboxa {value}"
+        assert name in html, f"brak nazwy {name}"
+
+
+def test_form_marks_systems_with_a_domain_limit():
+    """Placidus i Koch nie istnieją za kołem podbiegunowym — UI ma uprzedzać
+    ZANIM ktoś policzy horoskop dla Tromsø, nie dopiero w ostrzeżeniu wyniku."""
+    html = _render("_form_options.html", form={})
+    assert LIMITED, "katalog nie oznacza żadnego systemu jako ograniczonego"
+    for value, name in HOUSE_SYSTEMS:
+        starred = f"{name} *" in html
+        assert starred == (value in LIMITED), f"{value}: gwiazdka={starred}"
 
 
 def test_handler_accepts_and_passes_house_systems():
@@ -49,4 +78,21 @@ def test_comparison_table_shows_cusp_per_system():
 
 def test_checkbox_state_survives_submit():
     """Zaznaczone systemy zostają zaznaczone po przeliczeniu."""
-    assert "in chosen" in OPTS and "form.house_systems" in OPTS
+    html = _render("_form_options.html", form={"house_systems": ["koch", "campanus"]})
+    for value, _ in HOUSE_SYSTEMS:
+        marker = f'value="{value}" checked'
+        assert (marker in html) == (value in ("koch", "campanus")), value
+
+
+def test_fallback_notice_is_shown_prominently():
+    """Po fallbacku kosmogram wygląda bezbłędnie — ostrzeżenie jest jedynym
+    sygnałem, że podział domów jest z innego systemu."""
+    html = _render("_result_tables.html",
+                   result={"house_warnings": ["UWAGA: system domów nie ma definicji"]})
+    assert "house-warning" in html
+    assert "UWAGA: system domów nie ma definicji" in html
+
+
+def test_no_notice_when_nothing_was_substituted():
+    html = _render("_result_tables.html", result={"house_warnings": []})
+    assert "house-warning" not in html

services/presentation/tests/test_settings_bases.py

@@ -0,0 +1,36 @@
+"""Ekran ustawień: bazy na udziale (PRE-09)."""
+import pathlib
+
+APP = pathlib.Path(__file__).resolve().parents[1] / "app"
+TPL = (APP / "templates" / "settings.html").read_text(encoding="utf-8")
+BASE = (APP / "templates" / "base.html").read_text(encoding="utf-8")
+MAIN = (APP / "main.py").read_text(encoding="utf-8")
+CLIENT = (APP / "clients" / "logic_client.py").read_text(encoding="utf-8")
+
+
+def test_tab_is_in_the_menu():
+    assert 'href="/settings"' in BASE and "Ustawienia" in BASE
+
+
+def test_route_and_client_exist():
+    assert '@app.get("/settings"' in MAIN and "logic.bases()" in MAIN
+    assert 'f"{self.base_url}/bases"' in CLIENT
+
+
+def test_listing_shows_name_and_metadata():
+    for col in ("b.name", "b.path", "b.size_mb", "b.modified"):
+        assert col in TPL, f"brak kolumny {col}"
+
+
+def test_listing_shows_whether_base_counts_in_interpretation():
+    assert "b.enabled" in TPL and "wyłączona" in TPL
+
+
+def test_page_explains_how_to_disable_and_why_not_clickable():
+    """Ekran ma mówić, JAK wyłączyć bazę — inaczej podgląd bez sprawczości myli."""
+    assert "DISABLED_BASES" in TPL
+    assert "emptyDir" in TPL          # uzasadnienie: brak trwałego zapisu
+
+
+def test_error_from_logic_does_not_break_the_page():
+    assert "_logic_error(e)" in MAIN[MAIN.index("def settings_view"):MAIN.index("def settings_view") + 900]

services/render/app/latex.py

@@ -210,6 +210,22 @@ def build(report: dict, wheel_pdf: str | None = None,
     parts.append(r"\end{tabular}")
     parts.append(r"\vspace{1em}")
 
