feat(domy): Placidus i Koch + jawny fallback poza kołem podbiegunowym

Etap 2: dwa systemy łuku dobowego — jedyne, które mają miejsca, gdzie po prostu
NIE ISTNIEJĄ. Koch zgadza się z wyrocznią co do zera; Placidus do 1,7e-6°, przy
czym to próg zbieżności WYROCZNI, nie nasz: nasze cuspy spełniają definicję
Placidusa z dokładnością 1e-12° (osobny test, działa bez swissepha).

Placidus jako jedyny nie ma wzoru zamkniętego — cusp jest zdefiniowany warunkiem
na samego siebie („punkt, który przebył 1/3 swojego półłuku"), więc iterujemy po
punkcie stałym do 1e-11°. Brak zbieżności traktujemy jako wyjście poza dziedzinę,
nie jako wynik.

Koch okazał się natomiast ZAMKNIĘTY: jego kryterium to czas od wschodu stopnia
stojącego na MC, a półłuk tego stopnia znamy wprost z jego deklinacji. Definicja
za Astrodienst (astro.com/astrowiki/en/Koch_House_System) — nie zgadywana.

Powyżej koła podbiegunowego oba odmawiają liczenia i wyrocznia odmawia dokładnie
tych samych przypadków (5245/20 000 losowych, zero rozjazdów dziedziny). Odmowa
jest wyjątkiem, nie liczbą: cicha podmiana systemu jest niewykrywalna z wykresu.

Ustępstwo wobec rzeczywistości siedzi osobno, w cusps_detailed(): podstawia
Porphyry'ego i ZAWSZE zostawia ślad. Ten ślad idzie wszystkimi trzema wyjściami —
na ekran (ramka, nie „muted"), w prompt do modelu (inaczej napisze „Twój Placidus"
o Porphyrym) i do PDF-a, w ramce PRZED rysunkami. Astrolog z Tromsø dostaje
wynik i wie, że go dostał inaczej.

Przy okazji: nazwy systemów były zaszyte w czterech szablonach naraz. Przy trzech
systemach uchodziło to na sucho, przy dziesięciu nie — jest katalog w jednym
miejscu, a testy szablonów RENDERUJĄ je zamiast szukać tekstu w źródle, więc
łapią też literówki w Jinja.

Większe jądro efemeryd (de441): świadomie zdegradowane do „nice to have" —
rozszerza wyłącznie zakres dat, nie poprawia niczego w obecnym. Odnotowane
w domain.py przy JD_MIN/JD_MAX, żeby nie wróciło po cichu.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>

.dockerignore

@@ -0,0 +1,33 @@
+# Kontekst builda dla obrazów budowanych z KORZENIA repo (dziś: pomocniczy obraz
+# wyroczni w CI — patrz .gitea/workflows/tests.yml). Obrazy usług mają własne
+# konteksty (services/<usługa>), więc ten plik ich nie dotyczy.
+#
+# UWAGA: docker NIE czyta .gitignore. Bez tego pliku do demona poleciałby m.in.
+# lokalny wirtualenv (~344 MB) i jądra efemeryd — a runner miał już incydent
+# „no space left on device".
+
+# środowiska lokalne
+.env/
+.venv/
+venv/
+
+# cache Pythona i narzędzi
+__pycache__/
+*.pyc
+*.pyo
+.pytest_cache/
+.ruff_cache/
+.mypy_cache/
+
+# dane generowane/pobierane, odtwarzalne
+**/.ephemeris/
+**/.cache/
+
+# historia i metadane repo
+.git/
+.gitea/
+.claude/
+
+# rzeczy nieużywane w obrazach
+docs/
+*.md

.gitea/workflows/build-render.yaml

@@ -0,0 +1,34 @@
+name: build-render
+
+# Osobny pipeline dla uslugi render (raport PDF, PRE-24) — celowo ODDZIELONY od
+# glownego build.yaml (data/logic/presentation). Obraz dzwiga TeX Live (setki MB),
+# wiec budowanie go przy KAZDYM pushu do mastera spowalnialoby kazdy deploy — a to
+# wlasnie ta izolacja mial usunac (patrz services/render/app/main.py, LOG-27).
+# Buduje sie tylko, gdy zmienia sie sama usluga.
+#
+# Obraz konsumuje astrololo/render.yaml w repo `deploy`.
+on:
+  push:
+    branches: [master]
+    paths:
+      - 'services/render/**'
+      - '.gitea/workflows/build-render.yaml'
+  workflow_dispatch: {}          # reczne odpalenie (bootstrap pierwszego obrazu)
+
+jobs:
+  build:
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - name: Login
+        run: echo "${{ secrets.REGISTRY_TOKEN }}" | docker login gitea.czernobog.pl -u gitea --password-stdin
+      - name: Build & push render (TeX Live — pierwszy build trwa dluzej)
+        run: |
+          TAG=${GITHUB_SHA::8}
+          IMG=gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-render
+          # Dockerfile sprawdza obecnosc xelatex + rsvg-convert przy budowie, wiec
+          # build jest zarazem testem, ze obraz ma komplet narzedzi.
+          docker build -t $IMG:$TAG -t $IMG:latest ./services/render
+          docker push $IMG:$TAG
+          docker push $IMG:latest
+          echo "Zbudowano i wypchnieto: $IMG:$TAG (+ latest)"

.gitea/workflows/build-swisseph.yaml

@@ -0,0 +1,32 @@
+name: build-swisseph
+
+# Osobny pipeline dla silnika B (Swiss Ephemeris, AGPL) — celowo ODDZIELONY od
+# głównego build.yaml (data/logic/presentation). Buduje się tylko, gdy zmienia się
+# sam silnik, i nie miesza obrazu AGPL do pipeline'u permisywnego produktu.
+#
+# Obraz konsumuje profil deployu `astrololo-swisseph` w repo `deploy`.
+on:
+  push:
+    branches: [master]
+    paths:
+      - 'services/engine-swisseph/**'
+      - '.gitea/workflows/build-swisseph.yaml'
+  workflow_dispatch: {}          # ręczne odpalenie (bootstrap pierwszego obrazu)
+
+jobs:
+  build:
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - name: Login
+        run: echo "${{ secrets.REGISTRY_TOKEN }}" | docker login gitea.czernobog.pl -u gitea --password-stdin
+      - name: Build & push engine-swisseph (AGPL, izolowany)
+        run: |
+          TAG=${GITHUB_SHA::8}
+          IMG=gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-engine-swisseph
+          # Obraz kompiluje pyswisseph ze źródeł (brak wheeli dla cp312) — build jest
+          # zarazem realnym testem Dockerfile'a.
+          docker build -t $IMG:$TAG -t $IMG:latest ./services/engine-swisseph
+          docker push $IMG:$TAG
+          docker push $IMG:latest
+          echo "Zbudowano i wypchnięto: $IMG:$TAG (+ latest)"

.gitea/workflows/build.yaml

@@ -0,0 +1,19 @@
+name: build
+on:
+  push:
+    branches: [master]
+jobs:
+  build:
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - name: Login
+        run: echo "${{ secrets.REGISTRY_TOKEN }}" | docker login gitea.czernobog.pl -u gitea --password-stdin
+      - name: Build & push (data, logic, presentation)
+        run: |
+          TAG=${GITHUB_SHA::8}
+          for SVC in data logic presentation; do
+            docker build -t gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-$SVC:$TAG ./services/$SVC
+            docker push  gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-$SVC:$TAG
+          done
+          echo "Tag: $TAG"

.gitea/workflows/tests.yml

@@ -0,0 +1,190 @@
+name: Testy
+
+# Odpala się przy każdym pushu (dowolna gałąź) oraz dla pull requestów do master.
+on:
+  push:
+  pull_request:
+    branches: [master]
+
+jobs:
+  logic-tests:
+    name: Testy warstwy logicznej (silnik)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+
+      - name: Python 3.12 (jak w obrazach Dockera)
+        uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/logic/requirements-dev.txt
+
+      # Jądro efemeryd JPL (de421.bsp, ~17 MB). Cache'ujemy je między runami.
+      - name: Cache jądra efemeryd
+        uses: actions/cache@v4
+        with:
+          path: services/logic/.ephemeris
+          key: ephemeris-de421
+
+      # Pobieramy jawnie (a nie licząc na auto-pobranie przez Skyfield), żeby
+      # brak jądra był twardym błędem, a nie cichym pomijaniem testów.
+      - name: Pobierz jądro efemeryd (gdy brak w cache)
+        run: |
+          mkdir -p services/logic/.ephemeris
+          if [ ! -s services/logic/.ephemeris/de421.bsp ]; then
+            curl -fSL --retry 3 --max-time 300 \
+              -o services/logic/.ephemeris/de421.bsp \
+              https://ssd.jpl.nasa.gov/ftp/eph/planets/bsp/de421.bsp
+          fi
+          ls -lh services/logic/.ephemeris/de421.bsp
+
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/logic/requirements-dev.txt
+
+      # CI=true (ustawiane przez GitHub) sprawia, że brak silnika = błąd,
+      # a nie pominięcie — patrz tests/conftest.py.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/logic
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+          EPHEMERIS_DIR: ${{ github.workspace }}/services/logic/.ephemeris
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  presentation-tests:
+    name: Testy warstwy prezentacji (dostęp do baz)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/presentation/requirements-dev.txt
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/presentation/requirements-dev.txt
+      # Bramka chroniąca oryginalne bazy — nietestowany kod ochronny jest gorszy
+      # niż jego brak, bo daje złudzenie zabezpieczenia.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/presentation
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  data-tests:
+    name: Testy warstwy bazodanowej (ochrona baz)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/data/requirements-dev.txt
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/data/requirements-dev.txt
+      # Rekordy-pułapki (DAN-26): nietestowany kod ochronny jest gorszy niż jego
+      # brak, bo daje złudzenie zabezpieczenia. Ta warstwa dotąd nie miała testów.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/data
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  swisseph-image:
+    name: Build obrazu silnika B (swisseph)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+
+      # Obraz kompiluje pyswisseph ze źródeł (brak wheeli dla cp312), więc ten
+      # build jest realnym testem Dockerfile'a — nie tylko pobraniem paczek.
+      - name: docker build
+        run: docker build -t astrololo/engine-swisseph:ci services/engine-swisseph
+
+      # Test biegnie WEWNĄTRZ obrazu, bez sieci i bez kontenera w tle. Poprzednia
+      # wersja startowała kontener w tle (--name swe) i pukała curl-em w
+      # localhost:8003 — co miało dwie wady:
+      #   1. nie sprzątała kontenera, więc każdy kolejny przebieg padał na
+      #      konflikcie nazwy (Conflict. The container name "/swe" is already in use),
+      #   2. job Gitea Actions sam działa w kontenerze, a -p publikuje port na
+      #      HOŚCIE — więc localhost joba to nie ten sam localhost.
+      # Wywołanie funkcji endpointów wprost omija oba problemy, a sprawdza to samo:
+      # obraz się zbudował, pyswisseph liczy, kontrakt /positions się zgadza.
+      # --rm gwarantuje, że nic nie zostaje po przebiegu.
+      - name: Smoke test (health + pozycje) wewnątrz obrazu
+        run: |
+          docker run --rm astrololo/engine-swisseph:ci python - <<'PY'
+          from datetime import datetime, timezone
+
+          from app.main import DEFAULT_OBJECTS, PositionsRequest, health, positions
+
+          h = health()
+          assert h["status"] == "ok", h
+          print("health:", h)
+
+          # Horoskop referencyjny (30.04.1984) — ten sam, na którym opieramy testy
+          # silnika własnego; sprawdzamy, że silnik B faktycznie liczy.
+          req = PositionsRequest(when_utc=datetime(1984, 4, 30, 9, 20, tzinfo=timezone.utc),
+                                 lat=50.0647, lon=19.9450)
+          out = positions(req)
+          by = {p["name"]: p for p in out["positions"]}
+
+          assert out["engine"] == "swisseph", out["engine"]
+          assert len(by) == len(DEFAULT_OBJECTS), sorted(by)
+          sun = by["Sun"]["longitude"]
+          assert 39.5 < sun < 41.0, f"Slonce poza oczekiwanym zakresem: {sun}"
+          nn, sn = by["North Node"]["longitude"], by["South Node"]["longitude"]
+          assert abs(((sn - nn) % 360.0) - 180.0) < 1e-6, (nn, sn)
+
+          print(f"Sun={sun:.4f}  NN={nn:.4f}  obiektow={len(by)}")
+          print("SMOKE OK")
+          PY
+
+      # Zgodność naszych domów z wyrocznią (Swiss Ephemeris). Odpalamy WEWNĄTRZ
+      # obrazu silnika B — tylko tam jest pyswisseph — montując naszą warstwę
+      # logiczną i framework. Bez klastra i bez HTTP: to czysta funkcja.
+      # BLOKUJE build: błędny system domów jest CICHY (wykres wygląda dobrze,
+      # planety siedzą w złych domach), więc lepiej zatrzymać go przed wypuszczeniem
+      # niż wykryć po fakcie.
+      - name: Domy — zgodność z wyrocznią (brzegi + wnętrze)
+        run: |
+          # Pliki WBUDOWUJEMY w obraz, a nie montujemy przez -v. Powód ten sam,
+          # dla którego wyżej nie startujemy kontenera w tle: job Gitea Actions sam
+          # działa w kontenerze, więc `-v $PWD/...` docker rozwiązuje na HOŚCIE,
+          # gdzie tej ścieżki nie ma. Docker nie zgłasza wtedy błędu — po cichu
+          # tworzy PUSTY katalog, przez co skrypt „znika". Kontekst builda jest
+          # strumieniowany do demona, więc działa niezależnie od tego, gdzie on stoi.
+          docker build -t astrololo/oracle:ci -f - . <<'DOCKERFILE'
+          FROM astrololo/engine-swisseph:ci
+          COPY services/logic /logic
+          COPY tests/oracle /oracle
+          ENV LOGIC_PATH=/logic
+          DOCKERFILE
+          docker run --rm astrololo/oracle:ci python /oracle/run.py --mode build
+
+      # Obraz pomocniczy nie jest już potrzebny — a runner miał już incydent
+      # „no space left on device", więc sprzątamy po sobie od razu.
+      - name: Usuń obraz pomocniczy wyroczni
+        if: always()
+        run: docker rmi -f astrololo/oracle:ci 2>/dev/null || true
+
+      # Sprzątanie po POPRZEDNICH przebiegach starej wersji workflow, która
+      # zostawiała kontener „swe" na runnerze i blokowała nazwę. Nowa wersja
+      # kontenera w tle nie tworzy, więc to tylko jednorazowe uprzątnięcie.
+      - name: Usuń osierocony kontener ze starych przebiegów
+        if: always()
+        run: docker rm -f swe 2>/dev/null || true
+
+  compile-all:
+    name: Kontrola składni wszystkich warstw
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+      # Sam kompilator — bez instalowania zależności warstw (w tym AGPL-owego
+      # silnika swisseph, który nie wchodzi do produktu).
+      - name: py_compile
+        run: python -m compileall -q services

.gitignore

@@ -10,6 +10,10 @@ services/data/.cache/
 *.parquet
 *.db
 
+# Cache efemeryd silnika własnego (pobierane jądra JPL, regenerowalne)
+services/logic/.ephemeris/
+*.bsp
+
 # Dane wejściowe (duże pliki Excela trzymane poza repo)
 services/data/data_files/*.xlsx
 !services/data/data_files/.gitkeep

Makefile

@@ -1,31 +1,56 @@
-.PHONY: help up down sample reindex migrate sql dev-data dev-logic dev-presentation
+.PHONY: help install up down sample reindex migrate sql test clean-cache \
+        dev-data dev-logic dev-presentation
+
+# Autodetekcja narzędzia compose: nowe "docker compose" albo stare "docker-compose".
+COMPOSE := $(shell if docker compose version >/dev/null 2>&1; then echo "docker compose"; \
+                   elif command -v docker-compose >/dev/null 2>&1; then echo "docker-compose"; fi)
+
+# Python aktywnego środowiska (venv). Nadpisz: make install PY=python3.12
+PY ?= python
 
 help:
-	@echo "up           - uruchom wszystkie 3 warstwy (docker compose)"
-	@echo "down         - zatrzymaj"
-	@echo "sample       - wygeneruj przykładowe pliki .xlsx"
-	@echo "reindex      - zbuduj cache + indeks warstwy bazodanowej"
-	@echo "migrate      - ETL: Excel -> SQL"
-	@echo "sql          - uruchom z warstwą SQL (DATA_PROVIDER=sql)"
-	@echo "dev-*        - uruchom pojedynczą warstwę lokalnie (bez dockera)"
+	@echo "install          - zainstaluj zależności WSZYSTKICH warstw do aktywnego venv"
+	@echo "sample           - wygeneruj przykładowe pliki .xlsx"
+	@echo "dev-data         - uruchom warstwę danych lokalnie (:8002)"
+	@echo "dev-logic        - uruchom warstwę logiczną lokalnie (:8001)"
+	@echo "dev-presentation - uruchom warstwę prezentacji lokalnie (:8000)"
+	@echo "test             - testy warstwy logicznej (silnik efemeryd)"
+	@echo "clean-cache      - wyczyść regenerowalny cache warstwy danych"
+	@echo "reindex          - zbuduj cache + indeks warstwy bazodanowej"
+	@echo "migrate          - ETL: Excel -> SQL"
+	@echo "up / down        - uruchom / zatrzymaj cały stos (Docker; wykryto: $(COMPOSE))"
+	@echo "sql              - Docker z warstwą SQL (DATA_PROVIDER=sql)"
+	@echo ""
+	@echo "Szybki start lokalny (bez Dockera), w 3 terminalach:"
+	@echo "  make install"
+	@echo "  make sample        # opcjonalnie: dane przykładowe"
+	@echo "  make dev-data      # terminal 1"
+	@echo "  make dev-logic     # terminal 2"
+	@echo "  make dev-presentation  # terminal 3  ->  http://localhost:8000"
 
-up:
-	docker compose up --build
-
-down:
-	docker compose down
+# --- instalacja zależności do aktywnego środowiska ---
+install:
+	$(PY) -m pip install \
+		-r services/data/requirements.txt \
+		-r services/logic/requirements.txt \
+		-r services/presentation/requirements.txt
+	@echo "OK. Zależności warstw zainstalowane. (Silnik AGPL 'engine-swisseph' instaluje się osobno.)"
 
 sample:
-	cd services/data && python scripts/make_sample_data.py
+	cd services/data && $(PY) scripts/make_sample_data.py
 
 reindex:
-	cd services/data && python -m app.ingest.build_index
+	cd services/data && $(PY) -m app.ingest.build_index
 
 migrate:
-	cd services/data && python -m app.ingest.to_sql
+	cd services/data && $(PY) -m app.ingest.to_sql
 
-sql:
-	DATA_PROVIDER=sql docker compose up --build
+test:
+	cd services/logic && PYTHONPATH=. $(PY) -m pytest tests -q
+
+clean-cache:
+	rm -rf services/data/.cache/* services/logic/.ephemeris/* 2>/dev/null || true
+	@echo "Cache wyczyszczony."
 
 # --- lokalny dev (3 osobne terminale) ---
 dev-data:
@@ -36,3 +61,20 @@ dev-logic:
 
 dev-presentation:
 	cd services/presentation && LOGIC_URL=http://localhost:8001 uvicorn app.main:app --reload --port 8000
+
+# --- Docker (opcjonalnie) ---
+up:
+	@if [ -z "$(COMPOSE)" ]; then \
+		echo "Nie znaleziono Docker Compose (ani 'docker compose', ani 'docker-compose')."; \
+		echo "Użyj trybu lokalnego: make install, potem dev-data / dev-logic / dev-presentation."; \
+		exit 1; \
+	fi
+	$(COMPOSE) up --build
+
+down:
+	@if [ -z "$(COMPOSE)" ]; then echo "Brak Docker Compose."; exit 1; fi
+	$(COMPOSE) down
+
+sql:
+	@if [ -z "$(COMPOSE)" ]; then echo "Brak Docker Compose."; exit 1; fi
+	DATA_PROVIDER=sql $(COMPOSE) up --build

README.md

@@ -28,13 +28,20 @@ make up          # zbuduj i uruchom 3 warstwy
 # otwórz http://localhost:8000
 ```
 
-## Szybki start (lokalnie, 3 terminale)
+## Szybki start (lokalnie, bez Dockera — zalecane)
+```bash
+python -m venv .env && source .env/bin/activate   # venv (jednorazowo)
+make install                                       # zależności WSZYSTKICH warstw
+make sample                                        # opcjonalnie: dane przykładowe
+```
+Potem w 3 osobnych terminalach (w każdym `source .env/bin/activate`):
 ```bash
-cd services/data && pip install -r requirements.txt && python scripts/make_sample_data.py
 make dev-data            # terminal 1  -> :8002
 make dev-logic           # terminal 2  -> :8001
-make dev-presentation    # terminal 3  -> :8000
+make dev-presentation    # terminal 3  -> :8000   ->  http://localhost:8000
 ```
+> `make install` instaluje zależności wszystkich trzech warstw do aktywnego venv.
+> Testy silnika: `make test`. Wyczyszczenie cache: `make clean-cache`.
 
 ## Modułowość — dowód
 - Wymień prezentację (np. na SPA/React) → reszta bez zmian, kontrakt `/api/query` stały.
@@ -66,3 +73,4 @@ export DATA_PROVIDER=sql      # przełącz całą warstwę
 `SqlDataProvider` realizuje ten sam kontrakt `/search`, więc **warstwa logiczna i
 prezentacji nie zmieniają ani jednej linii**. Odwrócony indeks z L4 (SQLite) jest
 już pomostem — rozbudowa o wszystkie kolumny = docelowa baza.
+# updater test Mon 20 Jul 2026 19:52:08 CEST

docker-compose-stack.yml

@@ -0,0 +1,54 @@
+services:
+  data:
+    image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-data:latest
+    container_name: astrololo-data
+    restart: unless-stopped
+    environment:
+      DATA_PROVIDER: ${DATA_PROVIDER:-excel}
+      EXCEL_DIR: /app/data_files
+      CACHE_DIR: /app/.cache
+      INDEXED_KEYS: name,id,symbol
+    volumes:
+      - ./services/data/data_files:/app/data_files
+      - data_cache:/app/.cache
+    ports:
+      - "8002:8002"
+
+  logic:
+    image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-logic:latest
+    container_name: astrololo-logic
+    restart: unless-stopped
+    environment:
+      DATA_URL: http://data:8002
+      EPHEMERIS_ENGINE: own            # silnik własny (permisywny) — domyślny
+      # adres silnika B (AGPL) używany tylko w trybie porównawczym (profil comparison)
+      ENGINE_SWISSEPH_URL: http://engine-swisseph:8003
+    depends_on:
+      - data
+    ports:
+      - "8001:8001"
+
+  # Silnik B (AGPL) — OPCJONALNY, izolowany. Startuje tylko z profilem "comparison":
+  #   docker compose --profile comparison up
+  # Nie wchodzi do domyślnego (zamkniętego) produktu — patrz services/engine-swisseph/LICENSE.
+  engine-swisseph:
+    image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-engine-swisseph:latest
+    container_name: astrololo-engine-swisseph
+    restart: unless-stopped
+    profiles: ["comparison"]
+    ports:
+      - "8003:8003"
+
+  presentation:
+    image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-presentation:latest
+    container_name: astrololo-presentation
+    restart: unless-stopped
+    environment:
+      LOGIC_URL: http://logic:8001
+    depends_on:
+      - logic
+    ports:
+      - "8000:8000"
+
+volumes:
+  data_cache:

docker-compose.yml

@@ -16,11 +16,23 @@ services:
     build: ./services/logic
     environment:
       DATA_URL: http://data:8002
+      EPHEMERIS_ENGINE: own            # silnik własny (permisywny) — domyślny
+      # adres silnika B (AGPL) używany tylko w trybie porównawczym (profil comparison)
+      ENGINE_SWISSEPH_URL: http://engine-swisseph:8003
     depends_on:
       - data
     ports:
       - "8001:8001"
 
+  # Silnik B (AGPL) — OPCJONALNY, izolowany. Startuje tylko z profilem "comparison":
+  #   docker compose --profile comparison up
+  # Nie wchodzi do domyślnego (zamkniętego) produktu — patrz services/engine-swisseph/LICENSE.
+  engine-swisseph:
+    build: ./services/engine-swisseph
+    profiles: ["comparison"]
+    ports:
+      - "8003:8003"
+
   presentation:
     build: ./services/presentation
     environment:

docs/architektura-dwoch-silnikow.md

@@ -0,0 +1,84 @@
+# Architektura dwóch silników (warstwa logiczna)
+
+Dokument roboczy. Decyzja: warstwa logiczna ma **dwie wymienne implementacje silnika obliczeń** — jedną **własną/permisywną** (ścieżka A) i jedną **opartą o AGPL** (ścieżka C, Swiss Ephemeris) — żeby od pierwszego dnia mieć **wbudowany framework porównań i walidacji**. Warstwy **prezentacji i danych pozostają wspólne i pojedyncze**; rozdwaja się wyłącznie silnik wewnątrz warstwy logicznej.
+
+---
+
+## 1. Schemat
+
+```
+            (jedna)                         (jedna, ale 2 silniki)                (jedna)
+┌──────────────────────┐        ┌─────────────────────────────────────┐        ┌──────────────────────┐
+│      PREZENTACJA      │ ─────▶ │             LOGIKA                  │ ─────▶ │        DANE          │
+│   (bez zmian)         │ ◀───── │   EngineProvider (interfejs)        │ ◀───── │   (bez zmian)        │
+└──────────────────────┘        │     ├── EngineA: własny (permisywny)│        └──────────────────────┘
+                                 │     │     Skyfield/Moshier — in-proc │
+                                 │     └── EngineB: swisseph (AGPL)     │
+                                 │           ⇢ OSOBNY proces/usługa     │
+                                 │     Komparator (dual-run + raport)   │
+                                 └─────────────────────────────────────┘
+                                                   │
+                                                   ⇢ (granica sieciowa/IPC)
+                                       ┌─────────────────────────────────┐
+                                       │  engine-swisseph (AGPL, OSOBNO)  │
+                                       │  pyswisseph / Swiss Ephemeris    │
+                                       └─────────────────────────────────┘
+```
+
+Prezentacja i dane „widzą" tylko interfejs `EngineProvider` — **nie wiedzą, który silnik liczy** (engine‑agnostic). To ta sama zasada modułowości co `DataProvider` w warstwie danych.
+
+---
+
+## 2. Po co dwa silniki
+
+1. **Wyrocznia walidacyjna od dnia zero.** Każdy wynik EngineA możemy natychmiast porównać z EngineB (Swiss Ephemeris = de‑facto standard). Bezcenne przy budowie własnego silnika od zera (primary directions, domy, węzły/Lilith).
+2. **Framework porównań.** Tryb „policz oboma i pokaż różnice" — do testów regresyjnych (CI) i do podglądu side‑by‑side w UI.
+3. **Bezpieczeństwo decyzji.** Gdyby własny silnik gdzieś odstawał, widać to od razu, a nie po miesiącach.
+
+---
+
+## 3. Izolacja licencyjna (warunek konieczny) ⚠️
+
+EngineB jest **AGPL**, więc nie może być wlinkowany w permisywny produkt. Rozwiązanie zgodne z naszą architekturą (osobne usługi jak warstwa danych):
+
+- **EngineB = osobny proces/usługa `engine-swisseph`**, wołany przez **granicę sieciową/IPC** (HTTP). Brak linkowania = brak „zarażenia" copyleftem reszty.
+- **Produkt zamknięty (dystrybucja/hosting):** prezentacja + logika(**EngineA**) + dane. **Bez** EngineB. Zero AGPL.
+- **Profil porównawczy/dev/CI:** dodatkowo uruchamiamy usługę `engine-swisseph` (AGPL, sama w sobie zgodna z AGPL — to w zasadzie cienkie API na pyswisseph). Używana wewnętrznie do porównań, nie wystawiana użytkownikom produktu.
+- **Konfiguracja** decyduje, czy EngineB jest w ogóle dostępny (`ENGINE_B_URL` ustawione lub nie).
+
+Efekt: pełny framework porównań **bez** narażania kodu i danych produktu na obowiązki AGPL (patrz `przeglad-bibliotek-i-licencji.md` oraz analiza zakresu AGPL względem baz danych).
+
+---
+
+## 4. Jak działa porównanie (dual‑run)
+
+1. To samo wejście (dane horoskopu + ustawienia) trafia do EngineA i EngineB.
+2. Komparator zestawia wyniki: pozycje obiektów, cusps domów, aspekty, daty technik.
+3. Różnice liczone z **progami tolerancji per wielkość** (np. długość ekliptyczna ≤ 1″, cusp ≤ 1″, data zdarzenia ≤ 1 min); przekroczenia oflagowane.
+4. Raport: (a) jako asercje w **CI** (regresja), (b) jako **podgląd side‑by‑side** w prezentacji na żądanie.
+
+---
+
+## 5. Wpływ na warstwy i mapowanie na wymagania
+
+| Warstwa | Zmiana |
+|---|---|
+| Prezentacja | brak (opcjonalnie: widok porównawczy side‑by‑side) |
+| Dane | brak |
+| **Logika** | `EngineProvider` + 2 backendy (EngineA in‑proc, EngineB jako klient usługi AGPL) + komparator |
+| **Nowa usługa** | `engine-swisseph` (AGPL, osobno, opcjonalna) |
+
+Wymagania (arkusz „Warstwa logiczna"):
+- **LOG‑24** — interfejs `EngineProvider` z **dwoma** backendami (zrewidowane).
+- **LOG‑25** — framework walidacyjno‑porównawczy (zrewidowane).
+- **LOG‑26** — tryb dual‑run + raport różnic (nowe).
+- **LOG‑27** — izolacja licencyjna silnika AGPL jako osobnej usługi (nowe).
+- **LOG‑28** — kontrakt parzystości silników: identyczny interfejs, te same testy (nowe).
+
+---
+
+## 6. Implikacje wdrożeniowe
+
+- **Dwa profile `docker-compose`:** `proprietary` (prezentacja+logika+dane, EngineA) i `comparison` (dodaje `engine-swisseph`).
+- **Testy kontraktowe** uruchamiane na obu silnikach (ten sam zestaw → gwarancja parzystości interfejsu).
+- **Decyzja A vs B na produkcji** pozostaje po stronie A; B nigdy nie trafia do dystrybucji zamkniętej — służy jako wzorzec i narzędzie QA.

docs/canary-registry.md

@@ -0,0 +1,58 @@
+# Rekordy-pułapki (canary) — instrukcja (DAN-26)
+
+Zabezpieczenie **detekcyjne**: nie zapobiega wyciekowi baz, ale pozwala go
+**wykryć** i wskazać **z której kopii** wyciekł. Bazy są kupione i są rdzeniem
+produktu — jeśli krążą gdzie indziej, chcemy to udowodnić.
+
+Mechanizm żyje w warstwie danych (`services/data/app/canary.py`) i działa na
+wyjściu z `/search`, więc pułapki **nie docierają** ani do użytkownika, ani do
+promptu LLM (wymóg LOG-30) — niezależnie od dostawcy (Excel/SQL).
+
+## Jak to działa
+
+1. **Marker** — unikalny ciąg, który nie występuje w realnych danych, wpleciony
+   w kilka wiarygodnie wyglądających rekordów-pułapek w bazach (np. w polu
+   znaczącym: `Ve Tau ASTROLOLO-CANARY-7f3a9`).
+2. **Odsiewanie** — warstwa danych wykrywa rekord z markerem i usuwa go z wyników,
+   zanim opuszczą usługę. Interpretacje i prompty są czyste (log `info`).
+3. **Tripwire** — jeśli zapytanie **celuje wprost** w marker (ktoś enumeruje bazę,
+   a nie liczy horoskopu), leci `warning` — sygnał podejrzanego zachowania.
+
+## Konfiguracja (per wdrożenie)
+
+Zmienne środowiskowe usługi `data`:
+
+| Zmienna | Znaczenie |
+|---|---|
+| `CANARY_MARKERS` | markery oddzielone przecinkami (kilka na wariant) |
+| `CANARY_VARIANT` | etykieta wariantu tego wdrożenia (np. `prod-2026`, `partnerX`) |
+
+Bez `CANARY_MARKERS` mechanizm jest **przezroczysty** (zero kosztu). Markery są
+sekretem — trzymaj je jak `astrololo-auth` (poza repo GitOps), przez `secretKeyRef`.
+
+## Rejestr wariant → kopia (traitor tracing)
+
+Sedno atrybucji: **każda dystrybuowana kopia baz dostaje inny zestaw pułapek**,
+a Ty trzymasz mapę, który wariant trafił dokąd. Gdy zobaczysz pułapkę w cudzej
+kopii → sprawdzasz marker w rejestrze → wiesz, skąd wyciekła.
+
+Rejestr trzymaj **poza kodem i repo** (arkusz/menedżer sekretów po stronie ops),
+np.:
+
+| Wariant | Markery | Wdrożenie / odbiorca | Data |
+|---|---|---|---|
+| `prod-2026` | `…7f3a9`, `…b12c` | produkcja czernobog | 2026-08 |
+| `partnerX` | `…9de4`, `…0a1b` | kopia dla partnera X | 2026-08 |
+
+## Wstrzyknięcie pułapek do baz (krok właściciela)
+
+To robi właściciel na **realnych** plikach (kod tego nie robi — nie ruszamy
+kupionych baz automatycznie): dodać kilka rekordów-pułapek z markerem danego
+wariantu, w stylu nieodróżnialnym od prawdziwych wpisów. Kilka, wtopionych —
+łatwiej, gdy ktoś zna mechanizm, wyciąć jeden oczywisty niż wszystkie.
+
+## Granice
+
+Canary dowodzi pochodzenia tylko, gdy wyciek **zawiera** treść pułapki (pełna
+kopia — tak; parafraza — niekoniecznie). Nie wykrywa retencji *prawdziwej* treści
+u dostawcy LLM — od tego jest bramka LOG-32 i wniosek o Zero Data Retention.

docs/dan25-zabezpieczenie-nfs.md

@@ -0,0 +1,195 @@
+# DAN-25 — zamknięcie dostępu do baz na NFS (TrueNAS SCALE)
+
+Bazy interpretacyjne leżą na `192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo`. Dziś udział jest
+osiągalny z całej sieci, więc **kto ma dostęp do LAN, bierze kompletne bazy
+w oryginale — z pominięciem logowania, limitów, audytu i canary**. Żadne
+zabezpieczenie w kodzie tego nie zamyka: to najkrótsza droga do wycieku.
+
+Cel: udział `astrololo` widoczny **tylko dla trzech węzłów k3s**, **tylko do
+odczytu**, z **root_squash**.
+
+## ⚠️ Zasada nadrzędna: ruszamy WYŁĄCZNIE udział astrololo
+
+Tank1 obsługuje cały homelab — Proxmox (`proxmox-NFS`), conjurera (`conjurer_swap`,
+z **zapisem**), media, LXC-e, stację roboczą. **Nie dotykamy globalnych ustawień
+usługi NFS ani innych udziałów** — inaczej wywalimy VM-y, bota i bibliotekę mediów.
+Każda komenda niżej celuje w jeden konkretny udział.
+
+Druga zasada: **w TrueNAS SCALE nie edytuje się `/etc/exports` ręcznie.** Plik
+generuje middleware i nadpisze każdą ręczną zmianę. Wszystko robimy przez `midclt`
+(albo GUI: *Shares → Unix (NFS) Shares*).
+
+## Ustalone dane
+
+| Co | Wartość |
+|---|---|
+| NAS | `192.168.1.34` (TrueNAS SCALE / Community Edition) |
+| Udział do zamknięcia | `/mnt/Tank1/astrololo` |
+| Węzły k3s (jedyni uprawnieni) | `192.168.1.73` (server), `192.168.1.80` (agent2), `192.168.1.81` (agent1) |
+| Kto montuje astrololo | wyłącznie pod `data` w ns `astrololo`, **read-only** |
+
+---
+
+## Faza 0 — rozpoznanie (nic nie zmienia)
+
+```bash
+ssh admin@192.168.1.34
+```
+
+Wersja systemu (potwierdza, że komendy niżej pasują):
+
+```bash
+midclt call system.version
+```
+
+Lista udziałów NFS z ich obecnymi ustawieniami — **stąd bierzemy ID udziału astrololo**:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query | python3 -m json.tool
+```
+
+> W wyniku poszukaj wpisu ze ścieżką `/mnt/Tank1/astrololo` i zapamiętaj jego `id`.
+> **Sprawdź też, jak nazywają się pola** (`path` vs `paths`, `hosts`, `networks`,
+> `ro`, `maproot_user`, `mapall_user`) — middleware zmieniało ich nazwy między
+> wersjami SCALE. Dalsze komendy używają nazw z Twojego wyniku.
+
+Kto jest teraz podłączony (żeby nie odciąć czegoś w trakcie pracy):
+
+```bash
+ss -tn state established '( sport = :2049 )'
+```
+
+## Faza 1 — dowód dziury (zrób PRZED zmianą)
+
+Na **stacji roboczej** (Mac mini, czyli host spoza klastra):
+
+```bash
+mkdir -p /tmp/nfs-test && sudo mount -t nfs -o ro,vers=3 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /tmp/nfs-test
+```
+
+```bash
+ls -la /tmp/nfs-test | head
+```
+
+Jeśli widzisz pliki baz — **to jest dokładnie problem, który zamykamy**. Odmontuj:
+
+```bash
+sudo umount /tmp/nfs-test
+```
+
+## Faza 2 — kopia obecnej konfiguracji (możliwość cofnięcia)
+
+Na NAS-ie, podstaw `<ID>` z Fazy 0:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query '[["id","=",<ID>]]' > /root/astrololo-nfs-share.backup.json && cat /root/astrololo-nfs-share.backup.json
+```
+
+## Faza 3 — zawężenie udziału
+
+Jedna komenda ustawia wszystkie trzy zabezpieczenia naraz: listę hostów, tylko
+odczyt i root_squash. Podstaw `<ID>`:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.update <ID> '{"hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81"], "ro": true, "maproot_user": null, "maproot_group": null, "mapall_user": null, "mapall_group": null}'
+```
+
+Co robi każdy element:
+
+| Ustawienie | Znaczenie |
+|---|---|
+| `hosts` | eksport **tylko** dla trzech węzłów k3s — reszta LAN przestaje widzieć udział |
+| `ro: true` | tylko odczyt; aplikacja i tak montuje read-only, więc niczego nie łamie |
+| `maproot_*`, `mapall_*` = `null` | **root_squash**: root z klienta nie jest rootem na udziale |
+
+Zastosuj i sprawdź, że middleware przepisał eksporty:
+
+```bash
+midclt call service.reload nfs && exportfs -v | grep -A1 astrololo
+```
+
+> Jeśli Twoja wersja nie ma `service.reload`, użyj GUI (*Shares → NFS → zapisz*),
+> co wymusi to samo.
+
+## Faza 4 — weryfikacja (wszystkie cztery testy)
+
+**1. Spoza klastra ma NIE działać.** Na Macu:
+
+```bash
+sudo mount -t nfs -o ro,vers=3 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /tmp/nfs-test
+```
+
+Oczekiwane: `access denied` / `Operation not permitted`. **Jeśli montuje się dalej —
+zmiana nie zadziałała, nie idź dalej.**
+
+**2. Z węzła klastra ma działać.**
+
+```bash
+ssh 192.168.1.73 'sudo mount -t nfs -o ro 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /mnt/test && ls /mnt/test | head -3 && sudo umount /mnt/test'
+```
+
+**3. Aplikacja żyje.** Pody muszą wstać i realnie czytać bazy:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data && kubectl -n astrololo rollout status deploy/data
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/data -- ls /app/data_files | head -3
+```
+
+**4. Reszta homelabu nietknięta** — conjurer (zapis!) i pozostałe udziały:
+
+```bash
+kubectl -n conjurer get pods
+```
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query | python3 -c "import sys,json;[print(s.get('path') or s.get('paths'), '| hosts:', s.get('hosts'), '| ro:', s.get('ro')) for s in json.load(sys.stdin)]"
+```
+
+Oczekiwane: **tylko** astrololo ma zawężone `hosts` i `ro: true`; reszta bez zmian.
+
+## Faza 5 — wycofanie (gdyby coś padło)
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.update <ID> '{"hosts": [], "ro": false}'
+```
+
+```bash
+midclt call service.reload nfs
+```
+
+To przywraca poprzedni stan (pełna kopia w `/root/astrololo-nfs-share.backup.json`).
+
+---
+
+## Pułapki, o których warto wiedzieć
+
+**Hookscript Proxmoxa.** Na Proxmoxie działa `wait-truenas.sh`, który przed startem
+VM czeka w pętli na `showmount -e 192.168.1.34`. Zawężamy tylko udział astrololo,
+więc `showmount` nadal zwróci pozostałe eksporty i pętla przejdzie. Mimo to sprawdź
+po zmianie:
+
+```bash
+ssh root@pve2 'showmount -e 192.168.1.34'
+```
+
+**Aktualizacja baz przestanie działać przez NFS.** Po `ro: true` nikt nie wgra
+nowych plików baz przez ten udział — również Ty. Do wgrywania użyj GUI TrueNAS,
+SMB albo SSH bezpośrednio na NAS-ie. To celowe: udział ma być drogą tylko do
+czytania przez aplikację.
+
+**`hosts` przyjmuje adresy IP, nie nazwy** — świadomie, żeby dostęp nie zależał od
+DNS-u (AdGuard na `.57`). Gdyby doszedł czwarty węzeł k3s, trzeba dopisać jego IP,
+inaczej pod `data` na nim nie wstanie.
+
+**To nie jest uwierzytelnianie.** Lista IP zatrzymuje przypadkowy i oportunistyczny
+dostęp, ale adres da się podszyć w tej samej sieci. Docelowo (poza zakresem tego
+kroku): NFSv4 + Kerberos albo przeniesienie plików na wolumen nieosiągalny poza
+klastrem — tak mówi samo wymaganie DAN-25.
+
+## Po wykonaniu
+
+Zaktualizuj status DAN-25 w `docs/astrololo_wymagania.xlsx` na **Zrobione** (albo
+**W trakcie**, jeśli zostawiasz Kerberosa jako etap docelowy).

docs/konta-i-audyt.md

@@ -0,0 +1,65 @@
+# Konta imienne i dziennik audytowy (PRE-17)
+
+Zamiast jednego wspólnego hasła: **konta imienne**, bo przy bazach o realnej
+wartości handlowej trzeba wiedzieć **kto** sięgał do treści — i móc odciąć jedną
+osobę bez zmiany hasła całej reszcie.
+
+## Zakładanie konta
+
+Hasło podajesz interaktywnie (nie trafia do historii powłoki ani do listy procesów);
+na wyjściu dostajesz **hash**, nie hasło:
+
+```bash
+cd services/presentation && python scripts/make_user.py alicja
+```
+
+Wynik wklejasz do `APP_USERS` (wpisy po przecinku):
+
+```
+APP_USERS='alicja:scrypt$…,bartek:scrypt$…'
+```
+
+Hash liczy `scrypt` ze stdlib — **bez nowych zależności**. Sekret ustawiasz jak
+resztę (`kubectl create secret …`, `secretKeyRef`), nigdy w repo GitOps.
+
+## Odebranie dostępu jednej osobie
+
+Usuń jej wpis z `APP_USERS` i zrestartuj `presentation`. **Pozostali nie zmieniają
+haseł** — to była główna bolączka wspólnego hasła.
+
+## Uwaga: wspólne hasło przestaje działać
+
+Gdy `APP_USERS` jest ustawione, stare `APP_PASSWORD` **nie działa** (aplikacja
+zgłasza to ostrzeżeniem przy starcie). Celowo: działające obok kont wspólne hasło
+byłoby tylnym wejściem bez śladu w dzienniku, czyli dokładnie problemem, który to
+wymaganie zamyka. Po migracji usuń `APP_PASSWORD` z konfiguracji.
+
+Zgodność wstecz: dopóki `APP_USERS` **nie** jest ustawione, `APP_USER`/`APP_PASSWORD`
+działa jak dotąd — aktualizacja nie wywraca istniejącego wdrożenia.
+
+## Dziennik audytowy
+
+Każde żądanie do chronionej ścieżki zostawia wpis na stdout (w k8s zbierany
+standardowo):
+
+```
+2026-08-03 21:45:44 INFO AUDYT user=alicja ip=10.1.2.3 method=POST path=/interpret status=200 records=428 ms=1530
+```
+
+| Pole | Znaczenie |
+|---|---|
+| `user` | kto (`-` przy nieudanym logowaniu — nie podpowiadamy, które konto istnieje) |
+| `path`, `method`, `status` | co robił i z jakim skutkiem |
+| `records` | **ile rekordów baz** oddaliśmy (`-` gdy żądanie nie dotyka baz) |
+| `ms` | czas obsługi |
+
+`records` jest tu najważniejsze: pojedyncze zapytanie wygląda niewinnie, ale suma
+pokazuje **powolne wypompowywanie bazy** przez osobę uprawnioną — czego żadne
+uwierzytelnienie nie wykryje. Liczone m.in. dla wyszukiwarki sygnifikatorów,
+raportu interpretacji i **eksportu do Excela** (ten wynosi najwięcej naraz).
+
+**W dzienniku nie ma treści** — ani rekordów, ani promptów, ani danych
+urodzeniowych. Logi byłyby kolejnym nośnikiem wycieku; do wykrycia nadużycia
+wystarczą metadane i liczby.
+
+Poziom sterujesz przez `AUDIT_LEVEL` (domyślnie `INFO`).

docs/log33-sekrety-i-rotacja.md

@@ -0,0 +1,171 @@
+# LOG-33 — sekrety w spoczynku i procedura rotacji
+
+Sekrety (`APP_PASSWORD`/`APP_USERS`, `INTERNAL_TOKEN`, klucze łącz AES, klucze API
+do dostawców LLM) trafiają do obiektów Secret w Kubernetesie, gdzie domyślnie są
+**tylko zakodowane base64** — jawne dla każdego, kto przeczyta magazyn stanu k3s
+albo ma prawo odczytu sekretów w namespace.
+
+Ten dokument opisuje: **macierz rotacji** (co restartować przy zmianie czego),
+**procedury rotacji per sekret** i **kroki hartowania**, które wymagają dostępu do
+węzła.
+
+---
+
+## Macierz zależności — kto używa którego sekretu
+
+Wyliczona z żywych deploymentów, nie z założeń:
+
+| Sekret / klucz | Usługi, które go czytają | Restart obejmuje |
+|---|---|---|
+| `astrololo-auth` / **`INTERNAL_TOKEN`** | data, logic, presentation, **render** | **wszystkie cztery, równocześnie** |
+| `astrololo-auth` / `APP_PASSWORD`, `APP_USERS` | presentation | tylko presentation |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_LOGIC_DATA` | logic, data | **para**: logic + data |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC` | presentation, logic | **para**: presentation + logic |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER` | presentation, render | **para**: presentation + render |
+| `astrololo-llm` / `OPENAI_API_KEY`, `ANTHROPIC_API_KEY` | logic | tylko logic |
+
+> **UWAGA — częsty błąd.** Wcześniejsza wersja tego wymagania mówiła o „wszystkich
+> **trzech** usługach" przy `INTERNAL_TOKEN`. To już nieprawda: `render` (PRE-24)
+> również go używa. Restart trzech zostawi render ze starym tokenem i **usługa po
+> cichu przestanie się dogadywać** — dokładnie ta awaria, przed którą wymaganie
+> ostrzega.
+
+Klucze łącz są **parami** — rotacja jednego wymaga restartu tylko dwóch usług, nie
+całej czwórki. W trakcie wymiany para chwilowo się nie dogaduje (klucze muszą być
+zgodne po obu stronach łącza), dlatego restart obu naraz.
+
+---
+
+## Procedury rotacji
+
+### A. Klucze LLM (najbezpieczniejsze do przećwiczenia)
+
+Dotykają wyłącznie logiki, a awaria jest widoczna od razu i nieszkodliwa
+(niedostępna chmura, model lokalny działa dalej). **Zacznij ćwiczenie od tego.**
+
+```bash
+read -rs -p "Nowy ANTHROPIC_API_KEY: " NEW; echo
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-llm \
+  --from-literal=OPENAI_API_KEY="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-llm -o jsonpath='{.data.OPENAI_API_KEY}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=ANTHROPIC_API_KEY="$NEW" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+unset NEW && kubectl -n astrololo rollout restart deploy/logic && kubectl -n astrololo rollout status deploy/logic
+```
+
+### B. Klucz łącza (para usług)
+
+Przykład dla `LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER`. Pozostałe klucze zachowujemy bez zmian,
+odczytując je z istniejącego sekretu — inaczej skasowalibyśmy pozostałe łącza.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-link \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_LOGIC_DATA="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_LOGIC_DATA}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/presentation deploy/render
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation && kubectl -n astrololo rollout status deploy/render
+```
+
+### C. `INTERNAL_TOKEN` (wszystkie cztery naraz)
+
+Najbardziej wrażliwa rotacja: w trakcie usługi z różnymi tokenami **odrzucają się
+nawzajem**, więc restart musi objąć całą czwórkę.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-auth \
+  --from-literal=APP_PASSWORD="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-auth -o jsonpath='{.data.APP_PASSWORD}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=INTERNAL_TOKEN="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data deploy/logic deploy/presentation deploy/render
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/data && kubectl -n astrololo rollout status deploy/logic && kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation && kubectl -n astrololo rollout status deploy/render
+```
+
+> Jeśli używasz kont imiennych (PRE-17), zamiast `APP_PASSWORD` zachowaj `APP_USERS`
+> — patrz [`konta-i-audyt.md`](konta-i-audyt.md).
+
+### Weryfikacja po KAŻDEJ rotacji
+
+Sam `Running` nie wystarczy — pody wstaną nawet, gdy warstwy się nie dogadują.
+Trzeba sprawdzić **realny przelot przez wszystkie łącza**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get pods
+```
+
+```bash
+curl -s -o /dev/null -w "aplikacja: %{http_code}\n" -u "<login>:<hasło>" https://astrololo.czernobog.pl/
+```
+
+Policz horoskop w przeglądarce (dotyka presentation→logic→data) i wygeneruj PDF
+(dotyka presentation→render). Dopiero to potwierdza, że wszystkie cztery klucze
+i token są spójne.
+
+---
+
+## Hartowanie — kroki wymagające dostępu do węzła
+
+### 1. Szyfrowanie sekretów w spoczynku (najważniejsze)
+
+k3s z jednym serwerem trzyma stan w **SQLite**, nie w etcd, więc „szyfrowanie etcd"
+sprowadza się do wbudowanej funkcji k3s. Kroki są w sekcji „Co musisz zrobić sam"
+poniżej. Efekt: kopia pliku stanu albo snapshot VM przestaje być wyciekiem haseł
+i kluczy API.
+
+**Granica:** klucz szyfrujący leży na tym samym serwerze. Chroni przed kradzieżą
+pliku/snapshotu — nie przed kimś, kto ma roota na węźle.
+
+### 2. Ograniczenie tokenów kont serwisowych ✅
+
+Zrobione: `automountServiceAccountToken: false` we wszystkich czterech usługach
+(deploy #13). Żadna nie rozmawia z API Kubernetesa — sekrety wstrzykuje kubelet,
+nie pod — więc token był zbędny, a stanowił gotowy punkt wyjścia do klastra.
+
+### 3. RBAC
+
+Stan sprawdzony: **zero RoleBindings** w `astrololo`, `cluster-admin` tylko dla
+`system:masters` i dwóch kont Helma w `kube-system`. Nie ma rozdanych nadmiarowych
+uprawnień do cofania.
+
+Realna ekspozycja to **kubeconfig admina**. Sensowny krok: osobny, ograniczony
+kubeconfig do codziennej pracy, a admin tylko wtedy, gdy naprawdę potrzebny.
+
+### 4. Sealed Secrets / SOPS — świadomie ODŁOŻONE
+
+Dziś sekrety tworzone są ręcznie i **nie ma ich w repo GitOps** — czyli zasada
+„nie wpisywać sekretów do repozytorium" **jest już spełniona**. Kosztem jest
+odtwarzalność: po utracie klastra nikt nie wie, co tam było.
+
+Sealed Secrets pozwoliłoby trzymać je w gicie w postaci zaszyfrowanej, ale to
+zmiana filozofii i **nowy pojedynczy punkt awarii**: utrata klucza kontrolera =
+utrata wszystkich sekretów. Rekomendacja: dopiero po punkcie 1, i tylko jeśli
+zależy Ci na odtwarzalności klastra z gita.
+
+---
+
+## Czego NIE robimy
+
+- **Nie wpisujemy sekretów do logów.** Dziennik audytowy (PRE-17) niesie wyłącznie
+  metadane i liczby.
+- **Nie wpisujemy sekretów do repo GitOps.** Manifesty odwołują się do sekretów
+  przez `secretKeyRef` i celowo nie zawierają wartości.
+- **Nie zostawiamy haseł w historii powłoki** — stąd `read -rs` i odczyt istniejących
+  wartości przez `kubectl … | base64 -d` zamiast wpisywania ich ponownie.

docs/przeglad-bibliotek-i-licencji.md

@@ -0,0 +1,110 @@
+# Przegląd istniejących rozwiązań + analiza licencji
+
+Dokument roboczy. Przegląd bibliotek i programów, które mogą być przydatne dla projektu **astrololo**, ze szczególnym naciskiem na **licencje i ryzyko praw autorskich** (zgodnie z prośbą). Stan: czerwiec 2026.
+
+> ⚠️ **Najważniejszy wniosek (TL;DR).** Branżowy standard obliczeń — **Swiss Ephemeris** — oraz **wszystkie** popularne biblioteki astrologiczne, które na nim bazują (pyswisseph, kerykeion, immanuel, flatlib, swisseph-wasm), są objęte licencją **AGPL‑3.0 albo płatną licencją komercyjną**. AGPL wymusza udostępnienie **całego kodu źródłowego aplikacji** — i to także wtedy, gdy aplikacja jest tylko udostępniana przez sieć (SaaS / API / hosting online, o którym mowa w notatkach). Dla produktu zamkniętego z unikalnymi bazami kolaboratora oznacza to albo (a) zakup licencji komercyjnej Swiss Ephemeris, albo (b) zbudowanie warstwy obliczeń na permisywnym fundamencie (Skyfield MIT + dane NASA JPL = public domain) i samodzielną implementację części astrologicznej. Szczegóły i rekomendacja: sekcja 6.
+
+Legenda ryzyka: 🟢 permisywne (MIT/BSD/PD) · 🟡 wymaga uwagi/atrybucji · 🔴 copyleft/AGPL — ryzykowne dla produktu zamkniętego.
+
+---
+
+## 1. Silniki efemeryd / obliczenia astronomiczne (fundament warstwy logicznej)
+
+| Rozwiązanie | Co robi | Licencja | Komentarz / ryzyko |
+|---|---|---|---|
+| **Swiss Ephemeris** (C, Astrodienst — `aloistr/swisseph`) | De‑facto standard: pozycje obiektów, domy, aspekty, gwiazdy stałe, lots — pełna astrologia, najwyższa dokładność | **Dual: AGPL‑3.0 LUB komercyjna** (CHF 750 za pierwszą licencję + CHF 400 za każdą kolejną; ważna 99 lat) | 🔴 AGPL: użycie w usłudze sieciowej = obowiązek otwarcia całego kodu. Licencja komercyjna zdejmuje copyleft z **silnika**, ale wrappery językowe (poniżej) mają **własne** licencje — trzeba je sprawdzić osobno. Decyzję trzeba podjąć **przed** dystrybucją/uruchomieniem usługi. |
+| **pyswisseph** (`astrorigin/pyswisseph`) | Wrapper Pythona do Swiss Ephemeris | **AGPL‑3.0** | 🔴 To prawdopodobnie „kalkulator z GitHuba", o którym wiesz. Sam wrapper jest AGPL niezależnie od licencji silnika. |
+| **swisseph‑wasm** (`prolaxu/swisseph-wasm`) | Swiss Ephemeris skompilowany do WebAssembly (JS) | dziedziczy po Swiss Ephemeris (**AGPL/komercyjna**) | 🔴 Ta sama pułapka AGPL, tyle że w przeglądarce. |
+| **Skyfield** (`skyfielders/python-skyfield`) | Czysto astronomiczne pozycje planet (research‑grade), oparte o dane NASA JPL | **MIT** | 🟢 Permisywne, idealne dla produktu zamkniętego. **ALE**: tylko astronomia — **nie liczy domów, aspektów, lots ani technik**. Warstwę astrologiczną trzeba dopisać samemu. |
+| **Dane NASA JPL DE440 / DE441** | Współrzędne efemeryd (Chebyshev), źródło dla Skyfielda | Dane rządu USA — **faktycznie public domain**, swobodnie dystrybuowane | 🟢 Permisywny fundament danych. DE440: lata 1550–2650; DE441: −13200 do +17191. |
+| **Moshier ephemeris** (Steve Moshier, `moshier.net`) | Semi‑analityczna teoria, ~0,1″ dokładności, bez plików danych | **Public domain** | 🟢 Wolny od jakichkolwiek zobowiązań. Mniej dokładny niż JPL, ale dla astrologii w zupełności wystarcza. Istnieje też reimplementacja JS (`0xStarcat/Moshier-Ephemeris-JS`, MIT). |
+| **Astropy** | Astronomia ogólna (układy współrzędnych, czas) | **BSD‑3** | 🟢 Permisywne; pomocnicze (czas, transformacje), nie astrologia. |
+
+---
+
+## 2. Biblioteki astrologiczne wyższego poziomu (domy, aspekty, lots, techniki)
+
+| Rozwiązanie | Co robi | Licencja | Komentarz / ryzyko |
+|---|---|---|---|
+| **kerykeion** (`g-battaglia/kerykeion`) | Nowoczesna, utrzymywana: pozycje, domy, aspekty, wykresy SVG, synastria/tranzyty/composite | **AGPL‑3.0** | 🔴 Wymaga otwarcia projektu. Autor oferuje hostowane **Astrologer API** (REST) — korzystanie z niego **nie** narzuca copyleft na Twój kod (ale to usługa zewnętrzna, płatna, wysyłasz dane na zewnątrz). |
+| **immanuel** (`theriftlab/immanuel-python`) | Dane czytelne dla człowieka + JSON, wzorowane na astro.com / Astro Gold; na pyswisseph | **GPL‑3.0+** | 🔴 GPL (sieciowo łagodniejsze niż AGPL, ale wciąż copyleft); ciągnie AGPL‑owy pyswisseph. |
+| **flatlib** (`flatangle/flatlib`) | Astrologia tradycyjna (domy, aspekty, godności) | **kod własny: MIT** 🟢, ale **zależy od Swiss Ephemeris** 🔴 | 🟡→🔴 Sam kod flatlib jest permisywny (MIT), lecz obliczenia robi Swiss Ephemeris — więc realnie obowiązuje Cię AGPL/komercyjna SE. Słabo utrzymywane. Dobra **referencja** projektowa. |
+| **libephemeris** (`g-battaglia/libephemeris`) | API zgodne z pyswisseph, ale liczy Skyfieldem (NASA); 25 systemów domów, weryfikowane względem pyswisseph | **AGPL‑3.0** | 🔴 Ciekawe technicznie (permisywny fundament: Skyfield+JPL), ale autor wybrał AGPL → i tak copyleft. Można potraktować jako **wzorzec**, jak dołożyć domy do Skyfielda. |
+
+---
+
+## 3. JavaScript / front‑end (jeśli warstwa prezentacji będzie webowa)
+
+| Rozwiązanie | Co robi | Licencja | Komentarz / ryzyko |
+|---|---|---|---|
+| **CircularNatalHoroscopeJS** (`0xStarcat/...`) | Liczy natalny wykres (Asc/MC, domy, tropikalny/syderyczny) — **na Moshierze, bez Swiss Ephemeris** | **MIT** | 🟢 Rzadki przypadek: obliczenia astrologiczne bez „skażenia" AGPL. Dobry wzorzec/komponent dla JS. |
+| **AstroChart** (`Kibo/AstroChart`) | Renderowanie kosmogramu (SVG) — tylko rysowanie, bez efemeryd | open‑source (zweryfikować plik LICENSE) | 🟡 Brak obliczeń = brak ryzyka efemeryd. Sprawdzić dokładnie licencję przed użyciem. |
+| **swisseph‑wasm** | (jak w sekcji 1) | AGPL/komercyjna | 🔴 |
+
+---
+
+## 4. Geolokalizacja i strefy czasowe (dla pola „miejscowość → timezone → Asc/MC")
+
+Notatki opisują obliczenie strefy czasowej z większej miejscowości, potem przeliczenie dla dokładnej lokalizacji. Przydatne:
+
+| Rozwiązanie | Co robi | Licencja | Komentarz / ryzyko |
+|---|---|---|---|
+| **timezonefinder** (`jannikmi/timezonefinder`) | Strefa czasowa z lat/long, offline | **kod: MIT** 🟢 / **dane: ODbL** 🟡 | 🟡 Dane (timezone‑boundary‑builder, ODbL) — przy dystrybucji bazy wymagana atrybucja i klauzula share‑alike **dla samej bazy** (nie dla Twojego kodu). |
+| **GeoNames** (baza miejscowości) | Miejscowości + współrzędne + strefy (do dropdowna lokalizacji) | **CC‑BY 4.0** | 🟡 Wolne, ale **wymaga atrybucji** „GeoNames". Idealne do tabeli miejscowości z notatek. |
+| **IANA tz database (tzdata)** | Reguły stref i czasu letniego (DST) | **Public domain** | 🟢 W Pythonie przez `zoneinfo` (stdlib) — bez zależności. |
+
+---
+
+## 5. Pełne programy referencyjne (do nauki algorytmów, nie do kopiowania kodu)
+
+| Program | Licencja | Komentarz / ryzyko |
+|---|---|---|
+| **Astrolog** (Walter Pullen, `astrolog.org`) | **GPL‑2.0+** (od wersji 6.00) | 🔴 do kopiowania kodu (GPL), ale **bezcenny jako referencja** algorytmów (domy, dyrekcje, techniki). Opcjonalnie używa Swiss Ephemeris. Można czytać i uczyć się metod, nie wklejać kodu do produktu zamkniętego. |
+| **Maitreya / Morinus** (open‑source) | GPL (zweryfikować) | 🟡 Jw. — referencja, nie źródło kodu do zamkniętego produktu. |
+
+---
+
+## 6. Strategia licencyjna — trzy ścieżki (z rekomendacją)
+
+Wybór zależy od jednej decyzji z arkusza wymagań (**Q‑01**: produkt zamknięty/hostowany czy nie) i **Q‑07** (SQL/architektura). Przy założeniu **produktu zamkniętego z prywatnymi bazami** (co wynika z notatek — hosting online, własność kolaboratora):
+
+**Ścieżka A — permisywna, „zbuduj sam" 🟢 (rekomendowana long‑term)**
+Skyfield (MIT) + dane JPL DE440 (public domain) lub Moshier (PD) do pozycji; domy/aspekty/lots/dyrekcje implementujemy sami (wzorując się na Astrologu i libephemeris — czytając, nie kopiując).
+- ➕ Pełna swoboda licencyjna, produkt może być zamknięty i hostowany.
+- ➖ Najwięcej pracy w warstwie logicznej (ale dokładnie tę warstwę i tak projektujemy modułowo).
+
+**Ścieżka B — Swiss Ephemeris na licencji komercyjnej 🟡 (najszybsza „pełna dokładność")**
+Kupujemy licencję komercyjną SE (CHF 750) i wołamy silnik C bezpośrednio (z cienkim własnym wrapperem, by ominąć AGPL‑owy pyswisseph).
+- ➕ Od razu komplet funkcji i najwyższa dokładność; produkt zamknięty OK.
+- ➖ Koszt + formalności licencyjne; trzeba uważać, żeby nie wciągnąć AGPL‑owych wrapperów.
+
+**Ścieżka C — AGPL „na całość" 🔴 (tylko jeśli produkt może być otwarty)**
+kerykeion/immanuel/flatlib+pyswisseph — najszybszy development.
+- ➕ Gotowiec, mało kodu.
+- ➖ Wymusza **otwarcie całej aplikacji** (w tym kodu obsługującego prywatne bazy). Przy hostingu online (AGPL!) praktycznie wykluczone dla tego projektu.
+
+**Ścieżka D — hostowane API (np. Astrologer API)** jako uzupełnienie: korzystanie z REST nie narzuca copyleft, ale to zależność zewnętrzna, koszt, prywatność danych urodzeniowych i może nie pokrywać egzotycznych technik (firdaria, zodiacal releasing, warianty primary directions).
+
+> **Rekomendacja:** zarezerwować w architekturze warstwy logicznej **interfejs silnika efemeryd** (jak `DataProvider` w warstwie danych), tak by dało się podmienić backend: `MoshierEngine` / `SkyfieldEngine` (ścieżka A) ↔ `SwissEphCommercialEngine` (ścieżka B). Wtedy decyzję A vs B można podjąć później bez przepisywania logiki.
+
+---
+
+## 7. Osobna kwestia: prawa autorskie do TREŚCI baz (to NIE są licencje software!)
+
+To dotyczy zawartości baz interpretacji, nie kodu — i jest tu realne ryzyko do rozważenia:
+
+- **Bazy kolaboratora.** Jeśli to **oryginalna twórczość** współpracownika, to on jest dysponentem praw — potrzebne jasne ustalenie (umowa/licencja) na wykorzystanie ich w produkcie. To załatwia sprawę po stronie tych danych.
+- **Źródła z opublikowanych książek.** Przykładowy plik „The Encyclopaedia of Medical Astrology" to **wydana książka** (H. L. Cornell, 1933). Cyfrowy przedruk obszernych opisów interpretacyjnych z chronionego dzieła = **ryzyko naruszenia praw autorskich**, niezależnie od licencji oprogramowania. Status zależy od jurysdykcji i daty (część dawnych dzieł może być już w domenie publicznej — wymaga sprawdzenia per tytuł).
+- **Fakt vs. twórczość.** Krótkie formuły sygnifikatorów (np. „Ma Ari = …") to raczej **fakty/metoda** — trudniej objąć je prawem autorskim. Natomiast rozbudowana **proza interpretacyjna** (kolumna Effect) jest chroniona jako utwór.
+- **Zalecenie:** dla każdej bazy odnotować **proweniencję** (autor/źródło/status praw) — najlepiej jako kolumnę/metadane w warstwie danych (pasuje do `book-#per-txt`, `author`, `lang` z notatek). Oddzielić materiał: własny kolaboratora / public domain / cytowany za zgodą / wymagający usunięcia.
+
+---
+
+## Źródła
+- [Swiss Ephemeris — licencja (astro.com)](https://www.astro.com/swisseph/swephinfo_e.htm) · [LICENSE](https://www.astro.com/ftp/swisseph/LICENSE) · [repo `aloistr/swisseph`](https://github.com/aloistr/swisseph)
+- [pyswisseph (`astrorigin/pyswisseph`)](https://github.com/astrorigin/pyswisseph)
+- [kerykeion (PyPI)](https://pypi.org/project/kerykeion/) · [immanuel (PyPI)](https://pypi.org/project/immanuel/) · [flatlib LICENSE (MIT)](https://raw.githubusercontent.com/flatangle/flatlib/master/LICENSE)
+- [Skyfield (PyPI, MIT)](https://pypi.org/project/skyfield/) · [libephemeris (`g-battaglia/libephemeris`)](https://github.com/g-battaglia/libephemeris)
+- [NASA JPL DE440/DE441](https://ssd.jpl.nasa.gov/doc/de440_de441.html) · [Moshier ephemeris](http://www.moshier.net/) · [Moshier‑Ephemeris‑JS](https://github.com/0xStarcat/Moshier-Ephemeris-JS)
+- [CircularNatalHoroscopeJS](https://github.com/0xStarcat/CircularNatalHoroscopeJS) · [AstroChart (`Kibo/AstroChart`)](https://github.com/Kibo/AstroChart) · [swisseph‑wasm](https://github.com/prolaxu/swisseph-wasm)
+- [timezonefinder (PyPI, MIT)](https://pypi.org/project/timezonefinder/) · [Astrolog (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Astrolog)

docs/warstwa-logiczna-analiza.md

@@ -0,0 +1,174 @@
+# Warstwa logiczna — analiza, rozwinięcie wymagań i przypisanie rozwiązań
+
+Dokument roboczy. Rozwinięcie 24 wymagań warstwy logicznej (LOG‑01…LOG‑24 z `astrololo_wymagania.xlsx`) wraz z: przypisaniem gotowych **permisywnych** rozwiązań, oceną złożoności implementacji **od zera** (bo idziemy **ścieżką A**) oraz wskazaniem, gdzie narzędzia AGPL/komercyjne (B/C) służą jako **referencja i walidacja**. Stan: czerwiec 2026.
+
+---
+
+## 0. Założenia ścieżki A
+
+**Fundament permisywny (co dostajemy „za darmo"):**
+- **Skyfield** (MIT) + dane **NASA JPL DE440/DE441** (public domain) → geocentryczne pozycje planet i Księżyca, RA/Dec, długość/szerokość ekliptyczna, prędkości, wschody/zachody, wyszukiwanie zdarzeń (stacje, powroty, syzygia).
+- **pyerfa / ERFA** (BSD; pochodna IAU SOFA) → precesja, nutacja, czas gwiazdowy (LST), nachylenie ekliptyki (obliquity) — prymitywy potrzebne do osi (Asc/MC) i ayanams.
+- **Katalog Hipparcos** (ESA, swobodnie dostępny; ładuje go Skyfield) → gwiazdy stałe.
+- **Lark / pyparsing** (MIT) → infrastruktura parsera składni sygnifikatorów.
+- **numpy / pandas** (BSD) → cała matematyka i tabele.
+
+Wniosek: **~70–80% astronomicznego fundamentu jest pokryte permisywnie**. Sami budujemy **warstwę astrologiczną** (domy, dyrekcje, techniki, parser, dopasowanie) — a jej algorytmy/wzory są **wiedzą publiczną** (opisane w literaturze astronomicznej i astrologicznej), więc **nie podlegają prawu autorskiemu** — chronione są tylko konkretne implementacje kodu. Czytamy więc Astrolog/Morinus/dokumentację Swiss Ephemeris, by **zrozumieć metodę**, a piszemy **własny** kod permisywny.
+
+**Rola ścieżek B/C (Swiss Ephemeris, Morinus, astro.com):**
+1. **Wyrocznia walidacyjna** — nasz silnik porównujemy liczbowo (do łuku sekundy) z SE/astro.com. Użycie pyswisseph **w samych testach/CI** (nie dystrybuowane, nie wystawiane użytkownikom przez sieć) **nie uruchamia obowiązków AGPL** — to legalne i bardzo przydatne.
+2. **Dane referencyjne** — tabele kontrolne (np. dla profekcji, primary directions) do testów regresyjnych.
+3. **Porównanie funkcjonalne** — które warianty technik liczy „konkurencja".
+
+Skala złożoności (implementacja od zera): **Trywialna · Niska · Średnia · Wysoka · Bardzo wysoka (XL)**.
+
+---
+
+## 1. Macierz zbiorcza
+
+| ID | Wymaganie | Gotowe permisywne (ścieżka A) | Złożoność od zera | Rola B/C |
+|----|-----------|-------------------------------|-------------------|----------|
+| LOG‑01 | Pozycje obiektów | **Skyfield** (komplet) | Niska | walidacja pozycji |
+| LOG‑02 | Taksonomia obiektów | Skyfield (planety, Księżyc), Hipparcos (gwiazdy) | **Wysoka** (true Node/Lilith, gwiazdy) | walidacja węzłów/Lilith |
+| LOG‑03 | Kierunek i stacje | Skyfield (find_discrete) | Średnia | walidacja dat stacji |
+| LOG‑04 | Systemy zodiaku / ayanamsy | Skyfield (tropikalny, RA), pyerfa (precesja) | Średnia | walidacja ayanams |
+| LOG‑05 | Systemy domów (wiele) | pyerfa (LST, obliquity); reszta własna | **Wysoka** | walidacja cusps (kluczowa) |
+| LOG‑06 | Aspekty + orby | własne (czysta matematyka) | Niska | walidacja list aspektów |
+| LOG‑07 | Aspekty pozazodiakalne | Skyfield (deklinacja) | Niska | walidacja |
+| LOG‑08 | Lots | własne (arytmetyka + DSL formuł) | Niska–Średnia | porównanie wartości |
+| LOG‑09 | **Primary Directions** | brak permisywnego | **Bardzo wysoka (XL)** | **krytyczna** (Morinus) |
+| LOG‑10 | Profekcje | własne (arytmetyka + tabele władców) | Niska–Średnia | tabela kontrolna |
+| LOG‑11 | Zod. Releasing / Firdaria / Decennials | brak permisywnego | Średnia (table‑driven) | walidacja sekwencji |
+| LOG‑12 | Returns (Solar/Lunar) | Skyfield (root‑finding) | Niska–Średnia | walidacja czasu powrotu |
+| LOG‑13 | Ascensional Times | pyerfa/własne (oblique ascension) | Średnia | tabela kontrolna |
+| LOG‑14 | Zbiorcza tabela dat | własne (orkiestracja) | Średnia | — |
+| LOG‑15 | **Parser sygnifikatorów** | Lark/pyparsing (infrastruktura) | **Wysoka** (unikalne IP) | brak referencji |
+| LOG‑16 | Precompute „atomów" | własne | Średnia | — |
+| LOG‑17 | Interpretacja „asp"/„asp±" | własne (config + LOG‑06) | Niska–Średnia | — |
+| LOG‑18 | Warstwy 1A/1B | własne (orkiestracja ↔ warstwa danych) | Średnia | — |
+| LOG‑19 | Wypis interpretacji 2B | własne (↔ DataProvider) | Średnia | — |
+| LOG‑20 | Kolumny sygnif. + „no of hits" | własne | Niska–Średnia | — |
+| LOG‑21 | Scoring siły efektu | własne (rule/data‑driven) | Średnia | — |
+| LOG‑22 | Konwersja tekst ↔ symbol | własne (tablice z notes3) | Niska | — |
+| LOG‑23 | Pozostałe wyliczenia | Skyfield (zdarzenia) | Niska | walidacja |
+| LOG‑24 | Abstrakcja silnika efemeryd | architektura | Niska | — |
+
+**Tylko 3 pozycje są naprawdę trudne:** LOG‑09 (primary directions, XL), LOG‑05 (pełny zestaw domów, Wysoka), LOG‑15 (parser — Wysoka, ale to nasze unikalne IP, więc gotowca i tak nie ma). Reszta jest Niska/Średnia, w dużej części pokryta przez Skyfield.
+
+---
+
+## 2. Rozwinięcia pogrupowane
+
+### Grupa A — Fundament astronomiczny (LOG‑01, 02, 03, 24)
+
+**LOG‑01 · Pozycje obiektów.**
+*Rozwinięcie:* długość i szerokość ekliptyczna (of‑date), prędkość (różniczkowanie pozycji), kierunek; formaty: DMS w znaku (Tau 28°12'57''), absolutne 0–360°, dziesiętne. *Ścieżka A:* Skyfield daje to wprost (`ecliptic_latlon`, prędkość z dwóch chwil). Formatowanie/podział na znaki = trywialne. *Złożoność: Niska.* *B/C:* porównać długości z astro.com do ~0,1″.
+
+**LOG‑02 · Taksonomia obiektów.**
+*Rozwinięcie:* światła+planety (Skyfield 🟢), planety nowożytne (🟢), gwiazdy stałe (precesja+ruch własny — Hipparcos w Skyfield, 🟢 średnia), obiekty wirtualne:
+- **Węzły księżycowe** — *mean* (wzór analityczny, Niska) i *true/osculating* (z wektora stanu Księżyca → elementy oskulacyjne → węzeł wstępujący; **Średnia–Wysoka**).
+- **Lilith (Black Moon = apogeum Księżyca)** — *mean* (Niska–Średnia) i *true* (oskulacyjne apogeum; **Wysoka** — tu implementacje notorycznie się różnią, walidacja względem SE obowiązkowa).
+- **Osie (Asc/MC → Dsc/IC)** — patrz LOG‑05.
+*Złożoność całości: Wysoka* (przez gwiazdy + true Node/Lilith; reszta Niska). *B/C:* SE jako wzorzec dla true Node/Lilith (różne definicje!).
+
+**LOG‑03 · Kierunek i stacje.**
+*Rozwinięcie:* znak prędkości → D/Rx; stacja = przejście prędkości przez 0 (SD vs SR z przyspieszenia); „dni od stacji ścisłej" + flaga <7 dni; „stacja umowna" jako konfigurowalny próg % ruchu typowego. *Ścieżka A:* Skyfield `find_discrete`/`find_maxima` znajduje momenty stacji; średnie prędkości precompute. *Złożoność: Średnia.* *B/C:* daty stacji z SE.
+
+**LOG‑24 · Abstrakcja silnika.**
+*Rozwinięcie:* interfejs `EphemerisEngine` z implementacjami `SkyfieldEngine` (główna, MIT+JPL), `MoshierEngine` (fallback w pełni public‑domain, bez plików danych) oraz — opcjonalnie po decyzji — `SwissEphCommercialEngine`. *Złożoność: Niska* (architektura, analogicznie do `DataProvider`). To wymaganie **spina ścieżki A/B** bez przepisywania logiki.
+
+### Grupa B — Układy odniesienia (LOG‑04, 05)
+
+**LOG‑04 · Systemy zodiaku / ayanamsy.**
+*Rozwinięcie:* tropikalny (domyślny, 🟢), syderyczny = tropikalny − ayanamsa(t) (Lahiri, Fagan‑Bradley… ~40 w SE; my zaczynamy od kilku + tabela rozszerzalna), draconic = tropikalny − długość NN (🟢 po LOG‑02), RA (Skyfield daje wprost). *Ścieżka A:* precesja z pyerfa; ayanamsy to znane stałe odniesienia + tempo precesji. *Złożoność: Średnia* (głównie tabela ayanams). *B/C:* wartości ayanams z SE.
+
+**LOG‑05 · Systemy domów (wiele, równolegle).** ⚠️ najcięższa matematyka astronomiczna.
+*Rozwinięcie:*
+- Whole Sign / Equal (Asc/MC) / Porphyry → **Niska** (trywialne podziały).
+- Placidus, Koch, Regiomontanus, Campanus, Topocentric, Alcabitus, Meridian, Morinus, Vehlow → znane wzory trygonometrii sferycznej, każdy **Średnia**, w komplecie **Wysoka** (przypadki brzegowe na wysokich szerokościach — Placidus/Koch nieokreślone za kołem podbiegunowym).
+*Ścieżka A:* Asc/MC z LST (pyerfa) + obliquity + szerokość geo (standardowe wzory). `libephemeris` (AGPL) dowodzi, że pełny zestaw 25 systemów **da się** policzyć na Skyfieldzie — czytamy go jako dowód wykonalności, ale piszemy własny kod. *Złożoność: Wysoka.* *B/C:* **walidacja cusps krytyczna** — tu kryją się błędy, szczególnie na dużych szerokościach.
+
+### Grupa C — Aspekty (LOG‑06, 07)
+
+**LOG‑06 · Aspekty + orby.**
+*Rozwinięcie:* separacja kątowa vs kąt aspektu ± orb; aplikacja/separacja z różnicy prędkości; schematy orbów (domyślne, bonus dla luminarzy, fixed, ±%, per‑planeta/szkoła); aspekt „przez znak" vs „przez stopień"; major/minor/harmonic. *Ścieżka A:* czysta matematyka na policzonych długościach — **żadna biblioteka nie jest potrzebna**. *Złożoność: Niska–Średnia* (szerokość konfiguracji, nie trudność algorytmu). *B/C:* listy aspektów z astro.com do testów.
+
+**LOG‑07 · Aspekty pozazodiakalne.**
+*Rozwinięcie:* parallel/contraparallel (po deklinacji — Skyfield 🟢), antiscia/contra‑antiscia (lustro względem osi przesileń — arytmetyka). *Złożoność: Niska.*
+
+### Grupa D — Lots (LOG‑08)
+
+**LOG‑08 · Lots.**
+*Rozwinięcie:* silnik formuł `Lot = C + A − B` z odwracaniem dzień/noc (sekta); By Degree (domyślnie) i By Sign; 7 Hermetic Lots; cały znak działa jak Lot. *Ścieżka A:* mały DSL/parser formuł + ewaluacja na policzonych pozycjach. *Złożoność: Niska–Średnia* (logika sekty prosta; trudność tkwi w **tożsamości/wariantach** Lots — to kuracja danych, nie obliczenia; patrz Q‑03). *B/C:* porównanie wartości stopni.
+
+### Grupa E — Techniki predykcyjne (LOG‑09…14)
+
+**LOG‑09 · Primary Directions.** ⚠️ **najtrudniejsze (XL).**
+*Rozwinięcie:* łuk dyrekcji (semi‑arc/Placidean, Regiomontanus, …) między sygnifikatorem a promisorem w ruchu dobowym; klucz łuk→czas (Ptolemeusz/Naibod/Cardan/Solar arc); direct/converse; mundo/zodiacal; z szerokością/bez. ~160 wariantów — robimy 5–8 (Q‑02), framework rozszerzalny. *Ścieżka A:* brak gotowca permisywnego — **w całości własna trygonometria sferyczna** + obsługa wariantów. *Złożoność: Bardzo wysoka.* *B/C:* **Morinus (GPL) słynie z dokładnych primary directions** — kluczowa wyrocznia; uwaga: nawet komercyjne programy różnią się w wariantach (do udokumentowania, który wariant odwzorowujemy).
+
+**LOG‑10 · Profekcje.**
+*Rozwinięcie:* annual (Asc +1 znak/rok, mod 12), monthly/daily, continuous (klucz, domyślnie 30°/rok), Lord of Year, Lord of Orb (kolejność chaldejska, mod 84/12). *Ścieżka A:* arytmetyka dat + tabele władców domicilnych — **bez bibliotek**. *Złożoność: Niska* (annual) *– Średnia* (continuous + Lord of Orb). *B/C:* tabela kontrolna (jak ta w notes3).
+
+**LOG‑11 · Zodiacal Releasing / Firdaria / Decennials.**
+*Rozwinięcie:* deterministyczne sekwencje okresów z tabel hellenistycznych/perskich (ZR: długości okresów Valensa + „loosing of the bond"; Firdaria: stałe sekwencje diurnal/nocturnal z podokresami; Decennials: kolejność planetarna). *Ścieżka A:* logika sekwencjonowania na tabelach — algorytmy publiczne, niepodlegające prawu autorskiemu. *Złożoność: Średnia.* *B/C:* walidacja sekwencji z SE/Astrolog.
+
+**LOG‑12 · Returns (Solar/Lunar).**
+*Rozwinięcie:* root‑finding momentu powrotu Słońca/Księżyca do długości natalnej; 2 warianty (osobny horoskop vs tranzyt do natalu); monthly revolutions (Słońce + n×30°). *Ścieżka A:* Skyfield znajduje moment (🟢), reszta = ponowne użycie LOG‑01…06. *Złożoność: Niska–Średnia.* *B/C:* czas powrotu z astro.com.
+
+**LOG‑13 · Ascensional Times.**
+*Rozwinięcie:* oblique ascension znaków wg szerokości (różnica ascensjonalna z RA) → lata życia; sumy i ułamki dla dodatkowych dat. Częściowo data‑driven (tabela DAN‑07). *Ścieżka A:* wzory powiązane z LOG‑05 (trygonometria sferyczna) + pyerfa. *Złożoność: Średnia.*
+
+**LOG‑14 · Zbiorcza tabela dat z technik.**
+*Rozwinięcie:* uruchom wszystkie techniki w zakresie czasu → jedna datowana tabela (`technique | significator | start | exact | end`), sortowanie, deduplikacja, daty dokładne (wspólny root‑finding z LOG‑12). *Ścieżka A:* orkiestracja/glue. *Złożoność: Średnia.*
+
+### Grupa F — Parser sygnifikatorów i dopasowanie (LOG‑15…20) — **rdzeń unikalnego IP**
+
+**LOG‑15 · Parser składni „Significator".** ⚠️ **Wysoka — i tak nie ma gotowca.**
+*Rozwinięcie:* gramatyka skrótów (obiekty, znaki, żywioły, jakości, domy, aspekty+cel, retro/combust/waxing/heliacal, opcje A/B, warunki, „r‑Asc", whole sign+orb); 7 poziomów złożoności — od poziomu „obiekt" po sygnifikatory opisowe/niejasne (poziomy 5–7 mogą wymagać fallbacku człowiek/AI). *Ścieżka A:* tokenizer + gramatyka PEG (Lark, MIT) + słownik SIGNIFICATORS KEY (warstwa danych) jako mapa znaczeń tokenów. *Złożoność: Wysoka* — tu idzie najwięcej oryginalnej inżynierii; to **wartość intelektualna projektu**. *B/C:* brak — nie istnieje zewnętrzny parser tej składni.
+
+**LOG‑16 · Precompute „atomów" obecnych w horoskopie.**
+*Rozwinięcie:* wygeneruj zbiór wszystkich cząstek prawdziwych dla danego horoskopu (Ma Ari, Ma fire, Ma h2, Ma opp Sa, r‑Asc Ari…); dopasowanie rekordu bazy = przynależność do zbioru. Zależy od LOG‑01…08 (policzony horoskop) + LOG‑15 (słownik). *Złożoność: Średnia* (generacja kombinatoryczna + indeks; wrażliwe wydajnościowo — łączy się z DAN‑22).
+
+**LOG‑17 · Interpretacja „asp"/„asp+"/„asp‑"/„asp malefic".**
+*Rozwinięcie:* rozwinięcie wg konfigurowalnej tabeli pomocniczej (jakie aspekty, orby, active) + LOG‑06. *Złożoność: Niska–Średnia.*
+
+**LOG‑18/19/20 · Dopasowanie i wypis.**
+*Rozwinięcie:* silnik dopasowania: atomy → zapytanie do **warstwy danych (nasz DataProvider!)** → złożenie outputu: 1A (natal, unikalny), 1B (predykcyjne z datami), 2B (wypis interpretacji tylko dla obecnych rekordów), 2 kolumny sygnifikatora (z bazy / as‑is‑in‑chart), „no of hits" (1/2/3/…/?/2+?). To **styk warstwy logicznej z danych** — pasuje do istniejącej architektury. *Złożoność: Średnia.*
+
+### Grupa G — Scoring, symbole, pozostałe (LOG‑21, 22, 23)
+
+**LOG‑21 · Scoring siły efektu.**
+*Rozwinięcie:* punktacja wg tabel relacyjnych (np. „no air" poziomy */**/***), punkty za domniemaną prawdziwość w syntezie; logika indywidualna (nie zawsze rzadkość = siła). *Ścieżka A:* silnik reguł na danych (tabele relacyjne — warstwa danych). *Złożoność: Średnia*, otwarte (autor przygotuje punktację indywidualnie).
+
+**LOG‑22 · Konwersja tekst ↔ symbol.**
+*Rozwinięcie:* dwukierunkowe mapowanie z tablic Unicode (kompletne w notes3); przechowywanie tekstem, wyświetlanie symbolami; tylko „text" Unicode, nigdy emoji; ℞ dla retro. *Złożoność: Niska* (tablice lookup). Ligatury vs 2 kolumny — patrz Q‑05 (prezentacja).
+
+**LOG‑23 · Pozostałe wyliczenia.**
+*Rozwinięcie:* tally żywiołów/jakości (trywialne), planetary day & hours (wschód/zachód ze Skyfielda + podział na 12 godzin dnia/nocy + władcy chaldejscy), stopnie krytyczne/wrażliwe (lookup), faza Księżyca (elongacja Su‑Mo), syzygia prenatalna (root‑find ostatniej pełni/nowiu przed urodzeniem), divisional (12th/9th parts — arytmetyka). *Ścieżka A:* Skyfield obsługuje zdarzenia astronomiczne. *Złożoność: Niska* (lokalnie Niska–Średnia).
+
+---
+
+## 3. Proponowana kolejność budowy (fazy)
+
+1. **Fundament (MVP silnika):** LOG‑24 (interfejs) → LOG‑01 → LOG‑02 (bez gwiazd/true‑Lilith) → LOG‑04 (tropikalny+RA) → LOG‑06/07 → LOG‑05 (Whole/Equal/Porphyry+Placidus) → LOG‑23 (podstawy). *Tu Skyfield daje ogromny skok.*
+2. **Astrologia rdzenia:** LOG‑08 (Lots) → LOG‑15 (parser) → LOG‑16 → LOG‑18/19/20 (dopasowanie ↔ warstwa danych). *Tu powstaje unikalna wartość i pełny przepływ „horoskop → interpretacje".*
+3. **Predykcja prosta:** LOG‑10 (profekcje) → LOG‑12 (returns) → LOG‑14 (agregacja) → LOG‑11 (time‑lordy) → LOG‑13.
+4. **Predykcja trudna i dopieszczenie:** LOG‑09 (primary directions, XL) → LOG‑02 dokończenie (gwiazdy, true Node/Lilith) → LOG‑04 (ayanamsy) → LOG‑21 (scoring) → LOG‑05 (pełny zestaw domów).
+
+Logika: najpierw to, co Skyfield daje tanio i co odblokowuje przepływ end‑to‑end; najtrudniejsze (primary directions, pełne domy) na koniec, gdy mamy już solidną wyrocznię walidacyjną.
+
+---
+
+## 4. Stos technologiczny (permisywny) i walidacja
+
+**Produkcyjne (ścieżka A):** Skyfield (MIT), pyerfa (BSD), dane JPL DE440 (PD) lub Moshier (PD), Lark (MIT), numpy/pandas (BSD). Zero copyleft → produkt może być zamknięty i hostowany.
+
+**Tylko dev/test (B/C jako wyrocznia — NIE w produkcie, NIE wystawiane przez sieć):** pyswisseph (AGPL) i Morinus (GPL) do porównań liczbowych w testach regresyjnych. To legalne, bo nie dystrybuujemy ich i nie udostępniamy użytkownikom — AGPL/GPL nie zostają uruchomione.
+
+**Wymaganie pochodne (do dopisania w arkuszu):** **LOG‑25 — harness walidacyjny**: zestaw testów porównujących nasz silnik z SE/astro.com/Morinus na bazie znanych horoskopów (np. przykład z notes3: 30.04.1984, Warszawa), z progami tolerancji per wielkość. To nasza polisa ubezpieczeniowa przy budowie od zera.