+    # ── 2a. ostrzeżenia o systemie domów ────────────────────────────────
+    # Muszą stać PRZED rysunkami: kosmogram narysowany po fallbacku wygląda
+    # bezbłędnie, więc jedyną informacją, że podział domów jest z innego systemu,
+    # jest ten akapit. W ramce, żeby nie dało się go wziąć za podpis.
+    warnings = [w for w in (report.get("warnings") or []) if str(w).strip()]
+    if warnings:
+        parts.append(r"\begin{center}")
+        parts.append(r"\fbox{\begin{minipage}{0.92\textwidth}\small")
+        for i, w in enumerate(warnings):
+            if i:
+                parts.append(r"\par\medskip")
+            parts.append(esc(str(w)))
+        parts.append(r"\end{minipage}}")
+        parts.append(r"\end{center}")
+        parts.append(r"\vspace{1em}")
+
     # ── 3. rysunki kosmogramu ───────────────────────────────────────────
     # Jedna reguła na wszystkie: keepaspectratio z limitem SZEROKOŚCI i WYSOKOŚCI.
     # Koło i aspektarian są kwadratowe (ogranicza je wysokość), deklinacja i

services/render/tests/test_latex.py

@@ -307,3 +307,24 @@ def test_full_ai_markdown_leaves_no_visible_markers():
            "###Podsekcja bez spacji\n\n- punkt **ważny**\n- i ***kluczowy***\n\n"
            "#### Zamknięty ####")
     assert _no_visible_markers(md(src))
+
+
+def test_house_fallback_warning_lands_in_the_pdf():
+    """Zasada projektu: co pokazujemy na stronie, trafia do raportu i PDF-a.
+
+    Po fallbacku systemu domów kosmogram wygląda bezbłędnie, więc ten akapit
+    jest JEDYNĄ informacją, że podział domów pochodzi z innego systemu, niż
+    zamówiono. Musi też stać PRZED rysunkami, nie po nich."""
+    tex = build({"person": "Jan Kowalski",
+                 "data": {"date": "1984-04-30", "house_system": "porphyry"},
+                 "warnings": ["UWAGA: system domów „placidus” nie ma definicji"]},
+                figures=[{"pdf": "wheel.pdf", "caption": "Kosmogram"}])
+    assert "fbox" in tex
+    assert "nie ma definicji" in tex
+    assert tex.index("nie ma definicji") < tex.index("wheel.pdf"), \
+        "ostrzeżenie musi stać przed rysunkami"
+
+
+def test_no_warning_box_when_nothing_was_substituted():
+    tex = build({"person": "Jan Kowalski", "data": {}, "warnings": []})
+    assert "fbox" not in tex

tests/oracle/README.md

@@ -0,0 +1,115 @@
+# Porównanie domów z wyrocznią (Swiss Ephemeris)
+
+Framework testowy do systemów domów. Liczenie cuspów traktujemy jako **funkcję**
+parametrów `(RAMC, ε, φ)`, a **Swiss Ephemeris jako wyrocznię** — czyli niezależną
+implementację, wobec której sprawdzamy naszą.
+
+Powstał pod implementację systemów egzotycznych (Placidus, Koch, Regiomontanus,
+Campanus…), gdzie błąd jest **cichy**: wykres wygląda poprawnie, tylko planety
+siedzą w złych domach. Pojedyncze cuspy przepisane z internetu tego nie wyłapią —
+tysiące porównań na całej dziedzinie tak.
+
+## Dlaczego akurat tak
+
+**Izolacja jednostki.** Obu implementacjom podajemy TE SAME wejścia przez
+`swe_houses_armc`. Gdybyśmy porównywali „nasz horoskop" z „horoskopem swissepha",
+różnica mogłaby wynikać z innego czasu gwiazdowego albo innego ε — czyli z czegoś,
+co nie jest testowaną funkcją, i utonęlibyśmy w fałszywych alarmach. Czas gwiazdowy
+i ε mają własny, osobny test (`asc/mc`).
+
+**Kryterium, nie procent.** Raportujemy liczbę przypadków **powyżej tolerancji
+(1″)**, **maksymalne odchylenie** i **miejsce** jego wystąpienia oraz histogram.
+Sam procent zgodności ukrywa kształt błędu: „97%" nie odróżnia szumu
+zmiennoprzecinkowego od jednego rogu dziedziny, w którym mylimy się o 30°.
+
+**Granice liczone per data.** Koło podbiegunowe — granica dziedziny Placidusa
+i Kocha — **nie jest stałą 66,56°**. Zależy od ε, które zmienia się z datą (23,75°
+w 370 p.n.e., 23,44° dziś), więc w zakresie programu przesuwa się o ~0,3°.
+
+**Zgodność co do dziedziny.** Gdy wyrocznia odmawia liczenia (poza dziedziną),
+a my uważamy, że liczymy — to też jest błąd, zgłaszany osobno. Wyrocznia mówi nam
+zatem nie tylko *jakie są wartości*, ale i *gdzie kończy się dziedzina*.
+
+## Uruchomienie
+
+```bash
+LOGIC_PATH=../../services/logic python run.py --mode build
+```
+
+| Tryb | Co robi | Gdzie działa |
+|---|---|---|
+| `--mode build` | zestaw **brzegowy** + tyle samo przypadków z wnętrza | CI, **blokuje** build |
+| `--mode sweep --count N --seed S` | wielki **losowy** przemiał | Job w klastrze, nie blokuje |
+
+Kod wyjścia: `0` = zgodność w granicach tolerancji, `1` = przekroczenia albo
+niezgodność dziedziny. Ziarno jest zawsze raportowane — każdy błąd da się
+**odtworzyć** komendą wypisaną w raporcie.
+
+## Co ten framework już znalazł
+
+Uruchomiony na kodzie, który uchodził za poprawny (whole sign / equal / porphyry),
+wykrył **dwa realne błędy** w pierwszym przebiegu:
+
+1. **Ascendent o 180° za kołem podbiegunowym.** `atan2` wybierał niewłaściwy punkt
+   przecięcia ekliptyki z horyzontem — zwracaliśmy Descendent. Planety lądowały
+   w przeciwnych domach dla całej północnej Skandynawii (Tromsø, Rovaniemi,
+   Murmańsk). Dotyczyło ~11% przypadków na tych szerokościach.
+2. **Niedeterminizm whole sign na granicy znaku.** Ascendent o włos od granicy