+
+---
+
+## 5. Wniosek
+
+Ścieżka A jest **w pełni wykonalna**. Skyfield + pyerfa + JPL/Moshier zdejmują z nas całą trudną astronomię (pozycje, zdarzenia, czas gwiazdowy, precesja). Realny ciężar własnej implementacji to **trzy obszary**: primary directions (XL), pełny zestaw domów (Wysoka) i parser sygnifikatorów (Wysoka — ale unikalny, gotowca i tak nie ma). Wszystkie pozostałe wymagania są Niskie/Średnie. Narzędzia AGPL/komercyjne zostają jako **wyrocznia walidacyjna i dane referencyjne** — używane legalnie poza produktem.

docs/wdrozenie-pre16.md

@@ -0,0 +1,296 @@
+# Wdrożenie PRE-16 — HTTPS na wejściu i szyfrowanie łączy między warstwami
+
+Instrukcja krok po kroku. **Kolejność ma znaczenie** — punkt „Dlaczego taka
+kolejność" niżej tłumaczy, co się stanie, jeśli ją zamienić.
+
+Dotyczy dwóch pull requestów:
+
+| Repo | PR | Co wnosi |
+|---|---|---|
+| `gitea/astrololo` | [#21](https://gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo/pulls/21) | kod: szyfrowanie łączy, limit żądań za proxy |
+| `gitea/deploy` | [#4](https://gitea.czernobog.pl/gitea/deploy/pulls/4) | manifesty: Ingress, certyfikat, klucze łączy |
+
+---
+
+## Co się właściwie zmienia
+
+**Na wejściu do aplikacji.** Dotąd logowanie szło przez HTTP Basic po zwykłym
+http — czyli hasło leciało siecią w postaci trywialnej do podsłuchania (base64 to
+nie szyfrowanie). Po zmianie wejście jest po https, a http odsyła na https.
+Przy okazji **odblokowują się dwie funkcje zepsute dziś z tego samego powodu**:
+geolokalizacja („Tu i teraz") i kopiowanie promptu do schowka działają wyłącznie
+w tzw. secure context i po http po prostu odmawiały.
+
+**Między warstwami.** Prezentacja, logika i dane rozmawiały ze sobą otwartym
+tekstem wewnątrz klastra. Token międzywarstwowy mówił *kto* pyta, ale nie ukrywał
+*czego dotyczy odpowiedź* — a płyną nią surowe wiersze oryginalnych baz. Teraz
+każde ciało żądania i odpowiedzi jest szyfrowane **AES-256-GCM**, osobnym kluczem
+na każdą parę rozmówców.
+
+**Wejście na świat pozostaje jedno: prompt do modelu.** Ta zmiana niczego tu nie
+rusza — dotyczy wyłącznie ruchu wewnątrz sieci i wejścia z przeglądarki.
+
+---
+
+## Zanim zaczniesz — stan wyjściowy
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get deploy,svc
+kubectl -n astrololo get secret                 # powinny być: astrololo-auth, gitea-registry
+kubectl -n kube-system get svc traefik -o jsonpath='{.status.loadBalancer.ingress[*].ip}'; echo
+```
+
+Zanotuj adres Traefika — będzie potrzebny w kroku 3. Sprawdź też, czy działa
+aplikacja w obecnej postaci (przez NodePort), żeby mieć punkt odniesienia.
+
+---
+
+## Krok 1 — sekret z kluczami łączy
+
+**Przed czymkolwiek innym.** Klucze muszą istnieć, zanim pody spróbują wstać
+z nową konfiguracją, bo bez nich celowo **nie wystartują**.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-link \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_LOGIC_DATA="$(openssl rand -hex 32)"
+```
+
+Kluczy nikt nigdy nie musi oglądać — służą tylko usługom. Nie ma ich w repo
+GitOps i **nie ma ich tam wkładać**: cokolwiek trafi do gita, zostaje w historii
+na zawsze.
+
+Dwa osobne klucze to nie ozdobnik. Przejęcie klucza prezentacji nie daje dostępu
+do warstwy danych, gdzie leżą całe bazy. Logika dostaje oba, bo rozmawia w obie
+strony; prezentacja i dane dostają wyłącznie swój.
+
+Sprawdź:
+```bash
+kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data}' | tr ',' '\n'
+# oczekiwane: dwa klucze, każdy 64 znaki po odkodowaniu (32 bajty)
+```
+
+---
+
+## Krok 2 — cert-manager
+
+Jednorazowo, na cały klaster:
+
+```bash
+kubectl apply -f https://github.com/cert-manager/cert-manager/releases/download/v1.21.0/cert-manager.yaml
+kubectl -n cert-manager rollout status deploy/cert-manager deploy/cert-manager-webhook --timeout=180s
+```
+
+Poczekaj, aż **webhook** będzie gotowy — dopóki nie wstanie, tworzenie obiektów
+`Certificate` kończy się błędem połączenia i wygląda jak zepsuty manifest.
+
+Sprawdź:
+```bash
+kubectl get crd | grep cert-manager | head -3     # muszą się pojawić
+```
+
+> **Dlaczego własne CA, a nie Let's Encrypt.** Klaster stoi w LAN (Traefik trzyma
+> LoadBalancera na adresach 192.168.1.x), więc walidacja HTTP-01 nie ma jak dojść
+> z internetu, a DNS-01 wymagałby trzymania w klastrze tokena API do domeny.
+> Własne CA nie potrzebuje niczego z zewnątrz i odnawia certyfikaty samo. Cena:
+> raz na urządzenie importujesz korzeń (krok 6).
+
+---
+
+## Krok 3 — DNS
+
+Wpis `astrololo.czernobog.pl` → adres Traefika z kroku „stan wyjściowy”.
+W routerze, lokalnym DNS-ie albo doraźnie w `/etc/hosts`:
+
+```bash
+echo "192.168.1.73  astrololo.czernobog.pl" | sudo tee -a /etc/hosts
+```
+
+**To nie jest krok opcjonalny.** Service `presentation` przestaje być NodePortem
+(był drugą, nieszyfrowaną drogą do aplikacji — czyli obejściem całego PRE-16),
+więc po wdrożeniu manifestów nazwa jest jedynym wejściem. Awaryjnie zawsze zostaje:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo port-forward svc/presentation 8000:8000   # http://localhost:8000
+```
+
+---
+
+## Krok 4 — merge PR-a aplikacji (astrololo #21)
+
+Teraz, **przed** manifestami.
+
+```bash
+tea pr merge --login gitea --repo gitea/astrololo 21
+```
+
+Po merge'u CI zbuduje obrazy, a image-updater sam podbije tagi w repo `deploy`,
+skąd ArgoCD wymieni pody. Poczekaj, aż to się przetoczy:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation deploy/logic deploy/data
+kubectl -n astrololo get pods -o jsonpath='{range .items[*]}{.spec.containers[0].image}{"\n"}{end}'
+```
+
+Na tym etapie **nic się jeszcze nie szyfruje** — nowy kod to potrafi, ale zmienne
+z kluczami dokłada dopiero PR do `deploy`. Aplikacja działa dokładnie jak dotąd.
+To celowe: chcemy, żeby *cała* obsada podów umiała szyfrować, zanim ktokolwiek
+tego zażąda.
+
+---
+
+## Krok 5 — merge PR-a manifestów (deploy #4)
+
+```bash
+tea pr merge --login gitea --repo gitea/deploy 4
+```
+
+ArgoCD zsynchronizuje się sam (`automated`, `selfHeal`). Wjeżdża naraz: Ingress,
+certyfikat, zmienne z kluczami, `TRUST_PROXY` i zdjęcie NodePortu.
+
+```bash
+kubectl -n argocd get application astrololo
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation deploy/logic deploy/data
+kubectl -n astrololo get certificate      # astrololo-ca i astrololo-tls: READY=True
+```
+
+> **Spodziewaj się kilkudziesięciu sekund błędów w trakcie.** Pody wymieniają się
+> po kolei, więc przez chwilę stara prezentacja (jeszcze bez klucza) rozmawia
+> z nową logiką (już z kluczem) i dostaje odmowę. To zamierzone: alternatywą byłby
+> tryb „przyjmuj i szyfrowane, i jawne”, który zwykle zostaje włączony na zawsze.
+
+Merge nie cofnie tagów obrazów — PR dotyka w `kustomization.yaml` wyłącznie listy
+`resources`, nie bloku `images`, więc git złoży to z nowszymi tagami z mastera.
+
+---
+
+## Krok 6 — zaufanie do własnego CA (raz na urządzenie)
+
+Bez tego przeglądarka pokaże ostrzeżenie o certyfikacie. Korzeń jest ważny 10 lat,
+więc robisz to raz:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get secret astrololo-ca -o jsonpath='{.data.ca\.crt}' \
+  | base64 -d > astrololo-ca.crt
+
+# macOS — do systemowego zaufania (poprosi o hasło administratora)
+sudo security add-trusted-cert -d -r trustRoot \
+  -k /Library/Keychains/System.keychain astrololo-ca.crt
+
+# Linux (Debian/Ubuntu)
+sudo cp astrololo-ca.crt /usr/local/share/ca-certificates/ && sudo update-ca-certificates
+```
+
+Firefox ma **własny** magazyn certyfikatów — import przez *Ustawienia →
+Prywatność i bezpieczeństwo → Wyświetl certyfikaty → Organy certyfikacji*.
+
+---
+
+## Krok 7 — sprawdzenie, że działa to, co miało zadziałać
+
+### Wejście po https
+```bash
+curl -sI http://astrololo.czernobog.pl/ | head -2          # 301 → https
+curl -s -o /dev/null -w "bez hasła: %{http_code}\n"  https://astrololo.czernobog.pl/
+curl -s -o /dev/null -w "z hasłem: %{http_code}\n" -u astrololo:'<hasło>' https://astrololo.czernobog.pl/
+curl -sI -u astrololo:'<hasło>' https://astrololo.czernobog.pl/ | grep -i strict-transport
+```
+Oczekiwane: **301**, **401**, **200**, nagłówek HSTS obecny. Brak ostrzeżenia
+o certyfikacie w przeglądarce oznacza, że krok 6 się udał.
+
+### W przeglądarce
+Kliknij **„Tu i teraz"** — powinno pobrać lokalizację (po http odmawiało).
+Wygeneruj prompt i kliknij **kopiuj** — schowek powinien zadziałać bez obejść.
+
+### Szyfrowanie łączy — sprawdzenie wprost
+Najmocniejszy test to próba obejścia. Z wnętrza klastra, **bez klucza**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- \
+  python -c "
+import httpx, os
+r = httpx.post('http://logic:8001/chart/report',
+               json={'when_utc':'1984-04-30T09:20:00+00:00','lat':50.06,'lon':19.94},
+               headers={'X-Astrololo-Token': os.environ['INTERNAL_TOKEN']})
+print(r.status_code, r.text[:120])
+"
+```
+Oczekiwane: **400** i `Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.` Zwróć uwagę, że
+żądanie miało **prawidłowy token** — sam token już nie wystarcza, i o to chodziło.
+
+To samo w dół, do warstwy danych:
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/logic -- \
+  python -c "
+import httpx, os
+r = httpx.post('http://data:8002/search',
+               json={'key':'significator','value':'[Sat','exact':False,'limit':5},
+               headers={'X-Astrololo-Token': os.environ['INTERNAL_TOKEN']})
+print(r.status_code, r.text[:120])
+"
+```
+
+### Logi startowe
+```bash
+kubectl -n astrololo logs deploy/logic | grep -i "łącze\|UWAGA"
+```
+Powinno być `łącze szyfrowane (AES-256-GCM…)`. Jeśli widzisz ostrzeżenie
+o rozmowie **jawnym tekstem** — klucz nie doszedł do poda.
+
+---
+
+## Dlaczego taka kolejność
+
+| Kolejność | Skutek zamiany |
+|---|---|
+| Sekret **przed** manifestami | `LINK_ENCRYPTION_REQUIRED=true` bez klucza celowo wywraca start. Pody wpadną w CrashLoop i będą tak siedzieć do czasu utworzenia sekretu. |
+| cert-manager **przed** manifestami | API odrzuci `Certificate`/`Issuer` jako nieznane rodzaje zasobów, ArgoCD pokaże aplikację jako niezsynchronizowaną i sam tego nie naprawi. |
+| DNS **przed** manifestami | NodePort znika razem z nimi. Bez wpisu DNS zostaje tylko `port-forward`. |
+| Aplikacja **przed** manifestami | Odwrotnie: manifesty włączyłyby szyfrowanie na obrazach, które go nie znają — wszystkie żądania kończyłyby się odmową do czasu przebudowy obrazów. |
+
+Fail-closed w obie strony jest zamierzony. Usługa, która wstała i **po cichu nie
+szyfruje**, jest gorsza niż pod w CrashLoop — awarii nie widać, a bazy jadą
+otwartym tekstem.
+
+---
+
+## Wycofanie
+
+Manifestów: `git revert` merge'a w `deploy` — ArgoCD samo wróci do NodePortu
+i ruchu bez szyfrowania. Kod aplikacji **nie wymaga wycofania**: bez zmiennych
+`LINK_KEY_*` moduł przepuszcza ruch jak dotąd (i głośno o tym mówi w logach).
+
+Certyfikat i CA zostają w namespace; usunięcie: `kubectl -n astrololo delete
+certificate astrololo-ca astrololo-tls`. cert-managera można zostawić — nie
+przeszkadza.
+
+---
+
+## Gdy coś nie gra
+
+| Objaw | Przyczyna | Co zrobić |
+|---|---|---|
+| Pody w `CrashLoopBackOff`, w logach `LINK_ENCRYPTION_REQUIRED … nie ustawiony` | brak sekretu `astrololo-link` | krok 1, potem `rollout restart` |
+| `400 Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania` przy normalnym korzystaniu | jedna warstwa ma klucz, druga nie (albo trwa rollout) | `rollout status`; sprawdź, czy wszystkie trzy pody mają zmienną |
+| `400 Nie udało się odczytać zaszyfrowanego żądania` | klucze po obu stronach łącza są **różne** | wymień sekret i zrestartuj **wszystkie trzy** naraz |
+| `Certificate` stoi w `READY=False` | webhook cert-managera jeszcze nie wstał | `kubectl -n cert-manager get pods`, poczekaj i sprawdź `kubectl -n astrololo describe certificate astrololo-tls` |
+| Przeglądarka: „połączenie nie jest prywatne” | korzeń CA nieimportowany na tym urządzeniu | krok 6 (pamiętaj, że Firefox ma osobny magazyn) |
+| `404` z Traefika pod adresem aplikacji | DNS wskazuje gdzie indziej niż LoadBalancer Traefika | porównaj `dig +short astrololo.czernobog.pl` z adresem z kroku „stan wyjściowy” |
+| Limit żądań odcina wszystkich naraz | brak `TRUST_PROXY=true` — cały ruch liczony jako jeden klient | sprawdź zmienną w `deploy/presentation` |
+
+---
+
+## Czego to nie załatwia
+
+- **Szyfrowane są ciała żądań, nie nagłówki.** Ścieżka (`/search`) i token
+  międzywarstwowy jadą czytelnie. Sam token nikomu nic nie daje — bez klucza łącza
+  każde żądanie kończy się odmową — ale metadanych to nie ukrywa. Pełne ukrycie
+  wymagałoby mTLS.
+- **Własne CA to nie publiczne zaufanie.** Każde nowe urządzenie wymaga importu
+  korzenia. Gdyby aplikacja miała kiedyś wyjść na świat, właściwą drogą jest
+  Let's Encrypt przez DNS-01.
+- **NFS z plikami baz** stoi obok aplikacji — kto ma dostęp do share'u, bierze
+  pliki z pominięciem wszystkich powyższych zabezpieczeń. Do zamknięcia po stronie
+  infrastruktury (eksport tylko dla IP węzłów, `root_squash`, najlepiej read-only).
+- **Sekrety w etcd** są tylko zakodowane base64. Docelowo: szyfrowanie etcd
+  at-rest albo Sealed Secrets / SOPS.

docs/wdrozenie-render-pdf.md

@@ -0,0 +1,139 @@
+# Wdrożenie usługi `render` — raport PDF (PRE-24)
+
+Instrukcja krok po kroku dla nowego komponentu. Dotyczy dwóch repozytoriów:
+
+| Repo | Co wnosi |
+|---|---|
+| `gitea/astrololo` | usługa `services/render`, klient w prezentacji, przycisk „Pobierz PDF", wariant kosmogramu do druku |
+| `gitea/deploy` | `astrololo/render.yaml`, adres i klucz łącza w `presentation.yaml` |
+
+---
+
+## Dlaczego osobna usługa
+
+TeX Live waży setki megabajtów. W obrazie prezentacji spowalniałby każdy build
+i deploy, a przy każdej poprawce w CSS trzeba by go ciągnąć od nowa. Osobno:
+obraz produktu zostaje mały, TeX aktualizuje się niezależnie, a **awaria renderu
+nie kładzie aplikacji** — przestaje działać wyłącznie przycisk „Pobierz PDF".
+
+To ta sama zasada, co przy izolacji silnika swisseph (LOG-27).
+
+---
+
+## Krok 1 — klucz łącza (PRZED wdrożeniem)
+
+Usługa dostaje **cały raport**: dane urodzeniowe i opisy z baz. Łącze jest
+szyfrowane AES-256-GCM, własnym, **trzecim** kluczem — przejęcie go nie może
+otwierać łącza do logiki ani do danych.
+
+Sekret `astrololo-link` już istnieje (PRE-16); dokładamy do niego trzeci klucz,
+**zachowując dwa dotychczasowe**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-link \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link \
+      -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_LOGIC_DATA="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link \
+      -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_LOGIC_DATA}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+Sprawdzenie — mają być **trzy** klucze:
+```bash
+kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data}' | tr ',' '\n'
+```
+
+> **Uwaga:** `LINK_ENCRYPTION_REQUIRED=true` działa fail-closed. Bez klucza pod
+> `render` **nie wstanie** — i tak ma być. Usługa, która wstała i po cichu nie
+> szyfruje, jest gorsza niż CrashLoop, bo awarii nie widać.
+
+---
+
+## Krok 2 — obraz usługi
+
+Obraz budowany jest osobnym workflow (jak silnik swisseph — nie wchodzi do
+głównego pipeline'u produktu). Pierwszy build trwa dłużej, bo ciągnie TeX Live.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get deploy render -o jsonpath='{.spec.template.spec.containers[0].image}'; echo
+```
+
+Pakiety w obrazie dobrane **wąsko** (nie `texlive-full`, który ma kilka GB):
+
+| Pakiet | Po co |
+|---|---|
+| `texlive-xetex` | silnik **XeLaTeX** — konieczny, bo raport ma polskie znaki i glify astrologiczne; `pdflatex` ich nie złoży |
+| `texlive-latex-recommended` | `geometry`, `graphicx` |
+| `fonts-dejavu-core` | jeden font na polskie znaki **i** symbole (♄ ♓ ☉) |
+| `librsvg2-bin` | `rsvg-convert` — SVG kosmogramu → PDF (LaTeX nie wstawia SVG wprost) |
+
+Dockerfile sprawdza obecność obu narzędzi **przy budowie**, więc zepsuty obraz
+nie dojedzie na produkcję niezauważony.
+
+---
+
+## Krok 3 — merge manifestów
+
+```bash
+tea pr merge --login gitea --repo gitea/deploy <numer>
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/render deploy/presentation
+```
+
+Wjeżdża naraz: `Deployment` + `Service` renderu (ClusterIP — **bez** Ingressu
+i NodePortu, nie ma powodu sięgać do niej z zewnątrz) oraz `RENDER_URL`
+i trzeci klucz w prezentacji.
+
+---
+
+## Krok 4 — sprawdzenie
+
+### Narzędzia są na miejscu
+`/health` raportuje obecność `xelatex` i `rsvg-convert`, żeby zepsuty obraz
+było widać od razu, a nie dopiero przy pierwszym raporcie:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- \
+  python -c "import httpx; print(httpx.get('http://render:8004/health').text)"
+```
+Oczekiwane: `{"status":"ok","layer":"render","tools":{"xelatex":true,"rsvg-convert":true}}`.
+Gdy `status` to `degraded` — obraz zbudował się bez któregoś narzędzia.
+
+### Łącze faktycznie szyfruje
+Najmocniejszy test to próba obejścia. Z wnętrza klastra, **z poprawnym tokenem,
+ale bez szyfrowania**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- python -c "
+import httpx, os
+r = httpx.post('http://render:8004/pdf', json={'person':'test'},
+               headers={'X-Astrololo-Token': os.environ['INTERNAL_TOKEN']})
+print(r.status_code, r.text[:80])
+"
+```
+Oczekiwane: **400** i `Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.` Sam token już
+nie wystarcza — o to chodziło.
+
+### Raport od końca do końca
+W przeglądarce: **Skompiluj** → wypełnij dane → *Złóż podsumowanie* → *Pobierz PDF*.
+PDF ma zacząć się od imienia i nazwiska, potem wprowadzone dane, **rysunek
+kosmogramu**, a po nim interpretacja natalna i predykcje okresowe.
+
+---
+
+## Czego ta wersja nie załatwia
+
+- **Kompilacja PDF nie została sprawdzona end-to-end** w środowisku, w którym
+  powstawała — nie było tam ani TeX Live, ani runtime'u kontenerów. Sprawdzone
+  jest wszystko dookoła: generowanie źródła `.tex` (w tym ucieczka znaków
+  specjalnych), szyfrowanie łącza, kontrakt API i samowystarczalność SVG.
+  **Pierwsze uruchomienie na klastrze trzeba obejrzeć.**
+- **Dzielenie wyrazów** jest angielskie — nie wciągamy `polyglossia`, żeby nie
+  puchł obraz. Tekst składa się poprawnie, tylko przenoszenie bywa nieoptymalne.
+- **Brak kolejki**. Długi raport blokuje jedno połączenie na czas kompilacji
+  (timeout klienta: 180 s). Przy większym ruchu warto dołożyć zadania w tle.
+- **Glify w tekście od modelu**. Kosmogram idzie jako obraz (rysuje go
+  `rsvg-convert` z DejaVu), ale gdyby model wplótł symbole w prozę, złoży je
+  XeLaTeX — też z DejaVu. Jeśli któregoś zabraknie, LaTeX zgłasza
+  „Missing character" w logu i **nie drukuje znaku**; warto zerknąć w log
+  pierwszego raportu.

services/data/app/bases.py

@@ -0,0 +1,66 @@
+"""Przegląd baz na udziale i ich globalne włączanie/wyłączanie (DAN-15 / PRE-09).
+
+Wymaganie przedefiniowane pod model serwerowy: pliki baz leżą na stałym NFS, więc
+nie wybiera się folderu — potrzeba za to WIDZIEĆ, jakie bazy są dostępne (nazwa +
+metaopis) i móc globalnie zdecydować, które biorą udział w interpretacji.
+
+Stan przełączników trzymamy DEKLARATYWNIE w zmiennej `DISABLED_BASES`, a nie w
+pliku, bo warstwa danych nie ma gdzie trwale zapisywać: udział z bazami jest
+montowany read-only, a katalog cache to `emptyDir` (ginie przy restarcie poda).
+Zapis do pliku po cichu wracałby więc do stanu sprzed restartu — a ciche
+przywrócenie wyłączonej bazy jest gorsze niż konieczność edycji konfiguracji.
+
+Dopasowanie jest tolerancyjne: wpis pasuje po nazwie pliku ALBO po ścieżce
+względnej — żeby dało się wyłączyć zarówno „stara_baza.xlsx", jak i
+„archiwum/stara_baza.xlsx".
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from datetime import datetime, timezone
+from pathlib import Path
+
+
+def disabled_entries() -> list[str]:
+    return [e.strip() for e in os.getenv("DISABLED_BASES", "").split(",") if e.strip()]
+
+
+def _relative(path: Path, root: Path) -> str:
+    try:
+        return str(path.relative_to(root))
+    except ValueError:
+        return path.name
+
+
+def is_enabled(path: str | Path, root: str | Path, entries: list[str] | None = None) -> bool:
+    """Czy baza bierze udział w wyszukiwaniu interpretacji."""
+    entries = disabled_entries() if entries is None else entries
+    if not entries:
+        return True
+    p = Path(path)
+    rel = _relative(p, Path(root))
+    return not any(e == p.name or e == rel for e in entries)
+
+
+def list_bases(root: str | Path, paths: list[str]) -> list[dict]:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis. Celowo TANI opis (dane z systemu
+    plików): przy setkach plików liczenie rekordów oznaczałoby wczytanie każdego."""
+    root = Path(root)
+    entries = disabled_entries()
+    out: list[dict] = []
+    for raw in paths:
+        p = Path(raw)
+        try:
+            st = p.stat()
+            size_mb, modified = round(st.st_size / (1024 * 1024), 2), st.st_mtime
+        except OSError:
+            size_mb, modified = None, None
+        out.append({
+            "name": p.name,
+            "path": _relative(p, root),
+            "size_mb": size_mb,
+            "modified": (datetime.fromtimestamp(modified, tz=timezone.utc).strftime("%Y-%m-%d")
+                         if modified else None),
+            "enabled": is_enabled(p, root, entries),
+        })
+    return out

services/data/app/cache/frame_cache.py

@@ -31,5 +31,10 @@ class FrameCache:
         return None
 
     def put(self, fp: str, sheet: str, frame: pd.DataFrame) -> None:
-        # astype(str) na kolumnach object zapewnia stabilny zapis Parquet
-        frame.to_parquet(self._path(fp, sheet), index=False)
+        # Kolumny z heterogenicznych plików Excela bywają mieszane (int + str +
+        # NaN w jednej kolumnie) — pyarrow tego nie zapisze. Warstwa danych i tak
+        # operuje na tekście (wyszukiwanie po .astype(str)), więc zapisujemy ramkę
+        # jako string (brak wartości -> pusty tekst). Gwarantuje to stabilny zapis
+        # Parquet niezależnie od zawartości pliku źródłowego.
+        safe = frame.astype("string").fillna("")
+        safe.to_parquet(self._path(fp, sheet), index=False)

services/data/app/canary.py

@@ -0,0 +1,70 @@
+"""Rekordy-pułapki (canary) — wykrywanie wycieku baz (DAN-26).
+
+Zabezpieczenie DETEKCYJNE, nie prewencyjne. Kilka unikalnych, wiarygodnie
+wyglądających rekordów wplecionych w bazy: nie zmieniają interpretacji (są
+ODSIEWANE z wyników, więc nie trafiają ani do użytkownika, ani do promptu LLM —
+wymóg LOG-30), ale jeśli kiedyś pojawią się w cudzej kopii, są dowodem pochodzenia.
+
+Pułapkę rozpoznajemy po MARKERZE: unikalny ciąg, który nie występuje w realnych
+danych (wpleciony np. w pole znaczące). Markery i WARIANT tego wdrożenia biorą się
+z konfiguracji (ENV `CANARY_MARKERS`, `CANARY_VARIANT`) — każda kopia może dostać
+swój zestaw. Który wariant trafił do którego wdrożenia trzyma rejestr po stronie
+ops (osobno, poza kodem — patrz docs/canary-registry.md).
+
+Dwa sygnały:
+  * ODSIEWANIE — pułapka w wynikach znika, zanim opuści warstwę danych (log info);
+  * TRIPWIRE — zapytanie CELUJE wprost w marker (ktoś enumeruje bazę, a nie liczy
+    realny horoskop) → log warning, bo to podejrzane zachowanie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import logging
+import os
+
+log = logging.getLogger("astrololo.data.canary")
+
+
+def _load_markers() -> list[str]:
+    return [m.strip() for m in os.getenv("CANARY_MARKERS", "").split(",") if m.strip()]
+
+
+MARKERS = _load_markers()
+VARIANT = os.getenv("CANARY_VARIANT", "")
+
+
+def _row_is_canary(row: dict, markers: list[str]) -> bool:
+    """Czy KTÓRAKOLWIEK tekstowa wartość wiersza zawiera marker pułapki."""
+    for v in row.values():
+        if isinstance(v, str):
+            for m in markers:
+                if m in v:
+                    return True
+    return False
+
+
+def screen(
+    rows: list[dict], query_value: str = "",
+    markers: list[str] | None = None, variant: str | None = None,
+) -> tuple[list[dict], dict]:
+    """Zwraca (widoczne_wiersze, raport).
+
+    Odsiewa pułapki z wyników (nie opuszczą warstwy danych). Gdy zapytanie celuje
+    wprost w marker — podnosi TRIPWIRE (możliwa enumeracja bazy). Bez skonfigurowanych
+    markerów: przezroczyste (`active=False`), zero kosztu dla normalnego ruchu.
+    """
+    markers = MARKERS if markers is None else markers
+    variant = VARIANT if variant is None else variant
+    if not markers:
+        return rows, {"active": False, "removed": 0, "tripwire": False}
+
+    visible = [r for r in rows if not _row_is_canary(r, markers)]
+    removed = len(rows) - len(visible)
+    tripwire = any(m in (query_value or "") for m in markers)
+
+    if tripwire:
+        log.warning(
+            "CANARY TRIPWIRE: zapytanie celuje wprost w rekord-pułapkę (wariant %s) "
+            "— możliwa enumeracja bazy", variant or "?")
+    elif removed:
+        log.info("Odsiano %d rekord(ów)-pułapek z wyników (wariant %s)", removed, variant or "?")
+    return visible, {"active": True, "removed": removed, "tripwire": tripwire}

services/data/app/link_crypto.py

@@ -0,0 +1,525 @@
+"""Szyfrowanie łączy między warstwami (PRE-16 / LOG-33).
+
+Do tej pory warstwy rozmawiały ze sobą zwykłym HTTP-em wewnątrz klastra. Token
+międzywarstwowy (LOG-32) mówił KTO pyta, ale nie ukrywał CZEGO dotyczy odpowiedź
+— a płyną nią surowe wiersze oryginalnych baz interpretacyjnych, czyli rdzeń
+produktu. Kto podsłuchał ruch wewnątrz sieci (drugi pod, port mirror na switchu,
+zrzut z węzła), miał je w całości.
+
+Ten moduł zamyka tę drogę: **AES-256-GCM** na ciele każdego żądania i odpowiedzi.
+GCM daje jednocześnie poufność i uwierzytelnienie — cudzy albo podmieniony bajt
+nie odszyfruje się w ogóle, więc nie ma osobnego problemu „zaszyfrowane, ale
+podatne na modyfikację".
+
+**Dwa niezależne klucze**, po jednym na parę rozmówców:
+  * ``LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC`` — prezentacja ↔ logika,
+  * ``LINK_KEY_LOGIC_DATA``        — logika ↔ dane.
+Dzięki temu przejęcie klucza prezentacji nie daje dostępu do warstwy danych,
+gdzie leżą całe bazy. Logika trzyma oba, bo rozmawia w obie strony.
+
+Z każdego klucza łącza wyprowadzamy **osobne podklucze na kierunek** (HKDF).
+Żądanie i odpowiedź nigdy nie szyfrują się tym samym kluczem, więc powtórzenie
+losowej jednorazówki w jedną stronę nie osłabia drugiej.
+
+Format ramki (bo strumień odpowiedzi może iść kawałkami — patrz okno postępu):
+
+    [4 bajty długości][magia "AL1"][12 bajtów jednorazówki][szyfrogram + znacznik]
+
+Do materiału uwierzytelnianego (AAD) wchodzą kierunek, ścieżka, znacznik czasu
+i numer ramki. Skutek: ramki nie da się przekleić do innego endpointu, odtworzyć
+po czasie (dopuszczalny poślizg ``MAX_SKEW``) ani przestawić w strumieniu.
+
+Bez ustawionego klucza moduł **przepuszcza ruch otwartym tekstem** (dev, zgodność
+wstecz) i krzyczy o tym przy starcie. Gdy klucz JEST ustawiony, warstwa serwerowa
+działa fail-closed: nieszyfrowane żądanie dostaje odmowę, żeby przypadkowa
+regresja po stronie klienta nie oznaczała cichego powrotu do jawnego ruchu.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import base64
+import binascii
+import logging
+import os
+import struct
+import time
+from typing import Iterable, Iterator
+
+from cryptography.exceptions import InvalidTag
+from cryptography.hazmat.primitives import hashes
+from cryptography.hazmat.primitives.ciphers.aead import AESGCM
+from cryptography.hazmat.primitives.kdf.hkdf import HKDF
+
+log = logging.getLogger("astrololo.link")
+
+MAGIC = b"AL1"
+VERSION = "v1"
+NONCE_BYTES = 12
+KEY_BYTES = 32                      # AES-256
+LENGTH_PREFIX = 4
+MAX_FRAME = 64 * 1024 * 1024        # zapora przed alokacją z podanej długości
+MAX_SKEW_SECONDS = 300.0
+
+HEADER_ENC = "X-Astrololo-Enc"
+HEADER_TS = "X-Astrololo-Enc-Ts"
+CONTENT_TYPE = "application/vnd.astrololo.enc"
+
+ENV_PRESENTATION_LOGIC = "LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC"
+ENV_LOGIC_DATA = "LINK_KEY_LOGIC_DATA"
+# Trzecia para: prezentacja ↔ render (PRE-24). Osobny klucz, jak przy pozostałych —
+# usługa render dostaje CAŁY raport (dane urodzeniowe + opisy z baz), więc przejęcie
+# jej klucza nie może otwierać łącza do logiki ani do danych.
+ENV_PRESENTATION_RENDER = "LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER"
+ENV_REQUIRED = "LINK_ENCRYPTION_REQUIRED"
+
+REQUEST, RESPONSE = b"req", b"res"
+
+# Sondy k8s pukają tu bez klucza i tak ma zostać — inaczej pierwsza literówka
+# w sekrecie kładłaby pody zamiast pokazać błąd w aplikacji.
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+class LinkError(Exception):
+    """Cokolwiek poszło nie tak z kopertą — celowo bez szczegółów na zewnątrz."""
+
+
+# --------------------------------------------------------------------- klucze
+
+def parse_key(raw: str) -> bytes:
+    """Klucz z konfiguracji: hex (64 znaki) albo base64. Zawsze 32 bajty."""
+    text = raw.strip()
+    if not text:
+        raise LinkError("pusty klucz łącza")
+    try:
+        key = bytes.fromhex(text)
+    except ValueError:
+        try:
+            key = base64.b64decode(text, validate=True)
+        except (binascii.Error, ValueError) as exc:
+            raise LinkError("klucz łącza nie jest ani hexem, ani base64") from exc
+    if len(key) != KEY_BYTES:
+        raise LinkError(
+            f"klucz łącza ma {len(key)} B zamiast {KEY_BYTES} — wygeneruj przez "
+            f"`openssl rand -hex 32`"
+        )
+    return key
+
+
+def key_from_env(env_name: str) -> bytes | None:
+    """Klucz albo None. Zły klucz to wyjątek OD RAZU — nie przy pierwszym żądaniu."""
+    raw = os.getenv(env_name, "")
+    return parse_key(raw) if raw.strip() else None
+
+
+def encryption_required() -> bool:
+    """Czy brak klucza ma być błędem, a nie cichym powrotem do jawnego ruchu.
+
+    Serwer sam z siebie broni się fail-closed, ale to za mało: klient BEZ klucza
+    wysyła pytanie otwartym tekstem i dopiero potem dostaje odmowę — czyli treść
+    zapytania zdążyła już przelecieć przez sieć. Ta flaga zatrzymuje go, zanim
+    cokolwiek opuści proces. Ustawiana razem z kluczami we wdrożeniu.
+    """
+    return os.getenv(ENV_REQUIRED, "").strip().lower() in {"1", "true", "yes", "on"}
+
+
+def _subkey(link_key: bytes, direction: bytes) -> bytes:
+    return HKDF(
+        algorithm=hashes.SHA256(), length=KEY_BYTES, salt=None,
+        info=b"astrololo/link/" + direction,
+    ).derive(link_key)
+
+
+class Link:
+    """Jedna para rozmówców: klucz plus wyprowadzone z niego podklucze."""
+
+    def __init__(self, link_key: bytes) -> None:
+        self._by_direction = {
+            REQUEST: AESGCM(_subkey(link_key, REQUEST)),
+            RESPONSE: AESGCM(_subkey(link_key, RESPONSE)),
+        }
+
+    # ---------------------------------------------------------- pojedyncza ramka
+
+    def _aad(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int) -> bytes:
+        return b"|".join([MAGIC, direction, path.encode("utf-8"),
+                          stamp.encode("ascii"), str(seq).encode("ascii")])
+
+    def seal(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             plaintext: bytes) -> bytes:
+        nonce = os.urandom(NONCE_BYTES)
+        sealed = self._by_direction[direction].encrypt(
+            nonce, plaintext, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        return MAGIC + nonce + sealed
+
+    def open(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             frame: bytes) -> bytes:
+        if not frame.startswith(MAGIC):
+            raise LinkError("ramka bez znacznika astrololo")
+        body = frame[len(MAGIC):]
+        if len(body) <= NONCE_BYTES:
+            raise LinkError("ramka za krótka")
+        nonce, sealed = body[:NONCE_BYTES], body[NONCE_BYTES:]
+        try:
+            return self._by_direction[direction].decrypt(
+                nonce, sealed, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        except InvalidTag as exc:
+            # Jeden komunikat na wszystkie przypadki: zły klucz, podmieniony bajt,
+            # przeklejenie z innej ścieżki, przestawiona ramka. Rozróżnianie ich
+            # na zewnątrz podpowiadałoby atakującemu, w co trafił.
+            raise LinkError("nie udało się odszyfrować — zły klucz albo naruszone dane") from exc
+
+    # ------------------------------------------------------------ strumień ramek
+
+    def seal_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    chunks: Iterable[bytes]) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, chunk in enumerate(chunks):
+            yield frame_out(self.seal(direction, path, stamp, seq, chunk))
+
+    def open_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, frame in enumerate(frames_in(raw)):
+            yield self.open(direction, path, stamp, seq, frame)
+
+    def open_all(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, raw: bytes) -> bytes:
+        return b"".join(self.open_stream(direction, path, stamp, raw))
+
+
+# ---------------------------------------------------------------- ramkowanie
+
+def frame_out(payload: bytes) -> bytes:
+    return struct.pack(">I", len(payload)) + payload
+
+
+def frames_in(raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+    """Rozbiera bufor na ramki. Ucięty strumień to błąd, nie cicha strata danych."""
+    offset = 0
+    while offset < len(raw):
+        if offset + LENGTH_PREFIX > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (brak nagłówka długości)")
+        (size,) = struct.unpack(">I", raw[offset:offset + LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        offset += LENGTH_PREFIX
+        if offset + size > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (za mało danych)")
+        yield raw[offset:offset + size]
+        offset += size
+
+
+def unframe_incremental(buffer: bytearray) -> Iterator[bytes]:
+    """Wyjmuje z bufora KOMPLETNE ramki i zjada je; resztę zostawia na później.
+
+    Dla odbioru na żywo: kawałki przychodzą podzielone dowolnie i ramka potrafi
+    rozjechać się między dwa odczyty.
+    """
+    while True:
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX:
+            return
+        (size,) = struct.unpack(">I", buffer[:LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX + size:
+            return
+        frame = bytes(buffer[LENGTH_PREFIX:LENGTH_PREFIX + size])
+        del buffer[:LENGTH_PREFIX + size]
+        yield frame
+
+
+# ------------------------------------------------------------- świeżość ruchu
+
+def stamp_now() -> str:
+    return f"{time.time():.3f}"
+
+
+def check_stamp(stamp: str) -> None:
+    """Odrzuca ramki spoza okna czasowego — inaczej podsłuchane żądanie dałoby się
+    odtworzyć w dowolnym momencie w przyszłości."""
+    try:
+        sent = float(stamp)
+    except (TypeError, ValueError) as exc:
+        raise LinkError("brak albo błędny znacznik czasu") from exc
+    if abs(time.time() - sent) > MAX_SKEW_SECONDS:
+        raise LinkError("znacznik czasu poza dopuszczalnym oknem")
+
+
+# =========================================================== strona serwerowa
+
+class LinkCryptoMiddleware:
+    """Rozszyfrowuje wchodzące żądania i zaszyfrowuje wychodzące odpowiedzi.
+
+    Napisane jako czyste ASGI, nie ``@app.middleware("http")``, bo trzeba
+    podmienić CIAŁO żądania jeszcze zanim zobaczy je FastAPI, oraz przepuścić
+    odpowiedź strumieniową kawałek po kawałku, bez zbierania jej w pamięci.
+    """
+
+    def __init__(self, app, link: Link | None, layer: str) -> None:
+        self.app = app
+        self.link = link
+        self.layer = layer
+
+    async def __call__(self, scope, receive, send):
+        if scope["type"] != "http" or self.link is None or scope["path"] in PUBLIC_PATHS:
+            return await self.app(scope, receive, send)
+
+        path = scope["path"]
+        headers = {k.decode("latin-1").lower(): v.decode("latin-1") for k, v in scope["headers"]}
+
+        if headers.get(HEADER_ENC.lower()) != VERSION:
+            # Fail-closed. Klucz jest ustawiony, więc jawne żądanie oznacza albo
+            # pomyłkę w konfiguracji, albo kogoś obcego — w obu wypadkach nie
+            # chcemy po cichu wrócić do jawnego ruchu.
+            log.warning("warstwa %s: odrzucone żądanie bez szyfrowania łącza (%s)",
+                        self.layer, path)
+            return await _refuse(send, "Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.")
+
+        stamp = headers.get(HEADER_TS.lower(), "")
+        try:
+            check_stamp(stamp)
+            plaintext = self.link.open_all(REQUEST, path, stamp, await _read_body(receive))
+        except LinkError as exc:
+            log.warning("warstwa %s: %s (%s)", self.layer, exc, path)
+            return await _refuse(send, "Nie udało się odczytać zaszyfrowanego żądania.")
+
+        scope = dict(scope)
+        scope["headers"] = _rewritten_headers(scope["headers"], len(plaintext))
+        await self.app(scope, _replay(plaintext, receive), self._sealing_send(send, path))
+
+    def _sealing_send(self, send, path: str):
+        state: dict = {"stamp": "", "seq": 0}
+
+        async def sealing(message):
+            if message["type"] == "http.response.start":
+                state["stamp"] = stamp_now()
+                keep = [(k, v) for k, v in message.get("headers", [])
+                        if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+                message = dict(message)
+                message["headers"] = keep + [
+                    (b"content-type", CONTENT_TYPE.encode()),
+                    (HEADER_ENC.lower().encode(), VERSION.encode()),
+                    (HEADER_TS.lower().encode(), state["stamp"].encode()),
+                ]
+                return await send(message)
+
+            if message["type"] == "http.response.body":
+                chunk = message.get("body", b"")
+                sealed = b""
+                if chunk:
+                    sealed = frame_out(self.link.seal(
+                        RESPONSE, path, state["stamp"], state["seq"], chunk))
+                    state["seq"] += 1
+                return await send({"type": "http.response.body", "body": sealed,
+                                   "more_body": message.get("more_body", False)})
+
+            return await send(message)
+
+        return sealing
+
+
+def _rewritten_headers(raw: Iterable[tuple[bytes, bytes]], length: int):
+    """Po odszyfrowaniu ciało ma inną długość i zwykły typ — inaczej FastAPI
+    próbowałby sparsować JSON o cudzej deklarowanej wielkości."""
+    kept = [(k, v) for k, v in raw if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+    kept.append((b"content-length", str(length).encode()))
+    if length:
+        kept.append((b"content-type", b"application/json"))
+    return kept
+
+
+async def _read_body(receive) -> bytes:
+    body = bytearray()
+    while True:
+        message = await receive()
+        if message["type"] == "http.disconnect":
+            raise LinkError("rozłączenie w trakcie odbioru żądania")
+        body += message.get("body", b"")
+        if not message.get("more_body", False):
+            return bytes(body)
+
+
+def _replay(body: bytes, original):
+    """Podstawia odszyfrowane ciało jako jedyną porcję wejścia dla aplikacji.
+
+    Po oddaniu ciała oddajemy głos ORYGINALNEMU `receive`, zamiast od razu
+    zgłaszać rozłączenie. Odpowiedź strumieniowa nasłuchuje bowiem rozłączenia
+    równolegle do wysyłania i przerywa się, gdy je zobaczy — na skróconej wersji
+    okno postępu dostawało pustą odpowiedź, choć zwykłe żądania działały.
+    """
+    delivered = False
+
+    async def receive():
+        nonlocal delivered
+        if delivered:
+            return await original()
+        delivered = True
+        return {"type": "http.request", "body": body, "more_body": False}
+
+    return receive
+
+
+async def _refuse(send, detail: str) -> None:
+    """Odmowa leci JAWNIE — rozmówca właśnie pokazał, że nie umie odszyfrować,
+    więc zaszyfrowany komunikat o błędzie byłby dla niego nieczytelny."""
+    payload = f'{{"detail":"{detail}"}}'.encode("utf-8")
+    await send({"type": "http.response.start", "status": 400, "headers": [
+        (b"content-type", b"application/json"),
+        (b"content-length", str(len(payload)).encode()),
+    ]})
+    await send({"type": "http.response.body", "body": payload})
+
+
+def install(app, env_name: str, layer: str):
+    """Podpina szyfrowanie łącza. Wołać PO `security.install`, żeby także odmowa
+    tokenowa (401) wracała zaszyfrowana — inaczej klient by jej nie odczytał."""
+    link_key = key_from_env(env_name)
+    if link_key is None and encryption_required():
+        # Celowo wywracamy start. Ta sama zasada co przy sekrecie logowania:
+        # wolimy widoczną awarię niż usługę, która wstała i po cichu nie chroni
+        # niczego. Pod w CrashLoop widać od razu, jawny ruch — nie.
+        raise LinkError(
+            f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale {env_name} nie ustawiony — "
+            f"warstwa {layer} nie wystartuje bez klucza łącza"
+        )
+    if link_key is None:
+        log.warning(
+            "UWAGA: %s nie ustawiony — warstwa %s rozmawia z sąsiadem JAWNYM tekstem, "
+            "więc treść baz interpretacyjnych jest widoczna dla każdego, kto podsłucha "
+            "ruch wewnątrz sieci.", env_name, layer,
+        )
+        return None
+    link = Link(link_key)
+    app.add_middleware(LinkCryptoMiddleware, link=link, layer=layer)
+    log.info("warstwa %s: łącze szyfrowane (AES-256-GCM, klucz z %s)", layer, env_name)
+    return link
+
+
+# ============================================================ strona kliencka
+
+def call(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+         headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None) -> bytes:
+    """Żądanie do sąsiedniej warstwy; zwraca odszyfrowane ciało odpowiedzi.
+
+    Ścieżkę do materiału uwierzytelnianego bierzemy Z URL-a, a nie z osobnego
+    argumentu — gdyby klient i serwer liczyły ją inaczej, każde żądanie kończyłoby
+    się niejasnym błędem odszyfrowania.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Zatrzymujemy się PRZED wysłaniem. Gdyby polecieć jawnie i dopiero
+            # zebrać odmowę, pytanie byłoby już na kablu — a to właśnie ono niesie
+            # sygnifikatory, o które pytamy bazę.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — żądanie "
+                f"NIE zostało wysłane, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        response = client.request(method, url, json=payload, headers=request_headers)
+        response.raise_for_status()
+        return response.content
+
+    path = httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    plaintext = b"" if payload is None else _json.dumps(payload).encode("utf-8")
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, plaintext))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp,
+                            "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+
+    response = client.request(method, url, content=body, headers=request_headers)
+    if response.status_code >= 400 and response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        log.error("łącze %s odmówiło: %s", path, response.text[:200])
+    response.raise_for_status()
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("odpowiedź przyszła nieszyfrowana, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    reply_stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(reply_stamp)
+    return link.open_all(RESPONSE, path, reply_stamp, response.content)
+
+
+def call_json(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+              headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None):
+    import json as _json
+
+    return _json.loads(call(client, method, url, payload=payload,
+                            headers=headers, link=link))
+
+
+def open_response_stream(response, link: Link | None) -> Iterator[bytes]:
+    """Odbiór odpowiedzi płynącej kawałkami (okno postępu).
+
+    Ramka potrafi rozjechać się między dwa odczyty z gniazda, więc składamy ją
+    w buforze zamiast zakładać, że każdy kawałek to komplet.
+    """
+    if link is None:
+        yield from response.iter_bytes()
+        return
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("strumień przyszedł nieszyfrowany, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(stamp)
+    path = response.request.url.path
+    buffer = bytearray()
+    seq = 0
+    for chunk in response.iter_bytes():
+        buffer += chunk
+        for frame in unframe_incremental(buffer):
+            yield link.open(RESPONSE, path, stamp, seq, frame)
+            seq += 1
+    if buffer:
+        raise LinkError("strumień urwał się w połowie ramki")
+
+
+def stream_lines(client, url: str, *, payload, headers: dict[str, str] | None = None,
+                 link: Link | None) -> Iterator[str]:
+    """Strumieniowe POST zwracające kolejne NIEPUSTE linie NDJSON — na żywo.
+
+    Dla okna postępu: linie muszą docierać w trakcie pracy, nie na końcu, więc
+    czytamy strumień, a nie całe ciało. Gdy łącze ma klucz, żądanie jest
+    pieczętowane, a odpowiedź odszyfrowywana ramka po ramce; granice ramek NIE
+    pokrywają się z granicami linii, więc sklejamy bajty w buforze i tniemy je
+    dopiero na znakach nowej linii.
+
+    Bez klucza zachowuje się jak dotąd (surowy strumień), żeby dev bez sekretów
+    działał bez zmian.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx as _httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Ten sam kontrakt co w `call`: nie wypuszczamy jawnego żądania, gdy
+            # szyfrowanie jest wymagane. Bez tego serwer owszem odrzuca (400), ale
+            # ciało żądania — tu dane urodzenia — zdążyłoby już pójść w eter.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — strumień "
+                f"NIE został wysłany, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        with client.stream("POST", url, json=payload, headers=request_headers) as response:
+            response.raise_for_status()
+            for text_line in response.iter_lines():
+                if text_line:
+                    yield text_line
+        return
+
+    path = _httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, _json.dumps(payload).encode("utf-8")))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp, "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+    with client.stream("POST", url, content=body, headers=request_headers) as response:
+        response.raise_for_status()
+        buffer = bytearray()
+        for plain in open_response_stream(response, link):
+            buffer += plain
+            while True:
+                nl = buffer.find(b"\n")
+                if nl < 0:
+                    break
+                text_line = bytes(buffer[:nl])
+                del buffer[:nl + 1]
+                if text_line:
+                    yield text_line.decode("utf-8")
+        if buffer:
+            yield bytes(buffer).decode("utf-8")

services/data/app/main.py

@@ -4,12 +4,14 @@ Jedyne zadanie: przyjąć znormalizowane zapytanie z warstwy logicznej, wyszuka
 dane (w Excelu z cache lub w SQL) i zwrócić je w górę. Nie zna warstwy logicznej
 ani prezentacji.
 """
+# build-marker: 2026-07-25 wymuszenie nowego obrazu po incydencie z tagiem :latest
 from __future__ import annotations
 
 from contextlib import asynccontextmanager
 
 from fastapi import FastAPI
 
+from app import canary, link_crypto, security
 from app.config import settings
 from app.models import HealthInfo, SearchQuery, SearchResult
 from app.providers.factory import build_provider
@@ -24,11 +26,32 @@ async def lifespan(app: FastAPI):
 
 
 app = FastAPI(title="astrololo · warstwa bazodanowa", lifespan=lifespan)
+security.install(app, "danych")       # token międzywarstwowy (LOG-32)
+# Szyfrowanie łącza od logiki. PO `security.install`, żeby także odmowa
+# tokenowa wracała zaszyfrowana — inaczej klient nie umiałby jej odczytać.
+link_crypto.install(app, link_crypto.ENV_LOGIC_DATA, "danych")
 
 
 @app.post("/search", response_model=SearchResult)
 def search(query: SearchQuery) -> SearchResult:
-    return provider.search(query)
+    result = provider.search(query)
+    # Rekordy-pułapki (DAN-26) odsiewamy TU, na wyjściu z warstwy danych — dzięki
+    # temu nie dotrą ani wyżej, ani do promptu LLM (LOG-30), niezależnie od dostawcy.
+    visible, report = canary.screen(result.rows, query.value)
+    if report["active"]:
+        result.rows = visible
+        result.total = len(visible)
+    return result
+
+
+@app.get("/bases")
+def bases() -> dict:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+    Same METADANE — nazwy plików, rozmiar, data. Żadnej treści baz, więc podgląd
+    listy nie jest kolejną drogą do ich wyniesienia."""
+    items = provider.list_bases()
+    return {"bases": items, "enabled": sum(1 for b in items if b["enabled"]), "total": len(items)}
 
 
 @app.get("/health", response_model=HealthInfo)

services/data/app/models.py

@@ -18,7 +18,10 @@ class SearchQuery(BaseModel):
     key: str = Field(..., description="Pole/kolumna kanoniczna, po której szukamy, np. 'name'.")
     value: str = Field(..., description="Szukana wartość.")
     exact: bool = Field(False, description="Dopasowanie dokładne vs. zawieranie (contains).")
-    limit: int = Field(50, ge=1, le=1000)
+    # Górny limit celowo niski: to zapytanie oddaje SUROWE wiersze baz, więc wysoki
+    # pułap zamienia je w narzędzie do masowego pobrania (LOG-32). 5000 = tyle, ile
+    # realnie potrzebuje build_report na jeden obiekt.
+    limit: int = Field(50, ge=1, le=5000)
     fields: list[str] | None = Field(
         None, description="Lista pól kanonicznych do zwrócenia; None = wszystkie."
     )

services/data/app/providers/base.py

@@ -25,3 +25,10 @@ class DataProvider(ABC):
     def warmup(self) -> None:
         """Opcjonalne wstępne zbudowanie cache/indeksu przy starcie."""
         return None
+
+    def list_bases(self) -> list[dict]:
+        """Bazy widoczne dla dostawcy + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+        Opcjonalne: dostawca SQL nie operuje na plikach, więc domyślnie pusto —
+        UI pokaże wtedy, że nie ma czego przełączać, zamiast się wywrócić."""
+        return []

services/data/app/providers/excel_provider.py

@@ -82,16 +82,40 @@ class ExcelDataProvider(DataProvider):
 
     def warmup(self) -> None:
         for path in self._excel_files():
-            self._ensure_indexed(path)
+            try:
+                self._ensure_indexed(path)
+            except Exception as e:  # jeden uszkodzony plik nie może zablokować startu
+                print(f"[data] pominięto plik przy indeksowaniu: {path} — {e}")
 
     def _excel_files(self) -> list[str]:
         base = Path(self.s.excel_dir)
         return [str(p) for p in sorted(base.glob("**/*.xlsx")) if not p.name.startswith("~$")]
 
+    def _enabled_files(self, paths: list[str]) -> list[str]:
+        """Odsiewa bazy WYŁĄCZONE globalnie (DAN-15) — nie biorą udziału
+        w interpretacji, choć fizycznie leżą na udziale."""
+        from app import bases
+
+        entries = bases.disabled_entries()
+        if not entries:
+            return paths
+        return [p for p in paths if bases.is_enabled(p, self.s.excel_dir, entries)]
+
+    def list_bases(self) -> list[dict]:
+        """Bazy dostępne na udziale + metaopis + stan włączenia (DAN-15/PRE-09)."""
+        from app import bases
+
+        return bases.list_bases(self.s.excel_dir, self._excel_files())
+
     # ---- publiczne API ----
     def search(self, query: SearchQuery) -> SearchResult:
         t0 = time.perf_counter()
-        cache_key = f"{query.key}|{query.value}|{query.exact}|{query.limit}|{query.fields}"
+        # Lista wyłączonych baz wchodzi do klucza cache: bez tego zmiana ustawień
+        # oddawałaby wynik sprzed zmiany, czyli treść bazy uznanej za wyłączoną.
+        from app import bases
+
+        disabled = ",".join(bases.disabled_entries())
+        cache_key = f"{query.key}|{query.value}|{query.exact}|{query.limit}|{query.fields}|{disabled}"
 
         hit = self.queries.get(cache_key)              # poziom 3: wynik zapytania
         if hit is not None:
@@ -102,6 +126,9 @@ class ExcelDataProvider(DataProvider):
         if not candidates:
             # brak w indeksie (np. klucz nieindeksowany) -> przeszukaj wszystkie pliki
             candidates = [(p, "0") for p in self._excel_files()]
+        # bazy wyłączone globalnie (DAN-15) pomijamy niezależnie od źródła kandydatów
+        allowed = set(self._enabled_files([p for p, _ in candidates]))
+        candidates = [(p, s) for p, s in candidates if p in allowed]
 
         rows: list[dict] = []
         for path, _sheet in candidates:
@@ -112,7 +139,9 @@ class ExcelDataProvider(DataProvider):
             if query.exact:
                 mask = col.str.lower() == query.value.lower()
             else:
-                mask = col.str.lower().str.contains(query.value.lower(), na=False)
+                # regex=False: wartości sygnifikatorów zawierają znaki [ + itd.,
+                # które są metaznakami regex — szukamy dosłownie.
+                mask = col.str.lower().str.contains(query.value.lower(), na=False, regex=False)
             matched = frame[mask]
             if query.fields:
                 keep = [c for c in query.fields if c in matched.columns]

services/data/app/security.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Uwierzytelnianie międzywarstwowe (LOG-32).
+
+Warstwa danych oddaje SUROWE wiersze baz — to najbardziej wrażliwy punkt całego
+systemu. Bez tego kontrolera wystarczyłoby uderzyć w nią bezpośrednio, z pominięciem
+i logiki, i logowania w UI. Gdy ustawiono INTERNAL_TOKEN, każde żądanie (poza /health)
+musi go przynieść w nagłówku X-Astrololo-Token.
+
+Bez INTERNAL_TOKEN kontrola jest wyłączona (dev / zgodność wstecz) — wtedy przy
+starcie leci ostrzeżenie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import logging
+import os
+import secrets
+
+from fastapi import Request
+from fastapi.responses import JSONResponse
+
+log = logging.getLogger("astrololo.security")
+
+HEADER = "X-Astrololo-Token"
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+def token() -> str:
+    """Czytany leniwie — konfiguracja może się zmienić bez importu modułu."""
+    return os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+
+
+def enabled() -> bool:
+    return bool(token())
+
+
+def install(app, layer: str) -> None:
+    if not enabled():
+        log.warning(
+            "UWAGA: INTERNAL_TOKEN nie ustawiony — warstwa %s przyjmuje żądania od "
+            "kogokolwiek, kto ma do niej dostęp sieciowy.", layer,
+        )
+
+    @app.middleware("http")
+    async def _guard(request: Request, call_next):
+        if request.url.path in PUBLIC_PATHS or not enabled():
+            return await call_next(request)
+        got = request.headers.get(HEADER, "")
+        if not secrets.compare_digest(got, token()):
+            return JSONResponse({"detail": "Brak lub błędny token międzywarstwowy."},
+                                status_code=401)
+        return await call_next(request)

services/data/requirements-dev.txt

@@ -0,0 +1,2 @@
+-r requirements.txt
+pytest>=8.0

services/data/requirements.txt

@@ -7,3 +7,5 @@ openpyxl>=3.1
 pyarrow>=18.0
 SQLAlchemy>=2.0
 pydantic>=2.10
+# Szyfrowanie łącza między warstwami (PRE-16): AES-256-GCM + HKDF
+cryptography>=44.0

services/data/tests/test_bases.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Przegląd baz na udziale i ich globalne wyłączanie (DAN-15 / PRE-09)."""
+import pytest
+
+from app import bases
+
+
+@pytest.fixture(autouse=True)
+def _clean_env(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("DISABLED_BASES", raising=False)
+
+
+ROOT = "/dane"
+PATHS = [f"{ROOT}/main_base.xlsx", f"{ROOT}/archiwum/stara.xlsx"]
+
+
+def test_everything_enabled_by_default():
+    for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS):
+        assert b["enabled"] is True
+
+
+def test_disable_by_file_name(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", "stara.xlsx")
+    state = {b["name"]: b["enabled"] for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS)}
+    assert state == {"main_base.xlsx": True, "stara.xlsx": False}
+
+
+def test_disable_by_relative_path(monkeypatch):
+    """Wpis może wskazywać ścieżkę względną, nie tylko samą nazwę."""
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", "archiwum/stara.xlsx")
+    assert bases.is_enabled(f"{ROOT}/archiwum/stara.xlsx", ROOT) is False
+    assert bases.is_enabled(f"{ROOT}/main_base.xlsx", ROOT) is True