+   (359,999999999976 vs 1e-10 — ta sama wartość, różne strony) przerzucał dom I
+   o 30°. Ten sam horoskop na innej maszynie mógł dać inny wynik.
+
+Oba mają teraz testy regresji w `services/logic/tests/test_houses.py`, więc są
+łapane także bez swissepha.
+
+## Stan systemów domów
+
+Etap 1 — systemy o **zamkniętym wzorze** (bez iteracji). Każdy poniższy przeszedł
+zarówno zestaw brzegowy (2520 porównań), jak i losowy przemiał 20 000 przypadków
+(240 000 porównań na system):
+
+| System | Konstrukcja | Maks. odchylenie |
+|---|---|---|
+| whole sign | podział ekliptyki | 0,000000000° |
+| equal | podział ekliptyki | 0,000000000° |
+| porphyry | podział kwadrantów po ekliptyce | 0,000000000° |
+| vehlow | equal z Ascendentem w środku domu I | 0,000000000° |
+| morinus | równik rzutowany wprost na ekliptykę | 0,000000000° |
+| regiomontanus | podział równika, koła przez punkty N/S horyzontu | 0,000000000° |
+| campanus | podział wertykału pierwszego | 0,000000000° |
+| alcabitus | podział łuków dobowych po równiku | 0,000000000° |
+
+Etap 2 — systemy **łuku dobowego**, jedyne z realną granicą dziedziny:
+
+| System | Konstrukcja | Maks. odchylenie |
+|---|---|---|
+| placidus | trójdzielenie półłuków, iteracyjnie | 0,000001686° |
+| koch | trójdzielenie CZASU od wschodu stopnia MC | 0,000000000° |
+
+Placidus jest jedynym systemem bez wzoru zamkniętego: cusp jest zdefiniowany
+warunkiem na samego siebie, więc szukamy go iteracyjnie do 1e-11°. Pozostałe
+1,7e-6° to **próg zbieżności wyroczni**, nie nasz błąd — nasz cusp spełnia
+definicję Placidusa z dokładnością 1e-12° (test `test_placidus_cusps_satisfy_
+their_own_definition` sprawdza to bez swissepha).
+
+Powyżej koła podbiegunowego oba **odmawiają liczenia** — i wyrocznia odmawia
+dokładnie tych samych przypadków (5245 na 20 000 losowych, zero rozjazdów).
+Warstwa aplikacyjna łapie tę odmowę i podstawia Porphyry'ego z **głośnym
+komunikatem**, który idzie na ekran, w prompt do modelu i do PDF-a: po podmianie
+kosmogram wygląda bezbłędnie, więc jest to jedyny sygnał dla astrologa.
+
+**Topocentric (Polich–Page) jest zaimplementowany, ale NIE wypuszczony** — nie ma go
+w `houses.SYSTEMS`. Zgadza się z wyrocznią na całej dziedzinie poza otoczeniem
+bieguna: przy |φ| ≈ 89,9° i RAMC 90°/270° kolejność domów się odwraca i żadna reguła
+oparta na łuku kwadrantu nie rozstrzyga wyboru gałęzi. Konstrukcja jest tam z natury
+źle uwarunkowana — „biegun" `atan(tan(φ)·k/3)` dla φ = 89,9° wynosi już 89,7°.
+Nie zawężamy dziedziny po to, żeby testy przeszły; system dołączy, gdy będzie
+poprawny wszędzie.
+
+Większe jądro efemeryd (de441) — **odłożone, „nice to have"**: rozszerza tylko
+zakres dat, nie poprawia niczego w obecnym.
+
+## Licencja
+
+Swiss Ephemeris jest na AGPL i jest tu **wyłącznie wyrocznią testową** — nie wchodzi
+do ścieżki produkcyjnej ani do zależności produktu. Izolacja z LOG-27 zostaje
+nienaruszona.