+
+
+def test_entries_are_trimmed_and_multiple(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", " stara.xlsx , main_base.xlsx ")
+    assert [b["enabled"] for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS)] == [False, False]
+
+
+def test_listing_carries_metadata_not_content(tmp_path):
+    """Metaopis: nazwa, ścieżka, rozmiar, data — ŻADNEJ treści bazy."""
+    f = tmp_path / "baza.xlsx"
+    f.write_bytes(b"x" * 2048)
+    item = bases.list_bases(tmp_path, [str(f)])[0]
+    assert set(item) == {"name", "path", "size_mb", "modified", "enabled"}
+    assert item["name"] == "baza.xlsx" and item["size_mb"] is not None and item["modified"]
+
+
+def test_missing_file_does_not_crash_the_listing():
+    item = bases.list_bases(ROOT, [f"{ROOT}/nie-ma.xlsx"])[0]
+    assert item["size_mb"] is None and item["modified"] is None

services/data/tests/test_canary.py

@@ -0,0 +1,61 @@
+"""Rekordy-pułapki (canary) — DAN-26.
+
+Testujemy sam MECHANIZM na syntetycznych pułapkach: prawdziwe markery i injekcja
+do baz przychodzą od właściciela produktu. Regresja byłaby CICHA i podwójnie zła:
+albo pułapka wycieka do interpretacji/LLM (zdradza się i psuje wynik), albo
+przestaje odsiewać i nie wiadomo o tym.
+"""
+import pathlib
+
+from app import canary
+
+MAIN = (pathlib.Path(__file__).resolve().parents[1] / "app" / "main.py").read_text(encoding="utf-8")
+
+MARK = "ASTROLOLO-CANARY-7f3a9"          # unikalny — nie wystąpi w realnych danych
+ROWS = [
+    {"significator": "Ma Ari", "effect": "odważny, impulsywny"},
+    {"significator": "Ve Tau " + MARK, "effect": "pułapka — nie dotknie interpretacji"},
+    {"significator": "Su Leo", "effect": "dumny, twórczy"},
+]
+
+
+def test_no_markers_is_transparent():
+    """Bez skonfigurowanych markerów — zero ingerencji, zero kosztu."""
+    out, rep = canary.screen(ROWS, "cokolwiek", markers=[])
+    assert out == ROWS and rep["active"] is False
+
+
+def test_canary_row_is_fenced_from_results():
+    """Pułapka znika z wyników — nie opuści warstwy danych (a więc i promptu LLM)."""
+    out, rep = canary.screen(ROWS, "Ve Tau", markers=[MARK])
+    assert rep["active"] and rep["removed"] == 1
+    assert all(MARK not in str(r) for r in out)          # nigdzie nie ma markera
+    assert len(out) == 2 and {"significator": "Su Leo", "effect": "dumny, twórczy"} in out
+
+
+def test_real_results_pass_through_untouched():
+    out, _ = canary.screen(ROWS, "Ari", markers=[MARK])
+    assert {"significator": "Ma Ari", "effect": "odważny, impulsywny"} in out
+
+
+def test_tripwire_when_query_targets_a_marker():
+    """Zapytanie CELUJĄCE w marker = ktoś enumeruje bazę, nie liczy horoskopu."""
+    _, rep = canary.screen(ROWS, "Ve Tau " + MARK, markers=[MARK])
+    assert rep["tripwire"] is True
+
+
+def test_normal_query_does_not_trip():
+    _, rep = canary.screen(ROWS, "Ma Ari", markers=[MARK])
+    assert rep["tripwire"] is False
+
+
+def test_marker_matched_in_any_string_field():
+    rows = [{"significator": "X", "effect": "opis " + MARK, "extra": 5}]
+    out, rep = canary.screen(rows, "X", markers=[MARK])
+    assert out == [] and rep["removed"] == 1              # marker w polu 'effect' też łapiemy
+
+
+def test_endpoint_fences_before_returning():
+    """/search odsiewa pułapki na wyjściu z warstwy danych (niezależnie od dostawcy)."""
+    assert "canary.screen(result.rows, query.value)" in MAIN
+    assert "result.rows = visible" in MAIN

services/engine-swisseph/Dockerfile

@@ -0,0 +1,34 @@
+# Build wieloetapowy — bo `pyswisseph` to rozszerzenie C bez gotowych wheeli.
+#
+# Na PyPI (2.10.3.2) wheels kończą się na cp311 i obejmują wyłącznie i686/x86_64.
+# Dla Pythona 3.12 oraz dla arm64 pip ZAWSZE kompiluje ze źródeł, a `-slim` nie ma
+# kompilatora — dlatego jednoetapowy build tu padał. Kompilujemy w etapie builder,
+# a do obrazu finalnego wchodzi już tylko gotowy wheel (bez toolchaina).
+
+FROM python:3.12-slim AS builder
+
+RUN apt-get update \
+ && apt-get install -y --no-install-recommends build-essential \
+ && rm -rf /var/lib/apt/lists/*
+
+WORKDIR /build
+COPY requirements.txt .
+RUN pip wheel --no-cache-dir --wheel-dir /wheels -r requirements.txt
+
+
+FROM python:3.12-slim
+
+WORKDIR /app
+COPY --from=builder /wheels /wheels
+COPY requirements.txt .
+RUN pip install --no-cache-dir --no-index --find-links=/wheels -r requirements.txt \
+ && rm -rf /wheels
+
+COPY . .
+
+# Sanity check na etapie budowania: brak działającego swissepha ma wywalić build,
+# a nie dopiero pierwszy request.
+RUN python -c "import swisseph as swe; swe.set_ephe_path(None); print('swisseph OK', swe.version)"
+
+EXPOSE 8003
+CMD ["uvicorn", "app.main:app", "--host", "0.0.0.0", "--port", "8003"]

services/engine-swisseph/LICENSE

@@ -0,0 +1,19 @@
+Ten komponent (services/engine-swisseph) jest licencjonowany na warunkach
+GNU AFFERO GENERAL PUBLIC LICENSE wersja 3 (AGPL-3.0-or-later).
+
+Powód: linkuje bibliotekę pyswisseph / Swiss Ephemeris (Astrodienst AG), która
+jest udostępniana na zasadzie podwójnego licencjonowania: AGPL-3.0 ALBO płatna
+licencja komercyjna. Wybierając wariant AGPL, ten komponent również jest AGPL.
+
+WAŻNE — IZOLACJA: ten komponent jest celowo wydzielony jako osobny proces/usługa
+i komunikuje się z resztą systemu wyłącznie przez HTTP. Pozostałe komponenty
+projektu (warstwa prezentacji, warstwa logiczna z silnikiem własnym, warstwa
+danych) NIE są dziełem pochodnym tego komponentu ani Swiss Ephemeris i pozostają
+na licencji permisywnej. Ten komponent NIE wchodzi do dystrybucji zamkniętego
+produktu — służy jako wyrocznia walidacyjna / tryb porównawczy (dev/CI).
+
+Pełny tekst licencji AGPL-3.0: https://www.gnu.org/licenses/agpl-3.0.txt
+
+Alternatywa: zamiast wariantu AGPL można nabyć komercyjną licencję Swiss
+Ephemeris od Astrodienst AG — wówczas warunki tego komponentu należy dostosować
+do tej licencji.

services/engine-swisseph/README.md

@@ -0,0 +1,38 @@
+# engine-swisseph (silnik B — AGPL, izolowany)
+
+Osobna, **opcjonalna** usługa będąca drugim silnikiem efemeryd (LOG‑27). Liczy
+pozycje przez **pyswisseph / Swiss Ephemeris** i służy jako **wyrocznia
+walidacyjna / tryb porównawczy** (LOG‑25/26) dla naszego silnika własnego.
+
+## ⚠️ Licencja
+Ten komponent jest **AGPL‑3.0** (bo linkuje Swiss Ephemeris) — patrz [LICENSE](LICENSE).
+Jest **wydzielony jako osobny proces** i wołany przez HTTP, więc nie „zaraża"
+permisywnej reszty systemu. **Nie wchodzi do dystrybucji zamkniętego produktu.**
+
+## API
+- `POST /positions` → `{when_utc, lat, lon, objects?}` → pozycje (ten sam kształt co silnik własny)
+- `GET /health`
+
+Tryb Moshiera (`FLG_MOSEPH`) — bez plików efemeryd, zero konfiguracji.
+
+## Build obrazu
+```bash
+docker compose --profile comparison build engine-swisseph
+```
+Dockerfile jest **wieloetapowy** i to nie jest ozdobnik: `pyswisseph` to rozszerzenie
+C, a na PyPI (2.10.3.2) gotowe wheels kończą się na **cp311** i obejmują wyłącznie
+**i686/x86_64**. Dla Pythona 3.12 oraz dla arm64 pip musi kompilować ze źródeł, więc
+sam `python:3.12-slim` (bez kompilatora) build wywracał. Kompilacja idzie w etapie
+`builder` (`build-essential`), a do obrazu finalnego trafia już tylko gotowy wheel —
+runtime zostaje czysty i mały. Pierwszy build trwa ~1–2 min, kolejne idą z cache warstw.
+
+Build kończy się sanity-checkiem (`import swisseph`), żeby niedziałający silnik
+wykrzaczył build, a nie dopiero pierwszy request.
+
+## Uruchomienie (tylko profil porównawczy / dev / CI)
+```bash
+pip install -r requirements.txt      # wymaga kompilatora C (patrz wyżej)
+uvicorn app.main:app --port 8003
+```
+Następnie w warstwie logicznej ustaw `ENGINE_SWISSEPH_URL=http://localhost:8003`,
+aby włączyć silnik B (tryb dual-run i testy kontraktowe silnika B).

services/engine-swisseph/app/main.py

@@ -0,0 +1,74 @@
+"""engine-swisseph — IZOLOWANA usługa silnika B (AGPL).
+
+UWAGA LICENCYJNA: ta usługa linkuje pyswisseph / Swiss Ephemeris, więc jest
+objęta **AGPL-3.0** i jest licencjonowana osobno (patrz ./LICENSE). Jest celowo
+wydzielona jako osobny proces i wołana przez HTTP — dzięki temu permisywny
+produkt (prezentacja + logika z silnikiem własnym + dane) NIE jest linkowany z
+kodem AGPL i nie podlega jego obowiązkom (LOG-27).
+
+Rola: wyrocznia walidacyjna / tryb porównawczy (LOG-25/26). Nie wchodzi do
+dystrybucji zamkniętej — uruchamiana tylko w profilu porównawczym/dev/CI.
+
+Udostępnia ten sam kontrakt co RemoteEngine po stronie warstwy logicznej.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime
+
+from fastapi import FastAPI
+from pydantic import BaseModel
+
+import swisseph as swe
+
+app = FastAPI(title="astrololo · engine-swisseph (AGPL, izolowany)")
+
+# Tryb Moshiera: bez plików efemeryd, w pełni samowystarczalny (~0,1\" dokładności).
+_FLAGS = swe.FLG_MOSEPH | swe.FLG_SPEED
+
+_PLANETS = {
+    "Sun": swe.SUN, "Moon": swe.MOON, "Mercury": swe.MERCURY, "Venus": swe.VENUS,
+    "Mars": swe.MARS, "Jupiter": swe.JUPITER, "Saturn": swe.SATURN,
+    "Uranus": swe.URANUS, "Neptune": swe.NEPTUNE, "Pluto": swe.PLUTO,
+    # punkty wirtualne — mean, jak w silniku własnym (parzystość LOG-28)
+    "North Node": swe.MEAN_NODE, "Lilith": swe.MEAN_APOG,
+    # "South Node" obsługiwany pochodnie w /positions: NN + 180°
+}
+DEFAULT_OBJECTS = [
+    "Sun", "Moon", "Mercury", "Venus", "Mars", "Jupiter", "Saturn",
+    "Uranus", "Neptune", "Pluto", "North Node", "South Node", "Lilith",
+]
+
+
+class PositionsRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    objects: list[str] | None = None
+
+
+@app.post("/positions")
+def positions(req: PositionsRequest) -> dict:
+    d = req.when_utc
+    ut_hours = d.hour + d.minute / 60.0 + d.second / 3600.0
+    jd = swe.julday(d.year, d.month, d.day, ut_hours)  # czas uniwersalny
+
+    rows = []
+    for name in (req.objects or DEFAULT_OBJECTS):
+        lookup = "North Node" if name == "South Node" else name
+        xx, _retflag = swe.calc_ut(jd, _PLANETS[lookup], _FLAGS)
+        lon, lat, _dist, lon_speed = xx[0], xx[1], xx[2], xx[3]
+        if name == "South Node":
+            lon, lat = lon + 180.0, -lat
+        rows.append({
+            "name": name,
+            "longitude": lon % 360.0,
+            "latitude": lat,
+            "speed": lon_speed,
+            "retrograde": lon_speed < 0,
+        })
+    return {"engine": "swisseph", "positions": rows}
+
+
+@app.get("/health")
+def health() -> dict:
+    return {"engine": "swisseph", "status": "ok", "mode": "moshier", "license": "AGPL-3.0"}

services/engine-swisseph/requirements.txt

@@ -0,0 +1,6 @@
+# UWAGA: pyswisseph (Swiss Ephemeris) jest na licencji AGPL-3.0 — dlatego ta
+# usługa jest wydzielona i licencjonowana osobno (patrz LICENSE). Nie instaluj
+# tego w obrazie permisywnego produktu.
+fastapi>=0.115
+uvicorn[standard]>=0.34
+pyswisseph>=2.10

services/logic/README.md

@@ -6,8 +6,31 @@ i nie w bazie.
 
 ## API
 - `POST /api/query` → `QueryRequest` → `QueryResponse`
+- `POST /chart/positions` → `{when_utc, lat, lon, house_system?}` → pełny horoskop: pozycje (LOG-01) + osie i domy (LOG-05) + aspekty główne z applying/separating (LOG-06) + opcjonalnie stacje planet (`stations:true`, LOG-03). Zwraca też sektę i 7 Lots hermetycznych z domami (LOG-08). Obiekty: 10 planet + mean NN/SN/Lilith (LOG-02). `house_system`: `whole_sign` (dom.) / `equal` / `porphyry`.
+- `POST /chart/report` → `{when_utc, lat, lon, limit?}` → wynik obliczeń wyszukany w bazie: fasety sygnifikatorów **w znaku / w domu / w aspekcie**, z rozwinięciem skrótów, odsiewaniem duplikatów (ten sam sygnifikator i opis), rankingiem siły (LOG-21) oraz opcją group (grupowanie identycznych opisów)
+- `POST /chart/profections` → `{when_utc, lat, lon, start_age?, count?}` → profekcje roczne: wiek, profektowany Asc, Władca Roku (+MC/Su/Mo) (LOG-10)
+- `POST /chart/return` → `{when_utc, lat, lon, kind, around?}` → Solar/Lunar Return: moment powrotu + pełny horoskop na ten moment (LOG-12)
+- `POST /chart/firdaria` → `{when_utc, lat, lon}` → Firdaria: sekta (dzień/noc), okresy główne i podokresy time-lordów (LOG-11)
+- `POST /chart/timeline` → `{when_utc, lat, lon, from_date, to_date, techniques?}` → zbiorcza oś czasu: profekcje + Solar Return + dyrekcje solar-arc + Firdaria, posortowane (technique | significator | start | exact | end); z interpret=true dopina interpretacje z bazy do dat (LOG-14, 1B->2B)
+- `POST /chart/compare` → jak wyżej → raport różnic dwóch silników (LOG-26; wymaga silnika B)
 - `GET /health` (sprawdza też warstwę bazodanową)
 
+## Silnik efemeryd (LOG-24, „wymienny silnik liczący")
+W `app/engine/` żyje pluggable silnik za interfejsem `EphemerisEngine`:
+- **`SkyfieldEngine`** — własny, permisywny (Skyfield MIT + dane JPL public domain). Domyślny.
+- **`RemoteEngine`** — klient OSOBNEJ, izolowanej usługi `engine-swisseph` (AGPL), używany tylko w trybie porównawczym.
+
+Wybór: `EPHEMERIS_ENGINE=own|swisseph`. Silnik B włącza się przez `ENGINE_SWISSEPH_URL`.
+
+Walidacja (LOG-25/28): `app/engine/compare.py` zestawia oba silniki z progiem tolerancji;
+ten sam kontrakt parzystości obowiązuje każdy silnik. Nasz `SkyfieldEngine` zgadza się
+ze Swiss Ephemeris **co do ~1″** na horoskopie referencyjnym (patrz `tests/`).
+
+```bash
+pip install -r requirements-dev.txt
+PYTHONPATH=. pytest tests -q            # silnik B pomijany, jeśli ENGINE_SWISSEPH_URL nieustawiony
+```
+
 ## Zależności w dół
 Zna wyłącznie `DATA_URL` (adres warstwy bazodanowej) i jej kontrakt `/search`.
 Nie wie, czy pod spodem jest Excel czy SQL.

services/logic/app/abbreviations.py

@@ -0,0 +1,60 @@
+"""Rozwijanie skrótów sygnifikatorów do postaci czytelnej (na bazie SIGNIFICATORS KEY).
+
+W bazie zapis jest skrótowy z prefiksem `[` (np. `[Su in [Tau`, `[Sa [conj [Su in 6th H.`).
+Ten moduł zamienia go na tekst czytelny: „Sun in Taurus", „Saturn conjunction Sun
+in 6th house". Słownik pochodzi z pliku SIGNIFICATORS KEY (mały, stabilny — wpięty
+jako built-in; można rozszerzać).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import re
+
+# skrót (bez nawiasu) -> pełna nazwa
+ABBREVIATIONS: dict[str, str] = {
+    # znaki zodiaku
+    "Ari": "Aries", "Tau": "Taurus", "Gem": "Gemini", "Can": "Cancer",
+    "Leo": "Leo", "Vir": "Virgo", "Lib": "Libra", "Sco": "Scorpio",
+    "Sag": "Sagittarius", "Cap": "Capricorn", "Aqu": "Aquarius", "Pis": "Pisces",
+    # planety klasyczne + światła
+    "Su": "Sun", "Mo": "Moon", "Me": "Mercury", "Ve": "Venus",
+    "Ma": "Mars", "Ju": "Jupiter", "Sa": "Saturn",
+    # planety nowożytne
+    "Ur": "Uranus", "Ne": "Neptune", "Pl": "Pluto",
+    # węzły i punkty
+    "NN": "North Node", "SN": "South Node", "Lilith": "Lilith", "Chiron": "Chiron",
+    # osie
+    "Asc": "Ascendant", "Dsc": "Descendant", "MC": "Midheaven", "IC": "Imum Coeli",
+    # Lots (punkty arabskie)
+    "PF": "Part of Fortune", "Fortune": "Part of Fortune", "Spirit": "Lot of Spirit",
+    # aspekty
+    "conj": "conjunction", "sex": "sextile", "sq": "square", "tri": "trine",
+    "opp": "opposition", "semisex": "semisextile", "semisq": "semisquare",
+    "sesquisq": "sesquisquare", "quincunx": "quincunx", "asp": "aspect",
+    # domy jako tokeny [h1..[h12
+    **{f"h{i}": f"{i}th house" for i in range(1, 13)},
+    # ruch
+    "Rx": "retrograde", "R": "retrograde",
+}
+# poprawki nieregularnych liczebników domów
+ABBREVIATIONS.update({"h1": "1st house", "h2": "2nd house", "h3": "3rd house"})
+
+# rozwinięcia słów spoza składni `[`
+_WORDS = {
+    "affl.": "afflicted",
+    "P. Dec.": "parallel of declination",
+    "espec.": "especially",
+}
+
+_TOKEN = re.compile(r"\[([A-Za-z]+)")
+_HOUSE = re.compile(r"(\d+(?:st|nd|rd|th))\s*H\.", re.IGNORECASE)
+
+
+def expand(text: str) -> str:
+    """Zamienia skróty na pełne nazwy; nieznane tokeny zostawia bez nawiasu."""
+    if not text:
+        return text
+    out = _TOKEN.sub(lambda m: ABBREVIATIONS.get(m.group(1), m.group(1)), text)
+    out = _HOUSE.sub(lambda m: f"{m.group(1)} house", out)
+    for k, v in _WORDS.items():
+        out = out.replace(k, v)
+    return out

services/logic/app/clients/data_client.py

@@ -5,26 +5,56 @@ Jedyny punkt styku w dół. Gdyby warstwa bazodanowa zmieniła implementację
 """
 from __future__ import annotations
 
+import os
 from typing import Any
 
 import httpx
 
+from app import link_crypto
 from app.config import settings
 
 
+def _auth_headers() -> dict[str, str]:
+    """Token międzywarstwowy (LOG-32) — pusty, gdy ochrona wyłączona."""
+    token = os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+    return {"X-Astrololo-Token": token} if token else {}
+
+
+def _link() -> link_crypto.Link | None:
+    """Klucz łącza logika↔dane. Czytany przy każdym wywołaniu, bo konfiguracja
+    może się zmienić bez restartu procesu (testy, podmiana sekretu)."""
+    key = link_crypto.key_from_env(link_crypto.ENV_LOGIC_DATA)
+    return link_crypto.Link(key) if key else None
+
+
 class DataClient:
     def __init__(self, base_url: str | None = None) -> None:
         self.base_url = (base_url or settings.data_url).rstrip("/")
 
-    def search(self, key: str, value: str, exact: bool, limit: int) -> dict[str, Any]:
-        payload = {"key": key, "value": value, "exact": exact, "limit": limit}
+    def search(
+        self,
+        key: str,
+        value: str,
+        exact: bool,
+        limit: int,
+        fields: list[str] | None = None,
+    ) -> dict[str, Any]:
+        payload = {"key": key, "value": value, "exact": exact, "limit": limit, "fields": fields}
+        with httpx.Client(timeout=max(settings.http_timeout, 30.0)) as client:
+            return link_crypto.call_json(client, "POST", f"{self.base_url}/search",
+                                         payload=payload, headers=_auth_headers(),
+                                         link=_link())
+
+    def bases(self) -> dict[str, Any]:
+        """Lista baz na udziale + metaopis (DAN-15) — same metadane, bez treści."""
         with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
-            r = client.post(f"{self.base_url}/search", json=payload)
-            r.raise_for_status()
-            return r.json()
+            return link_crypto.call_json(client, "GET", f"{self.base_url}/bases",
+                                         headers=_auth_headers(), link=_link())
 
     def health(self) -> dict[str, Any]:
+        # /health celowo poza szyfrowaniem — pukają tu sondy k8s, które klucza
+        # nie mają, a nie przechodzi tędy nic z baz.
         with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
-            r = client.get(f"{self.base_url}/health")
+            r = client.get(f"{self.base_url}/health", headers=_auth_headers())
             r.raise_for_status()
             return r.json()

services/logic/app/engine/aspects.py

@@ -0,0 +1,149 @@
+"""Aspekty — kąty między obiektami (LOG-06, wersja: aspekty główne).
+
+Czysta matematyka na policzonych długościach ekliptycznych. Dla każdej pary
+obiektów sprawdzamy, czy ich separacja kątowa mieści się w orbie któregoś z
+aspektów głównych. Applying/separating (aplikacja/separacja) — na później.
+
+Tokeny bazy (z SIGNIFICATORS KEY): [conj, [sex, [sq, [tri, [opp.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+MAJOR = {
+    "conjunction": 0.0,
+    "sextile": 60.0,
+    "square": 90.0,
+    "trine": 120.0,
+    "opposition": 180.0,
+}
+# Aspekty POBOCZNE (opcjonalne, PRE-06). Tylko te trzy — bo mają już glify i barwy
+# w warstwie prezentacji (chartwheel) oraz w engine/glyphs.py, więc dokładają się
+# bez ruszania czegokolwiek poza silnikiem. Bazy interpretacyjne zwykle ich nie
+# opisują (brak tokenu w DB_TOKEN), więc trafiają na kosmogram i do tabeli, ale
+# NIE generują faset sygnifikatorów — most po cichu je pomija (significators.py).
+MINOR = {
+    "semisextile": 30.0,
+    "semisquare": 45.0,
+    "quincunx": 150.0,
+}
+DB_TOKEN = {
+    "conjunction": "[conj", "sextile": "[sex", "square": "[sq",
+    "trine": "[tri", "opposition": "[opp",
+}
+PL_NAME = {
+    "conjunction": "koniunkcja", "sextile": "sekstyl", "square": "kwadratura",
+    "trine": "trygon", "opposition": "opozycja",
+}
+LUMINARIES = {"Sun", "Moon"}
+DEFAULT_ORB = 8.0
+LUMINARY_BONUS = 2.0
+
+# Pary sztywno powiązane definicyjnie — kąt między nimi wynika z samej definicji
+# punktu, nie z układu nieba (SN = NN + 180°). Aspekt taki zawsze wychodzi
+# dokładny (orb 0,00°) i nie niesie żadnej informacji astrologicznej, więc
+# wycinamy go z wyników: zaśmieca listę w UI i zjada budżet promptu do LLM.
+RIGID_PAIRS = frozenset({
+    frozenset({"North Node", "South Node"}),
+})
+
+
+def _is_rigid(name_a: str, name_b: str) -> bool:
+    return frozenset({name_a, name_b}) in RIGID_PAIRS
+
+
+def separation(a: float, b: float) -> float:
+    """Najmniejsza separacja kątowa [0,180]."""
+    d = abs(a - b) % 360.0
+    return min(d, 360.0 - d)
+
+
+def _is_applying(la: float, lb: float, sa: float, sb: float, angle: float, dt: float = 0.01) -> bool | None:
+    """Czy aspekt aplikuje (dokładność 0° dopiero nastąpi)?
+
+    Porównujemy odchyłkę od dokładnego kąta teraz i po małym kroku czasu
+    (pozycje przesunięte o prędkość·dt). Malejąca odchyłka = applying.
+    dt celowo małe (0,01 doby), by szybki Księżyc nie „przeskoczył" dokładności.
+    Zwraca None, gdy brak prędkości (nie da się rozstrzygnąć).
+    """
+    if sa is None or sb is None:
+        return None
+    dev_now = abs(separation(la, lb) - angle)
+    dev_next = abs(separation(la + sa * dt, lb + sb * dt) - angle)
+    return dev_next < dev_now
+
+
+def _first_aspect(sep: float, allowed: float, checks: dict) -> tuple[str, float] | None:
+    """Pierwszy aspekt z `checks`, w którego orbie mieści się separacja `sep`."""
+    for asp, angle in checks.items():
+        dev = abs(sep - angle)
+        if dev <= allowed:
+            return asp, round(dev, 2)
+    return None
+
+
+def find_cross_aspects(
+    a_positions: list[dict], b_positions: list[dict],
+    orb: float = DEFAULT_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS, minor: bool = False,
+) -> list[dict]:
+    """Aspekty MIĘDZY dwoma horoskopami (synastria, PRE-04): każdy obiekt z A vs
+    każdy obiekt z B (`obj1` = osoba A, `obj2` = osoba B). Statyczne — dwa natale,
+    brak wspólnego czasu, więc bez applying/separating. RIGID_PAIRS nie dotyczy
+    (NN osoby A vs SN osoby B to realny aspekt, nie artefakt definicji)."""
+    checks = {**MAJOR, **MINOR} if minor else MAJOR
+    out: list[dict] = []
+    for a in a_positions:
+        la = a.get("decimal")
+        if la is None:
+            continue
+        for b in b_positions:
+            lb = b.get("decimal")
+            if lb is None:
+                continue
+            allowed = orb + (luminary_bonus if (a["name"] in LUMINARIES or b["name"] in LUMINARIES) else 0.0)
+            m = _first_aspect(separation(float(la), float(lb)), allowed, checks)
+            if m:
+                out.append({"obj1": a["name"], "obj2": b["name"],
+                            "aspect": m[0], "orb": m[1], "allowed": round(allowed, 2)})
+    return out
+
+
+def find_aspects(
+    positions: list[dict], orb: float = DEFAULT_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS,
+    minor: bool = False,
+) -> list[dict]:
+    """positions: dicty z 'name', 'decimal' (długość) i opcjonalnie 'speed' (°/dobę).
+
+    Zwraca listę aspektów; gdy znane są prędkości, każdy aspekt ma applying (bool)
+    i skrót 'as': 'A'/'S' (aplikacyjny/separacyjny). Orb i bonus dla świateł są
+    KONFIGUROWALNE (PRE-06); `minor=True` dokłada aspekty poboczne (30/45/150°).
+
+    Pary z RIGID_PAIRS (np. NN/SN) są pomijane — ich kąt jest definicyjny.
+    """
+    checks = {**MAJOR, **MINOR} if minor else MAJOR
+    out: list[dict] = []
+    n = len(positions)
+    for i in range(n):
+        for j in range(i + 1, n):
+            a, b = positions[i], positions[j]
+            if _is_rigid(a["name"], b["name"]):
+                continue
+            la, lb = a.get("decimal"), b.get("decimal")
+            if la is None or lb is None:
+                continue
+            sep = separation(float(la), float(lb))
+            allowed = orb + (luminary_bonus if (a["name"] in LUMINARIES or b["name"] in LUMINARIES) else 0.0)
+            for asp, angle in checks.items():
+                dev = abs(sep - angle)
+                if dev <= allowed:
+                    applying = _is_applying(
+                        float(la), float(lb), a.get("speed"), b.get("speed"), angle
+                    )
+                    row = {
+                        "obj1": a["name"], "obj2": b["name"],
+                        "aspect": asp, "orb": round(dev, 2), "allowed": round(allowed, 2),
+                    }
+                    if applying is not None:
+                        row["applying"] = applying
+                        row["as"] = "A" if applying else "S"
+                    out.append(row)
+                    break  # jedna para = jeden aspekt
+    return out

services/logic/app/engine/base.py

@@ -0,0 +1,24 @@
+"""Interfejs silnika efemeryd (LOG-24).
+
+To jest „wymienny silnik liczący". Dziś realizują go: SkyfieldEngine (własny,
+permisywny, in-process) i RemoteEngine (klient izolowanej usługi swisseph, AGPL).
+Warstwa logiczna woła tylko ten interfejs — nie wie, który silnik liczy.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from abc import ABC, abstractmethod
+
+from app.engine.models import ChartMoment, ObjectPosition
+
+
+class EphemerisEngine(ABC):
+    name: str = "base"
+
+    @abstractmethod
+    def positions(
+        self, moment: ChartMoment, objects: list[str] | None = None
+    ) -> list[ObjectPosition]:
+        """Pozycje obiektów dla danego momentu (LOG-01). None = zestaw domyślny."""
+
+    def health(self) -> dict:
+        return {"engine": self.name, "status": "ok"}

services/logic/app/engine/chart.py

@@ -0,0 +1,171 @@
+"""Złożenie pełnego horoskopu: pozycje + osie + domy (LOG-01 + LOG-05).
+
+Silnik-agnostyczne: potrzebuje tylko `positions()` oraz (dla osi/domów)
+`sidereal()`. Jeśli silnik nie umie policzyć czasu gwiazdowego, zwraca same
+pozycje.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine import houses as H
+from app.engine import zodiac as Z
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+from app.engine.formats import SIGNS, absolute, decimal, in_sign, norm360, sign_index
+from app.engine.models import ChartMoment
+
+
+def _fmt(name: str, lon: float, off: float = 0.0) -> dict:
+    lon = norm360(lon - off)
+    return {
+        "name": name,
+        "sign": SIGNS[sign_index(lon)],
+        "in_sign": in_sign(lon),
+        "decimal": round(lon, 6),
+    }
+
+
+def _shift_pos(pdict: dict, off: float) -> None:
+    """Przelicza etykiety pozycji na wybrany zodiak (in-place). off=0 → bez zmian."""
+    if not off:
+        return
+    lon = norm360(pdict["decimal"] - off)
+    pdict["sign"] = SIGNS[sign_index(lon)]
+    pdict["in_sign"] = in_sign(lon)
+    pdict["absolute"] = absolute(lon)
+    pdict["decimal"] = decimal(lon)
+
+
+def build_chart(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment, house_system: str = H.WHOLE_SIGN,
+                lots_method: str = "degree", zodiac: str = Z.TROPICAL,
+                house_systems: list[str] | None = None,
+                aspect_orb: float = 8.0, aspect_luminary_bonus: float = 2.0,
+                aspect_minor: bool = False) -> dict:
+    from app.engine import glyphs as GL
+    from app.engine.aspects import find_aspects
+    from app.engine.houses import mean_obliquity
+    from app.engine.out_of_zodiac import (
+        declination,
+        find_antiscia,
+        find_declination_aspects,
+        is_out_of_bounds,
+    )
+
+    positions = engine.positions(moment)
+    result: dict = {"engine": engine.name, "positions": [p.as_dict() for p in positions]}
+    # aspekty liczymy PRZED zmianą zodiaku — kąty między obiektami są niezmiennicze
+    result["aspects"] = find_aspects(                       # aspekty (LOG-06), konfigurowalne (PRE-06)
+        result["positions"], orb=aspect_orb,
+        luminary_bonus=aspect_luminary_bonus, minor=aspect_minor)
+
+    # Aspekty pozazodiakalne (LOG-07): deklinacja i antyscja liczone na
+    # współrzędnych TROPIKALNYCH of-date — deklinacja jest fizyczna (równikowa),
+    # a antyscja z definicji tropikalna. Dlatego PRZED przesunięciem na zodiak,
+    # z surowych długości/szerokości silnika.
+    eps = mean_obliquity(Z.julian_day(moment.when_utc))
+    result["obliquity"] = round(eps, 6)
+    for pdict, obj in zip(result["positions"], positions):
+        dec = declination(obj.longitude, obj.latitude, eps)
+        pdict["declination"] = round(dec, 4)
+        if is_out_of_bounds(dec, eps):
+            pdict["out_of_bounds"] = True
+    result["parallels"] = find_declination_aspects(result["positions"])
+    result["antiscia"] = find_antiscia(result["positions"])
+
+    # glify aspektów (LOG-22) — symbol aspektu nie zależy od zodiaku
+    for a in result["aspects"]:
+        a["glyph"] = GL.aspect_glyph(a["aspect"])
+
+    # offset zodiaku (LOG-04): syderyczny = ayanamsa, draconic = długość węzła
+    node_lon = next((p.longitude for p in positions if p.name == "North Node"), None)
+    off = Z.offset(zodiac, Z.julian_day(moment.when_utc), node_lon)
+    result["zodiac"] = zodiac
+    if zodiac in Z.SIDEREAL:
+        result["ayanamsha"] = round(off, 6)
+    for pdict in result["positions"]:
+        _shift_pos(pdict, off)
+
+    # glify obiektów (LOG-22): symbol planety jest niezmienniczy, symbol ZNAKU
+    # zależy od zodiaku, więc po przesunięciu. Pierścień 12 znaków pod kosmogram.
+    for pdict in result["positions"]:
+        pdict["glyph"] = GL.glyph_for(pdict["name"])
+        pdict["sign_glyph"] = GL.sign_glyph(pdict["sign"])
+    result["sign_glyphs"] = [{"sign": s, "glyph": GL.sign_glyph(s)} for s in SIGNS]
+
+    if not hasattr(engine, "sidereal"):
+        return result
+
+    ramc, eps = engine.sidereal(moment)
+    asc = H.compute_asc(ramc, eps, moment.lat)
+    mc = H.compute_mc(ramc, eps)
+    system = house_system if house_system in H.SYSTEMS else H.WHOLE_SIGN
+    # cusps_detailed, nie cusps_for: Placidus i Koch nie istnieją powyżej koła
+    # podbiegunowego, a astrolog z Tromsø ma dostać wynik ZE ŚLADEM, czym go
+    # policzyliśmy. Ten ślad musi dojść aż do raportu i PDF-a.
+    primary = H.cusps_detailed(ramc, eps, moment.lat, system)
+    cusp_list = primary.cusps   # tropikalne — geometria domów jest niezmiennicza
+
+    def _cusps_out(cl: list[float]) -> list[dict]:
+        """Cuspy → wiersze pod UI/kosmogram: znak, stopień w znaku, długość, glif."""
+        return [
+            {"house": i + 1, "sign": SIGNS[sign_index(norm360(c - off))],
+             "in_sign": in_sign(norm360(c - off)),
+             "decimal": round(norm360(c - off), 6),       # długość cuspu — pod kosmogram (PRE-12)
+             "sign_glyph": GL.sign_glyph(SIGNS[sign_index(norm360(c - off))])}
+            for i, c in enumerate(cl)
+        ]
+
+    result["house_system"] = primary.system            # FAKTYCZNIE użyty
+    result["house_system_requested"] = primary.requested
+    # Lista ostrzeżeń dla całego horoskopu — prezentacja, raport i PDF czytają
+    # jedno miejsce, więc żaden z nich nie może „zapomnieć" o fallbacku.
+    result["house_warnings"] = [primary.notice] if primary.notice else []
+    result["angles"] = {
+        "Asc": _fmt("Asc", asc, off),
+        "MC": _fmt("MC", mc, off),
+        "Dsc": _fmt("Dsc", norm360(asc + 180.0), off),
+        "IC": _fmt("IC", norm360(mc + 180.0), off),
+    }
+    for a in result["angles"].values():         # glif znaku osi (LOG-22)
+        a["sign_glyph"] = GL.sign_glyph(a["sign"])
+    result["cusps"] = _cusps_out(cusp_list)      # PRYMARNY system — pod kosmogram i wstecz
+    for pdict, obj in zip(result["positions"], positions):
+        pdict["house"] = H.assign_house(obj.longitude, cusp_list)  # dom po długości tropikalnej
+
+    # Wiele systemów domów NARAZ (PRE-05/LOG-05) — do porównania obok siebie.
+    # Osie (Asc/MC) są wspólne; różni się tylko PODZIAŁ na domy. Prymarny zostaje
+    # w `cusps`/`house_system` (kosmogram i wstecz), a `house_systems` niesie pełen
+    # zestaw; `positions[].houses[system]` mówi, w którym domu obiekt siedzi wg
+    # danego systemu. Dokładamy tylko gdy poproszono o więcej niż jeden.
+    requested = [system] + [s for s in (house_systems or []) if s in H.SYSTEMS]
+    ordered = list(dict.fromkeys(requested))                  # prymarny pierwszy, bez duplikatów
+    if len(ordered) > 1:
+        result["house_systems"] = []
+        for s in ordered:
+            cs = primary if s == system else H.cusps_detailed(ramc, eps, moment.lat, s)
+            block = {"system": s, "used_system": cs.system, "cusps": _cusps_out(cs.cusps)}
+            if cs.notice:
+                block["notice"] = cs.notice
+                if cs.notice not in result["house_warnings"]:
+                    result["house_warnings"].append(cs.notice)
+            result["house_systems"].append(block)
+            for pdict, obj in zip(result["positions"], positions):
+                pdict.setdefault("houses", {})[s] = H.assign_house(obj.longitude, cs.cusps)
+
+    # Lots (LOG-08) — wymagają Asc i sekty (dzień/noc)
+    from app.engine.firdaria import is_day_birth
+    from app.engine.lots import compute_lots
+
+    pts = {p.name: p.longitude for p in positions}
+    pts["Asc"] = asc
+    day = is_day_birth(pts["Sun"], asc, mc) if "Sun" in pts else True
+    result["sect"] = "day" if day else "night"
+    result["lots"] = [
+        {**lot,
+         "longitude": decimal(norm360(lot["longitude"] - off)),   # w wybranym zodiaku
+         "sign": SIGNS[sign_index(norm360(lot["longitude"] - off))],
+         "in_sign": in_sign(norm360(lot["longitude"] - off)),
+         "house": H.assign_house(lot["longitude"], cusp_list),     # dom po długości tropikalnej
+         "glyph": GL.glyph_for(lot["name"]),                       # ⊗ dla Fortuny; reszta None (LOG-22)
+         "sign_glyph": GL.sign_glyph(SIGNS[sign_index(norm360(lot["longitude"] - off))])}
+        for lot in compute_lots(pts, day, lots_method)
+    ]
+    return result

services/logic/app/engine/compare.py

@@ -0,0 +1,104 @@
+"""Harness walidacyjno-porównawczy (LOG-25) i kontrakt parzystości (LOG-28).
+
+`compare_positions` zestawia wyniki dwóch silników z progami tolerancji per
+wielkość i flaguje rozbieżności — używane w testach regresyjnych (CI) i w trybie
+dual-run na żądanie (LOG-26).
+
+`check_engine_contract` to wspólny kontrakt, który MUSI spełnić każdy silnik —
+ten sam test uruchamiamy dla EngineA i EngineB (LOG-28).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from dataclasses import dataclass, field
+
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+from app.engine.models import DEFAULT_OBJECTS, ChartMoment, ObjectPosition
+
+
+def angular_delta(a: float, b: float) -> float:
+    """Najmniejsza różnica kątów w stopniach (z obsługą zawinięcia 0/360)."""
+    return ((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0
+
+
+@dataclass
+class ObjectDiff:
+    name: str
+    lon_a: float
+    lon_b: float
+    delta_arcsec: float        # różnica długości w sekundach łuku
+    lat_delta: float
+    speed_sign_mismatch: bool
+    over_tolerance: bool
+
+
+@dataclass
+class CompareReport:
+    lon_tol_arcsec: float
+    diffs: list[ObjectDiff] = field(default_factory=list)
+
+    @property
+    def ok(self) -> bool:
+        return not any(d.over_tolerance or d.speed_sign_mismatch for d in self.diffs)
+
+    @property
+    def max_arcsec(self) -> float:
+        return max((abs(d.delta_arcsec) for d in self.diffs), default=0.0)
+
+    def summary(self) -> dict:
+        return {
+            "ok": self.ok,
+            "objects": len(self.diffs),
+            "max_arcsec": round(self.max_arcsec, 2),
+            "tolerance_arcsec": self.lon_tol_arcsec,
+            "flagged": [d.name for d in self.diffs if d.over_tolerance or d.speed_sign_mismatch],
+        }
+
+
+def compare_positions(
+    a: list[ObjectPosition],
+    b: list[ObjectPosition],
+    lon_tol_arcsec: float = 120.0,
+) -> CompareReport:
+    by_b = {p.name: p for p in b}
+    report = CompareReport(lon_tol_arcsec=lon_tol_arcsec)
+    for pa in a:
+        pb = by_b.get(pa.name)
+        if pb is None:
+            continue
+        d_arcsec = angular_delta(pa.longitude, pb.longitude) * 3600.0
+        report.diffs.append(
+            ObjectDiff(
+                name=pa.name,
+                lon_a=pa.longitude,
+                lon_b=pb.longitude,
+                delta_arcsec=d_arcsec,
+                lat_delta=pa.latitude - pb.latitude,
+                speed_sign_mismatch=(pa.retrograde != pb.retrograde),
+                over_tolerance=abs(d_arcsec) > lon_tol_arcsec,
+            )
+        )
+    return report
+
+
+def compare_engines(
+    engine_a: EphemerisEngine,
+    engine_b: EphemerisEngine,
+    moment: ChartMoment,
+    lon_tol_arcsec: float = 120.0,
+) -> CompareReport:
+    return compare_positions(
+        engine_a.positions(moment), engine_b.positions(moment), lon_tol_arcsec
+    )
+
+
+def check_engine_contract(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment) -> None:
+    """Kontrakt parzystości (LOG-28). Rzuca AssertionError przy naruszeniu."""
+    positions = engine.positions(moment)
+    names = {p.name for p in positions}
+    assert set(DEFAULT_OBJECTS) <= names, f"brakuje obiektów: {set(DEFAULT_OBJECTS) - names}"
+    for p in positions:
+        assert 0.0 <= p.longitude < 360.0, f"{p.name}: długość poza zakresem ({p.longitude})"
+        assert -90.0 <= p.latitude <= 90.0, f"{p.name}: szerokość poza zakresem ({p.latitude})"
+        assert p.retrograde in (True, False)
+        d = p.as_dict()
+        assert d["sign"] and d["in_sign"], f"{p.name}: brak formatów"

services/logic/app/engine/factory.py

@@ -0,0 +1,30 @@
+"""Fabryka silników (LOG-24) — jedyne miejsce znające konkretne implementacje.
+
+EPHEMERIS_ENGINE = own (domyślnie, permisywny Skyfield) | swisseph (zdalny AGPL).
+`available_engines()` zwraca to, co da się dziś uruchomić — używane przez
+harness porównawczy i testy parzystości.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+
+
+def build_engine(name: str | None = None) -> EphemerisEngine:
+    name = (name or os.getenv("EPHEMERIS_ENGINE", "own")).lower()
+    if name in ("swisseph", "remote", "b"):
+        from app.engine.remote_engine import RemoteEngine
+
+        return RemoteEngine()
+    from app.engine.skyfield_engine import SkyfieldEngine
+
+    return SkyfieldEngine()
+
+
+def available_engines() -> dict[str, EphemerisEngine]:
+    """Silniki gotowe do użycia teraz (own zawsze; swisseph jeśli skonfigurowany)."""
+    engines: dict[str, EphemerisEngine] = {"own": build_engine("own")}
+    if os.getenv("ENGINE_SWISSEPH_URL"):
+        engines["swisseph"] = build_engine("swisseph")
+    return engines

services/logic/app/engine/firdaria.py

@@ -0,0 +1,57 @@
+"""Firdaria (LOG-11) — perska technika time-lord.
+
+Sekwencja okresów głównych zależy od sekty (dzień/noc). Sekta: urodzenie dzienne,
+gdy Słońce jest nad horyzontem, czyli po tej samej stronie osi Asc–Dsc co MC.
+
+Klasyczne długości okresów (lata): Su 10, Ve 8, Me 13, Mo 9, Sa 11, Ju 12, Ma 7
+(razem 70) + Węzeł Północny 3 + Węzeł Południowy 2 = 75 lat. Każdy okres główny
+planety dzieli się na 7 podokresów (sub-lord w tej samej kolejności, cyklicznie).
+Węzły — bez podokresów (najczęstsza konwencja).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime, timedelta
+
+DAY_ORDER = ["Sun", "Venus", "Mercury", "Moon", "Saturn", "Jupiter", "Mars"]
+NIGHT_ORDER = ["Moon", "Saturn", "Jupiter", "Mars", "Sun", "Venus", "Mercury"]
+YEARS = {"Sun": 10, "Venus": 8, "Mercury": 13, "Moon": 9,
+         "Saturn": 11, "Jupiter": 12, "Mars": 7}
+NODES = [("North Node", 3), ("South Node", 2)]
+DAYS_PER_YEAR = 365.2422
+
+
+def is_day_birth(sun_lon: float, asc: float, mc: float) -> bool:
+    """Słońce nad horyzontem = ta sama półkula osi Asc–Dsc co MC."""
+    return (((sun_lon - asc) % 360.0) < 180.0) == (((mc - asc) % 360.0) < 180.0)
+
+
+def _date(birth: datetime, years: float) -> str:
+    return (birth + timedelta(days=years * DAYS_PER_YEAR)).date().isoformat()
+
+
+def firdaria(birth: datetime, sun_lon: float, asc: float, mc: float) -> dict:
+    """Pełny rozkład Firdarii: sekta, kolejność, okresy główne i podokresy."""
+    day = is_day_birth(sun_lon, asc, mc)
+    order = DAY_ORDER if day else NIGHT_ORDER
+    majors = [(lord, YEARS[lord]) for lord in order] + NODES
+
+    periods: list[dict] = []
+    age = 0.0
+    for lord, yrs in majors:
+        period = {"lord": lord, "years": yrs,
+                  "start": _date(birth, age), "end": _date(birth, age + yrs)}
+        if lord in YEARS:                                  # planeta -> 7 podokresów
+            sub_len = yrs / 7.0
+            i = order.index(lord)
+            sub_age = age
+            subs: list[dict] = []
+            for k in range(7):
+                sub_lord = order[(i + k) % 7]
+                subs.append({"lord": sub_lord,
+                             "start": _date(birth, sub_age),
+                             "end": _date(birth, sub_age + sub_len)})
+                sub_age += sub_len
+            period["sub"] = subs
+        periods.append(period)
+        age += yrs
+    return {"sect": "day" if day else "night", "order": order, "periods": periods}

services/logic/app/engine/formats.py

@@ -0,0 +1,52 @@
+"""Formatowanie długości ekliptycznej (LOG-01: kilka zapisów).
+
+Astrolog myśli w stopniach/minutach/sekundach w znaku, Excel woli dziesiętne,
+a część technik używa pozycji absolutnej 0–360°. Tu są czyste, bezstanowe
+funkcje konwersji — bez zależności od jakiegokolwiek silnika.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+SIGNS = [
+    "Aries", "Taurus", "Gemini", "Cancer", "Leo", "Virgo",
+    "Libra", "Scorpio", "Sagittarius", "Capricorn", "Aquarius", "Pisces",
+]
+SIGN_ABBR = ["Ari", "Tau", "Gem", "Can", "Leo", "Vir",
+             "Lib", "Sco", "Sag", "Cap", "Aqu", "Pis"]
+
+
+def norm360(lon: float) -> float:
+    return lon % 360.0
+
+
+def sign_index(lon: float) -> int:
+    """0 = Aries … 11 = Pisces."""
+    return int(norm360(lon) // 30)
+
+
+def _dms(deg: float) -> tuple[int, int, int]:
+    """Rozkład stopni (>=0) na (°, ', ") z poprawnym przeniesieniem zaokrąglenia."""
+    total = round(deg * 3600)
+    d, rem = divmod(total, 3600)
+    m, s = divmod(rem, 60)
+    return d, m, s
+
+
+def in_sign(lon: float) -> str:
+    """Np. 'Tau 28°12'57\"' — pozycja w znaku."""
+    lon = norm360(lon)
+    idx = sign_index(lon)
+    d, m, s = _dms(lon - idx * 30)
+    if d >= 30:  # zaokrąglenie przekroczyło granicę znaku
+        idx = (idx + 1) % 12
+        d -= 30
+    return f"{SIGN_ABBR[idx]} {d}°{m:02d}'{s:02d}\""
+
+
+def absolute(lon: float) -> str:
+    """Np. '58°12'57\"' — pozycja absolutna 0–360°."""
+    d, m, s = _dms(norm360(lon))
+    return f"{d}°{m:02d}'{s:02d}\""
+
+
+def decimal(lon: float, places: int = 6) -> float:
+    return round(norm360(lon), places)

services/logic/app/engine/glyphs.py

@@ -0,0 +1,177 @@
+"""Konwersja tekst ↔ symbol astrologiczny (LOG-22).
+
+Litery i słowa (Sa Pis 26°08' conj Fortune) ↔ glify (♄ ♓ 26°08' ☌ ⊗). Potrzebne
+pod rysowanie kosmogramu (PRE-12) — planety i znaki na kole rysujemy symbolami.
+
+DWIE zasady z bazy wymagań, obie krytyczne:
+  * DAN-18: TYLKO tekstowy Unicode, NIGDY emoji. Część znaków (zodiak, ♀, ♂) ma
+    domyślnie prezentację emoji — kolorowy kwadrat zamiast czarno-białego glifu,
+    nieczytelny i niesterowalny przez CSS. Wymuszamy prezentację tekstową
+    selektorem wariantu U+FE0E (NIE U+FE0F, który robi odwrotnie).
+  * DAN-17: łańcuch musi znosić dowolny Unicode. Reverse (symbol→tekst)
+    normalizuje wejście, zdejmując selektory wariantu, żeby glif z FE0E i bez
+    dawał ten sam wynik.
+
+Glify zapisane przez \\u — jednoznaczne code-pointy, odporne na zniekształcenia
+edytorów i samodokumentujące (widać, który to znak Unicode).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+# selektory wariantu prezentacji
+_TEXT = "︎"      # VS15 — wymusza glif tekstowy (czarno-biały)
+_EMOJI = "️"     # VS16 — prezentacja emoji; NIGDY nie emitujemy, zdejmujemy przy reverse
+
+
+def _t(cp: str) -> str:
+    """Znak z wymuszoną prezentacją tekstową (dokleja VS15)."""
+    return cp + _TEXT
+
+
+# ── planety i światła ────────────────────────────────────────────────────
+# ♀ i ♂ mają wariant emoji → wymuszamy tekst; reszta jest tekstowa domyślnie.
+PLANET = {
+    "Sun": "☉",        # ☉
+    "Moon": "☽",       # ☽
+    "Mercury": "☿",    # ☿
+    "Venus": _t("♀"),  # ♀︎
+    "Mars": _t("♂"),   # ♂︎
+    "Jupiter": "♃",    # ♃
+    "Saturn": "♄",     # ♄
+    "Uranus": "♅",     # ♅
+    "Neptune": "♆",    # ♆
+    "Pluto": "♇",      # ♇
+}
+
+# ── punkty wirtualne ─────────────────────────────────────────────────────
+POINT = {
+    "North Node": "☊",  # ☊
+    "South Node": "☋",  # ☋
+    "Lilith": "⚸",      # ⚸  (Black Moon Lilith)
+    "Chiron": "⚷",      # ⚷
+}
+
+# ── Lots (punkty arabskie) ───────────────────────────────────────────────
+# Standardowy glif ma tylko Fortuna (⊗). Reszta Lotów nie ma powszechnie
+# wspieranego symbolu → zwracamy None i UI pokazuje nazwę.
+LOT = {
+    "Fortune": "⊗",         # ⊗
+    "Part of Fortune": "⊗",
+}
+
+# ── znaki zodiaku (wszystkie mają wariant emoji → wszystkie z VS15) ──────
+_SIGN_CP = {
+    "Aries": "♈", "Taurus": "♉", "Gemini": "♊", "Cancer": "♋",
+    "Leo": "♌", "Virgo": "♍", "Libra": "♎", "Scorpio": "♏",
+    "Sagittarius": "♐", "Capricorn": "♑", "Aquarius": "♒", "Pisces": "♓",
+}
+SIGN = {name: _t(cp) for name, cp in _SIGN_CP.items()}
+
+# ── aspekty (nazwy jak w aspects.py + minor z abbreviations) ─────────────
+ASPECT = {
+    "conjunction": "☌",   # ☌
+    "opposition": "☍",    # ☍
+    "trine": "△",         # △
+    "square": "□",        # □
+    "sextile": "⚹",       # ⚹
+    "semisextile": "⚺",   # ⚺
+    "quincunx": "⚻",      # ⚻
+    "semisquare": "∠",    # ∠
+}
+
+# ── ruch ─────────────────────────────────────────────────────────────────
+RETROGRADE = "℞"          # ℞
+DIRECT = "D"              # zwykłe „D" — brak dedykowanego glifu prostego ruchu
+
+
+# ── forward: nazwa → glif ────────────────────────────────────────────────
+
+def glyph_for(name: str) -> str | None:
+    """Glif obiektu/punktu/Lota po nazwie (jak w silniku). None, gdy brak."""
+    return PLANET.get(name) or POINT.get(name) or LOT.get(name)
+
+
+def sign_glyph(sign: str) -> str | None:
+    return SIGN.get(sign)
+
+
+def aspect_glyph(aspect: str) -> str | None:
+    return ASPECT.get(aspect)
+
+
+# ── reverse: glif → nazwa ────────────────────────────────────────────────
+
+def _strip_variants(g: str) -> str:
+    """Zdejmuje selektory wariantu — glif z FE0E i bez daje ten sam klucz."""
+    return g.replace(_TEXT, "").replace(_EMOJI, "")
+
+
+def _reverse(mapping: dict[str, str]) -> dict[str, str]:
+    # pierwsze wystąpienie wygrywa (Fortune vs Part of Fortune → 'Fortune')
+    out: dict[str, str] = {}
+    for name, g in mapping.items():
+        out.setdefault(_strip_variants(g), name)
+    return out
+
+
+_PLANET_POINT_REV = _reverse({**PLANET, **POINT, **{"Fortune": LOT["Fortune"]}})
+_SIGN_REV = _reverse(SIGN)
+_ASPECT_REV = _reverse(ASPECT)
+
+
+def name_for_glyph(g: str) -> str | None:
+    """Obiekt/punkt po glifie (znosi obecność lub brak selektora wariantu)."""
+    return _PLANET_POINT_REV.get(_strip_variants(g))
+
+
+def sign_for_glyph(g: str) -> str | None:
+    return _SIGN_REV.get(_strip_variants(g))
+
+
+def aspect_for_glyph(g: str) -> str | None:
+    return _ASPECT_REV.get(_strip_variants(g))
+
+
+# ── glifikacja tekstu sygnifikatora (składnia [XX z bazy) ────────────────
+# Nasze sygnifikatory zapisane są tokenami z prefiksem [ (np. „[Sa [conj [PF").
+# glyphify zamienia znane tokeny na glify, resztę zostawia. To druga strona
+# abbreviations.expand: tam token → słowo, tu token → symbol.
+import re as _re
+
+# token po nawiasie (np. „Su", „Tau", „conj", „PF") → glif
+_TOKEN_GLYPH: dict[str, str] = {}
+_ABBR_TO_NAME = {
+    "Su": "Sun", "Mo": "Moon", "Me": "Mercury", "Ve": "Venus", "Ma": "Mars",
+    "Ju": "Jupiter", "Sa": "Saturn", "Ur": "Uranus", "Ne": "Neptune", "Pl": "Pluto",
+    "NN": "North Node", "SN": "South Node", "Lilith": "Lilith", "Chiron": "Chiron",
+    "PF": "Fortune", "Fortune": "Fortune",
+}
+for _abbr, _name in _ABBR_TO_NAME.items():
+    _g = glyph_for(_name)
+    if _g:
+        _TOKEN_GLYPH[_abbr] = _g
+_SIGN_ABBR_NAME = {
+    "Ari": "Aries", "Tau": "Taurus", "Gem": "Gemini", "Can": "Cancer", "Leo": "Leo",
+    "Vir": "Virgo", "Lib": "Libra", "Sco": "Scorpio", "Sag": "Sagittarius",
+    "Cap": "Capricorn", "Aqu": "Aquarius", "Pis": "Pisces",
+}
+for _abbr, _name in _SIGN_ABBR_NAME.items():
+    _TOKEN_GLYPH[_abbr] = SIGN[_name]
+_ASP_ABBR_NAME = {
+    "conj": "conjunction", "opp": "opposition", "tri": "trine", "sq": "square",
+    "sex": "sextile", "semisex": "semisextile", "quincunx": "quincunx", "semisq": "semisquare",
+}
+for _abbr, _name in _ASP_ABBR_NAME.items():
+    if _name in ASPECT:
+        _TOKEN_GLYPH[_abbr] = ASPECT[_name]
+
+_TOKEN_RE = _re.compile(r"\[([A-Za-z]+)")
+
+
+def glyphify(text: str) -> str:
+    """Zamienia tokeny [XX na glify; nieznane zostawia bez zmiany. Dodatkowo
+    »Rx«/»R« → ℞. Nie parsuje stopni — te i tak są czytelne (26°08')."""
+    if not text:
+        return text
+    out = _TOKEN_RE.sub(lambda m: _TOKEN_GLYPH.get(m.group(1), m.group(0)), text)
+    out = _re.sub(r"\bR[x]?\b", RETROGRADE, out)
+    return out

services/logic/app/engine/houses.py

@@ -0,0 +1,529 @@
+"""Osie i domy — czysta matematyka sferyczna (LOG-05).
+
+Bezstanowe funkcje: z lokalnego czasu gwiazdowego (RAMC), nachylenia ekliptyki
+(ε) i szerokości geograficznej (φ) wyliczają Ascendent i MC, a stąd cusps domów
+dla prostych systemów (Whole Sign, Equal, Porphyry). Niezależne od silnika —
+silnik dostarcza tylko RAMC i ε.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import math
+from dataclasses import dataclass
+
+from app.engine.formats import SIGN_ABBR, norm360, sign_index  # noqa: F401
+
+WHOLE_SIGN = "whole_sign"
+EQUAL = "equal"
+PORPHYRY = "porphyry"
+# Systemy o ZAMKNIĘTYM wzorze (bez iteracji). Placidus i Koch wymagają rozwiązania
+# iteracyjnego i dochodzą osobno.
+VEHLOW = "vehlow"
+MORINUS = "morinus"
+REGIOMONTANUS = "regiomontanus"
+CAMPANUS = "campanus"
+ALCABITUS = "alcabitus"
+TOPOCENTRIC = "topocentric"
+PLACIDUS = "placidus"
+KOCH = "koch"
+# Systemy WYPUSZCZONE — każdy zweryfikowany wobec Swiss Ephemeris co do zera
+# (tests/oracle). TOPOCENTRIC celowo POZA listą: implementacja jest zgodna
+# z wyrocznią wszędzie poza otoczeniem bieguna (|φ| ≈ 89,9° przy RAMC 90°/270°),
+# gdzie kolejność domów się odwraca i konstrukcja traci sens — jego „biegun"
+# atan(tan(89,9°)/3) to już 89,7°. Nie zawężamy dziedziny wyłącznie po to, by
+# testy przeszły; system dołączy, gdy będzie poprawny na całej dziedzinie.
+SYSTEMS = (WHOLE_SIGN, EQUAL, PORPHYRY, VEHLOW, MORINUS,
+           REGIOMONTANUS, CAMPANUS, ALCABITUS, PLACIDUS, KOCH)
+
+
+def mean_obliquity(tt_jd: float) -> float:
+    """Średnie nachylenie ekliptyki [°] dla daty (Julian TT). Wystarcza do domów."""
+    t = (tt_jd - 2451545.0) / 36525.0
+    arcsec = 84381.448 - 46.8150 * t - 0.00059 * t * t + 0.001813 * t ** 3
+    return arcsec / 3600.0
+
+
+def compute_mc(ramc_deg: float, eps_deg: float) -> float:
+    r, e = math.radians(ramc_deg), math.radians(eps_deg)
+    mc = math.atan2(math.sin(r), math.cos(r) * math.cos(e))
+    return norm360(math.degrees(mc))
+
+
+def compute_asc(ramc_deg: float, eps_deg: float, lat_deg: float) -> float:
+    """Ascendent — punkt ekliptyki wschodzący na horyzoncie.
+
+    KOREKTA GAŁĘZI (błąd wykryty przez porównanie z wyrocznią, tests/oracle):
+    ekliptyka przecina horyzont w DWÓCH punktach — wschodzącym (Asc) i zachodzącym
+    (Dsc). `atan2` wybiera jeden z nich, ale powyżej koła podbiegunowego potrafi
+    wskazać ten NIEWŁAŚCIWY: dla szerokości 67°+ i szerokiego zakresu RAMC
+    zwracaliśmy Descendent, czyli Ascendent przesunięty o 180°. Skutek nie był
+    subtelny — planety lądowały w PRZECIWNYCH domach dla całej Skandynawii
+    północnej (Tromsø, Rovaniemi, Murmańsk).
+
+    Rozstrzyga położenie względem MC: punkt wschodzący leży zawsze w półkolu
+    (0°, 180°) na wschód od MC. Reguła zweryfikowana na 46 800 przypadkach wobec
+    Swiss Ephemeris — zero rozbieżności.
+    """
+    r, e, phi = math.radians(ramc_deg), math.radians(eps_deg), math.radians(lat_deg)
+    asc = norm360(math.degrees(math.atan2(
+        math.cos(r),
+        -(math.sin(r) * math.cos(e) + math.tan(phi) * math.sin(e)),
+    )))
+    mc = compute_mc(ramc_deg, eps_deg)
+    return norm360(asc + 180.0) if (asc - mc) % 360.0 > 180.0 else asc
+
+
+def _trisect(a: float, b: float) -> tuple[float, float]:
+    """Dwa punkty dzielące łuk a→b (w kierunku zodiaku) na trzy równe części."""
+    span = (b - a) % 360.0
+    return norm360(a + span / 3.0), norm360(a + 2.0 * span / 3.0)
+
+
+# Poniżej tej odległości od granicy znaku traktujemy Ascendent jak leżący DOKŁADNIE
+# na niej. 1e-9° to 3,6 mikrosekundy łuku — o rzędy wielkości poniżej jakiejkolwiek
+# realnej dokładności danych urodzeniowych, więc nie zmienia to żadnego horoskopu.
+_SIGN_SNAP_DEG = 1e-9
+
+
+def _snap_to_sign_boundary(lon: float) -> float:
+    """Przyciąga długość do granicy znaku, gdy jest od niej o włos.
+
+    Whole sign jest NIECIĄGŁY na granicach znaków: różnica 10⁻¹¹° w Ascendencie
+    przerzuca cały dom I o 30°. Bez tego przyciągania ten sam horoskop policzony
+    na innej maszynie mógłby dać inny wynik (wykryte przez porównanie z wyrocznią:
+    nasz Asc = 359,999999999976, swissepha = 1e-10 — ta sama wartość po dwóch
+    stronach granicy Ryby/Baran). Determinizm jest tu ważniejszy niż dosłowność
+    zmiennoprzecinkowa."""
+    nearest = round(lon / 30.0) * 30.0
+    return norm360(nearest) if abs(lon - nearest) < _SIGN_SNAP_DEG else lon
+
+
+def cusps(asc: float, mc: float, system: str) -> list[float]:
+    """Zwraca 12 cusps (długości) domów 1..12."""
+    if system == WHOLE_SIGN:
+        start = sign_index(_snap_to_sign_boundary(asc)) * 30.0
+        return [norm360(start + 30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == EQUAL:
+        return [norm360(asc + 30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == PORPHYRY:
+        dsc, ic = norm360(asc + 180.0), norm360(mc + 180.0)
+        c = [0.0] * 12
+        c[0], c[3], c[6], c[9] = asc, ic, dsc, mc
+        c[1], c[2] = _trisect(asc, ic)      # domy 2,3
+        c[4], c[5] = _trisect(ic, dsc)      # domy 5,6
+        c[7], c[8] = _trisect(dsc, mc)      # domy 8,9
+        c[10], c[11] = _trisect(mc, asc)    # domy 11,12
+        return c
+    raise ValueError(f"nieznany system domów: {system}")
+
+
+def polar_circle(eps_deg: float) -> float:
+    """Szerokość koła podbiegunowego [°] dla danego nachylenia ekliptyki.
+
+    NIE jest to stała 66,56°: ε zmienia się z datą (ok. 23,71° w 370 p.n.e.,
+    23,44° dziś), więc granica przesuwa się o ~0,3° w zakresie dat programu.
+    Powyżej niej stopnie ekliptyki bywają okołobiegunowe — nie wschodzą ani nie
+    zachodzą — przez co systemy oparte na łuku dobowym (Placidus, Koch) tracą
+    definicję."""
+    return 90.0 - abs(eps_deg)
+
+
+# ── geometria wektorowa dla systemów dzielących koła wielkie ─────────────
+# Wzory na te systemy krążą w literaturze w kilku wariantach i łatwo o pomyłkę
+# w gałęzi albo znaku. Liczymy więc WPROST z geometrii: budujemy wektory kierunkowe
+# w układzie równikowym, przecinamy płaszczyzny i dopiero wynik zamieniamy na
+# długość ekliptyczną. Jest to dłuższe, ale jednoznaczne i sprawdzalne.
+
+def _cross(a, b):
+    return (a[1] * b[2] - a[2] * b[1],
+            a[2] * b[0] - a[0] * b[2],
+            a[0] * b[1] - a[1] * b[0])
+
+
+def _dot(a, b):
+    return a[0] * b[0] + a[1] * b[1] + a[2] * b[2]
+
+
+def _equatorial_to_lon(v, eps_rad: float) -> float:
+    """Wektor w układzie RÓWNIKOWYM → długość ekliptyczna [°]."""
+    x, y, z = v
+    y_ecl = y * math.cos(eps_rad) + z * math.sin(eps_rad)
+    return norm360(math.degrees(math.atan2(y_ecl, x)))
+
+
+def _ecliptic_pole(eps_rad: float):
+    """Biegun ekliptyki (normalna płaszczyzny ekliptyki) w układzie równikowym."""
+    return (0.0, -math.sin(eps_rad), math.cos(eps_rad))
+
+
+def _horizon_north(ramc_rad: float, lat_rad: float):
+    """Punkt północny horyzontu: RA = RAMC+180°, deklinacja = 90°−φ."""
+    return (-math.sin(lat_rad) * math.cos(ramc_rad),
+            -math.sin(lat_rad) * math.sin(ramc_rad),
+            math.cos(lat_rad))
+
+
+# Domy POŚREDNIE (bez osi) i to, po której stronie MC leżą. Domy 11, 12, 2, 3
+# są na wschód od MC (przesunięcie 0–180°), domy 5, 6, 8, 9 — na zachód.
+_INTERMEDIATE = {1: True, 2: True, 4: False, 5: False,
+                 7: False, 8: False, 10: True, 11: True}
+
+
+def _house_circle_cusp(north, q, eps_rad: float, mc: float, east_of_mc: bool) -> float:
+    """Cusp = przecięcie ekliptyki z kołem domu.
+
+    Koło domu przechodzi przez punkty N/S horyzontu oraz przez punkt podziału `q`
+    (na równiku dla Regiomontanusa, na pierwszym wertykale dla Campanusa).
+    Przecięcie dwóch płaszczyzn daje PROSTĄ, czyli DWA antypodyczne kierunki;
+    wybieramy ten po właściwej stronie południka.
+
+    Używane WYŁĄCZNIE dla domów pośrednich. Osie (1, 4, 7, 10) znamy dokładnie
+    z Asc i MC — liczenie ich tą drogą było błędem, bo leżą dokładnie na granicy
+    „wschód/zachód" (przesunięcie 0° i 180°), gdzie porównanie zmiennoprzecinkowe
+    się chwieje i potrafi wybrać przeciwny punkt nieba."""
+    normal = _cross(north, q)                 # normalna płaszczyzny koła domu
+    line = _cross(normal, _ecliptic_pole(eps_rad))
+    lon = _equatorial_to_lon(line, eps_rad)
+    return lon if ((lon - mc) % 360.0 < 180.0) == east_of_mc else norm360(lon + 180.0)
+
+
+def _culminating_mc(mc: float, eps: float, lat: float) -> float:
+    """Punkt południka, który dla tej szerokości leży NAD horyzontem.
+
+    Systemy oparte na horyzoncie (Regiomontanus, Campanus, Topocentric) biorą jako
+    dziesiąty dom punkt GÓRUJĄCY, a nie matematyczne MC — a za kołem podbiegunowym
+    to nie zawsze to samo. Punkt południka o deklinacji δ ma wysokość 90−|φ−δ|,
+    więc jest nad horyzontem dokładnie wtedy, gdy |φ−δ| < 90.
+
+    Systemy dzielące samą ekliptykę (porphyry, equal, alcabitus, whole sign) tego
+    nie robią — i tak samo zachowuje się wyrocznia."""
+    dec = math.degrees(math.asin(math.sin(math.radians(mc)) * math.sin(math.radians(eps))))
+    return norm360(mc + 180.0) if abs(lat - dec) > 90.0 else mc
+
+
+def _with_exact_angles(intermediate, asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Składa 12 cuspów: osie wstawione dokładnie, reszta z geometrii."""
+    out = [0.0] * 12
+    out[0], out[3] = asc, norm360(mc + 180.0)      # Asc, IC
+    out[6], out[9] = norm360(asc + 180.0), mc      # Dsc, MC
+    for i, value in intermediate.items():
+        out[i] = value
+    return out
+
+
+def _ra_to_ecliptic_lon(ra_deg: float, eps_rad: float) -> float:
+    """Punkt ekliptyki o zadanej rektascensji (koło godzinne → ekliptyka)."""
+    r = math.radians(ra_deg)
+    return norm360(math.degrees(math.atan2(math.sin(r), math.cos(r) * math.cos(eps_rad))))
+
+
+def _equator_point(ra_deg: float):
+    """Kierunek punktu na równiku niebieskim o danej rektascensji."""
+    r = math.radians(ra_deg)
+    return (math.cos(r), math.sin(r), 0.0)
+
+
+def _prime_vertical_point(ramc_rad: float, lat_rad: float, angle_deg: float):
+    """Punkt pierwszego wertykału, `angle_deg` od punktu wschodu w stronę nadiru.
+
+    Pierwszy wertykał to koło przez wschód, zenit, zachód i nadir — Campanus dzieli
+    właśnie je."""
+    east = (-math.sin(ramc_rad), math.cos(ramc_rad), 0.0)
+    zenith = (math.cos(lat_rad) * math.cos(ramc_rad),
+              math.cos(lat_rad) * math.sin(ramc_rad),
+              math.sin(lat_rad))
+    a = math.radians(angle_deg)
+    return tuple(east[i] * math.cos(a) - zenith[i] * math.sin(a) for i in range(3))
+
+
+def _cusps_regiomontanus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                         asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Równik niebieski dzielony na 12 równych łuków, rzut kołami przez N/S horyzontu."""
+    er, rr, lr = math.radians(eps), math.radians(ramc), math.radians(lat)
+    north = _horizon_north(rr, lr)
+    mid = {i: _house_circle_cusp(north, _equator_point(ramc + 90.0 + 30.0 * i), er, mc, e)
+           for i, e in _INTERMEDIATE.items()}
+    return _with_exact_angles(mid, asc, _culminating_mc(mc, eps, lat))
+
+
+def _cusps_campanus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                    asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Pierwszy wertykał dzielony na 12 równych łuków, rzut tak samo jak wyżej."""
+    er, rr, lr = math.radians(eps), math.radians(ramc), math.radians(lat)
+    north = _horizon_north(rr, lr)
+    mid = {i: _house_circle_cusp(north, _prime_vertical_point(rr, lr, 30.0 * i), er, mc, e)
+           for i, e in _INTERMEDIATE.items()}
+    return _with_exact_angles(mid, asc, _culminating_mc(mc, eps, lat))
+
+
+def _cusps_morinus(ramc: float, eps: float) -> list[float]:
+    """Równik dzielony od RAMC i rzutowany WPROST na ekliptykę — bez horyzontu.
+
+    Dlatego Morinus jako jedyny nie zależy od szerokości geograficznej, a jego
+    dom I nie pokrywa się z Ascendentem. Uwaga: to ZAMIANA WSPÓŁRZĘDNYCH punktu
+    równika (RA, dec=0) na ekliptyczne, a nie rzut kołem godzinnym — te dwie
+    operacje dają różne wyniki i pomylenie ich kosztowało tu do 5°."""
+    er = math.radians(eps)
+    return [_equatorial_to_lon(_equator_point(ramc + 90.0 + 30.0 * i), er)
+            for i in range(12)]
+
+
+def _cusps_alcabitus(ramc: float, eps: float, asc: float) -> list[float]:
+    """Łuki równika MC→Asc i Asc→IC dzielone na trzy; rzut kołami godzinnymi."""
+    er = math.radians(eps)
+    a = math.radians(asc)
+    ra_asc = norm360(math.degrees(math.atan2(math.sin(a) * math.cos(er), math.cos(a))))
+    day = (ra_asc - ramc) % 360.0             # łuk MC → Asc (domy 11, 12)
+    night = (ramc + 180.0 - ra_asc) % 360.0   # łuk Asc → IC (domy 2, 3)
+
+    ra = [0.0] * 12
+    ra[9] = ramc                              # dom 10 = MC
+    ra[10] = ramc + day / 3.0                 # dom 11
+    ra[11] = ramc + 2.0 * day / 3.0           # dom 12
+    ra[0] = ra_asc                            # dom 1 = Asc
+    ra[1] = ra_asc + night / 3.0              # dom 2
+    ra[2] = ra_asc + 2.0 * night / 3.0        # dom 3
+    for i in range(6):                        # domy 4–9 naprzeciw 10–3
+        ra[i + 3] = ra[(i + 9) % 12] + 180.0
+    return [_ra_to_ecliptic_lon(x, er) for x in ra]
+
+
+# Ułamek szerokości geograficznej użyty jako „biegun" koła domu (Polich–Page).
+# Domy na południku (10 i 4) mają biegun 0 — ich koło to sam południk.
+_TOPO_POLE_FRACTION = (1.0, 2 / 3, 1 / 3, 0.0, 1 / 3, 2 / 3,
+                       1.0, 2 / 3, 1 / 3, 0.0, 1 / 3, 2 / 3)
+
+
+def _asc_under_pole_raw(ramc_deg: float, eps_deg: float, pole_deg: float) -> float:
+    """Surowy wzór na ascendent pod zadanym „biegunem", BEZ korekty gałęzi.
+
+    Korektę stosuje wywołujący — względem PRAWDZIWEGO MC horoskopu. `compute_asc`
+    poprawia gałąź względem MC dla PRZESUNIĘTEGO RAMC, co dla cuspu domu jest złym
+    punktem odniesienia i w okolicach biegunów dawało obrót o 180°."""
+    r, e, phi = math.radians(ramc_deg), math.radians(eps_deg), math.radians(pole_deg)
+    return norm360(math.degrees(math.atan2(
+        math.cos(r), -(math.sin(r) * math.cos(e) + math.tan(phi) * math.sin(e)))))
+
+
+def _cusps_topocentric(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                       asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Polich–Page: dom pośredni to ASCENDENT policzony pod własnym „biegunem"
+    tan(P) = tan(φ)·k/3, dla RAMC przesuniętego o pozycję domu.
+
+    Kusi, by liczyć to jak Regiomontanusa z podmienioną szerokością — daje wynik
+    bliski, ale nie równy (kilka sekund łuku); wyrocznia rozstrzygnęła na rzecz
+    konstrukcji „ascendent pod biegunem".
+
+    Liczymy tylko domy 11, 12, 2, 3, a 5, 6, 8, 9 bierzemy jako ich OPOZYCJE —
+    to nie skrót, lecz własność tych systemów: przeciwległe domy leżą na tym samym
+    kole wielkim, więc ich cuspy są dokładnie antypodyczne."""
+    tan_lat = math.tan(math.radians(lat))
+    # Gałąź liczymy względem MC GÓRUJĄCEGO, nie matematycznego: gdy za kołem
+    # podbiegunowym te dwa się rozjeżdżają, cała czwórka domów pośrednich musi
+    # obrócić się razem z dziesiątym domem.
+    culminating = _culminating_mc(mc, eps, lat)
+    out = [0.0] * 12
+    for i in (10, 11, 1, 2):                  # domy 11, 12, 2, 3
+        pole = math.degrees(math.atan(tan_lat * _TOPO_POLE_FRACTION[i]))
+        lon = _asc_under_pole_raw(ramc + 30.0 * i, eps, pole)
+        if ((lon - culminating) % 360.0 < 180.0) != _INTERMEDIATE[i]:
+            lon = norm360(lon + 180.0)
+        out[i] = lon
+        out[(i + 6) % 12] = norm360(lon + 180.0)
+    out[0], out[3] = asc, norm360(culminating + 180.0)
+    out[6], out[9] = norm360(asc + 180.0), culminating
+    return out
+
+
+# ── systemy łuku dobowego (Placidus, Koch) ───────────────────────────────
+# Różnią się od wszystkich poprzednich tym, że NIE MAJĄ wzoru zamkniętego: cusp
+# jest zdefiniowany warunkiem na samego siebie („punkt, który przebył 1/3 swojego
+# półłuku"), więc trzeba go znaleźć iteracyjnie. Mają też jako jedyne REALNĄ
+# granicę dziedziny — powyżej koła podbiegunowego stopnie ekliptyki bywają
+# okołobiegunowe, nie wschodzą ani nie zachodzą, i półłuk po prostu nie istnieje.
+
+
+class HouseSystemUndefined(ValueError):
+    """System domów nie ma definicji dla podanych parametrów (nie: błąd liczenia).
+
+    Podnoszone zamiast zwrócenia liczby, bo cicha podmiana systemu jest gorsza
+    niż błąd: wykres wygląda poprawnie, a planety siedzą w innych domach, niż
+    astrolog zamawiał. Warstwa aplikacyjna łapie to w cusps_detailed() i robi
+    JAWNY fallback."""
+
+
+_ITER_MAX = 100
+_ITER_TOL_DEG = 1e-11
+
+
+def _declination_of_ecliptic_lon(lon_deg: float, eps_rad: float) -> float:
+    """Deklinacja punktu LEŻĄCEGO NA EKLIPTYCE o danej długości."""
+    return math.degrees(math.asin(math.sin(eps_rad) * math.sin(math.radians(lon_deg))))
+
+
+def _ascensional_difference(dec_deg: float, lat_deg: float) -> float:
+    """Różnica wschodnia: o ile półłuk dobowy odbiega od 90°.
+
+    sin(AD) = tan(φ)·tan(δ). Gdy |tan(φ)·tan(δ)| ≥ 1, punkt jest okołobiegunowy
+    (nigdy nie wschodzi albo nigdy nie zachodzi) i półłuk nie istnieje."""
+    v = math.tan(math.radians(lat_deg)) * math.tan(math.radians(dec_deg))
+    if abs(v) >= 1.0:
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"punkt okołobiegunowy (tan φ·tan δ = {v:.6f}): półłuk dobowy nie istnieje")
+    return math.degrees(math.asin(v))
+
+
+# Dom → (ułamek półłuku, czy łuk NOCNY). Domy 11 i 12 dzielą łuk dzienny licząc
+# od MC; domy 2 i 3 — łuk nocny, licząc WSTECZ od IC.
+_PLACIDUS_STEP = {10: (1 / 3, False), 11: (2 / 3, False),
+                  1: (2 / 3, True), 2: (1 / 3, True)}
+
+
+def _placidus_cusp(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                   fraction: float, nocturnal: bool) -> float:
+    """Punkt ekliptyki, który przebył `fraction` swojego półłuku.
+
+    Warunek jest uwikłany: półłuk zależy od deklinacji, deklinacja od długości,
+    a długość od położenia — więc iterujemy po punkcie stałym. Zbieżność jest
+    szybka z dala od koła podbiegunowego i psuje się przy nim, dlatego brak
+    zbieżności traktujemy jako wyjście poza dziedzinę, a nie jako wynik."""
+    eps_rad = math.radians(eps)
+    # Start od podziału równomiernego — to Porphyry na równiku, czyli dokładnie
+    # ten przypadek, w którym Placidus się do niego sprowadza.
+    ra = ramc + 180.0 - 90.0 * fraction if nocturnal else ramc + 90.0 * fraction
+    for _ in range(_ITER_MAX):
+        dec = _declination_of_ecliptic_lon(_ra_to_ecliptic_lon(ra, eps_rad), eps_rad)
+        ad = _ascensional_difference(dec, lat)
+        nxt = (ramc + 180.0 - fraction * (90.0 - ad) if nocturnal
+               else ramc + fraction * (90.0 + ad))
+        if abs(nxt - ra) < _ITER_TOL_DEG:
+            return _ra_to_ecliptic_lon(nxt, eps_rad)
+        ra = nxt
+    raise HouseSystemUndefined(
+        f"brak zbieżności po {_ITER_MAX} krokach (φ={lat:.4f}, RAMC={ramc:.4f})")
+
+
+def _cusps_placidus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                    asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Półłuki dobowe i nocne dzielone na trzy — każdy punkt swoim własnym łukiem."""
+    if abs(lat) >= polar_circle(eps):
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"φ={lat:.4f}° poza kołem podbiegunowym ({polar_circle(eps):.4f}° dla ε={eps:.4f}°)")
+    inter = {i: _placidus_cusp(ramc, eps, lat, f, noct)
+             for i, (f, noct) in _PLACIDUS_STEP.items()}
+    inter.update({(i + 6) % 12: norm360(v + 180.0) for i, v in list(inter.items())})
+    return _with_exact_angles(inter, asc, mc)
+
+
+# Koch dzieli CZAS, nie łuk na niebie. Kryterium: ile czasu minęło od wschodu
+# tego stopnia zodiaku, który stoi na MC. Ten odcinek (półłuk dobowy stopnia MC)
+# dzielimy na trzy i dla punktów podziału liczymy ZWYKŁY Ascendent — stąd nazwa
+# „system miejsca urodzenia". Zgodne z definicją Astrodienst (astro.com/astrowiki).
+#
+# W przeciwieństwie do Placidusa NIE wymaga iteracji: półłuk zależy od deklinacji
+# stopnia MC, którą znamy wprost. Granicę dziedziny dzieli natomiast z Placidusem —
+# gdy stopień MC jest okołobiegunowy, „moment jego wschodu" nie istnieje.
+_KOCH_OFFSET = {10: -2 / 3, 11: -1 / 3, 1: 1 / 3, 2: 2 / 3}
+
+
+def _cusps_koch(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Ascendenty dla chwil trójdzielących drogę stopnia MC od wschodu do górowania."""
+    if abs(lat) >= polar_circle(eps):
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"φ={lat:.4f}° poza kołem podbiegunowym ({polar_circle(eps):.4f}° dla ε={eps:.4f}°)")
+    dec_mc = _declination_of_ecliptic_lon(mc, math.radians(eps))
+    half_arc = 90.0 + _ascensional_difference(dec_mc, lat)
+    inter = {i: compute_asc(ramc + f * half_arc, eps, lat)
+             for i, f in _KOCH_OFFSET.items()}
+    inter.update({(i + 6) % 12: norm360(v + 180.0) for i, v in list(inter.items())})
+    return _with_exact_angles(inter, asc, mc)
+
+
+def cusps_for(ramc: float, eps: float, lat: float, system: str) -> list[float]:
+    """Kanoniczne wejście: (RAMC, ε, φ) → 12 cusps.
+
+    Systemy proste (whole sign / equal / porphyry) potrzebują tylko Asc i MC,
+    ale systemy egzotyczne dzielą inne koła wielkie i wymagają pełnego zestawu
+    (RAMC, ε, φ). Ta funkcja jest wspólnym punktem wejścia dla obu rodzajów —
+    i to ją porównuje z wyrocznią framework testowy (tests/oracle).
+    """
+    asc = compute_asc(ramc, eps, lat)
+    mc = compute_mc(ramc, eps)
+    if system in (WHOLE_SIGN, EQUAL, PORPHYRY):
+        return cusps(asc, mc, system)
+    if system == VEHLOW:
+        # equal, ale Ascendent leży w ŚRODKU domu I, nie na jego początku
+        return [norm360(asc - 15.0 + 30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == MORINUS:
+        return _cusps_morinus(ramc, eps)
+    if system == REGIOMONTANUS:
+        return _cusps_regiomontanus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == CAMPANUS:
+        return _cusps_campanus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == ALCABITUS:
+        return _cusps_alcabitus(ramc, eps, asc)
+    if system == TOPOCENTRIC:
+        return _cusps_topocentric(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == PLACIDUS:
+        return _cusps_placidus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == KOCH:
+        return _cusps_koch(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    raise ValueError(f"nieznany system domów: {system}")
+
+
+# ── jawny fallback poza dziedziną ────────────────────────────────────────
+# Placidus i Koch jako jedyne mają miejsca, w których po prostu NIE ISTNIEJĄ.
+# Astrolog z Tromsø ma dostać wynik, ale musi wiedzieć, że dostał inny system —
+# cicha podmiana jest gorsza niż brak wyniku, bo jest nie do wykrycia z wykresu.
+
+FALLBACK_SYSTEM = PORPHYRY
+
+
+@dataclass(frozen=True)
+class CuspSet:
+    """12 cuspów + uczciwa informacja, czym naprawdę zostały policzone."""
+
+    cusps: list[float]
+    system: str                          # system FAKTYCZNIE użyty
+    requested: str                       # o który poproszono
+    reason: str | None = None            # dlaczego nie dało się użyć żądanego
+
+    @property
+    def is_fallback(self) -> bool:
+        return self.system != self.requested
+
+    @property
+    def notice(self) -> str | None:
+        """Komunikat dla człowieka. Ma trafić na ekran, do raportu i do PDF-a."""
+        if not self.is_fallback:
+            return None
+        return (f"UWAGA: system domów \u201e{self.requested}\u201d nie ma definicji "
+                f"dla tego miejsca i czasu \u2014 {self.reason}. Domy policzono "
+                f"systemem \u201e{self.system}\u201d. To NIE jest ten sam podzia\u0142: "
+                f"pozycje planet s\u0105 poprawne, ale przypisanie ich do dom\u00f3w "
+                f"pochodzi z innego systemu.")
+
+
+def cusps_detailed(ramc: float, eps: float, lat: float, system: str) -> CuspSet:
+    """Jak cusps_for, ale zamiast wyjątku poza dziedziną robi JAWNY fallback.
+
+    cusps_for zostaje funkcją czystą i nieustępliwą (to ją porównuje wyrocznia);
+    ustępstwo wobec rzeczywistości jest tutaj — i zawsze zostawia ślad."""
+    try:
+        return CuspSet(cusps_for(ramc, eps, lat, system), system, system)
+    except HouseSystemUndefined as e:
+        return CuspSet(cusps_for(ramc, eps, lat, FALLBACK_SYSTEM),
+                       FALLBACK_SYSTEM, system, str(e))
+
+
+def assign_house(lon: float, cusp_list: list[float]) -> int:
+    """Numer domu (1..12), w którym leży dana długość ekliptyczna."""
+    lon = norm360(lon)
+    for i in range(12):
+        start = cusp_list[i]
+        end = cusp_list[(i + 1) % 12]
+        span = (end - start) % 360.0
+        offset = (lon - start) % 360.0
+        if offset < span:
+            return i + 1
+    return 12

services/logic/app/engine/lots.py

@@ -0,0 +1,60 @@
+"""Lots / punkty arabskie (LOG-08) — 7 Lots hermetycznych.
+
+Formuła: Lot = C + A − B (od punktu C odmierzamy odległość między A i B).
+Większość Lots **odwraca się w horoskopach nocnych** (zamiana A↔B) — np.
+Fortuna: dzień Asc + Mo − Su, noc Asc + Su − Mo.
+
+Dwa warianty liczenia (notes3):
+- `degree` (domyślny) — dokładny stopień,
+- `sign` — liczone całymi znakami (Lot wypada na 0° wyliczonego znaku).
+
+Kolejność ma znaczenie: Fortuna i Duch liczone są pierwsze, bo pozostałe Lots
+odwołują się do nich.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine.formats import norm360, sign_index
+
+# (nazwa, C, A, B, odwracalny w nocy)
+LOT_DEFS: list[tuple[str, str, str, str, bool]] = [
+    ("Fortune",   "Asc", "Moon",    "Sun",     True),
+    ("Spirit",    "Asc", "Sun",     "Moon",    True),
+    ("Eros",      "Asc", "Venus",   "Spirit",  True),
+    ("Necessity", "Asc", "Fortune", "Mercury", True),
+    ("Courage",   "Asc", "Fortune", "Mars",    True),
+    ("Victory",   "Asc", "Jupiter", "Spirit",  True),
+    ("Nemesis",   "Asc", "Fortune", "Saturn",  True),
+]
+
+METHODS = ("degree", "sign")
+
+
+def compute_lots(
+    points: dict[str, float], is_day: bool, method: str = "degree"
+) -> list[dict]:
+    """points: nazwa → długość natalna (wymagane Asc + planety formuł).
+
+    Zwraca listę {name, longitude, formula} w kolejności definicji.
+    """
+    if method not in METHODS:
+        raise ValueError(f"nieznana metoda liczenia Lots: {method}")
+
+    vals = dict(points)
+    out: list[dict] = []
+    for name, c, a, b, reversible in LOT_DEFS:
+        first, second = (a, b) if (is_day or not reversible) else (b, a)
+        if any(k not in vals for k in (c, first, second)):
+            continue                                   # brak składnika — pomijamy
+        if method == "sign":
+            idx = (sign_index(vals[c]) + sign_index(vals[first])
+                   - sign_index(vals[second])) % 12
+            lon = idx * 30.0
+        else:
+            lon = norm360(vals[c] + vals[first] - vals[second])
+        vals[name] = lon                               # dostępny dla kolejnych Lots
+        out.append({
+            "name": name,
+            "longitude": lon,
+            "formula": f"{c} + {first} − {second}",
+        })
+    return out

services/logic/app/engine/models.py

@@ -0,0 +1,66 @@
+"""Modele domenowe silnika efemeryd — wspólny kontrakt dla KAŻDEGO silnika.
+
+To jest część LOG-28 (parzystość): każdy silnik (własny Skyfield czy zdalny
+swisseph) przyjmuje `ChartMoment` i zwraca listę `ObjectPosition` w identycznym
+kształcie i jednostkach. Dzięki temu wyniki są bezpośrednio porównywalne, a
+prezentacja/dane nie wiedzą, który silnik liczył.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from dataclasses import dataclass
+from datetime import datetime
+from typing import Any
+
+from app.engine import formats
+
+# kanoniczny zestaw i kolejność obiektów (LOG-02: światła + 7 klasycznych +
+# 3 nowożytne + punkty wirtualne: węzły mean i mean Lilith)
+DEFAULT_OBJECTS = [
+    "Sun", "Moon", "Mercury", "Venus", "Mars",
+    "Jupiter", "Saturn", "Uranus", "Neptune", "Pluto",
+    "North Node", "South Node", "Lilith",
+]
+
+
+@dataclass(frozen=True)
+class ChartMoment:
+    """Wejście silnika: moment w UTC + lokalizacja geograficzna.
+
+    Pozycje obiektów zależą tylko od czasu (geocentrycznie); szerokość/długość
+    geograficzna będą potrzebne dopiero przy osiach i domach (LOG-05).
+    """
+
+    when_utc: datetime          # musi być świadome strefy (UTC)
+    lat: float = 0.0            # szerokość geograficzna, + na północ
+    lon: float = 0.0           # długość geograficzna, + na wschód
+
+
+@dataclass(frozen=True)
+class ObjectPosition:
+    """Wynik dla jednego obiektu — surowe wartości w jednostkach SI astrologii."""
+
+    name: str
+    longitude: float            # długość ekliptyczna 0–360° (tropikalna, of-date)
+    latitude: float             # szerokość ekliptyczna (°)
+    speed: float                # prędkość w długości (°/dobę)
+    retrograde: bool
+
+    @property
+    def sign(self) -> str:
+        return formats.SIGNS[formats.sign_index(self.longitude)]
+
+    @property
+    def direction(self) -> str:
+        return "Rx" if self.retrograde else "D"
+
+    def as_dict(self) -> dict[str, Any]:
+        return {
+            "name": self.name,
+            "sign": self.sign,
+            "in_sign": formats.in_sign(self.longitude),
+            "absolute": formats.absolute(self.longitude),
+            "decimal": formats.decimal(self.longitude),
+            "latitude": round(self.latitude, 6),
+            "speed": round(self.speed, 6),
+            "direction": self.direction,
+        }

services/logic/app/engine/out_of_zodiac.py

@@ -0,0 +1,140 @@
+"""Aspekty pozazodiakalne (LOG-07): paralele deklinacji i antyscja.
+
+Aspekty głowne (LOG-06) mierzą kąt wzdłuż EKLIPTYKI. Ale dwa ciała mogą być
+powiązane też inaczej — a te powiązania klasyczna astrologia liczy naprawdę,
+nie na oko:
+
+* **Paralela / kontrparalela deklinacji.** Deklinacja to „szerokość" na równiku
+  niebieskim — jak daleko na północ/południe od równika stoi ciało. Dwa ciała na
+  tej samej deklinacji (parallel) działają jak koniunkcja, na przeciwnej
+  (kontrparalela) — jak opozycja, mimo że wzdłuż ekliptyki mogą być gdziekolwiek.
+  Baza interpretacyjna zna to zjawisko pod skrótem „P. Dec.".
+
+* **Antyscja / kontrantyscja.** Odbicie punktu względem osi przesileń
+  (0° Raka – 0° Koziorożca). Dwa punkty w antyscji są równo odległe od tej osi —
+  „dzielą" tę samą długość dnia. Kontrantyscja to odbicie względem osi
+  równonocy (0° Barana – 0° Wagi).
+
+Wszystko liczymy na współrzędnych TROPIKALNYCH of-date, bo:
+  - deklinacja jest wielkością fizyczną (równikową), niezależną od wyboru zodiaku;
+  - antyscja jest z definicji tropikalna — jej oś to punkty przesileń, czyli
+    kardynalne punkty zodiaku tropikalnego.
+Dlatego moduł bierze surowe długości/szerokości z silnika, a nie etykiety po
+przesunięciu na zodiak syderyczny/draconiczny.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine.aspects import LUMINARIES, RIGID_PAIRS, separation
+from app.engine.formats import norm360
+from app.engine.zodiac import to_equatorial
+
+# Orby — konfigurowalne (wymóg LOG-07). Paralele i antyscja są klasycznie CIASNE:
+# to kontakty „punktowe", więc szeroki orb produkowałby fałszywe trafienia.
+DECL_ORB = 1.0        # ° deklinacji dla paraleli/kontrparaleli
+ANTISCIA_ORB = 1.0    # ° długości dla antyscji/kontrantyscji
+LUMINARY_BONUS = 0.0  # świadomie 0 — te kontakty trzymamy ciasno; do podniesienia w API
+
+
+def _is_rigid(name_a: str, name_b: str) -> bool:
+    return frozenset({name_a, name_b}) in RIGID_PAIRS
+
+
+def declination(lon: float, lat: float, eps: float) -> float:
+    """Deklinacja [−90, 90]° z długości i szerokości ekliptycznej (pełny wzór,
+    z szerokością — istotne dla Księżyca i planet, które schodzą z ekliptyki)."""
+    _, dec = to_equatorial(lon, lat, eps)
+    return dec
+
+
+def is_out_of_bounds(dec: float, eps: float) -> bool:
+    """Deklinacja poza zakresem Słońca (|dec| > nachylenie ekliptyki).
+
+    „Out of bounds" — ciało zaszło dalej na północ/południe, niż Słońce kiedykolwiek
+    potrafi. Astrologicznie czytane jako działanie „poza normą", stąd wart odnotowania."""
+    return abs(dec) > eps
+
+
+def antiscion(lon: float) -> float:
+    """Odbicie długości względem osi przesileń (0° Raka – 0° Koziorożca)."""
+    return norm360(180.0 - lon)
+
+
+def contra_antiscion(lon: float) -> float:
+    """Odbicie długości względem osi równonocy (0° Barana – 0° Wagi)."""
+    return norm360(-lon)
+
+
+def _allowed(orb: float, name_a: str, name_b: str, bonus: float) -> float:
+    if bonus and (name_a in LUMINARIES or name_b in LUMINARIES):
+        return orb + bonus
+    return orb
+
+
+def find_declination_aspects(
+    bodies: list[dict], orb: float = DECL_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS
+) -> list[dict]:
+    """bodies: dicty z 'name' i 'declination' (°).
+
+    Zwraca paralele (ta sama deklinacja) i kontrparalele (przeciwna). Pary z
+    RIGID_PAIRS pomijane — np. węzły są z definicji zawsze w kontrparaleli
+    (SN = NN+180 na ekliptyce → deklinacja przeciwna), co nie niesie informacji.
+    """
+    out: list[dict] = []
+    n = len(bodies)
+    for i in range(n):
+        for j in range(i + 1, n):
+            a, b = bodies[i], bodies[j]
+            if _is_rigid(a["name"], b["name"]):
+                continue
+            da, db = a.get("declination"), b.get("declination")
+            if da is None or db is None:
+                continue
+            da, db = float(da), float(db)
+            allowed = _allowed(orb, a["name"], b["name"], luminary_bonus)
+            parallel_dev = abs(da - db)
+            contra_dev = abs(da + db)
+            # ciało może wpaść tylko w jeden z dwóch — bierzemy ciaśniejszy
+            if parallel_dev <= allowed and parallel_dev <= contra_dev:
+                out.append(_row("parallel", a, b, parallel_dev, allowed, da, db))
+            elif contra_dev <= allowed:
+                out.append(_row("contraparallel", a, b, contra_dev, allowed, da, db))
+    return out
+
+
+def find_antiscia(
+    bodies: list[dict], orb: float = ANTISCIA_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS
+) -> list[dict]:
+    """bodies: dicty z 'name' i 'decimal' (długość tropikalna of-date, °).
+
+    Zwraca antyscje (odbicie względem osi przesileń) i kontrantyscje (osi równonocy).
+    """
+    out: list[dict] = []
+    n = len(bodies)
+    for i in range(n):
+        for j in range(i + 1, n):
+            a, b = bodies[i], bodies[j]
+            if _is_rigid(a["name"], b["name"]):
+                continue
+            la, lb = a.get("decimal"), b.get("decimal")
+            if la is None or lb is None:
+                continue
+            la, lb = float(la), float(lb)
+            allowed = _allowed(orb, a["name"], b["name"], luminary_bonus)
+            anti_dev = separation(la, antiscion(lb))
+            contra_dev = separation(la, contra_antiscion(lb))
+            if anti_dev <= allowed and anti_dev <= contra_dev:
+                out.append(_row("antiscion", a, b, anti_dev, allowed))
+            elif contra_dev <= allowed:
+                out.append(_row("contra_antiscion", a, b, contra_dev, allowed))
+    return out
+
+
+def _row(kind: str, a: dict, b: dict, dev: float, allowed: float,
+         dec_a: float | None = None, dec_b: float | None = None) -> dict:
+    row = {
+        "obj1": a["name"], "obj2": b["name"],
+        "type": kind, "orb": round(dev, 3), "allowed": round(allowed, 3),
+    }
+    if dec_a is not None:
+        row["dec1"], row["dec2"] = round(dec_a, 3), round(dec_b, 3)
+    return row

services/logic/app/engine/points.py

@@ -0,0 +1,43 @@
+"""Punkty wirtualne liczone analitycznie (LOG-02): mean Node i mean Lilith.
+
+Wzory Meeusa (Astronomical Algorithms) w stuleciach juliańskich od J2000 (TT):
+- Ω — średni węzeł wstępujący orbity Księżyca (mean ascending node). Porusza się
+  zawsze wstecz (~−0,053°/dobę) — stąd węzły są wiecznie Rx.
+- średnie perygeum orbity Księżyca; mean Lilith (Black Moon) = średnie APOGEUM
+  = perygeum + 180° (~+0,111°/dobę).
+
+Wersje TRUE (oskulacyjne) — osobny, późniejszy krok (notatki: mean to
+historyczny standard i domyślne ustawienie programów).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine.formats import norm360
+
+_DAYS_PER_CENTURY = 36525.0
+
+
+def _t(tt_jd: float) -> float:
+    return (tt_jd - 2451545.0) / _DAYS_PER_CENTURY
+
+
+def mean_lunar_node(tt_jd: float) -> float:
+    """Długość ekliptyczna średniego Węzła Północnego (Ω) [°]."""
+    t = _t(tt_jd)
+    omega = (125.0445479 - 1934.1362891 * t + 0.0020754 * t * t
+             + t ** 3 / 467441.0 - t ** 4 / 60616000.0)
+    return norm360(omega)
+
+
+def mean_lilith(tt_jd: float) -> float:
+    """Długość ekliptyczna mean Lilith (średnie apogeum Księżyca) [°]."""
+    t = _t(tt_jd)
+    perigee = (83.3532465 + 4069.0137287 * t - 0.0103200 * t * t
+               - t ** 3 / 80053.0 + t ** 4 / 18999000.0)
+    return norm360(perigee + 180.0)
+
+
+def point_speed(fn, tt_jd: float, dt_days: float = 0.1) -> float:
+    """Prędkość [°/dobę] punktu analitycznego — różnica po małym kroku."""
+    a = fn(tt_jd)
+    b = fn(tt_jd + dt_days)
+    return (((b - a + 180.0) % 360.0) - 180.0) / dt_days

services/logic/app/engine/profections.py

@@ -0,0 +1,70 @@
+"""Profekcje roczne (LOG-10) — hellenistyczna technika time-lord.
+
+Zasada (Whole Sign): co każde urodziny profektowany Ascendent przeskakuje o jeden
+znak do przodu (wiek mod 12). Władca Roku (Lord of Year) = władca domicylowy
+znaku profektowanego Asc. Profektować można każdy punkt natalny (MC, Słońce…) —
+wszystkie przeskakują o tyle samo znaków.
+
+Referencja: tabela profekcji w notes3 (astro-seek) dla horoskopu 30.04.1984
+(wiek 0: Can/Moon, 1: Leo/Sun, …, 42: Cap/Saturn).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime
+
+from app.engine.formats import SIGNS, sign_index
+
+# władcy domicylowi (tradycyjni) — zgodni z tabelą referencyjną notes3
+DOMICILE_RULERS = {
+    "Aries": "Mars", "Taurus": "Venus", "Gemini": "Mercury", "Cancer": "Moon",
+    "Leo": "Sun", "Virgo": "Mercury", "Libra": "Venus", "Scorpio": "Mars",
+    "Sagittarius": "Jupiter", "Capricorn": "Saturn", "Aquarius": "Saturn",
+    "Pisces": "Jupiter",
+}
+
+
+def age_at(birth_utc: datetime, when_utc: datetime) -> int:
+    """Pełne lata między urodzeniem a danym momentem (wiek profekcyjny)."""
+    age = when_utc.year - birth_utc.year
+    if (when_utc.month, when_utc.day) < (birth_utc.month, birth_utc.day):
+        age -= 1
+    return max(age, 0)
+
+
+def profected_sign(natal_lon: float, age: int) -> str:
+    """Znak, do którego profektował punkt natalny po `age` latach."""
+    return SIGNS[(sign_index(natal_lon) + age) % 12]
+
+
+def profection_rows(
+    natal_points: dict[str, float],
+    birth_utc: datetime,
+    start_age: int,
+    count: int,
+) -> list[dict]:
+    """Tabela profekcji dla zakresu lat życia.
+
+    natal_points: nazwa -> natalna długość ekliptyczna (musi zawierać 'Asc').
+    Każdy wiersz: wiek, data początku roku profekcyjnego (urodziny), znak
+    profektowanego Asc, Władca Roku oraz profekcje pozostałych punktów.
+    """
+    def _birthday(year: int) -> datetime:
+        try:
+            return birth_utc.replace(year=year)
+        except ValueError:                     # 29 lutego w roku nieprzestępnym
+            return birth_utc.replace(year=year, day=28)
+
+    rows: list[dict] = []
+    for age in range(start_age, start_age + count):
+        asc_sign = profected_sign(natal_points["Asc"], age)
+        row = {
+            "age": age,
+            "from": _birthday(birth_utc.year + age).strftime("%Y-%m-%d"),
+            "profected_asc": asc_sign,
+            "lord_of_year": DOMICILE_RULERS[asc_sign],
+        }
+        for name, lon in natal_points.items():
+            if name != "Asc":
+                row[name] = profected_sign(lon, age)
+        rows.append(row)
+    return rows

services/logic/app/engine/remote_engine.py

@@ -0,0 +1,62 @@
+"""RemoteEngine — klient izolowanej usługi silnika (LOG-24 backend nr 2, LOG-27).
+
+Realizuje ten sam interfejs co SkyfieldEngine, ale liczenie deleguje przez HTTP
+do OSOBNEJ usługi `engine-swisseph` (AGPL). Dzięki granicy sieciowej kod AGPL
+nigdy nie jest linkowany do permisywnego produktu — patrz services/engine-swisseph.
+
+Używany tylko, gdy skonfigurowano ENGINE_SWISSEPH_URL (tryb porównawczy/dev/CI).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+import httpx
+
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+from app.engine.formats import norm360
+from app.engine.models import DEFAULT_OBJECTS, ChartMoment, ObjectPosition
+
+
+class RemoteEngine(EphemerisEngine):
+    name = "swisseph"
+
+    def __init__(self, base_url: str | None = None, timeout: float = 15.0) -> None:
+        self.base_url = (base_url or os.getenv("ENGINE_SWISSEPH_URL", "")).rstrip("/")
+        self.timeout = timeout
+
+    def positions(
+        self, moment: ChartMoment, objects: list[str] | None = None
+    ) -> list[ObjectPosition]:
+        if not self.base_url:
+            raise RuntimeError("ENGINE_SWISSEPH_URL nie ustawiony — silnik B niedostępny")
+        payload = {
+            "when_utc": moment.when_utc.isoformat(),
+            "lat": moment.lat,
+            "lon": moment.lon,
+            "objects": objects or DEFAULT_OBJECTS,
+        }
+        with httpx.Client(timeout=self.timeout) as client:
+            r = client.post(f"{self.base_url}/positions", json=payload)
+            r.raise_for_status()
+            rows = r.json()["positions"]
+        return [
+            ObjectPosition(
+                name=row["name"],
+                longitude=norm360(row["longitude"]),
+                latitude=row["latitude"],
+                speed=row["speed"],
+                retrograde=row["retrograde"],
+            )
+            for row in rows
+        ]
+
+    def health(self) -> dict:
+        if not self.base_url:
+            return {"engine": self.name, "status": "disabled"}
+        try:
+            with httpx.Client(timeout=self.timeout) as client:
+                r = client.get(f"{self.base_url}/health")
+                r.raise_for_status()
+                return {"engine": self.name, "status": "ok", "remote": r.json()}
+        except httpx.HTTPError as e:
+            return {"engine": self.name, "status": "down", "error": str(e)}

services/logic/app/engine/returns.py

@@ -0,0 +1,64 @@
+"""Solar / Lunar Return (LOG-12) — moment powrotu do pozycji natalnej.
+
+Solar Return (solariusz): moment, w którym Słońce wraca dokładnie do natalnej
+długości ekliptycznej (raz na rok, w okolicy urodzin). Lunar Return: to samo
+dla Księżyca (raz na ~27,3 dnia). Dwa warianty użycia (osobny horoskop vs
+tranzyt do natalu) obsługujemy zwracając pełny horoskop na znaleziony moment —
+interpretacja pozostaje po stronie technik wyżej.
+
+Metoda: podpisana różnica długości Δ = lon − natal (zawinięta do ±180°) rośnie
+monotonicznie i przechodzi przez 0 dokładnie w momencie powrotu. Skan dobowy
+wykrywa przejście −→+ (skok +180→−180 to artefakt zawinięcia — pomijany,
+warunek d_hi − d_lo < 180), potem bisekcja do ~sekundy.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime, timedelta, timezone
+
+from app.engine.models import ChartMoment
+
+# szerokość okna skanu wokół `around` [dni]: solar kotwiczymy przy urodzinach,
+# lunar musi objąć cały okres syderyczny Księżyca (27,3 d)
+SCAN_WINDOW = {"solar": 6.0, "lunar": 15.0}
+
+
+def _lon_delta(engine, body: str, natal_lon: float, when: datetime) -> float:
+    m = ChartMoment(when_utc=when)
+    lon = engine.positions(m, [body])[0].longitude
+    return ((lon - natal_lon + 180.0) % 360.0) - 180.0
+
+
+def find_return(
+    engine, kind: str, natal_moment: ChartMoment, around: datetime
+) -> datetime | None:
+    """Moment powrotu (kind: 'solar'/'lunar') najbliższy dacie `around`."""
+    body = "Sun" if kind == "solar" else "Moon"
+    natal_lon = engine.positions(natal_moment, [body])[0].longitude
+    if around.tzinfo is None:
+        around = around.replace(tzinfo=timezone.utc)
+
+    window = SCAN_WINDOW[kind]
+    step = timedelta(days=1.0)
+    t = around - timedelta(days=window)
+    end = around + timedelta(days=window)
+
+    candidates: list[datetime] = []
+    d_prev = _lon_delta(engine, body, natal_lon, t)
+    while t < end:
+        t_next = t + step
+        d_next = _lon_delta(engine, body, natal_lon, t_next)
+        # prawdziwe przejście przez zero: − -> + bez skoku zawinięcia
+        if d_prev < 0 <= d_next and (d_next - d_prev) < 180.0:
+            lo, hi, d_lo = t, t_next, d_prev
+            for _ in range(40):                      # bisekcja do ułamka sekundy
+                mid = lo + (hi - lo) / 2
+                if (_lon_delta(engine, body, natal_lon, mid) < 0) == (d_lo < 0):
+                    lo = mid
+                else:
+                    hi = mid
+            candidates.append(lo + (hi - lo) / 2)
+        t, d_prev = t_next, d_next
+
+    if not candidates:
+        return None
+    return min(candidates, key=lambda c: abs(c - around))

services/logic/app/engine/skyfield_engine.py

@@ -0,0 +1,128 @@
+"""SkyfieldEngine — własny, permisywny silnik (LOG-01).
+
+Ścieżka A: Skyfield (MIT) + efemerydy JPL (public domain). Liczy geocentryczne
+pozycje pozorne (apparent) i rzutuje je na ekliptykę daty → długość tropikalna,
+szerokość, prędkość i kierunek. Brak zależności AGPL.
+
+Prędkość liczymy numerycznie (różnica długości po małym kroku czasu) — wystarcza
+do kierunku (D/Rx) i do wykrywania stacji w LOG-03.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from datetime import timedelta
+from functools import lru_cache
+
+from app.engine.base import EphemerisEngine
+from app.engine.formats import norm360
+from app.engine.models import DEFAULT_OBJECTS, ChartMoment, ObjectPosition
+
+# nazwa obiektu -> cel w jądrze efemeryd (de421 ma centra Merkurego/Wenus,
+# dla pozostałych planet używamy barycentrów — różnica nieistotna astrologicznie)
+_TARGETS = {
+    "Sun": "sun",
+    "Moon": "moon",
+    "Mercury": "mercury",
+    "Venus": "venus",
+    "Mars": "mars barycenter",
+    "Jupiter": "jupiter barycenter",
+    "Saturn": "saturn barycenter",
+    "Uranus": "uranus barycenter",
+    "Neptune": "neptune barycenter",
+    "Pluto": "pluto barycenter",
+}
+
+
+@lru_cache(maxsize=4)
+def _load(kernel: str, data_dir: str):
+    """Wczytuje skalę czasu i jądro efemeryd raz (kosztowne) i cache'uje."""
+    from skyfield.api import Loader
+
+    load = Loader(data_dir)
+    ts = load.timescale()
+    eph = load(kernel)
+    return ts, eph, eph["earth"]
+
+
+class SkyfieldEngine(EphemerisEngine):
+    name = "skyfield"
+
+    def __init__(self, kernel: str | None = None, data_dir: str | None = None) -> None:
+        self.kernel = kernel or os.getenv("EPHEMERIS_KERNEL", "de421.bsp")
+        self.data_dir = data_dir or os.getenv(
+            "EPHEMERIS_DIR", os.path.join(os.path.dirname(__file__), "..", "..", ".ephemeris")
+        )
+        os.makedirs(self.data_dir, exist_ok=True)
+        self.ts, self.eph, self.earth = _load(self.kernel, os.path.abspath(self.data_dir))
+
+    def _ecliptic_lon_lat(self, target, t):
+        astrometric = self.earth.at(t).observe(target).apparent()
+        lat, lon, _dist = astrometric.ecliptic_latlon(epoch="date")
+        return lon.degrees, lat.degrees
+
+    def _virtual_point(self, name: str, tt_jd: float) -> ObjectPosition:
+        """Punkty analityczne (LOG-02): mean Node (NN/SN) i mean Lilith.
+
+        Liczone wzorami Meeusa, nie z jądra JPL. SN = NN + 180° (ta sama prędkość).
+        Punkty leżą na ekliptyce (latitude = 0).
+        """
+        from app.engine.points import mean_lilith, mean_lunar_node, point_speed
+
+        if name in ("North Node", "South Node"):
+            lon = mean_lunar_node(tt_jd)
+            if name == "South Node":
+                lon = norm360(lon + 180.0)
+            speed = point_speed(mean_lunar_node, tt_jd)
+        else:  # Lilith
+            lon = mean_lilith(tt_jd)
+            speed = point_speed(mean_lilith, tt_jd)
+        return ObjectPosition(
+            name=name, longitude=float(lon), latitude=0.0,
+            speed=float(speed), retrograde=bool(speed < 0),
+        )
+
+    def positions(
+        self, moment: ChartMoment, objects: list[str] | None = None
+    ) -> list[ObjectPosition]:
+        names = objects or DEFAULT_OBJECTS
+        t = self.ts.from_datetime(moment.when_utc)
+        dt = timedelta(hours=1)
+        t2 = self.ts.from_datetime(moment.when_utc + dt)
+
+        out: list[ObjectPosition] = []
+        for name in names:
+            if name not in _TARGETS:                 # punkt wirtualny (NN/SN/Lilith)
+                out.append(self._virtual_point(name, t.tt))
+                continue
+            target = self.eph[_TARGETS[name]]
+            lon, lat = self._ecliptic_lon_lat(target, t)
+            lon2, _ = self._ecliptic_lon_lat(target, t2)
+            # prędkość °/dobę z poprawką na przejście przez 0°/360°
+            step = ((lon2 - lon + 180.0) % 360.0) - 180.0
+            speed = step * 24.0
+            # rzutowanie na czysty float — Skyfield zwraca numpy.float64
+            out.append(
+                ObjectPosition(
+                    name=name,
+                    longitude=float(norm360(lon)),
+                    latitude=float(lat),
+                    speed=float(speed),
+                    retrograde=bool(speed < 0),
+                )
+            )
+        return out
+
+    def sidereal(self, moment: ChartMoment) -> tuple[float, float]:
+        """(RAMC, ε) w stopniach — lokalny apparent sidereal time i nachylenie ekliptyki.
+
+        Materiał wejściowy do osi i domów (LOG-05). RAMC = GAST·15 + długość geo.
+        """
+        from app.engine.houses import mean_obliquity
+
+        t = self.ts.from_datetime(moment.when_utc)
+        ramc = norm360(t.gast * 15.0 + moment.lon)
+        eps = mean_obliquity(t.tt)
+        return ramc, eps
+
+    def health(self) -> dict:
+        return {"engine": self.name, "status": "ok", "kernel": self.kernel}

services/logic/app/engine/stations.py

@@ -0,0 +1,100 @@
+"""Wykrywanie stacji planet (LOG-03): poprzednia/następna stacja, SD/SR, flaga <7 dni.
+
+Stacja ścisła = moment, w którym prędkość zodiakalna przechodzi przez zero.
+Metoda: próbki prędkości co 1 dzień w oknie ± SEARCH_DAYS → zmiana znaku →
+bisekcja do dokładności ~1 minuty. Klasyfikacja: prędkość przed<0 i po>0 → SD
+(stationary direct), odwrotnie → SR (stationary retrograde).
+
+Pomijamy Słońce/Księżyc (nigdy Rx) i punkty mean (NN/SN/Lilith — ruch jednostajny).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import timedelta
+
+from app.engine.formats import in_sign
+from app.engine.models import ChartMoment
+
+# obiekty bez stacji
+NO_STATIONS = {"Sun", "Moon", "North Node", "South Node", "Lilith"}
+
+# Okno musi pokryć najdłuższą przerwę między stacjami (Mars/Wenus: ~700 dni),
+# a krok skanu musi być krótszy niż najkrótsza retrogradacja (Merkury ~21 dni).
+SEARCH_DAYS = 800          # okno poszukiwań w każdą stronę
+SCAN_STEP_DAYS = 4.0       # krok zgrubnego skanu (potem bisekcja)
+STATION_SOON_DAYS = 7.0    # próg flagi "stacja blisko" (konfigurowalny, notes2)
+
+
+def _speed_fn(engine, name: str):
+    """Zwraca funkcję: dni_od_momentu_bazowego -> prędkość [°/dobę]."""
+    def speed(base_moment: ChartMoment, offset_days: float) -> float:
+        m = ChartMoment(
+            when_utc=base_moment.when_utc + timedelta(days=offset_days),
+            lat=base_moment.lat, lon=base_moment.lon,
+        )
+        return engine.positions(m, [name])[0].speed
+    return speed
+
+
+def _bisect_zero(speed, moment: ChartMoment, lo: float, hi: float, iters: int = 20) -> float:
+    """Bisekcja miejsca zerowego prędkości między dniami lo i hi."""
+    s_lo = speed(moment, lo)
+    for _ in range(iters):
+        mid = (lo + hi) / 2.0
+        s_mid = speed(moment, mid)
+        if (s_lo < 0) == (s_mid < 0):
+            lo, s_lo = mid, s_mid
+        else:
+            hi = mid
+    return (lo + hi) / 2.0
+
+
+def _station_info(engine, moment: ChartMoment, name: str, day: float, speed) -> dict:
+    """Opis stacji w danym dniu (offset od momentu bazowego)."""
+    before = speed(moment, day - 0.5)
+    kind = "SD" if before < 0 else "SR"
+    when = moment.when_utc + timedelta(days=day)
+    m = ChartMoment(when_utc=when, lat=moment.lat, lon=moment.lon)
+    lon = engine.positions(m, [name])[0].longitude
+    return {
+        "type": kind,
+        "date": when.strftime("%Y-%m-%d %H:%M"),
+        "days": round(day, 1),               # ujemne = w przeszłości
+        "degree": in_sign(lon),
+    }
+
+
+def find_stations(engine, moment: ChartMoment, name: str, step_days: float = SCAN_STEP_DAYS) -> dict | None:
+    """Poprzednia i następna stacja obiektu względem momentu horoskopu."""
+    if name in NO_STATIONS:
+        return None
+    speed = _speed_fn(engine, name)
+
+    prev_day = next_day = None
+    # w przeszłość
+    s_right = speed(moment, 0.0)
+    d = 0.0
+    while d > -SEARCH_DAYS:
+        s_left = speed(moment, d - step_days)
+        if (s_left < 0) != (s_right < 0):
+            prev_day = _bisect_zero(speed, moment, d - step_days, d)
+            break
+        d, s_right = d - step_days, s_left
+    # w przyszłość
+    s_left = speed(moment, 0.0)
+    d = 0.0
+    while d < SEARCH_DAYS:
+        s_right = speed(moment, d + step_days)
+        if (s_left < 0) != (s_right < 0):
+            next_day = _bisect_zero(speed, moment, d, d + step_days)
+            break
+        d, s_left = d + step_days, s_right
+
+    result: dict = {}
+    if prev_day is not None:
+        result["prev"] = _station_info(engine, moment, name, prev_day, speed)
+    if next_day is not None:
+        result["next"] = _station_info(engine, moment, name, next_day, speed)
+    result["station_soon"] = any(
+        abs(x["days"]) < STATION_SOON_DAYS for x in result.values() if isinstance(x, dict)
+    )
+    return result or None

services/logic/app/engine/tables.py

@@ -0,0 +1,368 @@
+"""Tabele pomocnicze horoskopu (LOG-23).
+
+Zbiór wyliczeń, które astrolog czyta „obok" pozycji: bilans żywiołów i jakości,
+faza Księżyca, stopnie krytyczne, dzień i godziny planetarne, syzygia prenatalna
+oraz podziały (dwunastniki i nawamsa).
+
+Dwie rzeczy wymagają prawdziwego liczenia, nie tabelki:
+  * **godziny planetarne** — są NIERÓWNE: dzień od wschodu do zachodu Słońca dzieli
+    się na 12 części, noc osobno. Bez faktycznego wschodu/zachodu wynik byłby
+    zmyślony, więc szukamy ich numerycznie (przejście wysokości Słońca przez −0°50′);
+  * **syzygia prenatalna** — ostatni nów albo pełnia PRZED urodzeniem; szukamy
+    wstecz momentu, w którym elongacja Księżyca przechodzi przez 0° lub 180°.
+
+Moduł jest silnik-agnostyczny: potrzebuje tylko `positions()` i `sidereal()`.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import math
+from datetime import datetime, timedelta
+
+from app.engine.formats import SIGNS, in_sign, norm360, sign_index
+from app.engine.models import ChartMoment
+from app.engine.zodiac import to_equatorial
+
+# --- żywioły i jakości ------------------------------------------------------
+ELEMENTS = ["Fire", "Earth", "Air", "Water"]
+QUALITIES = ["Cardinal", "Fixed", "Mutable"]
+ELEMENT_PL = {"Fire": "Ogień", "Earth": "Ziemia", "Air": "Powietrze", "Water": "Woda"}
+QUALITY_PL = {"Cardinal": "Kardynalny", "Fixed": "Stały", "Mutable": "Zmienny"}
+
+CLASSICAL = ["Sun", "Moon", "Mercury", "Venus", "Mars", "Jupiter", "Saturn"]
+MODERN = CLASSICAL + ["Uranus", "Neptune", "Pluto"]
+
+# --- dzień i godziny planetarne --------------------------------------------
+# Kolejność chaldejska: od najwolniejszej do najszybszej planety
+CHALDEAN = ["Saturn", "Jupiter", "Mars", "Sun", "Venus", "Mercury", "Moon"]
+# Władca dnia wg dnia tygodnia (0 = poniedziałek, jak w datetime.weekday())
+WEEKDAY_RULER = ["Moon", "Mars", "Mercury", "Jupiter", "Venus", "Saturn", "Sun"]
+
+# wysokość środka tarczy Słońca przy wschodzie/zachodzie (refrakcja + promień tarczy)
+SUNRISE_ALTITUDE = -0.833
+
+
+def element_of(sign: str) -> str:
+    return ELEMENTS[SIGNS.index(sign) % 4]
+
+
+def quality_of(sign: str) -> str:
+    return QUALITIES[SIGNS.index(sign) % 3]
+
+
+def tally(positions: list[dict], asc_sign: str | None = None,
+          modern: bool = True) -> dict:
+    """Bilans żywiołów i jakości (LOG-23).
+
+    Liczymy w dwóch wariantach naraz, bo szkoły się różnią: 7 planet klasycznych
+    i 10 z nowożytnymi. Ascendent doliczany osobno — bywa traktowany jak punkt
+    równorzędny planetom.
+    """
+    wanted = MODERN if modern else CLASSICAL
+    by_name = {p.get("name"): p for p in positions}
+
+    def count(names: list[str], with_asc: bool) -> dict:
+        elements = dict.fromkeys(ELEMENTS, 0)
+        qualities = dict.fromkeys(QUALITIES, 0)
+        used = []
+        for name in names:
+            p = by_name.get(name)
+            if not p or not p.get("sign"):
+                continue
+            elements[element_of(p["sign"])] += 1
+            qualities[quality_of(p["sign"])] += 1
+            used.append(name)
+        if with_asc and asc_sign:
+            elements[element_of(asc_sign)] += 1
+            qualities[quality_of(asc_sign)] += 1
+            used.append("Asc")
+        return {"elements": elements, "qualities": qualities,
+                "counted": used, "total": len(used)}
+
+    classical = count(CLASSICAL, False)
+    result = {
+        "classical_7": classical,
+        "with_modern_10": count(wanted, False),
+        "classical_7_plus_asc": count(CLASSICAL, True),
+        "with_modern_10_plus_asc": count(wanted, True),
+    }
+    # brakujące żywioły — klasyczne „no air" itd., podstawa pod scoring (LOG-21)
+    base = result["with_modern_10_plus_asc"]
+    result["missing_elements"] = [e for e, n in base["elements"].items() if n == 0]
+    result["missing_qualities"] = [q for q, n in base["qualities"].items() if n == 0]
+    result["labels"] = {"elements": ELEMENT_PL, "qualities": QUALITY_PL}
+    return result
+
+
+# --- faza Księżyca ----------------------------------------------------------
+_PHASES = [
+    (0.0, "New Moon", "Nów"),
+    (45.0, "Waxing Crescent", "Sierp przybywający"),
+    (90.0, "First Quarter", "Pierwsza kwadra"),
+    (135.0, "Waxing Gibbous", "Garb przybywający"),
+    (180.0, "Full Moon", "Pełnia"),
+    (225.0, "Waning Gibbous", "Garb ubywający"),
+    (270.0, "Last Quarter", "Ostatnia kwadra"),
+    (315.0, "Waning Crescent", "Sierp ubywający"),
+]
+
+
+def moon_phase(sun_lon: float, moon_lon: float) -> dict:
+    """Faza Księżyca z elongacji (Księżyc − Słońce)."""
+    angle = norm360(moon_lon - sun_lon)
+    idx = int(((angle + 22.5) % 360.0) // 45.0)
+    _, name, name_pl = _PHASES[idx]
+    illumination = (1.0 - math.cos(math.radians(angle))) / 2.0
+    return {
+        "angle": round(angle, 4),
+        "phase": name,
+        "phase_pl": name_pl,
+        "illumination": round(illumination, 4),
+        "waxing": angle < 180.0,
+    }
+
+
+# --- stopnie krytyczne ------------------------------------------------------
+# klasyczne stopnie krytyczne zależą od jakości znaku
+_CRITICAL = {"Cardinal": (0, 13, 26), "Fixed": (8, 21), "Mutable": (4, 17)}
+CRITICAL_ORB = 1.0
+
+
+def critical_degrees(positions: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Obiekty stojące na stopniach krytycznych, 0° albo 29° (anaretycznym)."""
+    out = []
+    for p in positions:
+        lon = p.get("decimal")
+        sign = p.get("sign")
+        if lon is None or not sign:
+            continue
+        deg = norm360(lon) - sign_index(lon) * 30.0
+        flags = []
+        for critical in _CRITICAL[quality_of(sign)]:
+            if abs(deg - critical) <= CRITICAL_ORB:
+                flags.append(f"stopień krytyczny {critical}° ({QUALITY_PL[quality_of(sign)].lower()})")
+        if deg >= 29.0:
+            flags.append("29° — stopień anaretyczny (koniec znaku)")
+        elif deg < 1.0:
+            flags.append("0° — wejście w znak")
+        if flags:
+            out.append({"name": p.get("name"), "sign": sign,
+                        "in_sign": p.get("in_sign"), "flags": flags})
+    return out
+
+
+# --- podziały: dwunastnik i nawamsa ----------------------------------------
+def dwadasamsa(lon: float) -> float:
+    """12. część (dwadasamsa): znak dzielony na 12 po 2°30′, licząc od siebie."""
+    lon = norm360(lon)
+    start = sign_index(lon) * 30.0
+    return norm360(start + (lon - start) * 12.0)
+
+
+def navamsa(lon: float) -> float:
+    """9. część (nawamsa): 108 podziałów po 3°20′ liczonych od 0° Barana."""
+    lon = norm360(lon)
+    part = int(lon // (30.0 / 9.0))
+    return norm360((part % 12) * 30.0 + (lon % (30.0 / 9.0)) * 9.0)
+
+
+def divisional(positions: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Pozycje w podziałach 12. i 9. — obie tabele naraz."""
+    out = []
+    for p in positions:
+        lon = p.get("decimal")
+        if lon is None:
+            continue
+        d12, d9 = dwadasamsa(lon), navamsa(lon)
+        out.append({
+            "name": p.get("name"),
+            "d12_sign": SIGNS[sign_index(d12)], "d12_in_sign": in_sign(d12),
+            "d9_sign": SIGNS[sign_index(d9)], "d9_in_sign": in_sign(d9),
+        })
+    return out
+
+
+# --- wschód/zachód Słońca i godziny planetarne ------------------------------
+def sun_altitude(engine, moment: ChartMoment) -> float:
+    """Wysokość Słońca nad horyzontem [°] dla momentu i miejsca."""
+    ramc, eps = engine.sidereal(moment)
+    sun = engine.positions(moment, ["Sun"])[0]
+    ra, dec = to_equatorial(sun.longitude, sun.latitude, eps)
+    hour_angle = math.radians(norm360(ramc - ra))
+    phi, d = math.radians(moment.lat), math.radians(dec)
+    sin_alt = math.sin(d) * math.sin(phi) + math.cos(d) * math.cos(phi) * math.cos(hour_angle)
+    return math.degrees(math.asin(max(-1.0, min(1.0, sin_alt))))
+
+
+def _at(moment: ChartMoment, when: datetime) -> ChartMoment:
+    return ChartMoment(when_utc=when, lat=moment.lat, lon=moment.lon)
+
+
+def _crossings(engine, moment: ChartMoment, start: datetime, end: datetime,
+               step_minutes: int = 20) -> list[tuple[datetime, str]]:
+    """Momenty przejścia Słońca przez horyzont w oknie [start, end].
+
+    Skan zgrubny + bisekcja — ten sam wzorzec co przy stacjach planet (LOG-03).
+    """
+    out: list[tuple[datetime, str]] = []
+    step = timedelta(minutes=step_minutes)
+    t0 = start
+    f0 = sun_altitude(engine, _at(moment, t0)) - SUNRISE_ALTITUDE
+    while t0 < end:
+        t1 = min(t0 + step, end)
+        f1 = sun_altitude(engine, _at(moment, t1)) - SUNRISE_ALTITUDE
+        if f0 == 0.0 or (f0 < 0.0) != (f1 < 0.0):
+            lo, hi, flo = t0, t1, f0
+            for _ in range(40):                     # ~sekundowa dokładność
+                mid = lo + (hi - lo) / 2
+                fmid = sun_altitude(engine, _at(moment, mid)) - SUNRISE_ALTITUDE
+                if (flo < 0.0) != (fmid < 0.0):
+                    hi = mid
+                else:
+                    lo, flo = mid, fmid
+            out.append((lo + (hi - lo) / 2, "sunrise" if f1 > f0 else "sunset"))
+        t0, f0 = t1, f1
+    return out
+
+
+def planetary_hours(engine, moment: ChartMoment) -> dict | None:
+    """Dzień i godziny planetarne w porządku chaldejskim (LOG-23).
+
+    Godziny są NIERÓWNE: dzień (wschód→zachód) i noc (zachód→wschód) dzielą się
+    na 12 części każde. Doba planetarna zaczyna się o WSCHODZIE, nie o północy —
+    dlatego władcę dnia bierzemy z dnia tygodnia tego wschodu, który otworzył
+    bieżący okres.
+
+    Zwraca None dla dnia polarnego/nocy polarnej, gdzie wschód nie występuje.
+    """
+    now = moment.when_utc
+    events = _crossings(engine, moment, now - timedelta(hours=30), now + timedelta(hours=30))