tests/oracle/domain.py

@@ -0,0 +1,146 @@
+"""Dziedzina wejścia funkcji liczącej domy — klasy równoważności i wartości brzegowe.
+
+Liczenie cuspów traktujemy jako FUNKCJĘ trzech parametrów: (RAMC, ε, φ). ε nie jest
+niezależne — wynika z daty, więc realnymi parametrami są (data, φ) plus RAMC, który
+zależy od czasu gwiazdowego i długości geograficznej.
+
+Zakres dat programu: 370 p.n.e. – 2270 n.e. (rok astronomiczny -369 … 2270).
+
+PUŁAPKA, o którą łatwo się potknąć: granica dziedziny dla Placidusa i Kocha —
+koło podbiegunowe — NIE jest stałą 66,56°. Zależy od ε, a ε zmienia się z datą.
+W zakresie programu przesuwa się o ~0,3°. Wartości brzegowe MUSZĄ więc być liczone
+per data, inaczej testy brzegowe celują obok granicy.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import random
+from dataclasses import dataclass
+
+# Zakres dat programu jako dni juliańskie (rok astronomiczny: 370 p.n.e. = -369).
+# Wyznacza go jądro efemeryd de421, którego używa silnik. Większe jądro (de441,
+# ~13 000 lat) jest DECYZJĄ ODŁOŻONĄ — świadomie „nice to have", nie „must":
+# rozszerza wyłącznie zakres dat, a nie poprawność czegokolwiek w obecnym
+# zakresie. Gdy kiedyś dojdzie, tu jest jedno miejsce do zmiany — i wtedy
+# wartości brzegowe (ε, koło podbiegunowe) trzeba przeliczyć dla nowych krańców.
+JD_MIN = 1_566_839.5      # -369-01-01
+JD_MAX = 2_695_000.5      # ~2270-12-31
+JD_J2000 = 2_451_545.0    # punkt odniesienia — środek dziedziny
+
+# Systemy oparte na łuku dobowym: tracą definicję za kołem podbiegunowym.
+DIURNAL_ARC_SYSTEMS = frozenset({"placidus", "koch"})
+
+# Jak blisko granicy stawiamy wartości brzegowe (po obu stronach).
+EPSILON_NUDGE = 0.01
+
+
+@dataclass(frozen=True)
+class Case:
+    """Pojedynczy zestaw danych wejściowych + skąd się wziął (do raportu)."""
+    ramc: float
+    lat: float
+    jd: float
+    label: str          # "brzeg: równik" / "wnętrze" / "losowy" — grupowanie w raporcie
+
+    def key(self) -> str:
+        return f"ramc={self.ramc:.4f} lat={self.lat:.4f} jd={self.jd:.1f}"
+
+
+def obliquity(jd: float) -> float:
+    """ε dla daty — z NASZEJ implementacji, żeby granice liczyć tak samo jak silnik."""
+    from app.engine.houses import mean_obliquity
+
+    return mean_obliquity(jd)
+
+
+def polar_circle(jd: float) -> float:
+    from app.engine.houses import polar_circle as pc
+
+    return pc(obliquity(jd))
+
+
+def in_domain(system: str, lat: float, jd: float) -> bool:
+    """Czy zestaw należy do dziedziny danego systemu.
+
+    Poza dziedziną są wyłącznie systemy łuku dobowego powyżej koła podbiegunowego
+    (i same bieguny, gdzie degeneruje się cała geometria)."""
+    if abs(lat) >= 90.0:
+        return False
+    if system in DIURNAL_ARC_SYSTEMS:
+        return abs(lat) < polar_circle(jd)
+    return True
+
+
+# ── wartości brzegowe ────────────────────────────────────────────────────
+
+def _boundary_lats(jd: float) -> list[tuple[float, str]]:
+    """Szerokości brzegowe DLA DANEJ DATY (koło podbiegunowe zależy od ε)."""
+    pc = polar_circle(jd)
+    out: list[tuple[float, str]] = [
+        (0.0, "brzeg: równik"),
+        (pc - EPSILON_NUDGE, "brzeg: tuż POD kołem podbieg."),
+        (pc + EPSILON_NUDGE, "brzeg: tuż ZA kołem podbieg."),
+        (-(pc - EPSILON_NUDGE), "brzeg: tuż pod kołem (płd.)"),
+        (-(pc + EPSILON_NUDGE), "brzeg: tuż za kołem (płd.)"),
+        (89.9, "brzeg: prawie biegun N"),
+        (-89.9, "brzeg: prawie biegun S"),
+    ]
+    return out
+
+
+def _boundary_ramcs() -> list[tuple[float, str]]:
+    """RAMC na krańcach i w punktach kardynalnych — tam wzory mają osobliwości."""
+    return [
+        (0.0, "brzeg: RAMC 0°"),
+        (90.0, "brzeg: RAMC 90°"),
+        (180.0, "brzeg: RAMC 180°"),
+        (270.0, "brzeg: RAMC 270°"),
+        (359.99, "brzeg: RAMC ~360°"),
+    ]
+
+
+def _boundary_jds() -> list[tuple[float, str]]:
+    return [
+        (JD_MIN, "brzeg: początek zakresu dat"),
+        (JD_J2000, "środek zakresu (J2000)"),
+        (JD_MAX, "brzeg: koniec zakresu dat"),
+    ]
+
+
+def boundary_cases() -> list[Case]:
+    """Iloczyn wartości brzegowych — pełne pokrycie kombinacji granicznych."""
+    out: list[Case] = []
+    for jd, jl in _boundary_jds():
+        for lat, ll in _boundary_lats(jd):
+            for ramc, rl in _boundary_ramcs():
+                out.append(Case(ramc, lat, jd, f"{ll} | {rl} | {jl}"))
+    return out
+
+
+def interior_cases(count: int, seed: int = 0) -> list[Case]:
+    """Tyle samo przypadków z WNĘTRZA klas równoważności, ile brzegowych.
+
+    Deterministyczne przy danym ziarnie — ten sam build daje ten sam zestaw.
+    """
+    rnd = random.Random(seed)
+    out: list[Case] = []
+    for _ in range(count):
+        jd = rnd.uniform(JD_MIN, JD_MAX)
+        pc = polar_circle(jd)
+        # wnętrze = z dala od granic, żeby nie dublować przypadków brzegowych
+        lat = rnd.uniform(-pc + 1.0, pc - 1.0)
+        out.append(Case(rnd.uniform(0.0, 360.0), lat, jd, "wnętrze"))
+    return out
+
+
+def random_cases(count: int, seed: int) -> list[Case]:
+    """Wielki losowy przemiał — CAŁA dziedzina, także za kołem podbiegunowym.
+
+    Ziarno jest wymagane i raportowane: losowy test, którego nie da się odtworzyć,
+    jest bezużyteczny, bo czerwień raz na tydzień nie daje się zdiagnozować.
+    """
+    rnd = random.Random(seed)
+    return [
+        Case(rnd.uniform(0.0, 360.0), rnd.uniform(-89.9, 89.9),
+             rnd.uniform(JD_MIN, JD_MAX), "losowy")
+        for _ in range(count)
+    ]

tests/oracle/harness.py

@@ -0,0 +1,176 @@
+"""Porównanie naszych domów z wyrocznią (Swiss Ephemeris) i raport zgodności.
+
+ZASADA IZOLACJI: obu implementacjom podajemy TE SAME wejścia (RAMC, ε, φ) przez
+`swe.houses_armc`. Gdybyśmy porównywali „nasz horoskop" z „horoskopem swissepha",
+różnica w cuspie mogłaby wynikać z innego czasu gwiazdowego albo innego ε — czyli
+z czegoś, co nie jest testowaną funkcją. Wtedy przy tysiącach przypadków utonęlibyśmy
+w fałszywych alarmach. Czas gwiazdowy i ε testujemy OSOBNO (`compare_asc_mc`).
+
+KRYTERIUM: nie procent zgodności, tylko liczba przypadków POWYŻEJ tolerancji plus
+maksymalne odchylenie i MIEJSCE jego wystąpienia. Procent ukrywa kształt błędu:
+„97%" nie odróżnia szumu zmiennoprzecinkowego od jednego rogu dziedziny, w którym
+mylimy się o 30°.
+
+LICENCJA: Swiss Ephemeris (AGPL) jest tu WYŁĄCZNIE wyrocznią testową. Nie wchodzi
+do ścieżki produkcyjnej ani do zależności produktu — izolacja z LOG-27 zostaje.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from dataclasses import dataclass, field
+
+import swisseph as swe
+
+from domain import Case, in_domain, obliquity
+
+# Litery systemów w Swiss Ephemeris.
+SWE_CODE = {
+    "whole_sign": b"W", "equal": b"E", "porphyry": b"O",
+    "placidus": b"P", "koch": b"K", "regiomontanus": b"R", "campanus": b"C",
+    "morinus": b"M", "alcabitus": b"B", "vehlow": b"V", "topocentric": b"T",
+}
+
+TOLERANCE_DEG = 1.0 / 3600.0        # 1″ — uzgodniony próg
+
+
+def angular_diff(a: float, b: float) -> float:
+    """Najmniejsza różnica kątowa [0,180] — 359,9° i 0,1° dzieli 0,2°, nie 359,8°."""
+    d = abs(a - b) % 360.0
+    return min(d, 360.0 - d)
+
+
+@dataclass
+class Result:
+    system: str
+    checked: int = 0
+    over_tolerance: int = 0
+    skipped_out_of_domain: int = 0
+    max_dev: float = 0.0
+    max_where: str = ""
+    domain_mismatch: list[str] = field(default_factory=list)
+    deviations: list[float] = field(default_factory=list)
+
+    @property
+    def passed(self) -> bool:
+        return self.over_tolerance == 0 and not self.domain_mismatch
+
+
+def oracle_cusps(case: Case, eps: float, system: str) -> list[float] | None:
+    """Cuspy z wyroczni albo None, gdy wyrocznia odmawia (poza dziedziną).
+
+    pyswisseph zgłasza wyjątek dla Placidusa/Kocha powyżej koła podbiegunowego —
+    to sygnał, że zestaw jest poza dziedziną, i sam w sobie jest użyteczny: pozwala
+    sprawdzić, czy NASZA detekcja granicy pokrywa się z wyrocznią."""
+    try:
+        cusps, _ = swe.houses_armc(case.ramc % 360.0, case.lat, eps, SWE_CODE[system])
+        return list(cusps)
+    except Exception:
+        return None
+
+
+def compare_asc_mc(cases: list[Case]) -> Result:
+    """Test funkcji WEJŚCIOWEJ: nasze Asc/MC vs wyrocznia, przy tym samym (RAMC, ε, φ).
+
+    Osobno, bo błąd tutaj kaskadowałby na wszystkie systemy i wyglądał jak błąd domów.
+    """
+    from app.engine.houses import compute_asc, compute_mc
+
+    r = Result(system="asc/mc")
+    for c in cases:
+        eps = obliquity(c.jd)
+        try:
+            _, ascmc = swe.houses_armc(c.ramc % 360.0, c.lat, eps, b"O")
+        except Exception:
+            r.skipped_out_of_domain += 1
+            continue
+        for ours, theirs, what in (
+            (compute_asc(c.ramc, eps, c.lat), ascmc[0], "Asc"),
+            (compute_mc(c.ramc, eps), ascmc[1], "MC"),
+        ):
+            d = angular_diff(ours, theirs)
+            r.checked += 1
+            r.deviations.append(d)
+            if d > r.max_dev:
+                r.max_dev, r.max_where = d, f"{what} @ {c.key()} [{c.label}]"