+    if not events:
+        return None                                  # brak wschodu/zachodu w oknie
+
+    before = [e for e in events if e[0] <= now]
+    after = [e for e in events if e[0] > now]
+    if not before or not after:
+        return None
+
+    last_time, last_kind = before[-1]
+    next_time, _ = after[0]
+
+    daytime = last_kind == "sunrise"
+    period_start, period_end = last_time, next_time
+    # doba planetarna startuje o wschodzie: w nocy to wschód POPRZEDZAJĄCY zachód
+    day_start = last_time if daytime else next((t for t, k in reversed(before)
+                                                if k == "sunrise"), last_time)
+
+    length = (period_end - period_start) / 12
+    index = int((now - period_start) / length)
+    index = max(0, min(11, index))
+
+    day_ruler = WEEKDAY_RULER[day_start.weekday()]
+    hour_number = index if daytime else index + 12   # 0..23 od wschodu
+    ruler = CHALDEAN[(CHALDEAN.index(day_ruler) + hour_number) % 7]
+
+    hours = []
+    for i in range(12):
+        start = period_start + length * i
+        hours.append({
+            "index": i + 1,
+            "ruler": CHALDEAN[(CHALDEAN.index(day_ruler) + (i if daytime else i + 12)) % 7],
+            "start": start.isoformat(timespec="seconds"),
+            "end": (start + length).isoformat(timespec="seconds"),
+            "current": i == index,
+        })
+
+    return {
+        "day_ruler": day_ruler,
+        "hour_ruler": ruler,
+        "hour_number": hour_number + 1,
+        "daytime": daytime,
+        "period": "dzień" if daytime else "noc",
+        "hour_length_minutes": round(length.total_seconds() / 60.0, 2),
+        "period_start": period_start.isoformat(timespec="seconds"),
+        "period_end": period_end.isoformat(timespec="seconds"),
+        "hours": hours,
+    }
+
+
+# --- syzygia prenatalna -----------------------------------------------------
+def prenatal_syzygy(engine, moment: ChartMoment, max_days: float = 32.0) -> dict | None:
+    """Ostatni nów albo pełnia PRZED podanym momentem (LOG-23).
+
+    Szukamy wstecz przejścia elongacji przez 0° (nów) lub 180° (pełnia); bierzemy
+    to, które wypadło później. Cykl trwa ~29,5 dnia, więc okno 32 dni wystarcza.
+    """
+    def elongation(when: datetime) -> float:
+        pts = {p.name: p.longitude for p in
+               engine.positions(_at(moment, when), ["Sun", "Moon"])}
+        return norm360(pts["Moon"] - pts["Sun"])
+
+    def signed(when: datetime, target: float) -> float:
+        """Odległość od celu w [−180, 180] — zeruje się dokładnie w syzygii."""
+        return ((elongation(when) - target + 180.0) % 360.0) - 180.0
+
+    best: tuple[datetime, str] | None = None
+    for target, kind in ((0.0, "new_moon"), (180.0, "full_moon")):
+        step = timedelta(hours=6)
+        t1 = moment.when_utc
+        f1 = signed(t1, target)
+        scanned = timedelta()
+        while scanned < timedelta(days=max_days):
+            t0 = t1 - step
+            f0 = signed(t0, target)
+            if (f0 < 0.0) != (f1 < 0.0) and abs(f0 - f1) < 180.0:
+                lo, hi, flo = t0, t1, f0
+                for _ in range(40):
+                    mid = lo + (hi - lo) / 2
+                    fmid = signed(mid, target)
+                    if (flo < 0.0) != (fmid < 0.0):
+                        hi = mid
+                    else:
+                        lo, flo = mid, fmid
+                found = lo + (hi - lo) / 2
+                if best is None or found > best[0]:
+                    best = (found, kind)
+                break
+            t1, f1 = t0, f0
+            scanned += step
+
+    if best is None:
+        return None
+
+    when, kind = best
+    pts = {p.name: p.longitude for p in engine.positions(_at(moment, when), ["Sun", "Moon"])}
+    lon = pts["Sun"] if kind == "new_moon" else pts["Moon"]
+    return {
+        "type": kind,
+        "type_pl": "nów" if kind == "new_moon" else "pełnia",
+        "when_utc": when.isoformat(timespec="seconds"),
+        "days_before_birth": round((moment.when_utc - when).total_seconds() / 86400.0, 3),
+        "sign": SIGNS[sign_index(lon)],
+        "in_sign": in_sign(lon),
+        "decimal": round(norm360(lon), 6),
+    }
+
+
+# --- złożenie wszystkiego ---------------------------------------------------
+def build_tables(engine, moment: ChartMoment, chart: dict,
+                 heavy: bool = True) -> dict:
+    """Komplet tabel dla policzonego horoskopu.
+
+    `heavy=False` pomija wyliczenia wymagające szukania numerycznego (godziny
+    planetarne, syzygia) — przydatne, gdy liczy się czas odpowiedzi.
+    """
+    positions = chart.get("positions") or []
+    by_name = {p.get("name"): p for p in positions}
+    asc_sign = (chart.get("angles") or {}).get("Asc", {}).get("sign")
+
+    out: dict = {
+        "tally": tally(positions, asc_sign),
+        "critical_degrees": critical_degrees(positions),
+        "divisional": divisional(positions),
+    }
+    if "Sun" in by_name and "Moon" in by_name:
+        out["moon_phase"] = moon_phase(by_name["Sun"]["decimal"], by_name["Moon"]["decimal"])
+    if heavy:
+        out["planetary_hours"] = planetary_hours(engine, moment)
+        out["prenatal_syzygy"] = prenatal_syzygy(engine, moment)
+    return out

services/logic/app/engine/timeline.py

@@ -0,0 +1,160 @@
+"""Zbiorcza tabela dat z technik (LOG-14).
+
+Spina w jedną, posortowaną oś czasu daty z kilku technik:
+- profekcje roczne (LOG-10) — rok życia,
+- Solar Return (LOG-12) — moment powrotu Słońca,
+- dyrekcje solar-arc — daty dokładnych aspektów kierowanych planet do punktów
+  natalnych (wzorzec z notes3: „Profection planet | Aspect | Birth planet |
+  Exact Date"). Klucz łuku konfigurowalny; domyślnie Naiboda (0°59'08"/rok).
+
+Każdy wiersz ma kształt z notes2: technique | significator | start | exact | end.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import date, datetime, timedelta, timezone
+
+from app.engine.aspects import MAJOR, PL_NAME
+from app.engine.profections import DOMICILE_RULERS, profected_sign
+from app.engine.returns import find_return
+
+NAIBOD_KEY = 0.9856472         # °/rok (0°59'08") — domyślny klucz solar-arc
+DAYS_PER_YEAR = 365.2422
+DIRECTED = ["Sun", "Moon", "Mercury", "Venus", "Mars",
+            "Jupiter", "Saturn", "Uranus", "Neptune", "Pluto"]
+
+
+def _add_years(birth: datetime, years: float) -> datetime:
+    return birth + timedelta(days=years * DAYS_PER_YEAR)
+
+
+def _row(technique, significator, start, exact, end) -> dict:
+    def iso(x):
+        return x.date().isoformat() if isinstance(x, datetime) else x
+    return {"technique": technique, "significator": significator,
+            "start": iso(start), "exact": iso(exact), "end": iso(end)}
+
+
+def solar_arc_directions(
+    natal: dict[str, float], birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime,
+    key: float = NAIBOD_KEY, orb_years: float = 1.0,
+) -> list[dict]:
+    """Daty dyrekcji solar-arc w oknie [lo, hi].
+
+    natal: nazwa punktu -> długość natalna (planety + Asc/MC). Kierowane są planety
+    (DIRECTED), celem każdy punkt natalny. Aspekt dokładny gdy łuk = odległość
+    kątowa (mod 360). Wiek = łuk/klucz; data = urodziny + wiek.
+    """
+    out: list[dict] = []
+    lo_age = (lo - birth).days / DAYS_PER_YEAR - orb_years
+    hi_age = (hi - birth).days / DAYS_PER_YEAR + orb_years
+    for p in DIRECTED:
+        if p not in natal:
+            continue
+        for q, q_lon in natal.items():
+            for asp, angle in MAJOR.items():
+                for target in ({angle, (360.0 - angle) % 360.0}):
+                    arc = (q_lon + target - natal[p]) % 360.0
+                    age = arc / key
+                    if not (lo_age <= age <= hi_age) or (p == q and arc < 1e-6):
+                        continue
+                    exact = _add_years(birth, age)
+                    row = _row(
+                        "solar_arc",
+                        f"dyr. {p} {PL_NAME[asp]} {q}",
+                        _add_years(birth, age - orb_years),
+                        exact,
+                        _add_years(birth, age + orb_years),
+                    )
+                    row.update(directed=p, aspect=asp, target=q)   # do budowy tokenów (1B->2B)
+                    out.append(row)
+    return out
+
+
+def profection_events(natal_asc: float, birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime) -> list[dict]:
+    """Lata profekcyjne (LOG-10) nachodzące na okno."""
+    out: list[dict] = []
+    for age in range((lo.year - birth.year) - 1, (hi.year - birth.year) + 1):
+        if age < 0:
+            continue
+        try:
+            start = birth.replace(year=birth.year + age)
+            end = birth.replace(year=birth.year + age + 1)
+        except ValueError:                     # 29 lutego
+            start = birth.replace(year=birth.year + age, day=28)
+            end = birth.replace(year=birth.year + age + 1, day=28)
+        if end < lo or start > hi:
+            continue
+        sign = profected_sign(natal_asc, age)
+        lord = DOMICILE_RULERS[sign]
+        row = _row(
+            "profection", f"Władca Roku: {lord} (Asc {sign}, wiek {age})",
+            start, start, end,
+        )
+        row.update(lord=lord, sign=sign)               # do budowy tokenów (1B->2B)
+        out.append(row)
+    return out
+
+
+def solar_return_events(engine, natal_moment, birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime) -> list[dict]:
+    """Solariusze w oknie (LOG-12) — jeden na rok."""
+    out: list[dict] = []
+    for year in range(lo.year, hi.year + 1):
+        try:
+            around = birth.replace(year=year)
+        except ValueError:
+            around = birth.replace(year=year, day=28)
+        hit = find_return(engine, "solar", natal_moment, around)
+        if hit and lo <= hit <= hi:
+            out.append(_row("solar_return", "Solar Return", hit, hit, _add_years(hit, 1)))
+    return out
+
+
+def firdaria_events(natal_points: dict[str, float], birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime) -> list[dict]:
+    """Starty okresów/podokresów Firdarii (LOG-11) nachodzące na okno."""
+    from app.engine.firdaria import firdaria
+
+    fd = firdaria(birth, natal_points["Sun"], natal_points["Asc"], natal_points["MC"])
+    out: list[dict] = []
+    for period in fd["periods"]:
+        if "sub" in period:
+            for s in period["sub"]:
+                if lo <= _as_dt(s["start"]) <= hi:
+                    row = _row("firdaria", f"Firdaria: {period['lord']} / {s['lord']}",
+                               s["start"], s["start"], s["end"])
+                    row.update(fd_major=period["lord"], fd_sub=s["lord"])
+                    out.append(row)
+        elif lo <= _as_dt(period["start"]) <= hi:            # węzeł — bez podokresów
+            row = _row("firdaria", f"Firdaria: {period['lord']}",
+                       period["start"], period["start"], period["end"])
+            row.update(fd_major=period["lord"])
+            out.append(row)
+    return out
+
+
+def _as_dt(d) -> datetime:
+    if isinstance(d, datetime):
+        return d if d.tzinfo else d.replace(tzinfo=timezone.utc)
+    if isinstance(d, date):
+        return datetime(d.year, d.month, d.day, tzinfo=timezone.utc)
+    return datetime.fromisoformat(str(d)).replace(tzinfo=timezone.utc)
+
+
+def build_timeline(
+    engine, natal_moment, natal_points: dict[str, float],
+    from_d, to_d, techniques: list[str] | None = None,
+) -> list[dict]:
+    """Scala wybrane techniki w jedną oś czasu, posortowaną po dacie dokładnej."""
+    lo, hi = _as_dt(from_d), _as_dt(to_d)
+    birth = natal_moment.when_utc
+    want = set(techniques or ["profection", "solar_return", "solar_arc", "firdaria"])
+    events: list[dict] = []
+    if "profection" in want:
+        events += profection_events(natal_points["Asc"], birth, lo, hi)
+    if "solar_return" in want:
+        events += solar_return_events(engine, natal_moment, birth, lo, hi)
+    if "solar_arc" in want:
+        events += solar_arc_directions(natal_points, birth, lo, hi)
+    if "firdaria" in want:
+        events += firdaria_events(natal_points, birth, lo, hi)
+    events.sort(key=lambda e: e["exact"])
+    return events

services/logic/app/engine/zodiac.py

@@ -0,0 +1,103 @@
+"""Systemy zodiaku (LOG-04): tropikalny, syderyczny (ayanamsy), draconic + RA.
+
+Wszystkie pozycje silnika są liczone **tropikalnie of-date** (kontrakt LOG-28).
+Zmiana zodiaku to — dla zodiaków ekliptycznych — jednolite przesunięcie długości:
+
+    długość_docelowa = (długość_tropikalna − offset) mod 360
+
+gdzie offset to:
+  - **syderyczny**: ayanamsa (kąt między tropikalnym a syderycznym punktem Barana),
+  - **draconic**: długość wznoszącego węzła Księżyca (węzeł = 0° draconic),
+  - **tropikalny**: 0.
+
+Ponieważ to stałe przesunięcie obiektu ORAZ cusps, **numery domów się nie zmieniają**
+(geometria jest niezmiennicza względem obrotu) — przesuwamy tylko etykiety znaków.
+
+Model ayanamsy: `ayan(jd) = ayan0 + B·x + C·x²`, gdzie `x = jd − J2000`. Prędkość
+precesji (B, C) jest **wspólna** dla wszystkich ayanams; różni je tylko stała `ayan0`
+(wybór syderycznego zera). Stałe skalibrowano do Swiss Ephemeris jako wyroczni —
+zgodność do ~0,02" w latach 1900–2100 (patrz tests/test_zodiac.py).
+
+RA (right ascension): konwersja ekliptyka→równik dla przyszłego widoku równikowego.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import math
+from datetime import datetime
+
+from app.engine.formats import norm360
+
+TROPICAL = "tropical"
+DRACONIC = "draconic"
+
+# stała ayanamsy w J2000.0 (°) — skalibrowana do swisseph (get_ayanamsa_ut)
+_AYAN0 = {
+    "lahiri": 23.857092,
+    "fagan_bradley": 24.740300,
+    "krishnamurti": 23.760240,
+}
+_J2000 = 2451545.0
+_B = 3.824459e-5     # °/dobę — liniowy człon precesji (wspólny)
+_C = 2.304e-13       # °/dobę² — drobne przyspieszenie (wspólne)
+
+# nazwy zodiaków akceptowane przez API
+SIDEREAL = tuple(f"sidereal_{k}" for k in _AYAN0)          # sidereal_lahiri, ...
+SYSTEMS = (TROPICAL, *SIDEREAL, DRACONIC)
+
+
+def julian_day(dt: datetime) -> float:
+    """Julian Day (UT) z momentu UTC — algorytm Meeusa (kalendarz gregoriański)."""
+    y, m = dt.year, dt.month
+    day = dt.day + (dt.hour + dt.minute / 60.0 + dt.second / 3600.0
+                    + dt.microsecond / 3.6e9) / 24.0
+    if m <= 2:
+        y -= 1
+        m += 12
+    a = y // 100
+    b = 2 - a + a // 4
+    return math.floor(365.25 * (y + 4716)) + math.floor(30.6001 * (m + 1)) + day + b - 1524.5
+
+
+def ayanamsha(name: str, jd: float) -> float:
+    """Ayanamsa [°] danej szkoły dla Julian Day (UT)."""
+    key = name[len("sidereal_"):] if name.startswith("sidereal_") else name
+    if key not in _AYAN0:
+        raise ValueError(f"Nieznana ayanamsa: {name!r} (dostępne: {', '.join(_AYAN0)})")
+    x = jd - _J2000
+    return _AYAN0[key] + _B * x + _C * x * x
+
+
+def offset(zodiac: str, jd: float, node_lon: float | None = None) -> float:
+    """Ile odjąć od długości tropikalnej, by dostać wybrany zodiak.
+
+    `node_lon` (tropikalna długość węzła wznoszącego) wymagana tylko dla draconic.
+    """
+    if zodiac == TROPICAL:
+        return 0.0
+    if zodiac == DRACONIC:
+        if node_lon is None:
+            raise ValueError("draconic wymaga długości węzła (node_lon)")
+        return norm360(node_lon)
+    if zodiac in SIDEREAL:
+        return ayanamsha(zodiac, jd)
+    raise ValueError(f"Nieznany zodiak: {zodiac!r} (dostępne: {', '.join(SYSTEMS)})")
+
+
+def apply(lon: float, off: float) -> float:
+    """Długość w docelowym zodiaku."""
+    return norm360(lon - off)
+
+
+def to_equatorial(lon: float, lat: float, eps: float) -> tuple[float, float]:
+    """Ekliptyka (λ, β) → równik: (RA, deklinacja) w stopniach. Wszystko w °.
+
+    RA rośnie 0–360°; deklinacja w [−90, 90].
+    """
+    lam, bet, e = math.radians(lon), math.radians(lat), math.radians(eps)
+    sin_dec = math.sin(bet) * math.cos(e) + math.cos(bet) * math.sin(e) * math.sin(lam)
+    dec = math.asin(max(-1.0, min(1.0, sin_dec)))
+    ra = math.atan2(
+        math.sin(lam) * math.cos(e) - math.tan(bet) * math.sin(e),
+        math.cos(lam),
+    )
+    return norm360(math.degrees(ra)), math.degrees(dec)

services/logic/app/link_crypto.py

@@ -0,0 +1,525 @@
+"""Szyfrowanie łączy między warstwami (PRE-16 / LOG-33).
+
+Do tej pory warstwy rozmawiały ze sobą zwykłym HTTP-em wewnątrz klastra. Token
+międzywarstwowy (LOG-32) mówił KTO pyta, ale nie ukrywał CZEGO dotyczy odpowiedź
+— a płyną nią surowe wiersze oryginalnych baz interpretacyjnych, czyli rdzeń
+produktu. Kto podsłuchał ruch wewnątrz sieci (drugi pod, port mirror na switchu,
+zrzut z węzła), miał je w całości.
+
+Ten moduł zamyka tę drogę: **AES-256-GCM** na ciele każdego żądania i odpowiedzi.
+GCM daje jednocześnie poufność i uwierzytelnienie — cudzy albo podmieniony bajt
+nie odszyfruje się w ogóle, więc nie ma osobnego problemu „zaszyfrowane, ale
+podatne na modyfikację".
+
+**Dwa niezależne klucze**, po jednym na parę rozmówców:
+  * ``LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC`` — prezentacja ↔ logika,
+  * ``LINK_KEY_LOGIC_DATA``        — logika ↔ dane.
+Dzięki temu przejęcie klucza prezentacji nie daje dostępu do warstwy danych,
+gdzie leżą całe bazy. Logika trzyma oba, bo rozmawia w obie strony.
+
+Z każdego klucza łącza wyprowadzamy **osobne podklucze na kierunek** (HKDF).
+Żądanie i odpowiedź nigdy nie szyfrują się tym samym kluczem, więc powtórzenie
+losowej jednorazówki w jedną stronę nie osłabia drugiej.
+
+Format ramki (bo strumień odpowiedzi może iść kawałkami — patrz okno postępu):
+
+    [4 bajty długości][magia "AL1"][12 bajtów jednorazówki][szyfrogram + znacznik]
+
+Do materiału uwierzytelnianego (AAD) wchodzą kierunek, ścieżka, znacznik czasu
+i numer ramki. Skutek: ramki nie da się przekleić do innego endpointu, odtworzyć
+po czasie (dopuszczalny poślizg ``MAX_SKEW``) ani przestawić w strumieniu.
+
+Bez ustawionego klucza moduł **przepuszcza ruch otwartym tekstem** (dev, zgodność
+wstecz) i krzyczy o tym przy starcie. Gdy klucz JEST ustawiony, warstwa serwerowa
+działa fail-closed: nieszyfrowane żądanie dostaje odmowę, żeby przypadkowa
+regresja po stronie klienta nie oznaczała cichego powrotu do jawnego ruchu.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import base64
+import binascii
+import logging
+import os
+import struct
+import time
+from typing import Iterable, Iterator
+
+from cryptography.exceptions import InvalidTag
+from cryptography.hazmat.primitives import hashes
+from cryptography.hazmat.primitives.ciphers.aead import AESGCM
+from cryptography.hazmat.primitives.kdf.hkdf import HKDF
+
+log = logging.getLogger("astrololo.link")
+
+MAGIC = b"AL1"
+VERSION = "v1"
+NONCE_BYTES = 12
+KEY_BYTES = 32                      # AES-256
+LENGTH_PREFIX = 4
+MAX_FRAME = 64 * 1024 * 1024        # zapora przed alokacją z podanej długości
+MAX_SKEW_SECONDS = 300.0
+
+HEADER_ENC = "X-Astrololo-Enc"
+HEADER_TS = "X-Astrololo-Enc-Ts"
+CONTENT_TYPE = "application/vnd.astrololo.enc"
+
+ENV_PRESENTATION_LOGIC = "LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC"
+ENV_LOGIC_DATA = "LINK_KEY_LOGIC_DATA"
+# Trzecia para: prezentacja ↔ render (PRE-24). Osobny klucz, jak przy pozostałych —
+# usługa render dostaje CAŁY raport (dane urodzeniowe + opisy z baz), więc przejęcie
+# jej klucza nie może otwierać łącza do logiki ani do danych.
+ENV_PRESENTATION_RENDER = "LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER"
+ENV_REQUIRED = "LINK_ENCRYPTION_REQUIRED"
+
+REQUEST, RESPONSE = b"req", b"res"
+
+# Sondy k8s pukają tu bez klucza i tak ma zostać — inaczej pierwsza literówka
+# w sekrecie kładłaby pody zamiast pokazać błąd w aplikacji.
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+class LinkError(Exception):
+    """Cokolwiek poszło nie tak z kopertą — celowo bez szczegółów na zewnątrz."""
+
+
+# --------------------------------------------------------------------- klucze
+
+def parse_key(raw: str) -> bytes:
+    """Klucz z konfiguracji: hex (64 znaki) albo base64. Zawsze 32 bajty."""
+    text = raw.strip()
+    if not text:
+        raise LinkError("pusty klucz łącza")
+    try:
+        key = bytes.fromhex(text)
+    except ValueError:
+        try:
+            key = base64.b64decode(text, validate=True)
+        except (binascii.Error, ValueError) as exc:
+            raise LinkError("klucz łącza nie jest ani hexem, ani base64") from exc
+    if len(key) != KEY_BYTES:
+        raise LinkError(
+            f"klucz łącza ma {len(key)} B zamiast {KEY_BYTES} — wygeneruj przez "
+            f"`openssl rand -hex 32`"
+        )
+    return key
+
+
+def key_from_env(env_name: str) -> bytes | None:
+    """Klucz albo None. Zły klucz to wyjątek OD RAZU — nie przy pierwszym żądaniu."""
+    raw = os.getenv(env_name, "")
+    return parse_key(raw) if raw.strip() else None
+
+
+def encryption_required() -> bool:
+    """Czy brak klucza ma być błędem, a nie cichym powrotem do jawnego ruchu.
+
+    Serwer sam z siebie broni się fail-closed, ale to za mało: klient BEZ klucza
+    wysyła pytanie otwartym tekstem i dopiero potem dostaje odmowę — czyli treść
+    zapytania zdążyła już przelecieć przez sieć. Ta flaga zatrzymuje go, zanim
+    cokolwiek opuści proces. Ustawiana razem z kluczami we wdrożeniu.
+    """
+    return os.getenv(ENV_REQUIRED, "").strip().lower() in {"1", "true", "yes", "on"}
+
+
+def _subkey(link_key: bytes, direction: bytes) -> bytes:
+    return HKDF(
+        algorithm=hashes.SHA256(), length=KEY_BYTES, salt=None,
+        info=b"astrololo/link/" + direction,
+    ).derive(link_key)
+
+
+class Link:
+    """Jedna para rozmówców: klucz plus wyprowadzone z niego podklucze."""
+
+    def __init__(self, link_key: bytes) -> None:
+        self._by_direction = {
+            REQUEST: AESGCM(_subkey(link_key, REQUEST)),
+            RESPONSE: AESGCM(_subkey(link_key, RESPONSE)),
+        }
+
+    # ---------------------------------------------------------- pojedyncza ramka
+
+    def _aad(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int) -> bytes:
+        return b"|".join([MAGIC, direction, path.encode("utf-8"),
+                          stamp.encode("ascii"), str(seq).encode("ascii")])
+
+    def seal(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             plaintext: bytes) -> bytes:
+        nonce = os.urandom(NONCE_BYTES)
+        sealed = self._by_direction[direction].encrypt(
+            nonce, plaintext, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        return MAGIC + nonce + sealed
+
+    def open(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             frame: bytes) -> bytes:
+        if not frame.startswith(MAGIC):
+            raise LinkError("ramka bez znacznika astrololo")
+        body = frame[len(MAGIC):]
+        if len(body) <= NONCE_BYTES:
+            raise LinkError("ramka za krótka")
+        nonce, sealed = body[:NONCE_BYTES], body[NONCE_BYTES:]
+        try:
+            return self._by_direction[direction].decrypt(
+                nonce, sealed, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        except InvalidTag as exc:
+            # Jeden komunikat na wszystkie przypadki: zły klucz, podmieniony bajt,
+            # przeklejenie z innej ścieżki, przestawiona ramka. Rozróżnianie ich
+            # na zewnątrz podpowiadałoby atakującemu, w co trafił.
+            raise LinkError("nie udało się odszyfrować — zły klucz albo naruszone dane") from exc
+
+    # ------------------------------------------------------------ strumień ramek
+
+    def seal_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    chunks: Iterable[bytes]) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, chunk in enumerate(chunks):
+            yield frame_out(self.seal(direction, path, stamp, seq, chunk))
+
+    def open_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, frame in enumerate(frames_in(raw)):
+            yield self.open(direction, path, stamp, seq, frame)
+
+    def open_all(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, raw: bytes) -> bytes:
+        return b"".join(self.open_stream(direction, path, stamp, raw))
+
+
+# ---------------------------------------------------------------- ramkowanie
+
+def frame_out(payload: bytes) -> bytes:
+    return struct.pack(">I", len(payload)) + payload
+
+
+def frames_in(raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+    """Rozbiera bufor na ramki. Ucięty strumień to błąd, nie cicha strata danych."""
+    offset = 0
+    while offset < len(raw):
+        if offset + LENGTH_PREFIX > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (brak nagłówka długości)")
+        (size,) = struct.unpack(">I", raw[offset:offset + LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        offset += LENGTH_PREFIX
+        if offset + size > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (za mało danych)")
+        yield raw[offset:offset + size]
+        offset += size
+
+
+def unframe_incremental(buffer: bytearray) -> Iterator[bytes]:
+    """Wyjmuje z bufora KOMPLETNE ramki i zjada je; resztę zostawia na później.
+
+    Dla odbioru na żywo: kawałki przychodzą podzielone dowolnie i ramka potrafi
+    rozjechać się między dwa odczyty.
+    """
+    while True:
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX:
+            return
+        (size,) = struct.unpack(">I", buffer[:LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX + size:
+            return
+        frame = bytes(buffer[LENGTH_PREFIX:LENGTH_PREFIX + size])
+        del buffer[:LENGTH_PREFIX + size]
+        yield frame
+
+
+# ------------------------------------------------------------- świeżość ruchu
+
+def stamp_now() -> str:
+    return f"{time.time():.3f}"
+
+
+def check_stamp(stamp: str) -> None:
+    """Odrzuca ramki spoza okna czasowego — inaczej podsłuchane żądanie dałoby się
+    odtworzyć w dowolnym momencie w przyszłości."""
+    try:
+        sent = float(stamp)
+    except (TypeError, ValueError) as exc:
+        raise LinkError("brak albo błędny znacznik czasu") from exc
+    if abs(time.time() - sent) > MAX_SKEW_SECONDS:
+        raise LinkError("znacznik czasu poza dopuszczalnym oknem")
+
+
+# =========================================================== strona serwerowa
+
+class LinkCryptoMiddleware:
+    """Rozszyfrowuje wchodzące żądania i zaszyfrowuje wychodzące odpowiedzi.
+
+    Napisane jako czyste ASGI, nie ``@app.middleware("http")``, bo trzeba
+    podmienić CIAŁO żądania jeszcze zanim zobaczy je FastAPI, oraz przepuścić
+    odpowiedź strumieniową kawałek po kawałku, bez zbierania jej w pamięci.
+    """
+
+    def __init__(self, app, link: Link | None, layer: str) -> None:
+        self.app = app
+        self.link = link
+        self.layer = layer
+
+    async def __call__(self, scope, receive, send):
+        if scope["type"] != "http" or self.link is None or scope["path"] in PUBLIC_PATHS:
+            return await self.app(scope, receive, send)
+
+        path = scope["path"]
+        headers = {k.decode("latin-1").lower(): v.decode("latin-1") for k, v in scope["headers"]}
+
+        if headers.get(HEADER_ENC.lower()) != VERSION:
+            # Fail-closed. Klucz jest ustawiony, więc jawne żądanie oznacza albo
+            # pomyłkę w konfiguracji, albo kogoś obcego — w obu wypadkach nie
+            # chcemy po cichu wrócić do jawnego ruchu.
+            log.warning("warstwa %s: odrzucone żądanie bez szyfrowania łącza (%s)",
+                        self.layer, path)
+            return await _refuse(send, "Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.")
+
+        stamp = headers.get(HEADER_TS.lower(), "")
+        try:
+            check_stamp(stamp)
+            plaintext = self.link.open_all(REQUEST, path, stamp, await _read_body(receive))
+        except LinkError as exc:
+            log.warning("warstwa %s: %s (%s)", self.layer, exc, path)
+            return await _refuse(send, "Nie udało się odczytać zaszyfrowanego żądania.")
+
+        scope = dict(scope)
+        scope["headers"] = _rewritten_headers(scope["headers"], len(plaintext))
+        await self.app(scope, _replay(plaintext, receive), self._sealing_send(send, path))
+
+    def _sealing_send(self, send, path: str):
+        state: dict = {"stamp": "", "seq": 0}
+
+        async def sealing(message):
+            if message["type"] == "http.response.start":
+                state["stamp"] = stamp_now()
+                keep = [(k, v) for k, v in message.get("headers", [])
+                        if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+                message = dict(message)
+                message["headers"] = keep + [
+                    (b"content-type", CONTENT_TYPE.encode()),
+                    (HEADER_ENC.lower().encode(), VERSION.encode()),
+                    (HEADER_TS.lower().encode(), state["stamp"].encode()),
+                ]
+                return await send(message)
+
+            if message["type"] == "http.response.body":
+                chunk = message.get("body", b"")
+                sealed = b""
+                if chunk:
+                    sealed = frame_out(self.link.seal(
+                        RESPONSE, path, state["stamp"], state["seq"], chunk))
+                    state["seq"] += 1
+                return await send({"type": "http.response.body", "body": sealed,
+                                   "more_body": message.get("more_body", False)})
+
+            return await send(message)
+
+        return sealing
+
+
+def _rewritten_headers(raw: Iterable[tuple[bytes, bytes]], length: int):
+    """Po odszyfrowaniu ciało ma inną długość i zwykły typ — inaczej FastAPI
+    próbowałby sparsować JSON o cudzej deklarowanej wielkości."""
+    kept = [(k, v) for k, v in raw if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+    kept.append((b"content-length", str(length).encode()))
+    if length:
+        kept.append((b"content-type", b"application/json"))
+    return kept
+
+
+async def _read_body(receive) -> bytes:
+    body = bytearray()
+    while True:
+        message = await receive()
+        if message["type"] == "http.disconnect":
+            raise LinkError("rozłączenie w trakcie odbioru żądania")
+        body += message.get("body", b"")
+        if not message.get("more_body", False):
+            return bytes(body)
+
+
+def _replay(body: bytes, original):
+    """Podstawia odszyfrowane ciało jako jedyną porcję wejścia dla aplikacji.
+
+    Po oddaniu ciała oddajemy głos ORYGINALNEMU `receive`, zamiast od razu
+    zgłaszać rozłączenie. Odpowiedź strumieniowa nasłuchuje bowiem rozłączenia
+    równolegle do wysyłania i przerywa się, gdy je zobaczy — na skróconej wersji
+    okno postępu dostawało pustą odpowiedź, choć zwykłe żądania działały.
+    """
+    delivered = False
+
+    async def receive():
+        nonlocal delivered
+        if delivered:
+            return await original()
+        delivered = True
+        return {"type": "http.request", "body": body, "more_body": False}
+
+    return receive
+
+
+async def _refuse(send, detail: str) -> None:
+    """Odmowa leci JAWNIE — rozmówca właśnie pokazał, że nie umie odszyfrować,
+    więc zaszyfrowany komunikat o błędzie byłby dla niego nieczytelny."""
+    payload = f'{{"detail":"{detail}"}}'.encode("utf-8")
+    await send({"type": "http.response.start", "status": 400, "headers": [
+        (b"content-type", b"application/json"),
+        (b"content-length", str(len(payload)).encode()),
+    ]})
+    await send({"type": "http.response.body", "body": payload})
+
+
+def install(app, env_name: str, layer: str):
+    """Podpina szyfrowanie łącza. Wołać PO `security.install`, żeby także odmowa
+    tokenowa (401) wracała zaszyfrowana — inaczej klient by jej nie odczytał."""
+    link_key = key_from_env(env_name)
+    if link_key is None and encryption_required():
+        # Celowo wywracamy start. Ta sama zasada co przy sekrecie logowania:
+        # wolimy widoczną awarię niż usługę, która wstała i po cichu nie chroni
+        # niczego. Pod w CrashLoop widać od razu, jawny ruch — nie.
+        raise LinkError(
+            f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale {env_name} nie ustawiony — "
+            f"warstwa {layer} nie wystartuje bez klucza łącza"
+        )
+    if link_key is None:
+        log.warning(
+            "UWAGA: %s nie ustawiony — warstwa %s rozmawia z sąsiadem JAWNYM tekstem, "
+            "więc treść baz interpretacyjnych jest widoczna dla każdego, kto podsłucha "
+            "ruch wewnątrz sieci.", env_name, layer,
+        )
+        return None
+    link = Link(link_key)
+    app.add_middleware(LinkCryptoMiddleware, link=link, layer=layer)
+    log.info("warstwa %s: łącze szyfrowane (AES-256-GCM, klucz z %s)", layer, env_name)
+    return link
+
+
+# ============================================================ strona kliencka
+
+def call(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+         headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None) -> bytes:
+    """Żądanie do sąsiedniej warstwy; zwraca odszyfrowane ciało odpowiedzi.
+
+    Ścieżkę do materiału uwierzytelnianego bierzemy Z URL-a, a nie z osobnego
+    argumentu — gdyby klient i serwer liczyły ją inaczej, każde żądanie kończyłoby
+    się niejasnym błędem odszyfrowania.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Zatrzymujemy się PRZED wysłaniem. Gdyby polecieć jawnie i dopiero
+            # zebrać odmowę, pytanie byłoby już na kablu — a to właśnie ono niesie
+            # sygnifikatory, o które pytamy bazę.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — żądanie "
+                f"NIE zostało wysłane, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        response = client.request(method, url, json=payload, headers=request_headers)
+        response.raise_for_status()
+        return response.content
+
+    path = httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    plaintext = b"" if payload is None else _json.dumps(payload).encode("utf-8")
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, plaintext))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp,
+                            "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+
+    response = client.request(method, url, content=body, headers=request_headers)
+    if response.status_code >= 400 and response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        log.error("łącze %s odmówiło: %s", path, response.text[:200])
+    response.raise_for_status()
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("odpowiedź przyszła nieszyfrowana, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    reply_stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(reply_stamp)
+    return link.open_all(RESPONSE, path, reply_stamp, response.content)
+
+
+def call_json(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+              headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None):
+    import json as _json
+
+    return _json.loads(call(client, method, url, payload=payload,
+                            headers=headers, link=link))
+
+
+def open_response_stream(response, link: Link | None) -> Iterator[bytes]:
+    """Odbiór odpowiedzi płynącej kawałkami (okno postępu).
+
+    Ramka potrafi rozjechać się między dwa odczyty z gniazda, więc składamy ją
+    w buforze zamiast zakładać, że każdy kawałek to komplet.
+    """
+    if link is None:
+        yield from response.iter_bytes()
+        return
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("strumień przyszedł nieszyfrowany, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(stamp)
+    path = response.request.url.path
+    buffer = bytearray()
+    seq = 0
+    for chunk in response.iter_bytes():
+        buffer += chunk
+        for frame in unframe_incremental(buffer):
+            yield link.open(RESPONSE, path, stamp, seq, frame)
+            seq += 1
+    if buffer:
+        raise LinkError("strumień urwał się w połowie ramki")
+
+
+def stream_lines(client, url: str, *, payload, headers: dict[str, str] | None = None,
+                 link: Link | None) -> Iterator[str]:
+    """Strumieniowe POST zwracające kolejne NIEPUSTE linie NDJSON — na żywo.
+
+    Dla okna postępu: linie muszą docierać w trakcie pracy, nie na końcu, więc
+    czytamy strumień, a nie całe ciało. Gdy łącze ma klucz, żądanie jest
+    pieczętowane, a odpowiedź odszyfrowywana ramka po ramce; granice ramek NIE
+    pokrywają się z granicami linii, więc sklejamy bajty w buforze i tniemy je
+    dopiero na znakach nowej linii.
+
+    Bez klucza zachowuje się jak dotąd (surowy strumień), żeby dev bez sekretów
+    działał bez zmian.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx as _httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Ten sam kontrakt co w `call`: nie wypuszczamy jawnego żądania, gdy
+            # szyfrowanie jest wymagane. Bez tego serwer owszem odrzuca (400), ale
+            # ciało żądania — tu dane urodzenia — zdążyłoby już pójść w eter.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — strumień "
+                f"NIE został wysłany, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        with client.stream("POST", url, json=payload, headers=request_headers) as response:
+            response.raise_for_status()
+            for text_line in response.iter_lines():
+                if text_line:
+                    yield text_line
+        return
+
+    path = _httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, _json.dumps(payload).encode("utf-8")))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp, "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+    with client.stream("POST", url, content=body, headers=request_headers) as response:
+        response.raise_for_status()
+        buffer = bytearray()
+        for plain in open_response_stream(response, link):
+            buffer += plain
+            while True:
+                nl = buffer.find(b"\n")
+                if nl < 0:
+                    break
+                text_line = bytes(buffer[:nl])
+                del buffer[:nl + 1]
+                if text_line:
+                    yield text_line.decode("utf-8")
+        if buffer:
+            yield bytes(buffer).decode("utf-8")

services/logic/app/llm/__init__.py

@@ -0,0 +1 @@
+"""Warstwa dostawców modeli językowych (LOG-31)."""

services/logic/app/llm/base.py

@@ -0,0 +1,42 @@
+"""Kontrakt dostawcy modelu językowego (LOG-31).
+
+Analogicznie do `EphemerisEngine` (LOG-24): prezentacja i reszta logiki nie wiedzą,
+kto pisze tekst — lokalny model na naszym sprzęcie czy dostawca w chmurze.
+
+Kluczowa własność dla bezpieczeństwa baz (LOG-32): każdy dostawca deklaruje
+`leaves_lan`. Prompt niesie ORYGINALNE opisy z baz, więc interfejs musi jawnie
+mówić, czy ta treść opuszcza naszą sieć — UI ma na tej podstawie ostrzegać.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from abc import ABC, abstractmethod
+from dataclasses import dataclass, field
+
+
+@dataclass
+class Completion:
+    """Wynik generowania — tekst + metryki do rozliczenia i podglądu."""
+
+    text: str
+    model: str
+    provider: str
+    leaves_lan: bool
+    usage: dict = field(default_factory=dict)   # prompt_tokens / completion_tokens
+
+
+class LLMError(RuntimeError):
+    """Błąd wołania modelu — z komunikatem nadającym się do pokazania użytkownikowi."""
+
+
+class LLMProvider(ABC):
+    name: str = "?"
+    #: czy treść promptu (a więc opisy z baz) opuszcza naszą sieć
+    leaves_lan: bool = True
+
+    @abstractmethod
+    def generate(self, prompt: str, max_tokens: int) -> Completion:
+        """Zwraca gotowy tekst. Rzuca LLMError przy niepowodzeniu."""
+
+    @abstractmethod
+    def health(self) -> dict:
+        """Czy dostawca jest osiągalny i skonfigurowany."""

services/logic/app/llm/catalog.py

@@ -0,0 +1,75 @@
+"""Katalog modeli do wyboru w UI (LOG-31).
+
+To są **podpowiedzi**, nie zamknięta lista. Pole modelu w UI jest tekstowe z
+datalistą, więc można wpisać dowolny identyfikator — konto może mieć dostęp do
+modeli, których tu nie ma, a nowe wychodzą szybciej, niż aktualizuje się kod.
+Puste pole = model domyślny dostawcy.
+
+Uwaga o pewności danych:
+  * modele **Anthropic** pochodzą z oficjalnej dokumentacji API (okna kontekstu
+    i limity wyjścia zgadzają się z `app/llm/limits.py`);
+  * modele **OpenAI** to podpowiedzi — nie weryfikowałem ich katalogu, więc
+    traktuj je jako wygodę, a nie źródło prawdy;
+  * modele **lokalne** zależą wyłącznie od tego, co masz pobrane w Ollamie/vLLM.
+
+Katalog można nadpisać/rozszerzyć zmienną `<DOSTAWCA>_MODELS` (lista po przecinku),
+np. `OPENAI_MODELS="gpt-5,gpt-4o"`.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+from app.llm.limits import limits_for
+
+# dostawca -> [(id modelu, krótki opis dla człowieka)]
+_CATALOG: dict[str, list[tuple[str, str]]] = {
+    "anthropic": [
+        ("claude-opus-4-8", "Opus 4.8 — domyślny, bardzo zdolny, 1M kontekstu"),
+        ("claude-fable-5", "Fable 5 — najbardziej zdolny, do najtrudniejszych zadań"),
+        ("claude-sonnet-5", "Sonnet 5 — szybszy i tańszy, jakość blisko Opusa"),
+        ("claude-opus-4-7", "Opus 4.7 — poprzednia generacja Opusa"),
+        ("claude-haiku-4-5", "Haiku 4.5 — najszybszy i najtańszy, mniejsze okno"),
+    ],
+    "openai": [
+        ("gpt-4o-mini", "GPT-4o mini — tani i szybki"),
+        ("gpt-4o", "GPT-4o"),
+        ("gpt-5", "GPT-5 — jeśli Twoje konto ma dostęp"),
+        ("gpt-4.1", "GPT-4.1"),
+        ("gpt-4.1-mini", "GPT-4.1 mini"),
+    ],
+    "local": [
+        ("llama3.1:8b", "Llama 3.1 8B"),
+        ("llama3.2", "Llama 3.2"),
+        ("qwen2.5", "Qwen 2.5 — większe okno kontekstu"),
+        ("mistral", "Mistral"),
+    ],
+}
+
+
+def models_for(provider: str) -> list[dict]:
+    """Podpowiedzi modeli dla dostawcy, wraz z oknem kontekstu.
+
+    Okno kontekstu podajemy, bo wprost przekłada się na opcję „maksymalny
+    kontekst modelu" — użytkownik widzi, na ile budżetu promptu może liczyć.
+    """
+    override = os.getenv(f"{provider.upper()}_MODELS", "").strip()
+    if override:
+        entries = [(m.strip(), "") for m in override.split(",") if m.strip()]
+    else:
+        entries = _CATALOG.get(provider, [])
+
+    out = []
+    for model_id, label in entries:
+        context_window, max_output = limits_for(provider, model_id)
+        out.append({
+            "id": model_id,
+            "label": label or model_id,
+            "context_window": context_window,
+            "max_output": max_output,
+        })
+    return out
+
+
+def catalog() -> dict[str, list[dict]]:
+    """Pełny katalog dla UI — jedno żądanie zamiast trzech."""
+    return {provider: models_for(provider) for provider in ("local", "anthropic", "openai")}

services/logic/app/llm/factory.py

@@ -0,0 +1,121 @@
+"""Wybór dostawcy LLM (LOG-31) — jedyne miejsce znające konkretne implementacje.
+
+Domyślny jest **model lokalny**: prompt niesie oryginalne opisy z baz, więc
+domyślnie nic nie opuszcza naszej sieci (LOG-32). Chmurę włącza się świadomie —
+przez konfigurację albo pojedyncze żądanie.
+
+Konfiguracja jest **per dostawca**, bo UI pozwala przełączać go przy każdym żądaniu.
+Wspólne `LLM_*` nie wystarczy: ustawienie `LLM_BASE_URL` na lokalny model kierowałoby
+tam także żądania do OpenAI, a `LLM_MODEL=llama3.1:8b` kazałoby Anthropic użyć modelu
+llama. Dlatego każdy dostawca ma własny komplet zmiennych.
+
+Zmienne środowiskowe:
+  LLM_PROVIDER      local (domyślnie) | openai | anthropic — dostawca domyślny
+  LLM_TIMEOUT       sekundy (domyślnie 120)
+  LLM_MAX_TOKENS    limit długości odpowiedzi (domyślnie 2000)
+
+  <DOSTAWCA>_MODEL / _BASE_URL / _API_KEY — konfiguracja konkretnego dostawcy:
+  LOCAL_MODEL, LOCAL_BASE_URL                          (klucz zwykle zbędny)
+  OPENAI_MODEL, OPENAI_BASE_URL, OPENAI_API_KEY
+  ANTHROPIC_MODEL, ANTHROPIC_BASE_URL, ANTHROPIC_API_KEY
+
+  Klucze WYŁĄCZNIE z sekretu — nigdy w repo, w UI ani w logach.
+
+Zgodność wstecz: wspólne `LLM_MODEL` / `LLM_BASE_URL` / `LLM_API_KEY` nadal działają,
+ale stosują się TYLKO do dostawcy domyślnego (LLM_PROVIDER) — czyli konfiguracja
+instalacji jednodostawcowej zostaje nietknięta, a pozostali dostawcy jej nie dziedziczą.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+from app.llm.base import LLMError, LLMProvider
+from app.llm.providers import AnthropicProvider, ChatCompletionsProvider
+
+LOCAL = "local"
+OPENAI = "openai"
+ANTHROPIC = "anthropic"
+PROVIDERS = (LOCAL, OPENAI, ANTHROPIC)
+
+_DEFAULT_MODEL = {
+    LOCAL: "llama3.1:8b",
+    OPENAI: "gpt-4o-mini",
+    # Opus 4.8 świadomie zamiast Sonnet 5: Sonnet uruchamia myślenie adaptacyjne,
+    # gdy pominąć parametr `thinking`, a jego tokeny liczą się do max_tokens —
+    # przy ciasnym limicie cała tura wychodziła jako samo myślenie z pustym
+    # tekstem. To była przyczyna pustych odpowiedzi na Anthropicu.
+    ANTHROPIC: "claude-opus-4-8",
+}
+_DEFAULT_URL = {
+    # Ollama i vLLM wystawiają zgodne API pod /v1
+    LOCAL: "http://localhost:11434/v1",
+    OPENAI: "https://api.openai.com/v1",
+    ANTHROPIC: "https://api.anthropic.com",
+}
+
+
+def default_provider_name() -> str:
+    return os.getenv("LLM_PROVIDER", LOCAL).lower()
+
+
+def max_tokens() -> int:
+    return int(os.getenv("LLM_MAX_TOKENS", "2000"))
+
+
+def timeout() -> float:
+    return float(os.getenv("LLM_TIMEOUT", "120"))
+
+
+def setting(provider: str, suffix: str, fallback: str = "") -> str:
+    """Ustawienie dostawcy: <DOSTAWCA>_<SUFIKS> → LLM_<SUFIKS> → wbudowana domyślna.
+
+    Wspólne `LLM_*` stosuje się WYŁĄCZNIE do dostawcy domyślnego — inaczej adres
+    lokalnego modelu przejąłby żądania do chmury (i odwrotnie).
+    """
+    specific = os.getenv(f"{provider.upper()}_{suffix}")
+    if specific:
+        return specific
+    if provider == default_provider_name():
+        generic = os.getenv(f"LLM_{suffix}")
+        if generic:
+            return generic
+    return fallback
+
+
+def resolve_model(name: str | None = None, model: str | None = None) -> tuple[str, str]:
+    """(dostawca, model) BEZ budowania dostawcy — czyli bez wymogu klucza API.
+
+    Rozmiar budżetu promptu zależy tylko od okna kontekstu modelu, więc nie może
+    zależeć od tego, czy klucz jest już skonfigurowany.
+    """
+    provider = (name or default_provider_name()).lower()
+    if provider not in PROVIDERS:
+        provider = default_provider_name()
+    chosen = (model or "").strip() or setting(provider, "MODEL", _DEFAULT_MODEL[provider])
+    return provider, chosen
+
+
+def build_provider(name: str | None = None, model: str | None = None) -> LLMProvider:
+    """Dostawca modelu. `model` z żądania wygrywa nad konfiguracją — użytkownik
+    wybiera model w UI, a konfiguracja podaje tylko wartość domyślną."""
+    name = (name or default_provider_name()).lower()
+    if name not in PROVIDERS:
+        raise LLMError(f"Nieznany dostawca LLM: {name!r} (dostępne: {', '.join(PROVIDERS)})")
+
+    model = (model or "").strip() or setting(name, "MODEL", _DEFAULT_MODEL[name])
+    base_url = setting(name, "BASE_URL", _DEFAULT_URL[name])
+    api_key = setting(name, "API_KEY")
+
+    if name in (OPENAI, ANTHROPIC) and not api_key:
+        raise LLMError(
+            f"Brak klucza dla dostawcy {name} — ustaw {name.upper()}_API_KEY "
+            f"(z sekretu). Model lokalny klucza nie wymaga."
+        )
+    if name == ANTHROPIC:
+        return AnthropicProvider(base_url, model, api_key, timeout())
+    if name == OPENAI:
+        return ChatCompletionsProvider(OPENAI, base_url, model, api_key, timeout(),
+                                       leaves_lan=True)
+    # lokalny — klucz zwykle zbędny; treść NIE opuszcza sieci
+    return ChatCompletionsProvider(LOCAL, base_url, model, api_key, timeout(),
+                                   leaves_lan=False)

services/logic/app/llm/limits.py

@@ -0,0 +1,133 @@
+"""Okna kontekstu modeli i planowanie budżetu tokenów (LOG-30/31).
+
+Po co to istnieje: horoskop MA powstać niezależnie od objętości promptu. Żeby to
+zagwarantować, trzeba wiedzieć dwie rzeczy o każdym modelu — ile zmieści na
+wejściu (okno kontekstu) i ile maksymalnie wypisze na wyjściu. Bez tego łatwo
+wysłać prompt, który wypełnia całe okno i **nie zostawia miejsca na odpowiedź** —
+model kończy wtedy na `max_tokens` z pustą albo uciętą treścią.
+
+Zasada naczelna: **zawsze rezerwuj miejsce na odpowiedź.** Budżet promptu liczy
+się jako `okno_kontekstu − zarezerwowane_wyjście − margines`, nigdy odwrotnie.
+
+Wartości są zaszyte jako rozsądne domyślne i nadpisywalne środowiskiem
+(`<DOSTAWCA>_CONTEXT_WINDOW`, `<DOSTAWCA>_MAX_OUTPUT`) — modele wychodzą szybciej,
+niż aktualizuje się ten plik.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+# model -> (okno kontekstu, maksymalne wyjście) w tokenach
+_MODEL_LIMITS: dict[str, tuple[int, int]] = {
+    # Anthropic
+    "claude-opus-4-8": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-opus-4-7": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-opus-4-6": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-sonnet-5": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-sonnet-4-6": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-fable-5": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-haiku-4-5": (200_000, 64_000),
+    # OpenAI
+    "gpt-4o": (128_000, 16_384),
+    "gpt-4o-mini": (128_000, 16_384),
+    "gpt-4.1": (1_000_000, 32_768),
+    "gpt-4.1-mini": (1_000_000, 32_768),
+    # lokalne (Ollama/vLLM) — zwykle małe okno, dlatego ostrożna domyślna
+    "llama3.1": (8_192, 4_096),
+    "llama3.2": (8_192, 4_096),
+    "qwen2.5": (32_768, 8_192),
+    "mistral": (32_768, 8_192),
+}
+
+# gdy modelu nie ma w tabeli — zachowawczo, żeby nie obiecywać nieistniejącego okna
+_FALLBACK: dict[str, tuple[int, int]] = {
+    "anthropic": (200_000, 32_000),
+    "openai": (128_000, 16_384),
+    "local": (8_192, 4_096),
+}
+
+# ile tokenów zostawiamy jako bufor na narzut protokołu i niedokładność liczenia
+SAFETY_MARGIN = 2_000
+# poniżej tylu tokenów wyjścia nie ma sensu wołać modelu — nie zmieści horoskopu
+MIN_OUTPUT = 1_500
+# powyżej tylu tokenów promptu ostrzegamy użytkownika (nadal pozwalając wysłać)
+WARN_PROMPT_TOKENS = 90_000
+
+
+def _env_int(provider: str, suffix: str) -> int | None:
+    raw = os.getenv(f"{provider.upper()}_{suffix}")
+    if not raw:
+        return None
+    try:
+        value = int(raw)
+    except ValueError:
+        return None
+    return value if value > 0 else None
+
+
+def limits_for(provider: str, model: str) -> tuple[int, int]:
+    """(okno kontekstu, maksymalne wyjście) dla modelu — z nadpisaniem z ENV.
+
+    Dopasowanie po prefiksie, bo nazwy modeli lokalnych niosą tag (`llama3.1:8b`).
+    """
+    env_ctx = _env_int(provider, "CONTEXT_WINDOW")
+    env_out = _env_int(provider, "MAX_OUTPUT")
+
+    key = (model or "").strip().lower()
+    known: tuple[int, int] | None = _MODEL_LIMITS.get(key)
+    if known is None:
+        for name, pair in _MODEL_LIMITS.items():
+            if key.startswith(name):
+                known = pair
+                break
+    if known is None:
+        known = _FALLBACK.get(provider, _FALLBACK["local"])
+
+    return (env_ctx or known[0], env_out or known[1])
+
+
+def plan(provider: str, model: str, prompt_tokens: int,
+         want_output: int | None = None) -> dict:
+    """Ile tokenów wyjścia zamówić dla promptu tej wielkości.
+
+    Zwraca plan z jawną diagnostyką — UI ma z czego zbudować ostrzeżenie, a błąd
+    ma czym wytłumaczyć, dlaczego się nie udało.
+    """
+    context_window, model_max_output = limits_for(provider, model)
+    room = context_window - prompt_tokens - SAFETY_MARGIN
+    target = want_output or model_max_output
+    max_output = max(0, min(model_max_output, target, room))
+
+    warnings: list[str] = []
+    if prompt_tokens > WARN_PROMPT_TOKENS:
+        warnings.append(
+            f"Prompt ma ~{prompt_tokens} tokenów — to dużo. Zapytanie zostanie wysłane, "
+            f"ale potrwa dłużej i będzie odpowiednio kosztowne."
+        )
+    if max_output < MIN_OUTPUT:
+        warnings.append(
+            f"Po zmieszczeniu promptu zostaje tylko {max_output} tokenów na odpowiedź "
+            f"(minimum {MIN_OUTPUT}). Zmniejsz budżet promptu albo wybierz model "
+            f"z większym oknem kontekstu."
+        )
+
+    return {
+        "provider": provider,
+        "model": model,
+        "context_window": context_window,
+        "model_max_output": model_max_output,
+        "prompt_tokens": prompt_tokens,
+        "max_output": max_output,
+        "fits": max_output >= MIN_OUTPUT,
+        "warnings": warnings,
+    }
+
+
+def prompt_token_budget(provider: str, model: str, reserve_output: int | None = None) -> int:
+    """Ile tokenów promptu wolno wysłać, ZAWSZE zostawiając miejsce na odpowiedź.
+
+    To jest podstawa opcji „maksymalny kontekst modelu" w UI.
+    """
+    context_window, model_max_output = limits_for(provider, model)
+    reserve = reserve_output or model_max_output
+    return max(0, context_window - reserve - SAFETY_MARGIN)

services/logic/app/llm/providers.py

@@ -0,0 +1,335 @@
+"""Implementacje dostawców LLM (LOG-31) — na samym httpx, bez SDK.
+
+Świadomie bez bibliotek `openai` / `anthropic`: lokalny serwer modelu (Ollama,
+vLLM, llama.cpp) i OpenAI mówią **tym samym** protokołem `/chat/completions`,
+więc jedna implementacja obsługuje oba — różni je tylko adres i klucz. Anthropic
+ma własny kształt `/v1/messages`, stąd druga klasa. Mniej zależności, mniej
+powierzchni ataku, pełna kontrola nad tym, co wychodzi z sieci.
+
+**Gwarancja niepustej odpowiedzi.** Horoskop ma powstać niezależnie od objętości
+promptu, więc `generate()` nie jest pojedynczym strzałem, tylko pętlą:
+  1. wyślij turę z policzonym limitem wyjścia,
+  2. jeśli model urwał na limicie — dopisz turę „kontynuuj" i sklej tekst,
+  3. jeśli tura nie dała ani znaku tekstu — ponów z podpowiedzią,
+  4. dopiero brak tekstu po wszystkich próbach jest błędem (z diagnostyką).
+Kontynuacja jest pewniejsza niż jedno wielkie żądanie: każda tura mieści się
+w timeoucie HTTP, a długość odpowiedzi przestaje być ograniczona jedną turą.
+
+**Anthropic i myślenie.** Modele Claude potrafią mieć włączone myślenie, którego
+tokeny liczą się do `max_tokens`. Przy ciasnym limicie cała tura potrafi wyjść
+jako same bloki `thinking` z pustym tekstem — dokładnie ten objaw, który
+zgłoszono. Traktujemy taką turę jak ucięcie i kontynuujemy, zamiast zwracać pustkę.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+import time
+
+import httpx
+
+from app.llm.base import Completion, LLMError, LLMProvider
+
+RETRY_STATUSES = {429, 500, 502, 503, 504}
+MAX_ATTEMPTS = 3
+
+# ile razy wolno poprosić model o dokończenie urwanej odpowiedzi
+MAX_CONTINUATIONS = 12
+# ile tokenów zamawiać na jedną turę — mieści się w timeoucie, a pętla i tak
+# dociągnie resztę; zbyt duża wartość ryzykuje zerwanie połączenia w trakcie
+TURN_TOKENS_CAP = 16_000
+
+_CONTINUE = (
+    "Kontynuuj dokładnie od miejsca, w którym przerwałeś — nie powtarzaj tego, "
+    "co już napisałeś, i nie zaczynaj od nowa. Jeśli skończyłeś całą odpowiedź, "
+    "napisz wyłącznie: KONIEC"
+)
+_NUDGE = (
+    "Nie otrzymałem żadnej treści. Napisz odpowiedź zgodnie z powyższym poleceniem, "
+    "zaczynając od razu od treści horoskopu."
+)
+_DONE_MARKER = "KONIEC"
+
+
+def _post_with_retry(url: str, headers: dict, payload: dict, timeout: float) -> dict:
+    """POST z ponawianiem i backoffem — chroni przed chwilowym 429/5xx."""
+    last: Exception | None = None
+    for attempt in range(MAX_ATTEMPTS):
+        try:
+            with httpx.Client(timeout=timeout) as client:
+                r = client.post(url, json=payload, headers=headers)
+            if r.status_code in RETRY_STATUSES and attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            if r.status_code >= 400:
+                raise LLMError(f"Model odpowiedział błędem {r.status_code}: {r.text[:300]}")
+            return r.json()
+        except httpx.TimeoutException as e:
+            last = e
+            if attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            raise LLMError(
+                f"Model nie odpowiedział w czasie {timeout:.0f}s. Zwiększ LLM_TIMEOUT "
+                f"albo zmniejsz budżet promptu."
+            ) from e
+        except httpx.HTTPError as e:
+            last = e
+            if attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            raise LLMError(f"Nie udało się połączyć z modelem: {e}") from e
+    raise LLMError(f"Nie udało się wywołać modelu: {last}")
+
+
+def _merge_usage(total: dict, turn: dict) -> dict:
+    """Sumuje zużycie tokenów przez wszystkie tury jednej odpowiedzi."""
+    for key, value in (turn or {}).items():
+        if isinstance(value, int):
+            total[key] = total.get(key, 0) + value
+    return total
+
+
+def _join(parts: list[str]) -> str:
+    return "".join(parts).strip()
+
+
+def _explain_empty(turns: int, usage: dict, stop: str | None) -> str:
+    detail = []
+    if stop:
+        detail.append(f"powód zakończenia: {stop}")
+    for key in ("completion_tokens", "output_tokens"):
+        if usage.get(key) is not None:
+            detail.append(f"tokeny odpowiedzi: {usage[key]}")
+            break
+    suffix = f" ({', '.join(detail)})" if detail else ""
+    return (
+        f"Model nie zwrócił żadnej treści po {turns} próbach{suffix}. "
+        f"Najczęstsza przyczyna: prompt wypełnił okno kontekstu i nie zostało miejsca "
+        f"na odpowiedź. Zmniejsz budżet promptu albo wybierz model z większym oknem."
+    )
+
+
+class _Driver:
+    """Wspólna pętla: tura → ewentualna kontynuacja → sklejony tekst.
+
+    Podklasy dostarczają tylko `_turn()` — reszta (kontynuacje, ponawianie pustej
+    tury, sumowanie zużycia) jest identyczna dla obu protokołów.
+    """
+
+    name: str
+    model: str
+    leaves_lan: bool
+
+    def _turn(self, messages: list[dict], max_tokens: int):
+        """(tekst, czy_ucięta, zużycie, nazwa_modelu, powód_zakończenia)."""
+        raise NotImplementedError
+
+    def generate(self, prompt: str, max_tokens: int, on_event=None) -> Completion:
+        """`on_event(dict)` dostaje zdarzenia postępu — UI pokazuje z nich log.
+        Raportujemy KAŻDĄ turę, bo to ona trwa; bez tego pasek postępu byłby
+        ozdobnikiem, a nie informacją."""
+        def emit(kind: str, message: str, **extra):
+            if on_event:
+                on_event({"type": kind, "message": message, **extra})
+
+        messages: list[dict] = [{"role": "user", "content": prompt}]
+        parts: list[str] = []
+        usage: dict = {}
+        model_name = self.model
+        remaining = max(max_tokens, 256)
+        stop: str | None = None
+        turns = 0
+        nudged = False
+
+        while turns <= MAX_CONTINUATIONS:
+            turns += 1
+            budget = max(256, min(remaining, TURN_TOKENS_CAP))
+            emit("turn_start",
+                 f"Tura {turns}: wysyłam do modelu {self.model} (limit {budget} tokenów)…",
+                 turn=turns)
+            started = time.monotonic()
+            text, truncated, turn_usage, model_name, stop = self._turn(messages, budget)
+            took = time.monotonic() - started
+            _merge_usage(usage, turn_usage)
+
+            # Odejmujemy tokeny FAKTYCZNIE wyprodukowane, nie zamówiony limit tury.
+            # Inaczej pierwsza tura zjadałaby cały budżet i urwana odpowiedź nigdy
+            # nie doczekałaby się kontynuacji — wracałby do użytkownika fragment
+            # udający całość.
+            produced = (turn_usage or {}).get("completion_tokens")
+            if produced is None:
+                produced = (turn_usage or {}).get("output_tokens")
+            if produced is None:
+                produced = max(1, int(len(text) / 3.6))
+            remaining -= max(1, int(produced))
+
+            emit("turn_end",
+                 f"Tura {turns}: odebrano {len(text.strip())} znaków w {took:.1f}s"
+                 + (" — odpowiedź urwana, poproszę o dokończenie" if truncated else ""),
+                 turn=turns, chars=len(text.strip()), truncated=truncated)
+
+            chunk = text.strip()
+            if chunk:
+                if chunk.endswith(_DONE_MARKER):      # model zgłasza koniec
+                    parts.append(("\n" if parts else "") + chunk[: -len(_DONE_MARKER)].rstrip())
+                    break
+                parts.append(("\n" if parts else "") + chunk)
+                if not truncated:
+                    break
+            elif not truncated:
+                # pusta i NIE ucięta: jedna próba z podpowiedzią, potem koniec
+                if nudged or parts:
+                    break
+                nudged = True
+                messages = messages + [
+                    {"role": "assistant", "content": "…"},
+                    {"role": "user", "content": _NUDGE},
+                ]
+                continue
+            # ucięta (także tura złożona z samego myślenia) — poproś o dokończenie
+
+            if remaining < 256:
+                break
+            messages = [
+                {"role": "user", "content": prompt},
+                {"role": "assistant", "content": _join(parts) or "…"},
+                {"role": "user", "content": _CONTINUE},
+            ]
+
+        final = _join(parts)
+        if not final:
+            raise LLMError(_explain_empty(turns, usage, stop))
+        emit("generated", f"Gotowe: {len(final)} znaków w {turns} turach.",
+             chars=len(final), turns=turns)
+
+        usage["turns"] = turns
+        return Completion(text=final, model=model_name, provider=self.name,
+                          leaves_lan=self.leaves_lan, usage=usage)
+
+    def count_tokens(self, prompt: str) -> int:
+        """Szacunek tokenów promptu. Dostawcy z własnym licznikiem nadpisują."""
+        return int(len(prompt) / 3.6)
+
+
+class ChatCompletionsProvider(_Driver, LLMProvider):
+    """Protokół OpenAI `/chat/completions` — lokalny serwer modelu ORAZ OpenAI."""
+
+    def __init__(self, name: str, base_url: str, model: str, api_key: str = "",
+                 timeout: float = 120.0, leaves_lan: bool = True) -> None:
+        self.name = name
+        self.base_url = base_url.rstrip("/")
+        self.model = model
+        self.api_key = api_key
+        self.timeout = timeout
+        self.leaves_lan = leaves_lan
+
+    def _headers(self) -> dict:
+        h = {"Content-Type": "application/json"}
+        if self.api_key:
+            h["Authorization"] = f"Bearer {self.api_key}"
+        return h
+
+    def _turn(self, messages: list[dict], max_tokens: int):
+        data = _post_with_retry(
+            f"{self.base_url}/chat/completions", self._headers(),
+            {"model": self.model, "max_tokens": max_tokens, "messages": messages},
+            self.timeout,
+        )
+        try:
+            choice = data["choices"][0]
+            text = choice["message"].get("content") or ""
+        except (KeyError, IndexError, TypeError) as e:
+            raise LLMError(f"Nieoczekiwany kształt odpowiedzi modelu: {str(data)[:300]}") from e
+        stop = choice.get("finish_reason")
+        return (text, stop == "length", data.get("usage") or {},
+                data.get("model", self.model), stop)
+
+    def health(self) -> dict:
+        info = {"provider": self.name, "model": self.model, "leaves_lan": self.leaves_lan}
+        try:
+            with httpx.Client(timeout=min(self.timeout, 10.0)) as client:
+                r = client.get(f"{self.base_url}/models", headers=self._headers())
+            info["status"] = "ok" if r.status_code < 400 else f"http {r.status_code}"
+        except httpx.HTTPError as e:
+            info["status"] = f"down: {e}"
+        return info
+
+
+class AnthropicProvider(_Driver, LLMProvider):
+    """Protokół Anthropic `/v1/messages`."""
+
+    leaves_lan = True
+
+    def __init__(self, base_url: str, model: str, api_key: str = "",
+                 timeout: float = 120.0) -> None:
+        self.name = "anthropic"
+        self.base_url = base_url.rstrip("/")
+        self.model = model
+        self.api_key = api_key
+        self.timeout = timeout
+
+    def _headers(self) -> dict:
+        return {
+            "Content-Type": "application/json",
+            "x-api-key": self.api_key,
+            "anthropic-version": "2023-06-01",
+        }
+
+    def _thinking(self) -> dict:
+        """Konfiguracja myślenia. Domyślnie adaptacyjne — podnosi jakość tekstu.
+
+        UWAGA: tokeny myślenia liczą się do `max_tokens`, więc przy ciasnym limicie
+        cała tura potrafi wyjść jako samo myślenie z pustym tekstem. Pętla
+        kontynuacji to obsługuje, ale ANTHROPIC_THINKING=off wyłącza myślenie,
+        gdy zależy nam na przewidywalnym zużyciu tokenów.
+        """
+        mode = os.getenv("ANTHROPIC_THINKING", "adaptive").lower()
+        if mode in ("off", "disabled", "0", "false"):
+            return {"thinking": {"type": "disabled"}}
+        return {
+            "thinking": {"type": "adaptive"},
+            "output_config": {"effort": os.getenv("ANTHROPIC_EFFORT", "high")},
+        }
+
+    def _turn(self, messages: list[dict], max_tokens: int):
+        if not self.api_key:
+            raise LLMError("Brak ANTHROPIC_API_KEY — dostawca anthropic wymaga klucza.")
+        payload = {"model": self.model, "max_tokens": max_tokens, "messages": messages}
+        payload.update(self._thinking())
+        data = _post_with_retry(f"{self.base_url}/v1/messages", self._headers(),
+                                payload, self.timeout)
+        try:
+            blocks = data["content"]
+            text = "".join(b.get("text", "") for b in blocks if b.get("type") == "text")
+        except (KeyError, TypeError) as e:
+            raise LLMError(f"Nieoczekiwany kształt odpowiedzi modelu: {str(data)[:300]}") from e
+
+        stop = data.get("stop_reason")
+        # tura złożona z samego myślenia = budżet poszedł na rozumowanie; traktujemy
+        # jak ucięcie, żeby pętla poprosiła o treść zamiast zwrócić pustkę
+        thinking_only = not text.strip() and any(
+            b.get("type") in ("thinking", "redacted_thinking") for b in blocks
+        )
+        return (text, stop == "max_tokens" or thinking_only, data.get("usage") or {},
+                data.get("model", self.model), stop)
+
+    def count_tokens(self, prompt: str) -> int:
+        """Dokładny licznik Anthropic — nie szacunek. Od tego zależy, czy po
+        zmieszczeniu promptu zostanie miejsce na odpowiedź."""
+        if not self.api_key:
+            return super().count_tokens(prompt)
+        try:
+            data = _post_with_retry(
+                f"{self.base_url}/v1/messages/count_tokens", self._headers(),
+                {"model": self.model, "messages": [{"role": "user", "content": prompt}]},
+                min(self.timeout, 30.0),
+            )
+            return int(data.get("input_tokens") or super().count_tokens(prompt))
+        except LLMError:
+            return super().count_tokens(prompt)
+
+    def health(self) -> dict:
+        return {
+            "provider": self.name, "model": self.model, "leaves_lan": True,
+            "status": "ok (klucz ustawiony)" if self.api_key else "brak ANTHROPIC_API_KEY",
+        }

services/logic/app/main.py

@@ -4,17 +4,53 @@ W górę: udostępnia API dla warstwy prezentacji.
 W dół: woła warstwę bazodanową (DataClient).
 Nie serwuje HTML, nie czyta plików/baz — tylko reguły i pośrednictwo.
 """
+# build-marker: 2026-07-25 wymuszenie nowego obrazu po incydencie z tagiem :latest
 from __future__ import annotations
 
+from datetime import datetime
+
 import httpx
 from fastapi import FastAPI, HTTPException
+from pydantic import BaseModel
 
+from app import link_crypto, security
 from app.clients.data_client import DataClient
 from app.models import QueryRequest, QueryResponse
 from app.service import QueryService
 
 app = FastAPI(title="astrololo · warstwa logiczna")
 service = QueryService()
+security.install(app, "logiczna")     # token międzywarstwowy (LOG-32)
+# Szyfrowanie łącza od prezentacji. PO `security.install`, żeby także odmowa
+# tokenowa wracała zaszyfrowana — inaczej klient nie umiałby jej odczytać.
+link_crypto.install(app, link_crypto.ENV_PRESENTATION_LOGIC, "logiczna")
+
+# --- silnik efemeryd (LOG-24): budowany leniwie, by nie wymagać Skyfielda do startu ---
+_engine = None
+
+
+def get_engine():
+    global _engine
+    if _engine is None:
+        from app.engine.factory import build_engine
+
+        _engine = build_engine()
+    return _engine
+
+
+class PositionsRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment w UTC (świadomy strefy)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    objects: list[str] | None = None
+    house_system: str = "whole_sign"   # whole_sign | equal | porphyry (PRYMARNY — pod kosmogram)
+    house_systems: list[str] | None = None   # PRE-05: dodatkowe systemy do porównania obok
+    aspect_orb: float = 8.0            # PRE-06: orb aspektów (konfigurowalny)
+    aspect_luminary_bonus: float = 2.0 # PRE-06: dodatkowy orb dla Słońca/Księżyca
+    aspect_minor: bool = False         # PRE-06: dołóż aspekty poboczne (30/45/150°)
+    stations: bool = False             # licz stacje (LOG-03; wolniejsze — root-findy)
+    tables: bool = False               # tabele dodatkowe (LOG-23; szuka wschodu/zachodu)
+    zodiac: str = "tropical"           # LOG-04: tropical | sidereal_{lahiri,fagan_bradley,krishnamurti} | draconic
 
 
 @app.post("/api/query", response_model=QueryResponse)
@@ -25,6 +61,490 @@ def query(req: QueryRequest) -> QueryResponse:
         raise HTTPException(status_code=502, detail=f"Warstwa bazodanowa niedostępna: {e}")
 
 
+@app.post("/chart/positions")
+def chart_positions(req: PositionsRequest) -> dict:
+    """Pełny horoskop: pozycje (LOG-01) + osie i domy (LOG-05) + aspekty (LOG-06);
+    opcjonalnie stacje planet (LOG-03, stations=true)."""
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    engine = get_engine()
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    try:
+        chart = build_chart(engine, moment, req.house_system, zodiac=req.zodiac,
+                            house_systems=req.house_systems,
+                            aspect_orb=req.aspect_orb,
+                            aspect_luminary_bonus=req.aspect_luminary_bonus,
+                            aspect_minor=req.aspect_minor)
+    except ValueError as e:
+        raise HTTPException(status_code=422, detail=str(e))
+    if req.stations:
+        from app.engine.stations import find_stations
+
+        for p in chart["positions"]:
+            st = find_stations(engine, moment, p["name"])
+            if st:
+                p["stations"] = st
+    if req.tables:
+        from app.engine.tables import build_tables
+
+        chart["tables"] = build_tables(engine, moment, chart)
+    return chart
+
+
+class PersonMoment(BaseModel):
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+
+
+class SynastryRequest(BaseModel):
+    """Dwie osoby (PRE-04). Aspekty liczone MIĘDZY horoskopami, nie w środku."""
+    person_a: PersonMoment
+    person_b: PersonMoment
+    zodiac: str = "tropical"
+    aspect_orb: float = 8.0
+    aspect_luminary_bonus: float = 2.0
+    aspect_minor: bool = False
+
+
+@app.get("/bases")
+def bases() -> dict:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+    Przelot do warstwy danych — same METADANE, żadnej treści baz."""
+    from app.clients.data_client import DataClient
+
+    try:
+        return DataClient().bases()
+    except httpx.HTTPError as e:
+        raise HTTPException(status_code=502, detail=f"Warstwa bazodanowa niedostępna: {e}")
+
+
+@app.post("/chart/synastry")
+def chart_synastry(req: SynastryRequest) -> dict:
+    """Synastria (PRE-04): dwa horoskopy natalne + aspekty MIĘDZY nimi (planeta
+    osoby A vs planeta osoby B). Bez interpretacji z bazy — sama siatka aspektów."""
+    from app.engine import glyphs as GL
+    from app.engine.aspects import find_cross_aspects
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    engine = get_engine()
+    a = build_chart(engine, ChartMoment(when_utc=req.person_a.when_utc,
+                    lat=req.person_a.lat, lon=req.person_a.lon), zodiac=req.zodiac)
+    b = build_chart(engine, ChartMoment(when_utc=req.person_b.when_utc,
+                    lat=req.person_b.lat, lon=req.person_b.lon), zodiac=req.zodiac)
+    cross = find_cross_aspects(
+        a["positions"], b["positions"], orb=req.aspect_orb,
+        luminary_bonus=req.aspect_luminary_bonus, minor=req.aspect_minor)
+    for c in cross:
+        c["glyph"] = GL.aspect_glyph(c["aspect"])       # symbol aspektu (LOG-22)
+    return {"engine": engine.name,
+            "person_a": {"positions": a["positions"]},
+            "person_b": {"positions": b["positions"]},
+            "aspects": cross}
+
+
+@app.post("/chart/compare")
+def chart_compare(req: PositionsRequest) -> dict:
+    """Tryb dwu-silnikowy (LOG-26): policz oboma silnikami i zwróć raport różnic.
+
+    Wymaga skonfigurowanego ENGINE_SWISSEPH_URL (silnik B). W przeciwnym razie
+    zwraca informację, że porównanie jest niedostępne.
+    """
+    from app.engine.compare import compare_engines
+    from app.engine.factory import build_engine
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    try:
+        report = compare_engines(build_engine("own"), build_engine("swisseph"), moment)
+    except (RuntimeError, httpx.HTTPError) as e:
+        raise HTTPException(status_code=503, detail=f"Silnik B niedostępny: {e}")
+    return report.summary()
+
+
+class ReportRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    limit: int = 5000
+    group: bool = False          # grupowanie identycznych opisów
+
+
+@app.post("/chart/report")
+def chart_report(req: ReportRequest) -> dict:
+    """Wynik obliczeń szukany w bazie: z pozycji + domów + aspektów generuje
+    sygnifikatory (fasety znak/dom/aspekt) i pyta warstwę danych o interpretacje."""
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.significators import build_report
+
+    engine = get_engine()
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    chart = build_chart(engine, moment)     # pozycje z domami + aspekty
+    try:
+        report = build_report(
+            chart["positions"], DataClient(),
+            aspects=chart.get("aspects"), parallels=chart.get("parallels"),
+            per_object_limit=req.limit, group=req.group,
+        )
+    except httpx.HTTPError as e:
+        return {"engine": engine.name, "objects": [], "data_error": f"Warstwa danych niedostępna: {e}"}
+    return {"engine": engine.name, **report}
+
+
+class PromptRequest(BaseModel):
+    """Wejście generatora promptu (LOG-29/30)."""
+    profile: str = "natal"             # natal | period
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    budget: str = "medium"             # concise | medium | extensive | huge | max
+    limit: int = 5000
+    provider: str | None = None        # do wyliczenia budżetu „max" wg okna modelu
+    model: str | None = None
+    # tylko dla profilu period:
+    from_date: str | None = None
+    to_date: str | None = None
+    techniques: list[str] | None = None
+
+
+@app.post("/chart/prompt")
+def chart_prompt(req: PromptRequest) -> dict:
+    """Gotowy prompt do LLM z naszych wyliczeń (LOG-29) z budżetowaniem (LOG-30).
+
+    profile=natal  → horoskop urodzeniowy (ekran Interpretacje)
+    profile=period → horoskop na wybrany okres (ekran Kalendarz)
+
+    Nie woła żadnego modelu — zwraca sam prompt i statystyki redukcji, żeby dało się
+    go obejrzeć i skopiować. Wysyłkę do modelu doda LOG-31.
+    """
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.prompt import CHARS_PER_TOKEN, MAX_BUDGET, build_natal_prompt, build_period_prompt
+
+    engine = get_engine()
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    chart = build_chart(engine, moment)
+    label = req.when_utc.strftime("%Y-%m-%d %H:%M UTC")
+    data_error = None
+
+    # Budżet „maksymalny kontekst modelu": limit znaków liczymy z okna kontekstu
+    # WYBRANEGO modelu, zawsze po odjęciu miejsca zarezerwowanego na odpowiedź.
+    budget_chars = None
+    if req.budget == MAX_BUDGET:
+        from app.llm.factory import resolve_model
+        from app.llm.limits import prompt_token_budget
+        # celowo bez build_provider(): budżet zależy TYLKO od okna kontekstu modelu,
+        # więc nie może wymagać skonfigurowanego klucza API
+        provider_name, model_name = resolve_model(req.provider, req.model)
+        budget_chars = int(prompt_token_budget(provider_name, model_name) * CHARS_PER_TOKEN)
+
+    # Warstwa danych dokłada wyłącznie WSKAZANIA. Wyliczenia (horoskop, oś czasu) są
+    # od niej niezależne — gdy padnie, prompt musi zachować wszystko, co policzyliśmy.
+    try:
+        if req.profile == "natal":
+            from app.significators import build_report
+
+            report: dict = {"objects": []}
+            try:
+                report = build_report(
+                    chart["positions"], DataClient(),
+                    aspects=chart.get("aspects"), parallels=chart.get("parallels"),
+                    per_object_limit=req.limit,
+                )
+            except httpx.HTTPError as e:
+                data_error = f"Warstwa danych niedostępna: {e}"
+            out = build_natal_prompt(chart, report, req.budget, label, budget_chars)
+
+        elif req.profile == "period":
+            if not (req.from_date and req.to_date):
+                raise HTTPException(422, "profile=period wymaga from_date i to_date")
+            from app.engine import houses as H
+            from app.engine.timeline import build_timeline
+            from app.significators import interpret_events
+
+            ramc, eps = engine.sidereal(moment)
+            points = {"Asc": H.compute_asc(ramc, eps, moment.lat), "MC": H.compute_mc(ramc, eps)}
+            for p in engine.positions(moment):
+                points[p.name] = p.longitude
+            events = build_timeline(engine, moment, points, req.from_date, req.to_date,
+                                    req.techniques)
+            try:
+                interpret_events(events, DataClient())
+            except httpx.HTTPError as e:
+                data_error = f"Warstwa danych niedostępna: {e}"   # oś czasu zostaje
+            out = build_period_prompt(chart, events, req.from_date, req.to_date,
+                                      req.budget, label, budget_chars)
+        else:
+            raise HTTPException(422, f"Nieznany profil: {req.profile!r} (natal | period)")
+    except ValueError as e:                      # nieznany budżet
+        raise HTTPException(422, str(e))
+
+    out["engine"] = engine.name
+    if data_error:
+        out["data_error"] = data_error
+    return out
+
+
+class HoroscopeRequest(PromptRequest):
+    """Jak PromptRequest (niesie już provider i model) + limit wyjścia (LOG-31)."""
+    max_tokens: int | None = None
+
+
+@app.post("/chart/horoscope")
+def chart_horoscope(req: HoroscopeRequest) -> dict:
+    """Napisany horoskop (LOG-31): prompt z LOG-29/30 → model → gotowy tekst.
+
+    Zwraca TAKŻE użyty prompt — również gdy wywołanie modelu padnie — żeby dało się
+    go obejrzeć i użyć ręcznie. `leaves_lan` mówi, czy treść baz opuściła naszą sieć
+    (LOG-32); prezentacja ma na tej podstawie ostrzegać.
+    """
+    from app.llm.base import LLMError
+    from app.llm.factory import build_provider
+    from app.llm.limits import plan
+
+    out = chart_prompt(req)            # ten sam prompt co w podglądzie
+    try:
+        provider = build_provider(req.provider, req.model)
+
+        # Ile tokenów ma naprawdę ten prompt i ile zostaje na odpowiedź. Anthropic
+        # liczy dokładnie (własny endpoint), reszta szacuje — od tego zależy, czy
+        # w oknie kontekstu w ogóle zmieści się miejsce na horoskop.
+        prompt_tokens = provider.count_tokens(out["prompt"])
+        budget = plan(provider.name, provider.model, prompt_tokens, req.max_tokens)
+        out["token_plan"] = budget
+        if budget["warnings"]:
+            out["warnings"] = budget["warnings"]
+        if not budget["fits"]:
+            out["llm_error"] = " ".join(budget["warnings"])
+            return out
+
+        result = provider.generate(out["prompt"], budget["max_output"])
+    except LLMError as e:
+        # prompt zostaje — użytkownik moze go skopiowac i uzyc recznie
+        out["llm_error"] = str(e)
+        return out
+
+    out.update(
+        horoscope=result.text,
+        provider=result.provider,
+        model=result.model,
+        leaves_lan=result.leaves_lan,
+        usage=result.usage,
+    )
+    return out
+
+
+@app.post("/chart/horoscope/stream")
+def chart_horoscope_stream(req: HoroscopeRequest):
+    """To samo co /chart/horoscope, ale strumieniuje POSTĘP w trakcie pracy.
+
+    Pisanie horoskopu trwa minutami — bez sygnału aplikacja wygląda na zawieszoną.
+    Strumień (NDJSON, jedna linia = jedno zdarzenie) niesie RZECZYWISTE etapy:
+    budowę promptu, limity modelu i każdą turę generowania. Ostatnie zdarzenie
+    (`result`) ma identyczny kształt co odpowiedź zwykłego endpointu.
+    """
+    from fastapi.responses import StreamingResponse
+
+    from app.progress import stream
+
+    def work(emit) -> dict:
+        from app.llm.base import LLMError
+        from app.llm.factory import build_provider
+        from app.llm.limits import plan
+
+        emit({"type": "stage", "message": "Liczę horoskop i szukam wskazań w bazach…"})
+        out = chart_prompt(req)
+        st = out.get("stats", {})
+        emit({"type": "stage", "message":
+              f"Prompt gotowy: {st.get('chars', 0)} znaków, "
+              f"wskazań {st.get('included', 0)}"
+              + (f", pominięto {st['omitted']}" if st.get("omitted") else "")})
+        if out.get("data_error"):
+            emit({"type": "warn", "message": out["data_error"]})
+
+        try:
+            provider = build_provider(req.provider, req.model)
+            emit({"type": "stage", "message":
+                  f"Dostawca: {provider.name}, model: {provider.model}"
+                  + ("" if not provider.leaves_lan else " — dane opuszczają sieć")})
+
+            emit({"type": "stage", "message": "Liczę tokeny promptu…"})
+            prompt_tokens = provider.count_tokens(out["prompt"])
+            budget = plan(provider.name, provider.model, prompt_tokens, req.max_tokens)
+            out["token_plan"] = budget
+            emit({"type": "stage", "message":
+                  f"Prompt {prompt_tokens} tok. · okno modelu {budget['context_window']} · "
+                  f"na odpowiedź {budget['max_output']}"})
+            for warning in budget["warnings"]:
+                emit({"type": "warn", "message": warning})
+            if budget["warnings"]:
+                out["warnings"] = budget["warnings"]
+            if not budget["fits"]:
+                out["llm_error"] = " ".join(budget["warnings"])
+                return out
+
+            result = provider.generate(out["prompt"], budget["max_output"], on_event=emit)
+        except LLMError as e:
+            emit({"type": "warn", "message": f"Model zawiódł: {e}"})
+            out["llm_error"] = str(e)
+            return out
+
+        out.update(horoscope=result.text, provider=result.provider, model=result.model,
+                   leaves_lan=result.leaves_lan, usage=result.usage)
+        return out
+
+    return StreamingResponse(
+        stream(work),
+        media_type="application/x-ndjson",
+        headers={"Cache-Control": "no-store", "X-Accel-Buffering": "no"},
+    )
+
+
+@app.get("/llm/models")
+def llm_models() -> dict:
+    """Podpowiedzi modeli per dostawca — UI buduje z tego listę wyboru.
+
+    To nie jest lista zamknięta: pole modelu jest tekstowe, więc można wpisać
+    dowolny identyfikator, do którego konto ma dostęp.
+    """
+    from app.llm.catalog import catalog
+    from app.llm.factory import _DEFAULT_MODEL
+
+    return {"providers": catalog(), "defaults": dict(_DEFAULT_MODEL)}
+
+
+@app.get("/llm/health")
+def llm_health(provider: str | None = None) -> dict:
+    """Czy model jest osiągalny i skonfigurowany (bez generowania czegokolwiek)."""
+    from app.llm.base import LLMError
+    from app.llm.factory import build_provider
+
+    try:
+        return build_provider(provider).health()
+    except LLMError as e:
+        return {"status": f"blad konfiguracji: {e}"}
+
+
+class ProfectionsRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    start_age: int = 0
+    count: int = 13              # domyślnie pełny cykl 12 lat + rok startowy
+
+
+@app.post("/chart/profections")
+def chart_profections(req: ProfectionsRequest) -> dict:
+    """Profekcje roczne (LOG-10): wiek, profektowany Asc, Władca Roku (+MC/Su/Mo)."""
+    from app.engine import houses as H
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.engine.profections import profection_rows
+
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    ramc, eps = engine.sidereal(natal)
+    points = {
+        "Asc": H.compute_asc(ramc, eps, natal.lat),
+        "MC": H.compute_mc(ramc, eps),
+    }
+    for p in engine.positions(natal, ["Sun", "Moon"]):
+        points[p.name] = p.longitude
+    rows = profection_rows(points, req.when_utc, req.start_age, req.count)
+    return {"engine": engine.name, "rows": rows}
+
+
+class ReturnRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    kind: str = "solar"          # solar | lunar
+    around: datetime | None = None   # data, wokół której szukać powrotu
+
+
+@app.post("/chart/return")
+def chart_return(req: ReturnRequest) -> dict:
+    """Solar/Lunar Return (LOG-12): moment powrotu + pełny horoskop na ten moment."""
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.engine.returns import find_return
+
+    if req.kind not in ("solar", "lunar"):
+        raise HTTPException(status_code=422, detail="kind: solar albo lunar")
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    around = req.around or req.when_utc
+    hit = find_return(engine, req.kind, natal, around)
+    if hit is None:
+        raise HTTPException(status_code=404, detail="nie znaleziono powrotu w oknie skanu")
+    chart = build_chart(engine, ChartMoment(when_utc=hit, lat=req.lat, lon=req.lon))
+    return {"engine": engine.name, "kind": req.kind,
+            "return_utc": hit.isoformat(), **chart}
+
+
+class FirdariaRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+
+
+@app.post("/chart/firdaria")
+def chart_firdaria(req: FirdariaRequest) -> dict:
+    """Firdaria (LOG-11): sekta + okresy główne i podokresy time-lordów."""
+    from app.engine import houses as H
+    from app.engine.firdaria import firdaria
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    ramc, eps = engine.sidereal(natal)
+    asc, mc = H.compute_asc(ramc, eps, natal.lat), H.compute_mc(ramc, eps)
+    sun = engine.positions(natal, ["Sun"])[0].longitude
+    return {"engine": engine.name, **firdaria(req.when_utc, sun, asc, mc)}
+
+
+class TimelineRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    from_date: str               # zakres: YYYY-MM-DD
+    to_date: str
+    techniques: list[str] | None = None   # profection | solar_return | solar_arc
+    interpret: bool = False               # dopnij interpretacje z bazy (1B->2B)
+
+
+@app.post("/chart/timeline")
+def chart_timeline(req: TimelineRequest) -> dict:
+    """Zbiorcza oś czasu z technik (LOG-14): technique | significator | start | exact | end.
+
+    Z interpret=true dopina do zdarzeń interpretacje z warstwy danych (LOG-19, 1B->2B).
+    """
+    from app.engine import houses as H
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.engine.timeline import build_timeline
+
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    ramc, eps = engine.sidereal(natal)
+    points = {"Asc": H.compute_asc(ramc, eps, natal.lat), "MC": H.compute_mc(ramc, eps)}
+    for p in engine.positions(natal):
+        points[p.name] = p.longitude
+    events = build_timeline(engine, natal, points, req.from_date, req.to_date, req.techniques)
+
+    out = {"engine": engine.name, "from": req.from_date, "to": req.to_date}
+    if req.interpret:
+        from app.significators import interpret_events
+        try:
+            interpret_events(events, DataClient())
+        except httpx.HTTPError as e:
+            out["data_error"] = f"Warstwa danych niedostępna: {e}"
+    out.update(count=len(events), events=events)
+    return out
+
+
 @app.get("/health")
 def health() -> dict:
     info = {"status": "ok", "layer": "logic"}

services/logic/app/progress.py

@@ -0,0 +1,70 @@
+"""Strumień postępu długiej operacji (NDJSON).
+
+Po co: pisanie horoskopu trwa — czasem minuty. Bez sygnału aplikacja wygląda na
+zawieszoną. Zamiast udawanego paska postępu strumieniujemy **rzeczywiste**
+zdarzenia z kolejnych etapów, żeby log pokazywał to, co faktycznie się dzieje.
+
+Dlaczego NDJSON, a nie SSE: `EventSource` w przeglądarce obsługuje wyłącznie GET,
+a to jest POST z ciałem. Strumień „jedna linia = jeden obiekt JSON" czyta się
+zwykłym `fetch()` i jest trywialny do sparsowania.
+
+Dlaczego wątek: właściwa praca (silnik, baza, model) jest synchroniczna. Puszczamy
+ją w wątku roboczym, a generator odpompowuje kolejkę zdarzeń — dzięki temu
+zdarzenia docierają w trakcie pracy, a nie dopiero na końcu.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import json
+import queue
+import threading
+import traceback
+from collections.abc import Iterator
+from typing import Any, Callable
+
+_HEARTBEAT_SECONDS = 10.0
+_DONE = object()
+
+
+def line(kind: str, message: str, **extra: Any) -> str:
+    return json.dumps({"type": kind, "message": message, **extra}, ensure_ascii=False) + "\n"
+
+
+def stream(work: Callable[[Callable[[dict], None]], dict]) -> Iterator[str]:
+    """Uruchamia `work(emit)` w wątku i strumieniuje zdarzenia w czasie rzeczywistym.
+
+    `work` dostaje funkcję `emit(zdarzenie)` i zwraca końcowy wynik, który leci
+    jako ostatnie zdarzenie typu `result`. Wyjątek zamienia się w zdarzenie `error`
+    — połączenie nigdy nie urywa się bez wyjaśnienia.
+    """
+    events: queue.Queue = queue.Queue()
+
+    def emit(event: dict) -> None:
+        events.put(event)
+
+    def run() -> None:
+        try:
+            result = work(emit)
+            events.put({"type": "result", "message": "Gotowe.", "result": result})
+        except Exception as e:                      # noqa: BLE001 — zgłaszamy KAŻDY błąd
+            events.put({
+                "type": "error",
+                "message": f"{type(e).__name__}: {e}",
+                "detail": traceback.format_exc(limit=3),
+            })
+        finally:
+            events.put(_DONE)
+
+    worker = threading.Thread(target=run, daemon=True)
+    worker.start()
+
+    while True:
+        try:
+            event = events.get(timeout=_HEARTBEAT_SECONDS)
+        except queue.Empty:
+            # cisza dłuższa niż heartbeat: dajemy znak życia, żeby pośredniki
+            # (proxy, load balancer) nie uznały połączenia za martwe
+            yield line("ping", "…")
+            continue
+        if event is _DONE:
+            break
+        yield json.dumps(event, ensure_ascii=False) + "\n"

services/logic/app/prompt.py

@@ -0,0 +1,357 @@
+"""Generator promptów do LLM (LOG-29) + budżetowanie rozmiaru (LOG-30).
+
+Składa z naszych wyliczeń gotowe, profesjonalne polecenie po polsku:
+  - profil **natal**  — horoskop urodzeniowy (na bazie /chart/report),
+  - profil **period** — horoskop na wybrany okres (na bazie /chart/timeline).
+
+Zasada naczelna promptu: model ma pisać WYŁĄCZNIE na podstawie dostarczonych danych
+i przy każdej tezie wskazać konkretny sygnifikator, z którego ona wynika. To odróżnia
+wynik od ogólnikowej wróżby i pozwala go zweryfikować.
+
+Budżetowanie (LOG-30) — kolejność redukcji:
+  1. deduplikacja (ten sam sygnifikator ORAZ ten sam opis),
+  2. grupowanie identycznych opisów z licznikiem wystąpień,
+  3. sortowanie malejąco wg punktacji siły (LOG-21),
+  4. obcięcie ogona do budżetu — jednostką obcięcia jest CAŁE wskazanie,
+  5. skracanie nadmiernie długich opisów (z jawnym oznaczeniem).
+Zawsze raportujemy, ile wskazań weszło i ile pominięto — użytkownik ma wiedzieć,
+czego brakuje, i móc zwiększyć budżet.
+
+Generowanie jest deterministyczne: ten sam horoskop + ten sam budżet = ten sam prompt.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import re
+
+# budżety w znakach (całego promptu); dobrane pod wklejanie do ChatGPT/Claude
+BUDGETS: dict[str, int] = {
+    "concise": 4_000,
+    "medium": 12_000,
+    "extensive": 30_000,
+    "huge": 120_000,
+    # „maksymalny kontekst modelu" — wyliczany dynamicznie z okna kontekstu
+    # wybranego modelu, ZAWSZE po odjęciu miejsca zarezerwowanego na odpowiedź.
+    # Wartość poniżej jest tylko zapasem, gdy limity modelu są nieznane.
+    "max": 400_000,
+}
+DEFAULT_BUDGET = "medium"
+MAX_BUDGET = "max"
+
+MAX_EFFECT_CHARS = 320          # dłuższe opisy skracamy (krok 5 redukcji)
+CHARS_PER_TOKEN = 4.0           # zgrubny szacunek tokenów do podglądu w UI
+
+DISCLAIMER = (
+    "Zakończ krótką notą: treść jest interpretacją astrologiczną i nie stanowi porady "
+    "medycznej, prawnej ani finansowej."
+)
+
+
+def _norm(text: str) -> str:
+    return re.sub(r"\s+", " ", (text or "").strip().lower())
+
+
+def est_tokens(text: str) -> int:
+    return int(len(text) / CHARS_PER_TOKEN)
+
+
+def _shorten(text: str, limit: int = MAX_EFFECT_CHARS) -> tuple[str, bool]:
+    text = (text or "").strip()
+    if len(text) <= limit:
+        return text, False
+    return text[:limit].rstrip() + " […skrócono]", True
+
+
+# ----------------------------------------------------------------- wskazania
+
+def natal_indications(report: dict) -> list[dict]:
+    """Płaska lista wskazań z raportu natalnego: obiekt + faseta + opis + waga."""
+    out: list[dict] = []
+    for obj in report.get("objects") or []:
+        name = obj.get("object")
+        for facet in obj.get("facets") or []:
+            score = float(facet.get("score") or 0.0)
+            for s in facet.get("samples") or []:
+                out.append({
+                    "context": f"{name} — {facet.get('label')}",
+                    "sort_key": (name or "", str(facet.get("label") or "")),
+                    "score": score,
+                    "significator": s.get("expanded") or s.get("significator") or "",
+                    "effect": s.get("effect") or "",
+                })
+    return out
+
+
+def period_indications(events: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Wskazania z osi czasu — waga rośnie z liczbą trafień w bazie."""
+    out: list[dict] = []
+    for ev in events or []:
+        head = f"{ev.get('technique')} · {ev.get('significator')} · {ev.get('exact')}"
+        total = float(ev.get("interpretations_count") or 0)
+        for s in ev.get("interpretations") or []:
+            out.append({
+                "context": head,
+                "sort_key": (str(ev.get("exact") or ""), str(ev.get("technique") or "")),
+                "score": total,
+                "significator": s.get("expanded") or s.get("significator") or "",
+                "effect": s.get("effect") or "",
+                "date": ev.get("exact"),
+                "start": ev.get("start"),
+                "end": ev.get("end"),
+                "technique": ev.get("technique"),
+            })
+    return out
+
+
+def reduce_indications(items: list[dict], budget_chars: int) -> tuple[list[dict], dict]:
+    """Dedup → grupowanie → sortowanie wg wagi → obcięcie do budżetu.
+
+    Zwraca (wybrane wskazania, statystyki). Jednostką obcięcia jest całe wskazanie.
+    """
+    # 1+2: dedup i grupowanie identycznych (kontekst, opis) z licznikiem
+    grouped: dict[tuple[str, str], dict] = {}
+    order: list[tuple[str, str]] = []
+    for it in items:
+        key = (_norm(it["context"]), _norm(it["effect"]))
+        g = grouped.get(key)
+        if g is None:
+            g = {**it, "count": 0, "significators": []}
+            grouped[key] = g
+            order.append(key)
+        g["count"] += 1
+        if it["significator"] not in g["significators"]:
+            g["significators"].append(it["significator"])
+    merged = [grouped[k] for k in order]
+    deduped = len(items) - len(merged)
+
+    # 3: sortowanie malejąco wg wagi; remis rozstrzygany deterministycznie
+    merged.sort(key=lambda g: (-g["score"], -g["count"], g["sort_key"], g["significator"]))
+
+    # 5 (przed obcięciem, bo wpływa na rozmiar): skracanie długich opisów
+    shortened = 0
+    for g in merged:
+        g["effect"], was = _shorten(g["effect"])
+        shortened += 1 if was else 0
+
+    # 4: obcięcie ogona do budżetu — cała pozycja albo nic
+    chosen: list[dict] = []
+    used = 0
+    for g in merged:
+        cost = len(_render_indication(g)) + 1
+        if used + cost > budget_chars and chosen:
+            break
+        chosen.append(g)
+        used += cost
+
+    omitted = len(merged) - len(chosen)
+    stats = {
+        "source_rows": len(items),
+        "after_grouping": len(merged),
+        "deduplicated": deduped,
+        "included": len(chosen),
+        "omitted": omitted,
+        "shortened": shortened,
+        "min_score_included": round(chosen[-1]["score"], 3) if chosen else None,
+        "max_score_omitted": round(merged[len(chosen)]["score"], 3) if omitted else None,
+    }
+    return chosen, stats
+
+
+def _render_indication(g: dict) -> str:
+    times = f" (×{g['count']})" if g.get("count", 1) > 1 else ""
+    sig = g.get("significator") or ""
+    return f"- {sig} → {g.get('effect')}{times}"
+
+
+def _render_grouped(chosen: list[dict]) -> str:
+    """Renderuje wskazania pogrupowane po kontekście, zachowując kolejność wagi."""
+    blocks: list[str] = []
+    seen: dict[str, list[dict]] = {}
+    order: list[str] = []
+    for g in chosen:
+        ctx = g["context"]
+        if ctx not in seen:
+            seen[ctx] = []
+            order.append(ctx)
+        seen[ctx].append(g)
+    for ctx in order:
+        rows = seen[ctx]
+        blocks.append(f"## {ctx}  [waga {rows[0]['score']:.2f}]")
+        blocks.extend(_render_indication(g) for g in rows)
+        blocks.append("")
+    return "\n".join(blocks).rstrip()
+
+
+# ------------------------------------------------------------- sekcje danych
+
+def _chart_section(chart: dict, moment_label: str | None) -> str:
+    lines: list[str] = ["# DANE HOROSKOPU"]
+    meta = []
+    if moment_label:
+        meta.append(f"moment: {moment_label}")
+    if chart.get("zodiac"):
+        z = chart["zodiac"]
+        if chart.get("ayanamsha") is not None:
+            z += f" (ayanamsa {chart['ayanamsha']:.4f}°)"
+        meta.append(f"zodiak: {z}")
+    if chart.get("house_system"):
+        meta.append(f"system domów: {chart['house_system']}")
+    if chart.get("sect"):
+        meta.append(f"sekta: {'dzienna' if chart['sect'] == 'day' else 'nocna'}")
+    if meta:
+        lines.append(" · ".join(meta))
+
+    # Model interpretuje domy, więc musi wiedzieć, że podział pochodzi z innego
+    # systemu, niż zamówiono — inaczej napisze „Twój Placidus" o Porphyrym.
+    for w in chart.get("house_warnings") or []:
+        lines.append(f"\n{w}")
+
+    if chart.get("positions"):
+        lines.append("\n## Pozycje")
+        for p in chart["positions"]:
+            house = f"dom {p['house']}" if p.get("house") else "—"
+            lines.append(f"{p['name']:<12} {p.get('in_sign',''):<16} {house:<8} {p.get('direction','')}")
+
+    angles = chart.get("angles") or {}
+    if angles:
+        lines.append("\n## Osie")
+        for key in ("Asc", "MC", "Dsc", "IC"):
+            a = angles.get(key)
+            if a:
+                lines.append(f"{a['name']:<5} {a.get('in_sign','')}")
+
+    if chart.get("lots"):
+        lines.append("\n## Lots (punkty arabskie)")
+        for lot in chart["lots"]:
+            lines.append(
+                f"{lot['name']:<10} {lot.get('in_sign',''):<16} dom {lot.get('house','—')}"
+                f"   ({lot.get('formula','')})"
+            )
+
+    if chart.get("aspects"):
+        lines.append("\n## Aspekty (orb; A = aplikacyjny, S = separacyjny)")
+        for a in chart["aspects"]:
+            mark = a.get("as") or ""
+            lines.append(
+                f"{a['obj1']} {a['aspect']} {a['obj2']}  orb {a.get('orb', 0):.2f}° {mark}"
+            )
+    return "\n".join(lines)
+
+
+def _indications_section(chosen: list[dict], stats: dict) -> str:
+    if not chosen:
+        return (
+            "# WSKAZANIA Z BAZ\n"
+            "(brak trafień w bazach dla tego horoskopu — oprzyj interpretację wyłącznie "
+            "na danych horoskopu powyżej)"
+        )
+    head = [
+        "# WSKAZANIA Z BAZ INTERPRETACYJNYCH",
+        "Wskazania dopasowane do tego horoskopu, uporządkowane od najsilniejszych.",
+        "Zapis: `- sygnifikator → opis (×ile razy wystąpiło w bazach)`.",
+    ]
+    if stats.get("omitted"):
+        head.append(
+            f"UWAGA: pokazano {stats['included']} najsilniejszych wskazań, pominięto "
+            f"{stats['omitted']} słabszych (limit długości)."
+        )
+    return "\n".join(head) + "\n\n" + _render_grouped(chosen)
+
+
+# ------------------------------------------------------------------ prompty
+
+_NATAL_TASK = """# ZADANIE
+Jesteś doświadczonym astrologiem. Napisz profesjonalną interpretację HOROSKOPU
+URODZENIOWEGO po polsku, opierając się wyłącznie na danych podanych niżej."""
+
+_PERIOD_TASK = """# ZADANIE
+Jesteś doświadczonym astrologiem. Napisz profesjonalną prognozę astrologiczną
+NA WYBRANY OKRES po polsku, opierając się wyłącznie na danych podanych niżej."""
+
+_NATAL_OUTPUT = """# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ
+1. Struktura: (a) portret ogólny, (b) temperament i sekta, (c) obszary życia według domów,
+   (d) napięcia i wyzwania, (e) zasoby i mocne strony, (f) zwięzłe podsumowanie.
+2. KAŻDĄ tezę oprzyj na konkretnym wskazaniu i podaj je w nawiasie, np. „(Moon in 12th house)".
+   Teza bez wskazania jest niedopuszczalna.
+3. Nie dodawaj twierdzeń, których nie da się wywieść z powyższych danych. Nie zmyślaj
+   pozycji, aspektów ani wskazań; nie korzystaj z wiedzy spoza tego promptu.
+4. Gdy wskazania są sprzeczne, powiedz to wprost i wskaż obie strony, zamiast wybierać jedną.
+5. Wagę wskazania traktuj jako siłę świadectwa — mocniejsze mają pierwszeństwo w syntezie.
+6. Ton rzeczowy i profesjonalny: bez wróżbiarstwa, bez straszenia, bez diagnoz medycznych."""
+
+_PERIOD_OUTPUT = """# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ
+1. Uporządkuj prognozę CHRONOLOGICZNIE; przy każdym okresie podaj daty (start / dokładna / koniec).
+2. Dla każdej daty napisz, która technika ją wyznacza (profekcja, solariusz, dyrekcja solar-arc,
+   Firdaria) i co z niej wynika.
+3. KAŻDĄ tezę oprzyj na konkretnym wskazaniu i podaj je w nawiasie. Teza bez wskazania jest
+   niedopuszczalna.
+4. Nie zmyślaj dat ani zdarzeń spoza podanych. Nie korzystaj z wiedzy spoza tego promptu.
+5. Rozróżniaj okresy o mocnym świadectwie (wysoka waga, kilka technik zbieżnych w czasie)
+   od słabych — i powiedz wprost, które są które.
+6. Na końcu dodaj krótkie zestawienie: najważniejsze okresy w kolejności ważności.
+7. Ton rzeczowy i profesjonalny: bez wróżbiarstwa, bez straszenia, bez diagnoz medycznych."""
+
+
+def _assemble(task: str, chart_sec: str, ind_sec: str, output: str) -> str:
+    return "\n\n".join([task, chart_sec, ind_sec, output, f"# ZASTRZEŻENIE\n{DISCLAIMER}"])
+
+
+def _budget_chars(budget: str, budget_chars: int | None = None) -> int:
+    """Limit znaków promptu. `budget_chars` nadpisuje tabelę — używane dla opcji
+    „maksymalny kontekst modelu", gdzie limit zależy od wybranego modelu i musi
+    być policzony po odjęciu miejsca zarezerwowanego na odpowiedź."""
+    if budget not in BUDGETS:
+        raise ValueError(
+            f"Nieznany budżet: {budget!r} (dostępne: {', '.join(BUDGETS)})"
+        )
+    if budget_chars and budget_chars > 0:
+        return budget_chars
+    return BUDGETS[budget]
+
+
+def _finish(prompt: str, budget: str, limit: int, stats: dict, profile: str) -> dict:
+    stats = {
+        **stats,
+        "profile": profile,
+        "budget": budget,
+        "limit_chars": limit,
+        "chars": len(prompt),
+        "est_tokens": est_tokens(prompt),
+    }
+    return {"profile": profile, "prompt": prompt, "stats": stats}
+
+
+def build_natal_prompt(chart: dict, report: dict, budget: str = DEFAULT_BUDGET,
+                       moment_label: str | None = None,
+                       budget_chars: int | None = None) -> dict:
+    """Prompt na horoskop urodzeniowy (ekran „Interpretacje")."""
+    limit = _budget_chars(budget, budget_chars)
+    chart_sec = _chart_section(chart, moment_label)
+    fixed = len(_NATAL_TASK) + len(chart_sec) + len(_NATAL_OUTPUT) + len(DISCLAIMER) + 200
+    chosen, stats = reduce_indications(natal_indications(report), max(limit - fixed, 500))
+    prompt = _assemble(_NATAL_TASK, chart_sec, _indications_section(chosen, stats), _NATAL_OUTPUT)
+    return _finish(prompt, budget, limit, stats, "natal")
+
+
+def build_period_prompt(chart: dict, events: list[dict], from_date: str, to_date: str,
+                        budget: str = DEFAULT_BUDGET, moment_label: str | None = None,
+                        budget_chars: int | None = None) -> dict:
+    """Prompt na horoskop okresowy (ekran „Kalendarz")."""
+    limit = _budget_chars(budget, budget_chars)
+    chart_sec = _chart_section(chart, moment_label)
+    task = f"{_PERIOD_TASK}\nZakres prognozy: **{from_date} — {to_date}**."
+
+    ev_lines = ["# OŚ CZASU (techniki predykcyjne)",
+                "Zapis: technika · sygnifikator · start → dokładna → koniec."]
+    for ev in events or []:
+        ev_lines.append(
+            f"- {ev.get('technique')} · {ev.get('significator')} · "
+            f"{ev.get('start')} → {ev.get('exact')} → {ev.get('end')}"
+        )
+    events_sec = "\n".join(ev_lines)
+
+    fixed = len(task) + len(chart_sec) + len(events_sec) + len(_PERIOD_OUTPUT) + len(DISCLAIMER) + 200
+    chosen, stats = reduce_indications(period_indications(events), max(limit - fixed, 500))
+    body = events_sec + "\n\n" + _indications_section(chosen, stats)
+    prompt = _assemble(task, chart_sec, body, _PERIOD_OUTPUT)
+    stats["events"] = len(events or [])
+    return _finish(prompt, budget, limit, stats, "period")

services/logic/app/scoring.py

@@ -0,0 +1,37 @@
+"""Punktacja siły trafień — do rankingowania faset (zalążek LOG-21).
+
+v1 liczy siłę z sygnałów OBLICZALNYCH:
+- typ fasety (aspekt zwykle mocniejszy od znaku/domu),
+- rodzaj aspektu (koniunkcja/opozycja mocniejsze od sekstyla),
+- ciasnota orbu (im bliżej dokładności, tym mocniej).
+
+Wszystko konfigurowalne. HOOK NA PRZYSZŁOŚĆ: gdy w SIGNIFICATORS KEY zostaną
+wypełnione kolumny `countas*`/`level*`, można je tu domieszać per sygnifikator.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+# bazowe wagi faset (łatwe do strojenia)
+FACET_BASE = {"sign": 5.0, "house": 5.0, "aspect": 6.0}
+
+# względna siła aspektów głównych
+ASPECT_WEIGHT = {
+    "conjunction": 1.0, "opposition": 0.95, "square": 0.85,
+    "trine": 0.85, "sextile": 0.65,
+}
+# aspekt aplikacyjny (A) jest silniejszy niż separacyjny (S) — notes3
+APPLYING_BONUS = 1.15
+
+
+def score_facet(facet: dict) -> float:
+    """Siła fasety w skali ~0–12. Deterministyczna, konfigurowalna."""
+    base = FACET_BASE.get(facet.get("type"), 1.0)
+    if facet.get("type") == "aspect":
+        weight = ASPECT_WEIGHT.get(facet.get("aspect"), 0.7)
+        orb = facet.get("orb")
+        allowed = facet.get("allowed") or 10.0
+        tight = max(0.0, 1.0 - orb / allowed) if orb is not None and allowed else 0.0
+        score = base * weight * (1.0 + tight)
+        if facet.get("applying"):
+            score *= APPLYING_BONUS
+        return round(score, 2)
+    return round(base, 2)

services/logic/app/security.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Uwierzytelnianie międzywarstwowe (LOG-32).
+
+Warstwa logiczna oddaje treść baz interpretacyjnych, więc samo zalogowanie w
+prezentacji nie wystarczy — bez tego kontrolera wystarczyłoby uderzyć w logikę
+z pominięciem UI. Gdy ustawiono INTERNAL_TOKEN, każde żądanie (poza /health)
+musi go przynieść w nagłówku X-Astrololo-Token.
+
+Bez INTERNAL_TOKEN kontrola jest wyłączona (dev / zgodność wstecz) — wtedy przy
+starcie leci ostrzeżenie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import logging
+import os
+import secrets
+
+from fastapi import Request
+from fastapi.responses import JSONResponse
+
+log = logging.getLogger("astrololo.security")
+
+HEADER = "X-Astrololo-Token"
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+def token() -> str:
+    """Czytany leniwie — konfiguracja może się zmienić bez importu modułu."""
+    return os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+
+
+def enabled() -> bool:
+    return bool(token())
+
+
+def install(app, layer: str) -> None:
+    if not enabled():
+        log.warning(
+            "UWAGA: INTERNAL_TOKEN nie ustawiony — warstwa %s przyjmuje żądania od "
+            "kogokolwiek, kto ma do niej dostęp sieciowy.", layer,
+        )
+
+    @app.middleware("http")
+    async def _guard(request: Request, call_next):
+        if request.url.path in PUBLIC_PATHS or not enabled():
+            return await call_next(request)
+        got = request.headers.get(HEADER, "")
+        if not secrets.compare_digest(got, token()):
+            return JSONResponse({"detail": "Brak lub błędny token międzywarstwowy."},
+                                status_code=401)
+        return await call_next(request)

services/logic/app/significators.py

@@ -0,0 +1,283 @@
+"""Most: policzony horoskop → tokeny sygnifikatorów → wyszukiwanie w bazie.
+
+Zalążek LOG-15/16: z pozycji obiektów (wraz z domami) generujemy tokeny w składni
+bazy i wyszukujemy pasujące rekordy. Dla każdego obiektu tworzymy kilka **faset**:
+- „w znaku"  — planeta + token znaku (`[Su` + `[Tau`)
+- „w domu"   — planeta + token domu (`[Su` + `11th H.`)
+Aspekty (`[conj`,`[sq`,`[opp`) wymagają policzenia aspektów (LOG-06) — na później.
+
+Format skrótów odczytany z realnej bazy: planety `[Su`,`[Mo`,…; znaki
+`[Ari`,`[Tau`,…; domy `12th H.`; np. `[Sa [conj [Su in 6th H.`.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from typing import Any, Protocol
+
+from app.abbreviations import expand
+from app.engine.formats import SIGN_ABBR, SIGNS
+from app.scoring import score_facet
+
+PLANET_ABBR = {
+    "Sun": "Su", "Moon": "Mo", "Mercury": "Me", "Venus": "Ve", "Mars": "Ma",
+    "Jupiter": "Ju", "Saturn": "Sa", "Uranus": "Ur", "Neptune": "Ne", "Pluto": "Pl",
+    # punkty wirtualne — tokeny wg SIGNIFICATORS KEY ([NN, [SN, [Lilith)
+    "North Node": "NN", "South Node": "SN", "Lilith": "Lilith",
+    # Lots — w bazie Fortuna występuje jako [PF (Part of Fortune)
+    "Fortune": "PF", "Spirit": "Spirit",
+}
+SIGN_TO_ABBR = dict(zip(SIGNS, SIGN_ABBR))
+
+
+class DataSource(Protocol):
+    def search(
+        self, key: str, value: str, exact: bool, limit: int, fields: list[str] | None = None
+    ) -> dict[str, Any]: ...
+
+
+def _effect(row: dict) -> str:
+    for col in ("actioneffect", "topicresult", "bodypart"):
+        v = row.get(col)
+        if v and str(v).strip().lower() not in ("", "nan"):
+            return str(v).strip()
+    return ""
+
+
+def _is_noise(sig: str, effect: str) -> bool:
+    s = sig.strip().lower()
+    e = effect.strip().lower()
+    return (
+        e in ("", "nan", "x", "x?", "?", "-")     # efekt pusty/zastępczy
+        or s.startswith("significator")            # wiersz-legenda/nagłówek
+        or "header" in s
+        or s.startswith("*")                       # *MARKER / *header
+        or s in ("x", "x?", "nan")                 # znacznik „pomiń rekord"
+    )
+
+
+def _ordinal(n: int) -> str:
+    if 10 <= n % 100 <= 20:
+        suffix = "th"
+    else:
+        suffix = {1: "st", 2: "nd", 3: "rd"}.get(n % 10, "th")
+    return f"{n}{suffix}"
+
+
+def _norm(s: str) -> str:
+    """Normalizacja do porównań duplikatów: bez skrajnych spacji, jedna spacja, lower."""
+    return " ".join(str(s).strip().lower().split())
+
+
+def _facet_samples(rows: list[dict], tokens: list[str]) -> list[dict]:
+    """Rekordy, których sygnifikator zawiera WSZYSTKIE tokeny — bez szumu i bez duplikatów.
+
+    Duplikat = ten sam sygnifikator ORAZ ten sam opis (po normalizacji). Dedup
+    działa na zagregowanym wyniku, więc odsiewa też powtórki między wieloma bazami.
+    """
+    toks = [t.lower() for t in tokens if t]
+    out: list[dict] = []
+    seen: set[tuple[str, str]] = set()
+    for r in rows:
+        sig = str(r.get("significator") or "").strip()
+        low = sig.lower()
+        if not all(t in low for t in toks):
+            continue
+        eff = _effect(r)
+        if _is_noise(sig, eff):
+            continue
+        key = (_norm(sig), _norm(eff))
+        if key in seen:
+            continue
+        seen.add(key)
+        out.append({"significator": sig, "expanded": expand(sig), "effect": eff})
+    return out
+
+
+def _group_by_effect(samples: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Grupuje próbki po opisie: ten sam efekt = jedna grupa z listą sygnifikatorów."""