+            if d > TOLERANCE_DEG:
+                r.over_tolerance += 1
+    return r
+
+
+def compare_system(system: str, cases: list[Case]) -> Result:
+    """Porównanie jednego systemu domów z wyrocznią na zadanym zestawie przypadków."""
+    from app.engine.houses import cusps_for
+
+    r = Result(system=system)
+    for c in cases:
+        eps = obliquity(c.jd)
+        ours_in_domain = in_domain(system, c.lat, c.jd)
+        theirs = oracle_cusps(c, eps, system)
+
+        # Zgodność co do DZIEDZINY: jeśli wyrocznia odmawia, a my uważamy, że
+        # liczymy — nasza detekcja granicy jest zepsuta (albo odwrotnie).
+        if (theirs is None) != (not ours_in_domain):
+            r.domain_mismatch.append(
+                f"{c.key()} [{c.label}] — my:{'w dziedzinie' if ours_in_domain else 'poza'}, "
+                f"wyrocznia:{'odmawia' if theirs is None else 'liczy'}")
+            continue
+        if theirs is None:
+            r.skipped_out_of_domain += 1
+            continue
+
+        try:
+            ours = cusps_for(c.ramc, eps, c.lat, system)
+        except Exception as e:                       # nasz kod NIE MOŻE się wywalić
+            r.domain_mismatch.append(f"{c.key()} [{c.label}] — nasz kod rzucił: {e}")
+            continue
+
+        for i in range(12):
+            d = angular_diff(ours[i], theirs[i])
+            r.checked += 1
+            r.deviations.append(d)
+            if d > r.max_dev:
+                r.max_dev, r.max_where = d, f"dom {i + 1} @ {c.key()} [{c.label}]"
+            if d > TOLERANCE_DEG:
+                r.over_tolerance += 1
+    return r
+
+
+def histogram(devs: list[float]) -> str:
+    """Rozkład odchyleń — pokazuje KSZTAŁT zgodności, nie tylko sam maksimum."""
+    if not devs:
+        return "     (brak danych)"
+    buckets = [
+        ("= 0", lambda d: d == 0.0),
+        ("< 1e-9°", lambda d: 0 < d < 1e-9),
+        ("< 1e-6°", lambda d: 1e-9 <= d < 1e-6),
+        ("< 1″", lambda d: 1e-6 <= d < TOLERANCE_DEG),
+        ("≥ 1″ (BŁĄD)", lambda d: d >= TOLERANCE_DEG),
+    ]
+    out = []
+    for name, pred in buckets:
+        n = sum(1 for d in devs if pred(d))
+        if n:
+            out.append(f"     {name:14} {n:7}  {'█' * min(40, 1 + n * 40 // len(devs))}")
+    return "\n".join(out)
+
+
+def format_report(results: list[Result], seed: int | None = None) -> str:
+    lines = ["", "=" * 78,
+             "ZGODNOŚĆ Z WYROCZNIĄ (Swiss Ephemeris) — domy astrologiczne",
+             f"tolerancja: {TOLERANCE_DEG:.8f}° (1″)" + (f"   ziarno: {seed}" if seed is not None else ""),
+             "=" * 78,
+             f"{'SYSTEM':<14}{'SPRAWDZONYCH':>13}{'>TOL':>7}{'POZA DZIEDZ.':>14}{'MAX ODCH.':>14}  WYNIK"]
+    for r in results:
+        lines.append(f"{r.system:<14}{r.checked:>13}{r.over_tolerance:>7}"
+                     f"{r.skipped_out_of_domain:>14}{r.max_dev:>14.9f}  "
+                     f"{'OK' if r.passed else 'BŁĄD'}")
+    for r in results:
+        if r.max_dev > 0 or not r.passed:
+            lines += ["", f"  [{r.system}] największe odchylenie: {r.max_dev:.9f}° — {r.max_where}"]
+        if r.domain_mismatch:
+            lines.append(f"  [{r.system}] NIEZGODNOŚĆ DZIEDZINY ({len(r.domain_mismatch)}):")
+            lines += [f"     {m}" for m in r.domain_mismatch[:5]]
+            if len(r.domain_mismatch) > 5:
+                lines.append(f"     … i {len(r.domain_mismatch) - 5} więcej")
+    lines += ["", "  Rozkład odchyleń (wszystkie systemy):", histogram(
+        [d for r in results for d in r.deviations]), "=" * 78]
+    return "\n".join(lines)

tests/oracle/run.py

@@ -0,0 +1,75 @@
+"""Uruchomienie porównania z wyrocznią. Punkt wejścia dla CI i dla Joba w klastrze.
+
+Dwa tryby:
+  --mode build  (domyślny)  zestaw BRZEGOWY + tyle samo przypadków z wnętrza.
+                            Szybki, deterministyczny, BLOKUJE build przy błędzie.
+  --mode sweep              wielki losowy przemiał, o rząd wielkości większy.
+                            Do Joba w klastrze; ziarno raportowane, więc każdy
+                            błąd da się odtworzyć komendą z raportu.
+
+Kod wyjścia: 0 = zgodność w granicach tolerancji, 1 = przekroczenia albo
+niezgodność dziedziny. Dzięki temu CI może na tym polegać bez parsowania tekstu.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import argparse
+import os
+import sys
+
+# Ścieżka do warstwy logicznej: w CI montujemy ją do kontenera swissepha.
+sys.path.insert(0, os.environ.get("LOGIC_PATH", "/logic"))
+sys.path.insert(0, os.path.dirname(os.path.abspath(__file__)))
+
+from domain import boundary_cases, interior_cases, random_cases  # noqa: E402
+from harness import (  # noqa: E402
+    SWE_CODE, compare_asc_mc, compare_system, format_report,
+)
+
+# Systemy do sprawdzenia. Rośnie wraz z implementacją kolejnych (Etap 1 i 2) —
+# dopisanie nazwy tutaj wystarcza, żeby weszła do każdego builda.
+SYSTEMS = ["whole_sign", "equal", "porphyry", "vehlow", "morinus",
+           "regiomontanus", "campanus", "alcabitus", "placidus", "koch"]
+
+
+def main() -> int:
+    p = argparse.ArgumentParser(description="Zgodność domów z wyrocznią (Swiss Ephemeris)")
+    p.add_argument("--mode", choices=("build", "sweep"), default="build")
+    p.add_argument("--seed", type=int, default=0, help="ziarno losowania (do odtworzenia błędu)")
+    p.add_argument("--count", type=int, default=20000, help="liczba przypadków w trybie sweep")
+    p.add_argument("--systems", default=",".join(SYSTEMS))
+    args = p.parse_args()
+
+    systems = [s.strip() for s in args.systems.split(",") if s.strip()]
+    unknown = [s for s in systems if s not in SWE_CODE]
+    if unknown:
+        print(f"Nieznane systemy: {unknown}", file=sys.stderr)
+        return 2
+
+    if args.mode == "build":
+        boundary = boundary_cases()
+        # Tyle samo z wnętrza, ile brzegowych — brzegi łapią osobliwości,
+        # wnętrze pilnuje, że nie zepsuliśmy zwykłych przypadków.
+        cases = boundary + interior_cases(len(boundary), seed=args.seed)
+        seed_note = args.seed
+    else:
+        cases = random_cases(args.count, seed=args.seed)
+        seed_note = args.seed
+
+    results = [compare_asc_mc(cases)]
+    results += [compare_system(s, cases) for s in systems]
+
+    print(f"\nprzypadków wejściowych: {len(cases)}  (tryb: {args.mode})")
+    print(format_report(results, seed=seed_note))
+
+    failed = [r for r in results if not r.passed]
+    if failed:
+        print("\nBŁĄD: " + ", ".join(r.system for r in failed))
+        print(f"Odtworzenie: python run.py --mode {args.mode} --seed {args.seed}"
+              + (f" --count {args.count}" if args.mode == "sweep" else ""))
+        return 1
+    print("\nWszystkie systemy zgodne z wyrocznią w granicach tolerancji.")
+    return 0
+
+
+if __name__ == "__main__":
+    raise SystemExit(main())