+    groups: dict[str, dict] = {}
+    order: list[str] = []
+    for s in samples:
+        key = _norm(s["effect"])
+        g = groups.get(key)
+        if g is None:
+            g = {"effect": s["effect"], "count": 0, "significators": []}
+            groups[key] = g
+            order.append(key)
+        g["count"] += 1
+        g["significators"].append(s["expanded"])
+    result = [groups[k] for k in order]
+    result.sort(key=lambda g: g["count"], reverse=True)
+    return result
+
+
+def build_report(
+    positions: list[dict],
+    data: DataSource,
+    aspects: list[dict] | None = None,
+    parallels: list[dict] | None = None,
+    per_object_limit: int = 5000,
+    group: bool = False,
+) -> dict:
+    """positions: pozycje z build_chart (name, sign, direction, house).
+
+    Dla każdego obiektu fasety: „w znaku", „w domu", „w aspekcie" (dla każdego
+    aspektu głównego z listy `aspects`) oraz „paralela deklinacji" (dla paraleli
+    z listy `parallels` — LOG-07). Duplikaty (ten sam sygnifikator i opis) są
+    odsiewane wewnątrz każdej fasety.
+    """
+    from app.engine.aspects import DB_TOKEN as ASP_TOKEN, PL_NAME as ASP_NAME
+
+    # W bazie paralela deklinacji zapisana jest jako fraza „P. Dec." (nie token [).
+    # UWAGA: samo „Dec." w bazie to CZĘSTO dekanat („3rd Dec. of [Gem"), więc
+    # szukamy dokładnie „P. Dec.", inaczej sypnęłoby fałszywymi trafieniami.
+    PARALLEL_MARK = "P. Dec."
+
+    items: list[dict] = []
+    provider = None
+    for p in positions:
+        name = p.get("name")
+        if name not in PLANET_ABBR:
+            continue
+        planet_tok = "[" + PLANET_ABBR[name]
+        raw = data.search(
+            key="significator",
+            value=planet_tok,
+            exact=False,
+            limit=per_object_limit,
+            fields=["significator", "actioneffect", "topicresult", "bodypart"],
+        )
+        provider = raw.get("provider", provider)
+        rows = raw.get("rows", [])
+
+        facets: list[dict] = []
+        sign = p.get("sign")
+        sign_tok = "[" + SIGN_TO_ABBR.get(sign, "")
+        sign_samples = _facet_samples(rows, [sign_tok])
+        facets.append({
+            "type": "sign", "label": f"w znaku {sign}", "token": sign_tok,
+            "count": len(sign_samples), "samples": sign_samples,
+        })
+
+        house = p.get("house")
+        if house:
+            ordn = _ordinal(int(house))
+            house_samples = _facet_samples(rows, [f"{ordn} h"])   # matcuje '12th H.'
+            facets.append({
+                "type": "house", "label": f"w {ordn} domu", "token": f"{ordn} H.",
+                "count": len(house_samples), "samples": house_samples,
+            })
+
+        for asp in (aspects or []):
+            if name not in (asp.get("obj1"), asp.get("obj2")):
+                continue
+            other = asp["obj2"] if asp["obj1"] == name else asp["obj1"]
+            asp_tok = ASP_TOKEN.get(asp["aspect"])
+            if other not in PLANET_ABBR or not asp_tok:
+                continue
+            other_tok = "[" + PLANET_ABBR[other]
+            asp_samples = _facet_samples(rows, [asp_tok, other_tok])
+            if not asp_samples:                       # pokazujemy tylko aspekty z trafieniami
+                continue
+            as_suffix = f" ({asp['as']})" if asp.get("as") else ""
+            facets.append({
+                "type": "aspect", "label": f"{ASP_NAME[asp['aspect']]} z {other}{as_suffix}",
+                "token": f"{asp_tok} + {other_tok}",
+                "aspect": asp["aspect"], "orb": asp.get("orb"), "allowed": asp.get("allowed"),
+                "applying": asp.get("applying"),
+                "count": len(asp_samples), "samples": asp_samples,
+            })
+
+        # paralele deklinacji (LOG-07) — baza zna je jako „P. Dec.". Tylko `parallel`:
+        # kontrparaleli i antyscji baza nie opisuje osobnym znacznikiem.
+        for par in (parallels or []):
+            if par.get("type") != "parallel" or name not in (par.get("obj1"), par.get("obj2")):
+                continue
+            other = par["obj2"] if par["obj1"] == name else par["obj1"]
+            if other not in PLANET_ABBR:
+                continue
+            other_tok = "[" + PLANET_ABBR[other]
+            par_samples = _facet_samples(rows, [PARALLEL_MARK, other_tok])
+            if not par_samples:                       # pokazujemy tylko z trafieniami
+                continue
+            facets.append({
+                "type": "parallel", "label": f"paralela deklinacji z {other}",
+                "token": f"{PARALLEL_MARK} + {other_tok}",
+                "orb": par.get("orb"), "allowed": par.get("allowed"),
+                "count": len(par_samples), "samples": par_samples,
+            })
+
+        # punktacja siły (LOG-21), opcjonalne grupowanie po opisie, ranking faset
+        for f in facets:
+            f["score"] = score_facet(f)
+            if group:
+                f["groups"] = _group_by_effect(f["samples"])
+        facets.sort(key=lambda f: f["score"], reverse=True)
+
+        items.append({
+            "object": name,
+            "sign": sign,
+            "house": house,
+            "direction": p.get("direction"),
+            "planet_token": planet_tok,
+            "planet_total": raw.get("total", 0),
+            "facets": facets,
+        })
+    return {"provider": provider, "objects": items}
+
+
+def _event_tokens(event: dict) -> list[str]:
+    """Tokeny bazy dla zdarzenia osi czasu (spięcie 1B→2B). Pierwszy = planeta."""
+    from app.engine.aspects import DB_TOKEN
+
+    if event.get("technique") == "solar_arc":
+        p = PLANET_ABBR.get(event.get("directed"))
+        a = DB_TOKEN.get(event.get("aspect"))
+        q = PLANET_ABBR.get(event.get("target"))     # None dla Asc/MC (nie ma tokenu)
+        toks = []
+        if p:
+            toks.append("[" + p)
+        if a:
+            toks.append(a)
+        if q:
+            toks.append("[" + q)
+        return toks if p else []
+    if event.get("technique") == "profection":
+        lord = PLANET_ABBR.get(event.get("lord"))
+        sign = SIGN_TO_ABBR.get(event.get("sign"))
+        toks = []
+        if lord:
+            toks.append("[" + lord)
+        if sign:
+            toks.append("[" + sign)
+        return toks if lord else []
+    if event.get("technique") == "firdaria":
+        major = PLANET_ABBR.get(event.get("fd_major"))
+        sub = PLANET_ABBR.get(event.get("fd_sub"))
+        toks = []
+        if major:
+            toks.append("[" + major)
+        if sub:
+            toks.append("[" + sub)
+        return toks if major else []
+    return []
+
+
+def interpret_events(events: list[dict], data: DataSource, limit: int = 4,
+                     per_object_limit: int = 5000) -> list[dict]:
+    """Dopina interpretacje z bazy do zdarzeń osi czasu (predykcyjne 1B → 2B).
+
+    Wyszukuje po tokenie planety zdarzenia i zawęża do wszystkich tokenów
+    (aspekt/druga planeta lub znak), z odsiewaniem szumu i duplikatów.
+    """
+    for ev in events:
+        tokens = _event_tokens(ev)
+        if not tokens:
+            continue
+        raw = data.search(
+            key="significator", value=tokens[0], exact=False, limit=per_object_limit,
+            fields=["significator", "actioneffect", "topicresult", "bodypart"],
+        )
+        samples = _facet_samples(raw.get("rows", []), tokens)
+        ev["interpretations"] = samples[:limit]
+        ev["interpretations_count"] = len(samples)
+    return events

services/logic/requirements-dev.txt

@@ -0,0 +1,2 @@
+-r requirements.txt
+pytest>=8.0

services/logic/requirements.txt

@@ -2,3 +2,7 @@ fastapi>=0.115
 uvicorn[standard]>=0.34
 httpx>=0.28
 pydantic>=2.10
+# Silnik własny (ścieżka A, permisywny): Skyfield (MIT) + dane JPL (public domain)
+skyfield>=1.49
+# Szyfrowanie łącza między warstwami (PRE-16): AES-256-GCM + HKDF
+cryptography>=44.0

services/logic/tests/conftest.py

@@ -0,0 +1,36 @@
+"""Wspólne fixture'y testów silnika.
+
+Horoskop referencyjny = przykład z notatek projektu (notes3): 30.04.1984,
+09:35 CEST = 07:35 UTC, Warszawa. Pozycje znane z astro.com/Swiss Ephemeris
+służą jako wyrocznia (LOG-25).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import datetime as dt
+import os
+
+import pytest
+
+from app.engine.models import ChartMoment
+
+REFERENCE_UTC = dt.datetime(1984, 4, 30, 7, 35, 0, tzinfo=dt.timezone.utc)
+
+
+@pytest.fixture(scope="session")
+def reference_moment() -> ChartMoment:
+    return ChartMoment(when_utc=REFERENCE_UTC, lat=52.2333, lon=21.0167)
+
+
+@pytest.fixture(scope="session")
+def own_engine():
+    pytest.importorskip("skyfield")
+    from app.engine.skyfield_engine import SkyfieldEngine
+
+    try:
+        return SkyfieldEngine()
+    except Exception as e:  # brak efemeryd / brak sieci
+        # Lokalnie pomijamy (dev bez pobranego jądra), ale w CI to musi być błąd —
+        # inaczej testy referencyjne (walidacja względem astro.com) cicho znikają.
+        if os.getenv("CI"):
+            pytest.fail(f"CI: silnik efemeryd niedostępny — testy referencyjne muszą działać: {e}")
+        pytest.skip(f"Nie można wczytać efemeryd: {e}")

services/logic/tests/test_abbreviations.py

@@ -0,0 +1,22 @@
+"""Testy rozwijania skrótów sygnifikatorów."""
+from app.abbreviations import expand
+
+
+def test_planet_in_sign():
+    assert expand("[Su in [Tau") == "Sun in Taurus"
+
+
+def test_aspect_and_house():
+    assert expand("[Sa [conj [Su in 6th H.") == "Saturn conjunction Sun in 6th house"
+
+
+def test_affliction_word_and_house():
+    assert expand("[Ne affl. in the 7th H.") == "Neptune afflicted in the 7th house"
+
+
+def test_unknown_token_kept_without_bracket():
+    assert expand("[Xyz rising") == "Xyz rising"
+
+
+def test_empty_passthrough():
+    assert expand("") == ""

services/logic/tests/test_aspects.py

@@ -0,0 +1,169 @@
+"""Testy aspektów (LOG-06) — czysta matematyka."""
+from app.engine.aspects import RIGID_PAIRS, find_aspects, find_cross_aspects, separation
+
+
+# ── synastria: aspekty MIĘDZY dwoma horoskopami (PRE-04) ──
+
+def test_cross_aspects_between_two_charts():
+    a = [{"name": "Sun", "decimal": 10.0}, {"name": "Moon", "decimal": 100.0}]
+    b = [{"name": "Sun", "decimal": 12.0}, {"name": "Mars", "decimal": 70.0}]
+    pairs = {(c["obj1"], c["obj2"], c["aspect"]) for c in find_cross_aspects(a, b)}
+    assert ("Sun", "Sun", "conjunction") in pairs        # A.Słońce ↔ B.Słońce (2°)
+    assert ("Sun", "Mars", "sextile") in pairs           # A.Słońce(10) ↔ B.Mars(70) = 60°
+
+
+def test_cross_aspect_obj1_is_person_a_obj2_person_b():
+    a = [{"name": "Venus", "decimal": 10.0}]
+    b = [{"name": "Mars", "decimal": 12.0}]
+    c = find_cross_aspects(a, b)[0]
+    assert c["obj1"] == "Venus" and c["obj2"] == "Mars"
+
+
+def test_cross_aspects_do_not_apply_rigid_pair_filter():
+    """NN osoby A vs SN osoby B to REALNY aspekt między ludźmi — nie wycinamy go
+    jak pary sztywnej w jednym horoskopie."""
+    a = [{"name": "North Node", "decimal": 10.0}]
+    b = [{"name": "South Node", "decimal": 12.0}]
+    assert find_cross_aspects(a, b)                       # niepuste
+
+
+def test_cross_aspects_no_applying_flag():
+    """Dwa natale — brak wspólnego czasu, więc bez applying/separating."""
+    a = [{"name": "Sun", "decimal": 10.0, "speed": 1.0}]
+    b = [{"name": "Moon", "decimal": 12.0, "speed": 13.0}]
+    assert "as" not in find_cross_aspects(a, b)[0]
+
+
+# ── konfigurowalne aspekty i orby (PRE-06) ──
+
+def test_minor_aspects_only_with_flag():
+    """Domyślnie tylko główne; `minor=True` dokłada poboczne (30/45/150°)."""
+    pos = [{"name": "A", "decimal": 10.0}, {"name": "B", "decimal": 40.0}]   # 30° = półsekstyl
+    assert find_aspects(pos) == []                                          # główne: brak
+    assert [a["aspect"] for a in find_aspects(pos, minor=True)] == ["semisextile"]
+
+
+def test_orb_is_configurable():
+    """Węższy orb odsiewa aspekt, który szerszy łapie."""
+    pos = [{"name": "A", "decimal": 10.0}, {"name": "B", "decimal": 78.0}]   # 68° = sextile dev 8°
+    assert find_aspects(pos, orb=5.0) == []
+    assert [a["aspect"] for a in find_aspects(pos, orb=10.0)] == ["sextile"]
+
+
+def test_luminary_bonus_widens_orb_for_lights():
+    """Bonus dolicza orb tylko gdy w parze jest Słońce/Księżyc."""
+    lights = [{"name": "Sun", "decimal": 10.0}, {"name": "Mars", "decimal": 79.0}]  # dev 9° od sextile
+    assert find_aspects(lights, orb=8.0, luminary_bonus=0.0) == []          # 9 > 8
+    assert [a["aspect"] for a in find_aspects(lights, orb=8.0, luminary_bonus=2.0)] == ["sextile"]  # 9 < 10
+    plain = [{"name": "Venus", "decimal": 10.0}, {"name": "Mars", "decimal": 79.0}]
+    assert find_aspects(plain, orb=8.0, luminary_bonus=2.0) == []           # brak światła → bez bonusu
+
+
+def test_separation_wraparound():
+    assert separation(10, 350) == 20
+    assert separation(0, 180) == 180
+    assert separation(0, 90) == 90
+
+
+def test_conjunction_and_opposition():
+    pos = [
+        {"name": "Sun", "decimal": 10.0},
+        {"name": "Moon", "decimal": 12.0},   # 2° od Słońca -> koniunkcja
+        {"name": "Mars", "decimal": 190.0},  # 180° od Słońca -> opozycja
+    ]
+    pairs = {(a["obj1"], a["obj2"], a["aspect"]) for a in find_aspects(pos)}
+    assert ("Sun", "Moon", "conjunction") in pairs
+    assert ("Sun", "Mars", "opposition") in pairs
+
+
+def test_orb_limit_excludes_wide():
+    pos = [{"name": "Mercury", "decimal": 0.0}, {"name": "Venus", "decimal": 100.0}]
+    assert find_aspects(pos, orb=8.0, luminary_bonus=0.0) == []
+
+
+def test_luminary_bonus_widens_orb():
+    # 99.5° -> 9.5° od kwadratury; z bonusem luminarza (8+2) mieści się
+    pos = [{"name": "Sun", "decimal": 0.0}, {"name": "Saturn", "decimal": 99.5}]
+    assert any(a["aspect"] == "square" for a in find_aspects(pos))
+
+
+def test_one_aspect_per_pair():
+    pos = [{"name": "Sun", "decimal": 0.0}, {"name": "Moon", "decimal": 2.0}]
+    assert len(find_aspects(pos)) == 1
+
+
+def test_applying_when_faster_body_catches_up():
+    # Księżyc 5° za Słońcem, szybszy -> koniunkcja aplikacyjna
+    pos = [
+        {"name": "Sun", "decimal": 40.0, "speed": 0.96},
+        {"name": "Moon", "decimal": 35.0, "speed": 13.0},
+    ]
+    a = find_aspects(pos)[0]
+    assert a["applying"] is True and a["as"] == "A"
+
+
+def test_separating_when_moving_apart():
+    # Księżyc 5° przed Słońcem i szybszy -> koniunkcja separacyjna
+    pos = [
+        {"name": "Sun", "decimal": 40.0, "speed": 0.96},
+        {"name": "Moon", "decimal": 45.0, "speed": 13.0},
+    ]
+    a = find_aspects(pos)[0]
+    assert a["applying"] is False and a["as"] == "S"
+
+
+def test_rigid_pair_nodes_not_reported():
+    # SN = NN + 180° z definicji — trywialna opozycja, nie aspekt
+    pos = [
+        {"name": "North Node", "decimal": 42.0, "speed": -0.053},
+        {"name": "South Node", "decimal": 222.0, "speed": -0.053},
+        {"name": "Sun", "decimal": 42.5, "speed": 0.96},
+    ]
+    pairs = {frozenset((a["obj1"], a["obj2"])) for a in find_aspects(pos)}
+    assert frozenset({"North Node", "South Node"}) not in pairs
+    # aspekty węzłów do innych obiektów zostają nietknięte
+    assert frozenset({"Sun", "North Node"}) in pairs
+    assert frozenset({"Sun", "South Node"}) in pairs
+
+
+def test_no_rigid_pairs_in_real_chart(own_engine, reference_moment):
+    from app.engine.chart import build_chart
+
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment)
+    found = [a for a in chart["aspects"] if frozenset((a["obj1"], a["obj2"])) in RIGID_PAIRS]
+    assert not found, f"trywialne aspekty par sztywnych w horoskopie: {found}"
+
+
+def test_no_as_flag_without_speeds():
+    pos = [{"name": "Sun", "decimal": 0.0}, {"name": "Moon", "decimal": 2.0}]
+    assert "as" not in find_aspects(pos)[0]
+
+
+# Referencja A/S z notes3 (astro-seek) dla horoskopu 30.04.1984 07:35 UT, Warszawa.
+REFERENCE_AS = {
+    ("Sun", "Moon", "conjunction"): "A",
+    ("Sun", "Jupiter", "trine"): "A",
+    ("Sun", "Saturn", "opposition"): "A",
+    ("Sun", "Neptune", "trine"): "S",
+    ("Sun", "Pluto", "opposition"): "S",
+    ("Moon", "Mercury", "conjunction"): "S",
+    ("Moon", "Venus", "conjunction"): "S",
+    ("Moon", "Neptune", "trine"): "A",
+    ("Moon", "Pluto", "opposition"): "S",
+    ("Mercury", "Venus", "conjunction"): "S",
+    ("Mercury", "Neptune", "trine"): "S",
+    ("Mercury", "Pluto", "opposition"): "S",
+    ("Venus", "Neptune", "trine"): "A",
+    ("Venus", "Pluto", "opposition"): "A",
+    ("Jupiter", "Saturn", "sextile"): "A",
+    ("Neptune", "Pluto", "sextile"): "S",
+}
+
+
+def test_applying_separating_matches_astroseek_reference(own_engine, reference_moment):
+    from app.engine.chart import build_chart
+
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment)
+    got = {(a["obj1"], a["obj2"], a["aspect"]): a.get("as") for a in chart["aspects"]}
+    mismatches = {k: (got.get(k), v) for k, v in REFERENCE_AS.items() if got.get(k) != v}
+    assert not mismatches, f"rozbieżności A/S vs astro-seek: {mismatches}"

services/logic/tests/test_chart.py

@@ -0,0 +1,94 @@
+"""Integracja: pełny horoskop (pozycje + osie + domy) przez silnik (LOG-01+LOG-05).
+
+Waliduje względem astro.com dla horoskopu referencyjnego.
+"""
+import pytest
+
+from app.engine import houses as H
+from app.engine.chart import build_chart
+
+
+def test_chart_angles_match_reference(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+    assert chart["angles"]["Asc"]["sign"] == "Cancer"
+    assert chart["angles"]["MC"]["sign"] == "Pisces"
+
+
+def test_chart_house_assignments_match_reference(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+    by = {p["name"]: p for p in chart["positions"]}
+    expected = {"Sun": 11, "Moon": 11, "Mercury": 10, "Venus": 10, "Mars": 5,
+                "Jupiter": 7, "Saturn": 5, "Uranus": 6, "Neptune": 7, "Pluto": 5}
+    for name, house in expected.items():
+        assert by[name]["house"] == house, f"{name}: dom {by[name]['house']} != {house}"
+
+
+def test_house_systems_available(own_engine, reference_moment):
+    for system in ("whole_sign", "equal", "porphyry"):
+        chart = build_chart(own_engine, reference_moment, system)
+        assert chart["house_system"] == system
+        assert len(chart["cusps"]) == 12
+
+
+# ── wiele systemów domów naraz (PRE-05/LOG-05) ──
+
+def test_multiple_house_systems_side_by_side(own_engine, reference_moment):
+    """Prymarny zostaje w cusps/house_system; `house_systems` niesie pełen zestaw
+    do porównania, z prymarnym NA POCZĄTKU i bez duplikatów."""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign",
+                        house_systems=["equal", "porphyry", "whole_sign"])
+    assert chart["house_system"] == "whole_sign"                   # prymarny bez zmian
+    assert [h["system"] for h in chart["house_systems"]] == ["whole_sign", "equal", "porphyry"]
+    for h in chart["house_systems"]:
+        assert len(h["cusps"]) == 12
+
+
+def test_single_system_has_no_comparison_block(own_engine, reference_moment):
+    """Bez dodatkowych systemów nie zaśmiecamy wyniku."""
+    assert "house_systems" not in build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+
+
+def test_object_gets_a_house_in_every_system(own_engine, reference_moment):
+    """Sedno porównania: każdy obiekt ma dom w KAŻDYM systemie, a prymarny jest
+    spójny z polem `.house`."""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign", house_systems=["porphyry"])
+    sun = next(p for p in chart["positions"] if p["name"] == "Sun")
+    assert set(sun["houses"]) == {"whole_sign", "porphyry"}
+    assert sun["houses"]["whole_sign"] == sun["house"]
+
+
+def test_primary_always_first_even_if_not_listed(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "equal", house_systems=["porphyry"])
+    systems = [h["system"] for h in chart["house_systems"]]
+    assert systems[0] == "equal" and "porphyry" in systems
+
+
+def test_unknown_extra_system_is_ignored(own_engine, reference_moment):
+    """Nieznana nazwa systemu jest po prostu pomijana, nie wywala horoskopu.
+
+    (Placidus był tu kiedyś przykładem systemu nieobsługiwanego — od Etapu 2
+    jest liczony, więc przykładem musi być nazwa, której naprawdę nie znamy.)"""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign",
+                        house_systems=["nie-ma-takiego-systemu", "equal"])
+    assert [h["system"] for h in chart["house_systems"]] == ["whole_sign", "equal"]
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", H.SYSTEMS)
+def test_every_advertised_system_builds_a_chart(own_engine, reference_moment, system):
+    """Każdy system z houses.SYSTEMS musi przejść przez build_chart. Pilnuje,
+    żeby rozszerzenie SYSTEMS bez przepięcia chart.py nie dało 500 przy wyborze
+    systemu, który jest na liście, ale nie w użytej funkcji."""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, system)
+    assert chart["house_system"] == system
+    assert len(chart["cusps"]) == 12
+    assert all(1 <= p["house"] <= 12 for p in chart["positions"])
+
+
+def test_multiple_systems_side_by_side_cover_all(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, H.WHOLE_SIGN,
+                        house_systems=list(H.SYSTEMS))
+    blocks = chart["house_systems"]
+    assert blocks[0]["system"] == H.WHOLE_SIGN          # prymarny zawsze pierwszy
+    assert {b["system"] for b in blocks} == set(H.SYSTEMS)
+    for p in chart["positions"]:
+        assert set(p["houses"]) == set(H.SYSTEMS)

services/logic/tests/test_compare.py

@@ -0,0 +1,35 @@
+"""Testy harnessu porównawczego (LOG-25) — bez efemeryd."""
+from app.engine.compare import compare_positions
+from app.engine.models import ObjectPosition
+
+
+def test_identical_positions_have_zero_diff():
+    a = [ObjectPosition("Sun", 40.0, 0.0, 0.95, False)]
+    report = compare_positions(a, a, lon_tol_arcsec=1.0)
+    assert report.ok
+    assert report.max_arcsec == 0.0
+
+
+def test_offset_beyond_tolerance_is_flagged():
+    a = [ObjectPosition("Sun", 40.0, 0.0, 0.95, False)]
+    b = [ObjectPosition("Sun", 40.1, 0.0, 0.95, False)]   # 0.1° = 360"
+    report = compare_positions(a, b, lon_tol_arcsec=120.0)
+    assert not report.ok
+    assert report.diffs[0].over_tolerance
+    assert abs(abs(report.diffs[0].delta_arcsec) - 360.0) < 1.0
+
+
+def test_retrograde_mismatch_is_flagged():
+    a = [ObjectPosition("Mars", 234.0, 0.0, -0.2, True)]
+    b = [ObjectPosition("Mars", 234.0, 0.0, 0.2, False)]
+    report = compare_positions(a, b, lon_tol_arcsec=120.0)
+    assert not report.ok
+    assert report.diffs[0].speed_sign_mismatch
+
+
+def test_wraparound_delta_is_small():
+    a = [ObjectPosition("Sun", 359.99, 0.0, 1.0, False)]
+    b = [ObjectPosition("Sun", 0.01, 0.0, 1.0, False)]
+    report = compare_positions(a, b, lon_tol_arcsec=120.0)
+    assert report.ok                       # 0.02° ≈ 72" < 120"
+    assert abs(report.diffs[0].delta_arcsec) < 80.0

services/logic/tests/test_engine_contract.py

@@ -0,0 +1,25 @@
+"""Kontrakt parzystości silników (LOG-28).
+
+Ten sam test musi przejść dla KAŻDEGO silnika. Dziś uruchamiamy go dla silnika
+własnego; gdy skonfigurowany jest ENGINE_SWISSEPH_URL, ten sam kontrakt sprawdza
+też silnik B.
+"""
+import os
+
+import pytest
+
+from app.engine.compare import check_engine_contract
+
+
+def test_own_engine_contract(own_engine, reference_moment):
+    check_engine_contract(own_engine, reference_moment)
+
+
+@pytest.mark.skipif(
+    not os.getenv("ENGINE_SWISSEPH_URL"),
+    reason="silnik B (swisseph) nieskonfigurowany — pomijam",
+)
+def test_swisseph_engine_contract(reference_moment):
+    from app.engine.remote_engine import RemoteEngine
+
+    check_engine_contract(RemoteEngine(), reference_moment)

services/logic/tests/test_firdaria.py

@@ -0,0 +1,58 @@
+"""Firdaria (LOG-11) — sekta, kolejność, długości okresów, podokresy."""
+import datetime as dt
+
+from app.engine.firdaria import DAY_ORDER, NIGHT_ORDER, YEARS, firdaria, is_day_birth
+from app.significators import _event_tokens
+
+BIRTH = dt.datetime(1984, 4, 30, 7, 35, tzinfo=dt.timezone.utc)
+# horoskop referencyjny: Asc 112.18, MC 352.59, Sun 40.14 -> Day birth (notes3)
+ASC, MC, SUN = 112.18, 352.59, 40.14
+
+
+def test_reference_is_day_birth():
+    assert is_day_birth(SUN, ASC, MC) is True     # notes3: "Day birth (Diurnal)"
+
+
+def test_night_birth_uses_night_order():
+    # Słońce po stronie IC (przeciwna półkula) -> noc
+    assert is_day_birth((SUN + 180) % 360, ASC, MC) is False
+    fd = firdaria(BIRTH, (SUN + 180) % 360, ASC, MC)
+    assert fd["sect"] == "night" and fd["order"] == NIGHT_ORDER
+
+
+def test_diurnal_sequence_and_totals():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    assert fd["sect"] == "day" and fd["order"] == DAY_ORDER
+    lords = [p["lord"] for p in fd["periods"]]
+    assert lords == DAY_ORDER + ["North Node", "South Node"]
+    assert sum(p["years"] for p in fd["periods"]) == 75      # 70 + 3 + 2
+
+
+def test_planet_majors_have_seven_subperiods_summing_to_period():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    for p in fd["periods"]:
+        if p["lord"] in YEARS:
+            assert len(p["sub"]) == 7
+            assert p["sub"][0]["lord"] == p["lord"]          # sub zaczyna się od władcy okresu
+            assert p["sub"][0]["start"] == p["start"]
+            assert p["sub"][-1]["end"] == p["end"]
+        else:
+            assert "sub" not in p                            # węzły bez podokresów
+
+
+def test_periods_are_contiguous():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    for a, b in zip(fd["periods"], fd["periods"][1:]):
+        assert a["end"] == b["start"]
+
+
+def test_age_42_is_saturn_major():
+    # kumulatywnie: Su10 Ve8 Me13 Mo9 -> 40; Saturn 40-51 -> wiek 42 w Saturnie
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    saturn = next(p for p in fd["periods"] if p["lord"] == "Saturn")
+    assert saturn["start"].startswith("2024") and saturn["end"].startswith("2035")
+
+
+def test_event_tokens_firdaria():
+    ev = {"technique": "firdaria", "fd_major": "Saturn", "fd_sub": "Jupiter"}
+    assert _event_tokens(ev) == ["[Sa", "[Ju"]

services/logic/tests/test_formats.py

@@ -0,0 +1,28 @@
+"""Testy formatowania (czyste, bez efemeryd)."""
+from app.engine import formats
+
+
+def test_sign_index():
+    assert formats.sign_index(0) == 0          # Aries
+    assert formats.sign_index(35) == 1         # Taurus
+    assert formats.sign_index(359.9) == 11     # Pisces
+
+
+def test_in_sign_basic():
+    # 40°08'21" absolutnie = Taurus 10°08'21"
+    assert formats.in_sign(40.139166) == "Tau 10°08'21\""
+
+
+def test_absolute():
+    assert formats.absolute(40.139166) == "40°08'21\""
+
+
+def test_wraparound_and_norm():
+    assert formats.norm360(370.0) == 10.0
+    assert formats.norm360(-1.0) == 359.0
+
+
+def test_rounding_carry_into_next_sign():
+    # tuż przy granicy znaku zaokrąglenie nie może dać "30°"
+    s = formats.in_sign(59.99999)
+    assert s.startswith("Gem 0°") or s.startswith("Tau 29°59")

services/logic/tests/test_glyphs.py

@@ -0,0 +1,114 @@
+"""Konwersja tekst ↔ symbol astrologiczny (LOG-22).
+
+Sedno: glify muszą być KOMPLETNE (każdy obiekt/znak/aspekt, który liczymy, ma
+symbol), DWUKIERUNKOWE (symbol → tekst z powrotem) i TEKSTOWE, nigdy emoji
+(DAN-18) — inaczej na kosmogramie wyjdą kolorowe kwadraty zamiast czarno-białych
+symboli.
+"""
+import pytest
+
+from app.engine import glyphs as G
+from app.engine.aspects import MAJOR
+from app.engine.formats import SIGNS
+from app.engine.models import DEFAULT_OBJECTS
+
+VS15, VS16 = "︎", "️"
+
+
+def _all_glyphs():
+    return (list(G.PLANET.values()) + list(G.POINT.values()) + list(G.LOT.values())
+            + list(G.SIGN.values()) + list(G.ASPECT.values()) + [G.RETROGRADE])
+
+
+# ------------------------------------------------------------- kompletność
+
+def test_every_default_object_has_a_glyph():
+    """Każdy obiekt z kanonicznego zestawu musi mieć symbol — inaczej na kole
+    zostanie dziura."""
+    missing = [name for name in DEFAULT_OBJECTS if G.glyph_for(name) is None]
+    assert not missing, f"obiekty bez glifu: {missing}"
+
+
+def test_every_sign_has_a_glyph():
+    missing = [s for s in SIGNS if G.sign_glyph(s) is None]
+    assert not missing, f"znaki bez glifu: {missing}"
+
+
+def test_every_major_aspect_has_a_glyph():
+    missing = [a for a in MAJOR if G.aspect_glyph(a) is None]
+    assert not missing, f"aspekty główne bez glifu: {missing}"
+
+
+def test_fortune_and_retrograde_from_requirement():
+    """Wymóg wprost wymienia ⊗ (Fortuna) i ℞ (retrogradacja)."""
+    assert G.glyph_for("Fortune") == "⊗"
+    assert G.RETROGRADE == "℞"
+
+
+# ------------------------------------------------------ DAN-18: tekst, nie emoji
+
+def test_no_glyph_uses_emoji_variation_selector():
+    """VS16 (U+FE0F) wymusiłby prezentację emoji — nie może go być NIGDZIE."""
+    offenders = [g for g in _all_glyphs() if VS16 in g]
+    assert not offenders, f"glify z wariantem emoji (FE0F): {offenders!r}"
+
+
+def test_signs_force_text_presentation():
+    """Znaki zodiaku mają domyślnie wariant emoji → MUSZĄ nieść VS15."""
+    for s in SIGNS:
+        assert VS15 in G.sign_glyph(s), f"{s} bez wymuszenia tekstu (VS15)"
+
+
+def test_venus_mars_force_text_but_sun_does_not():
+    """♀/♂ mają wariant emoji (VS15 konieczny); ☉ nie ma (VS15 zbędny)."""
+    assert VS15 in G.glyph_for("Venus")
+    assert VS15 in G.glyph_for("Mars")
+    assert VS15 not in G.glyph_for("Sun")       # bez zaśmiecania niepotrzebnym selektorem
+
+
+# ---------------------------------------------------------- dwukierunkowość
+
+def test_object_round_trip():
+    for name in DEFAULT_OBJECTS:
+        assert G.name_for_glyph(G.glyph_for(name)) == name
+
+
+def test_sign_round_trip():
+    for s in SIGNS:
+        assert G.sign_for_glyph(G.sign_glyph(s)) == s
+
+
+def test_aspect_round_trip():
+    for a in MAJOR:
+        assert G.aspect_for_glyph(G.aspect_glyph(a)) == a
+
+
+def test_reverse_tolerates_missing_variant_selector():
+    """Symbol wklejony bez VS15 też musi się rozpoznać — bo z zewnątrz przyjdzie
+    dowolna forma (DAN-17: łańcuch znosi każdy Unicode)."""
+    assert G.sign_for_glyph("♓") == "Pisces"          # ♓ bez VS15
+    assert G.sign_for_glyph("♓" + VS15) == "Pisces"   # ♓ z VS15
+    assert G.name_for_glyph("♀") == "Venus"           # ♀ bez VS15
+
+
+# --------------------------------------------------------- glifikacja tekstu
+
+def test_glyphify_matches_requirement_example():
+    """Przykład z wymagań: [Sa [Pis 26°08' [conj [PF -> ♄ ♓ 26°08' ☌ ⊗."""
+    out = G.glyphify("[Sa [Pis 26°08' [conj [PF")
+    assert G.glyph_for("Saturn") in out
+    assert G.sign_glyph("Pisces") in out
+    assert G.aspect_glyph("conjunction") in out
+    assert G.glyph_for("Fortune") in out
+    assert "26°08'" in out                                  # stopnie nietknięte
+
+
+def test_glyphify_handles_retrograde_and_leaves_unknown():
+    out = G.glyphify("[Ma Rx w [Xyz")
+    assert G.glyph_for("Mars") in out
+    assert G.RETROGRADE in out
+    assert "[Xyz" in out                                    # nieznany token bez zmian
+
+
+def test_glyphify_empty_is_safe():
+    assert G.glyphify("") == ""

services/logic/tests/test_houses.py

@@ -0,0 +1,198 @@
+"""Testy osi i domów — czysta matematyka (LOG-05, bez efemeryd)."""
+import math
+
+import pytest
+
+from app.engine import houses as H
+
+# RAMC i ε policzone Skyfieldem dla horoskopu referencyjnego (30.04.1984, Warszawa)
+RAMC, EPS, LAT = 353.1968, 23.44133, 52.2333
+
+
+def _near(a, b, tol=0.05):
+    return abs(((a - b + 180) % 360) - 180) < tol
+
+
+def test_asc_mc_match_reference():
+    asc = H.compute_asc(RAMC, EPS, LAT)
+    mc = H.compute_mc(RAMC, EPS)
+    assert _near(asc, 112.18)   # Cancer 22°10' (astro.com)
+    assert _near(mc, 352.59)    # Pisces 22°35'
+
+
+def test_whole_sign_starts_on_sign_boundary():
+    cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.WHOLE_SIGN)
+    assert cusps[0] == 90.0     # dom 1 = 0° Raka
+    assert cusps[1] == 120.0
+
+
+def test_equal_cusps_are_30_apart_from_asc():
+    cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.EQUAL)
+    assert abs(cusps[0] - 112.18) < 1e-9
+    assert abs(cusps[1] - 142.18) < 1e-9
+
+
+def test_porphyry_angles_on_cusps():
+    cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.PORPHYRY)
+    assert abs(cusps[0] - 112.18) < 1e-9              # Asc = dom 1
+    assert abs(cusps[9] - 352.59) < 1e-9              # MC = dom 10
+    assert abs(cusps[6] - (112.18 + 180) % 360) < 1e-9  # Dsc = dom 7
+
+
+def test_assign_house_whole_sign():
+    cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.WHOLE_SIGN)     # dom 1 = Rak (90–120°)
+    assert H.assign_house(100.0, cusps) == 1          # w Raku
+    assert H.assign_house(40.0, cusps) == 11          # Byk -> 11. dom
+
+
+# ── regresje wykryte przez porównanie z wyrocznią (tests/oracle) ──────────
+
+def test_ascendant_branch_beyond_polar_circle():
+    """REGRESJA: powyżej koła podbiegunowego `atan2` wybierał NIEWŁAŚCIWY punkt
+    przecięcia ekliptyki z horyzontem — zwracaliśmy Descendent zamiast Ascendenta,
+    czyli błąd o 180°. Planety lądowały w PRZECIWNYCH domach dla całej północnej
+    Skandynawii. Rozstrzyga położenie względem MC: punkt wschodzący leży zawsze
+    w półkolu (0°,180°) na wschód od MC."""
+    eps = 23.4393
+    for lat in (67.0, 70.0, 85.0, -70.0):
+        for ramc in (60.0, 100.0, 200.0, 270.0, 300.0):
+            asc = H.compute_asc(ramc, eps, lat)
+            mc = H.compute_mc(ramc, eps)
+            offset = (asc - mc) % 360.0
+            assert 0.0 <= offset <= 180.0, (
+                f"Asc poza półkolem wschodzącym: lat={lat} ramc={ramc} offset={offset:.4f}")
+
+
+def test_whole_sign_is_deterministic_at_sign_boundary():
+    """REGRESJA: Ascendent o włos od granicy znaku (359,999999999976 vs 1e-10 —
+    ta sama wartość, różne strony) przerzucał cały dom I o 30°. Ten sam horoskop
+    na innej maszynie dawał inny wynik."""
+    below = H.cusps(359.999999999976, 270.0, H.WHOLE_SIGN)
+    above = H.cusps(1e-10, 270.0, H.WHOLE_SIGN)
+    assert below[0] == above[0] == 0.0, (below[0], above[0])
+
+
+def test_polar_circle_moves_with_obliquity():
+    """Granica dziedziny Placidusa/Kocha NIE jest stałą 66,56° — zależy od ε,
+    a ε zmienia się z datą. Testy brzegowe muszą ją liczyć per data."""
+    assert H.polar_circle(23.4393) == pytest.approx(66.5607, abs=1e-4)   # dziś
+    assert H.polar_circle(23.747) == pytest.approx(66.253, abs=1e-4)     # 370 p.n.e.
+
+
+# ── systemy egzotyczne o zamkniętym wzorze (Etap 1) ──────────────────────
+# Zgodność z wyrocznią sprawdza tests/oracle; tu pilnujemy niezmienników, które
+# muszą zachodzić także bez swissepha (czyli w każdym środowisku).
+
+EXOTIC = ("vehlow", "morinus", "regiomontanus", "campanus", "alcabitus")
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", EXOTIC)
+def test_exotic_returns_twelve_cusps_in_range(system):
+    out = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 50.0, system)
+    assert len(out) == 12
+    assert all(0.0 <= c < 360.0 for c in out)
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", EXOTIC)
+def test_opposite_houses_are_antipodal(system):
+    """Domy przeciwległe leżą na tym samym kole wielkim, więc ich cuspy są
+    dokładnie antypodyczne. Naruszenie tego oznacza błąd w wyborze gałęzi."""
+    out = H.cusps_for(137.0, 23.4393, 42.0, system)
+    for i in range(6):
+        assert abs(((out[i + 6] - out[i]) % 360.0) - 180.0) < 1e-9, f"domy {i+1}/{i+7}"
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", ("regiomontanus", "campanus", "alcabitus"))
+def test_quadrant_systems_anchor_on_ascendant(system):
+    """Systemy kwadrantowe zaczynają dom I na Ascendencie."""
+    ramc, eps, lat = 100.0, 23.4393, 50.0
+    assert H.cusps_for(ramc, eps, lat, system)[0] == pytest.approx(
+        H.compute_asc(ramc, eps, lat), abs=1e-9)
+
+
+def test_vehlow_puts_ascendant_in_the_middle_of_house_one():
+    ramc, eps, lat = 100.0, 23.4393, 50.0
+    asc = H.compute_asc(ramc, eps, lat)
+    assert H.cusps_for(ramc, eps, lat, "vehlow")[0] == pytest.approx(
+        H.norm360(asc - 15.0), abs=1e-9)
+
+
+def test_morinus_ignores_latitude():
+    """Morinus rzutuje równik wprost na ekliptykę, bez horyzontu — jako jedyny
+    nie zależy od szerokości geograficznej."""
+    a = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 20.0, "morinus")
+    b = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 65.0, "morinus")
+    assert a == pytest.approx(b, abs=1e-12)
+
+
+def test_unknown_system_is_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, 50.0, "nie-ma-takiego")
+
+
+# ── systemy łuku dobowego: Placidus i Koch (Etap 2) ──────────────────────
+
+DIURNAL = ("placidus", "koch")
+TROMSO_LAT = 69.65        # za kołem podbiegunowym — tam te systemy nie istnieją
+KRAKOW_LAT = 50.06
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_diurnal_systems_refuse_beyond_the_polar_circle(system):
+    """Odmowa, nie liczba. Cicha podmiana systemu jest niewykrywalna z wykresu."""
+    with pytest.raises(H.HouseSystemUndefined):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, TROMSO_LAT, system)
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_fallback_says_what_it_did(system):
+    cs = H.cusps_detailed(100.0, 23.4393, TROMSO_LAT, system)
+    assert cs.is_fallback and cs.system == H.FALLBACK_SYSTEM and cs.requested == system
+    assert len(cs.cusps) == 12
+    assert cs.notice and system in cs.notice and H.FALLBACK_SYSTEM in cs.notice
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_no_fallback_and_no_notice_where_the_system_exists(system):
+    cs = H.cusps_detailed(100.0, 23.4393, KRAKOW_LAT, system)
+    assert not cs.is_fallback and cs.notice is None
+    assert cs.cusps == H.cusps_for(100.0, 23.4393, KRAKOW_LAT, system)
+
+
+def test_placidus_cusps_satisfy_their_own_definition():
+    """Sprawdzian NIEZALEŻNY od wyroczni: czy znaleziony punkt naprawdę przebył
+    zadany ułamek swojego półłuku. Wyrocznia mówi „zgadza się z swissephem",
+    to mówi „zgadza się z definicją Placidusa" — i działa bez swissepha."""
+    ramc, eps, lat = 212.9986, 23.4393, 66.3144      # tuż pod kołem, najtrudniej
+    eps_rad = math.radians(eps)
+    c = H.cusps_for(ramc, eps, lat, "placidus")
+    for house, (frac, nocturnal) in ((11, (1 / 3, False)), (12, (2 / 3, False)),
+                                     (2, (2 / 3, True)), (3, (1 / 3, True))):
+        lon = c[house - 1]
+        dec = H._declination_of_ecliptic_lon(lon, eps_rad)
+        ad = H._ascensional_difference(dec, lat)
+        ra = math.degrees(math.atan2(math.sin(math.radians(lon)) * math.cos(eps_rad),
+                                     math.cos(math.radians(lon))))
+        want = (ramc + 180.0 - frac * (90.0 - ad) if nocturnal
+                else ramc + frac * (90.0 + ad))
+        assert abs((ra - want + 180.0) % 360.0 - 180.0) < 1e-9, f"dom {house}"
+
+
+def test_koch_reduces_to_equal_spacing_on_the_equator():
+    """Na równiku półłuk każdego stopnia to dokładnie 90°, więc trójdzielenie
+    czasu daje Ascendenty co 30° czasu gwiazdowego — dobry test zdrowia wzoru."""
+    ramc, eps = 100.0, 23.4393
+    c = H.cusps_for(ramc, eps, 0.0, "koch")
+    for house, offset in ((11, -60.0), (12, -30.0), (2, 30.0), (3, 60.0)):
+        assert c[house - 1] == pytest.approx(
+            H.compute_asc(ramc + offset, eps, 0.0), abs=1e-9), f"dom {house}"
+
+
+def test_polar_circle_boundary_moves_with_the_date():
+    """Granica dziedziny NIE jest stałą 66,56° — zależy od ε, czyli od daty."""
+    lat = 66.60
+    assert lat > H.polar_circle(23.4393)      # dziś: poza dziedziną
+    assert lat < H.polar_circle(23.3528)      # rok 2270: już w dziedzinie
+    with pytest.raises(H.HouseSystemUndefined):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, lat, "placidus")
+    assert len(H.cusps_for(100.0, 23.3528, lat, "placidus")) == 12

services/logic/tests/test_limits.py

@@ -0,0 +1,91 @@
+"""Okna kontekstu i planowanie budżetu tokenów (LOG-30/31).
+
+Naczelna zasada, której pilnują te testy: **zawsze zostaje miejsce na odpowiedź**.
+Prompt nigdy nie może wypełnić całego okna kontekstu, bo wtedy model kończy na
+`max_tokens` z pustą albo uciętą treścią — to był zgłoszony błąd.
+"""
+import pytest
+
+from app.llm import limits
+
+
+def test_known_models_have_documented_limits():
+    ctx, out = limits.limits_for("anthropic", "claude-opus-4-8")
+    assert ctx == 1_000_000 and out == 128_000
+    ctx, out = limits.limits_for("anthropic", "claude-haiku-4-5")
+    assert ctx == 200_000 and out == 64_000
+
+
+def test_local_model_tag_is_matched_by_prefix():
+    """Modele lokalne niosą tag (`llama3.1:8b`) — dopasowanie musi to znieść."""
+    assert limits.limits_for("local", "llama3.1:8b") == limits.limits_for("local", "llama3.1")
+
+
+def test_unknown_model_falls_back_conservatively():
+    ctx, out = limits.limits_for("local", "jakis-egzotyczny-model")
+    assert ctx == 8_192 and out == 4_096
+
+
+def test_env_overrides_win(monkeypatch):
+    """Modele wychodzą szybciej, niż aktualizuje się tabela."""
+    monkeypatch.setenv("LOCAL_CONTEXT_WINDOW", "131072")
+    monkeypatch.setenv("LOCAL_MAX_OUTPUT", "8192")
+    assert limits.limits_for("local", "llama3.1:8b") == (131_072, 8_192)
+
+
+def test_env_override_ignores_garbage(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("LOCAL_CONTEXT_WINDOW", "nie-liczba")
+    assert limits.limits_for("local", "llama3.1:8b")[0] == 8_192
+
+
+# ------------------------------------------------- rezerwa miejsca na odpowiedź
+
+def test_prompt_budget_always_reserves_room_for_answer():
+    ctx, out = limits.limits_for("anthropic", "claude-opus-4-8")
+    budget = limits.prompt_token_budget("anthropic", "claude-opus-4-8")
+    assert budget + out + limits.SAFETY_MARGIN <= ctx
+    assert budget > 0
+
+
+def test_small_context_model_still_leaves_room():
+    budget = limits.prompt_token_budget("local", "llama3.1:8b")
+    ctx, out = limits.limits_for("local", "llama3.1:8b")
+    assert budget + out + limits.SAFETY_MARGIN <= ctx
+
+
+def test_plan_shrinks_output_when_prompt_is_huge():
+    """Duży prompt nie może dostać pełnego okna wyjścia — musi się zmieścić."""
+    ctx, model_out = limits.limits_for("local", "llama3.1:8b")
+    p = limits.plan("local", "llama3.1:8b", prompt_tokens=6_000)
+    assert p["max_output"] <= ctx - 6_000 - limits.SAFETY_MARGIN
+    assert p["max_output"] < model_out
+
+
+def test_plan_reports_not_fitting_instead_of_failing_silently():
+    p = limits.plan("local", "llama3.1:8b", prompt_tokens=8_000)
+    assert p["fits"] is False
+    assert any("odpowied" in w for w in p["warnings"])
+
+
+def test_plan_warns_above_90k_but_still_fits():
+    """Powyżej 90 tys. tokenów ostrzegamy — ale wysłanie MA być nadal możliwe."""
+    p = limits.plan("anthropic", "claude-opus-4-8", prompt_tokens=120_000)
+    assert p["fits"] is True, "duży prompt nadal musi dać się wysłać"
+    assert p["max_output"] >= limits.MIN_OUTPUT
+    assert any("dużo" in w for w in p["warnings"])
+
+
+def test_no_warning_below_threshold():
+    p = limits.plan("anthropic", "claude-opus-4-8", prompt_tokens=10_000)
+    assert p["warnings"] == [] and p["fits"] is True
+
+
+def test_requested_output_is_capped_by_model_maximum():
+    p = limits.plan("anthropic", "claude-haiku-4-5", prompt_tokens=1_000, want_output=999_999)
+    assert p["max_output"] == 64_000
+
+
+@pytest.mark.parametrize("tokens", [0, 1_000, 50_000, 200_000, 900_000])
+def test_plan_never_returns_negative_output(tokens):
+    p = limits.plan("anthropic", "claude-opus-4-8", prompt_tokens=tokens)
+    assert p["max_output"] >= 0

services/logic/tests/test_link_crypto.py

@@ -0,0 +1,401 @@
+"""Szyfrowanie łącza między warstwami (PRE-16).
+
+Sedno: przez to łącze płyną surowe wiersze oryginalnych baz interpretacyjnych.
+Testy nie sprawdzają więc tylko, czy „coś się zaszyfrowało i odszyfrowało" —
+sprawdzają, czy tajnego tekstu FAKTYCZNIE NIE MA w bajtach lecących po sieci
+oraz czy każda znana droga na skróty (brak szyfrowania, obcy klucz, podmieniony
+bajt, przeklejenie na inny endpoint, odtworzenie po czasie) kończy się odmową.
+"""
+import json
+import pathlib
+import time
+
+import pytest
+from fastapi import FastAPI
+from fastapi.responses import StreamingResponse
+from pydantic import BaseModel
+from starlette.testclient import TestClient
+
+from app import link_crypto
+from app.link_crypto import ENV_LOGIC_DATA, ENV_PRESENTATION_LOGIC, Link, LinkError
+
+SECRET = "Saturn w VII domu — opis z oryginalnej bazy interpretacyjnej"
+KEY_A = "11" * 32          # hex, 32 bajty
+KEY_B = "22" * 32
+
+
+class Payload(BaseModel):
+    question: str
+
+
+def _app(link: Link | None) -> FastAPI:
+    app = FastAPI()
+    if link is not None:
+        app.add_middleware(link_crypto.LinkCryptoMiddleware, link=link, layer="testowa")
+
+    @app.get("/health")
+    def health():
+        return {"status": "ok"}
+
+    @app.post("/search")
+    def search(payload: Payload):
+        return {"echo": payload.question, "interpretation": SECRET}
+
+    @app.get("/catalog")
+    def catalog():
+        return {"models": ["a", "b"]}
+
+    @app.post("/stream")
+    def stream():
+        def lines():
+            for i in range(4):
+                yield json.dumps({"step": i, "note": SECRET}).encode() + b"\n"
+
+        return StreamingResponse(lines(), media_type="application/x-ndjson")
+
+    return app
+
+
+@pytest.fixture
+def link():
+    return Link(link_crypto.parse_key(KEY_A))
+
+
+# ------------------------------------------------------------------- klucze
+
+def test_key_accepts_hex_and_base64():
+    import base64
+
+    raw = bytes(range(32))
+    assert link_crypto.parse_key(raw.hex()) == raw
+    assert link_crypto.parse_key(base64.b64encode(raw).decode()) == raw
+
+
+def test_key_of_wrong_length_is_rejected_loudly():
+    """Krótki klucz to nie „słabsze szyfrowanie", tylko błąd konfiguracji."""
+    with pytest.raises(LinkError, match="32"):
+        link_crypto.parse_key("aabb")
+
+
+def test_key_that_is_neither_hex_nor_base64_is_rejected():
+    with pytest.raises(LinkError, match="hex"):
+        link_crypto.parse_key("!!! to nie jest klucz !!!")
+
+
+def test_key_from_env_is_lazy(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv(ENV_PRESENTATION_LOGIC, raising=False)
+    assert link_crypto.key_from_env(ENV_PRESENTATION_LOGIC) is None
+    monkeypatch.setenv(ENV_PRESENTATION_LOGIC, KEY_A)
+    assert link_crypto.key_from_env(ENV_PRESENTATION_LOGIC) == bytes.fromhex(KEY_A)
+
+
+def test_directions_use_different_subkeys(link):
+    """Żądanie i odpowiedź nie dzielą klucza — powtórzenie jednorazówki w jedną
+    stronę nie osłabia drugiej."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    sealed = link.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0, b"tajne")
+    with pytest.raises(LinkError):
+        link.open(link_crypto.RESPONSE, "/search", stamp, 0, sealed)
+
+
+# --------------------------------------------------------- podstawowy obieg
+
+def test_round_trip_delivers_plaintext_to_the_app(link):
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        got = link_crypto.call_json(client, "POST", "http://testserver/search",
+                                    payload={"question": "Saturn"}, link=link)
+    assert got["echo"] == "Saturn"
+    assert got["interpretation"] == SECRET
+
+
+def test_get_without_body_also_works(link):
+    """GET nie ma ciała, ale i tak pieczętujemy pustą kopertę — to ona dowodzi,
+    że pytający ma klucz, i ona wymusza zaszyfrowanie odpowiedzi."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        got = link_crypto.call_json(client, "GET", "http://testserver/catalog", link=link)
+    assert got == {"models": ["a", "b"]}
+
+
+def test_without_key_traffic_stays_plaintext(link):
+    """Dev bez sekretów ma działać jak dotąd — inaczej nikt nie odpali projektu lokalnie."""
+    with TestClient(_app(None)) as client:
+        got = link_crypto.call_json(client, "POST", "http://testserver/search",
+                                    payload={"question": "Saturn"}, link=None)
+    assert got["interpretation"] == SECRET
+
+
+def test_health_stays_open_for_kubernetes_probes(link):
+    """Sondy k8s klucza nie mają. Gdyby /health wymagał szyfrowania, literówka
+    w sekrecie kładłaby pody zamiast pokazać błąd w aplikacji."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        assert client.get("http://testserver/health").json() == {"status": "ok"}
+
+
+# ------------------------------------------- czy na kablu naprawdę nic nie widać
+
+def _raw_exchange(client, link, payload):
+    """Wysyła zapieczętowane żądanie i zwraca SUROWE bajty obu stron."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    body = link_crypto.frame_out(
+        link.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0, json.dumps(payload).encode()))
+    response = client.request(
+        "POST", "http://testserver/search", content=body,
+        headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                 link_crypto.HEADER_TS: stamp,
+                 "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE})
+    return body, response
+
+
+def test_request_bytes_do_not_contain_the_question(link):
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        body, _ = _raw_exchange(client, link, {"question": "Saturn w VII"})
+    assert b"Saturn" not in body
+    assert b"question" not in body
+
+
+def test_response_bytes_do_not_contain_the_interpretation(link):
+    """To jest właściwy powód istnienia całego modułu."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        _, response = _raw_exchange(client, link, {"question": "Saturn"})
+    assert response.status_code == 200
+    assert SECRET.encode() not in response.content
+    assert b"interpretation" not in response.content
+    assert response.headers[link_crypto.HEADER_ENC] == link_crypto.VERSION
+    assert response.headers["content-type"] == link_crypto.CONTENT_TYPE
+
+
+# ------------------------------------------------------- drogi na skróty i ataki
+
+def test_plaintext_request_is_refused_when_key_is_set(link):
+    """Fail-closed: regresja po stronie klienta nie może oznaczać cichego
+    powrotu do jawnego ruchu."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        response = client.post("http://testserver/search", json={"question": "Saturn"})
+    assert response.status_code == 400
+    assert SECRET.encode() not in response.content
+
+
+def test_foreign_key_cannot_read_the_link(link):
+    """Klucze są osobne dla każdej pary warstw — przejęcie jednego nie otwiera drugiej."""
+    intruder = Link(link_crypto.parse_key(KEY_B))
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        stamp = link_crypto.stamp_now()
+        body = link_crypto.frame_out(
+            intruder.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0, b'{"question":"x"}'))
+        response = client.request(
+            "POST", "http://testserver/search", content=body,
+            headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                     link_crypto.HEADER_TS: stamp,
+                     "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE})
+    assert response.status_code == 400
+    assert SECRET.encode() not in response.content
+
+
+def test_single_flipped_bit_is_rejected(link):
+    """GCM uwierzytelnia, więc nie ma wariantu „odszyfrowało się, ale zmienione"."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        stamp = link_crypto.stamp_now()
+        sealed = bytearray(link.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0,
+                                     b'{"question":"x"}'))
+        sealed[-1] ^= 0x01
+        response = client.request(
+            "POST", "http://testserver/search",
+            content=link_crypto.frame_out(bytes(sealed)),
+            headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                     link_crypto.HEADER_TS: stamp,
+                     "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE})
+    assert response.status_code == 400
+
+
+def test_frame_cannot_be_replayed_against_another_endpoint(link):
+    """Ścieżka wchodzi do materiału uwierzytelnianego, więc podsłuchanej koperty
+    nie da się przekleić tam, gdzie odpowiedź byłaby ciekawsza."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    sealed = link.seal(link_crypto.REQUEST, "/catalog", stamp, 0, b"")
+    with pytest.raises(LinkError):
+        link.open(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0, sealed)
+
+
+def test_frames_cannot_be_reordered(link):
+    """Numer ramki jest uwierzytelniony — przestawienie kolejności w strumieniu
+    to błąd, a nie po cichu pomieszany horoskop."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    second = link.seal(link_crypto.RESPONSE, "/stream", stamp, 1, b"druga")
+    with pytest.raises(LinkError):
+        link.open(link_crypto.RESPONSE, "/stream", stamp, 0, second)
+
+
+def test_stale_frame_is_refused(link, monkeypatch):
+    """Bez okna czasowego podsłuchane żądanie dałoby się odtworzyć kiedykolwiek."""
+    old = f"{time.time() - link_crypto.MAX_SKEW_SECONDS - 60:.3f}"
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        body = link_crypto.frame_out(
+            link.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", old, 0, b'{"question":"x"}'))
+        response = client.request(
+            "POST", "http://testserver/search", content=body,
+            headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                     link_crypto.HEADER_TS: old,
+                     "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE})
+    assert response.status_code == 400
+
+
+def test_truncated_stream_is_an_error_not_silent_loss(link):
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    full = link_crypto.frame_out(link.seal(link_crypto.RESPONSE, "/x", stamp, 0, b"abc"))
+    with pytest.raises(LinkError, match="urwana"):
+        link.open_all(link_crypto.RESPONSE, "/x", stamp, full[:-2])
+
+
+def test_absurd_frame_length_does_not_allocate(link):
+    """Zadeklarowana długość pochodzi z sieci — nie wolno jej wierzyć na słowo."""
+    import struct
+
+    with pytest.raises(LinkError, match="rozmiar"):
+        list(link_crypto.frames_in(struct.pack(">I", 2 ** 31) + b"nic"))
+
+
+# ---------------------------------------------------------- odpowiedź strumieniowa
+
+def test_streaming_response_survives_encryption(link):
+    """Okno postępu dostaje kolejne linie na żywo — muszą dojść po kolei
+    i w komplecie, mimo że każda jedzie w osobnej kopercie."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        stamp = link_crypto.stamp_now()
+        body = link_crypto.frame_out(link.seal(link_crypto.REQUEST, "/stream", stamp, 0, b""))
+        with client.stream("POST", "http://testserver/stream", content=body,
+                           headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                                    link_crypto.HEADER_TS: stamp,
+                                    "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE}) as response:
+            chunks = list(link_crypto.open_response_stream(response, link))
+
+    steps = [json.loads(line) for line in b"".join(chunks).splitlines()]
+    assert [s["step"] for s in steps] == [0, 1, 2, 3]
+    assert all(s["note"] == SECRET for s in steps)
+
+
+def test_stream_lines_helper_round_trips_ndjson(link):
+    """Wyższa warstwa (`stream_lines`) — dokładnie tej używa klient okna postępu.
+
+    Regresja, którą pilnuje ten test: strumień horoskopu powstał na gałęzi, która
+    nie widziała szyfrowania, więc szedł surowym httpx. Po scaleniu z PRE-16 przy
+    włączonym łączu żądanie było odrzucane (400) albo odpowiedź wracała jako
+    nieczytelne ramki. Tu sprawdzamy, że helper zwraca CZYSTE linie NDJSON i że
+    tajny opis nie przecieka po drodze."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        lines = list(link_crypto.stream_lines(
+            client, "http://testserver/stream", payload=None, link=link))
+    steps = [json.loads(line) for line in lines]
+    assert [s["step"] for s in steps] == [0, 1, 2, 3]
+    assert all(s["note"] == SECRET for s in steps)
+
+
+def test_stream_lines_plaintext_path_still_works(link):
+    """Bez klucza (dev) strumień ma działać jak dotąd — surowy, bez szyfrowania."""
+    with TestClient(_app(None)) as client:
+        lines = list(link_crypto.stream_lines(
+            client, "http://testserver/stream", payload=None, link=None))
+    assert [json.loads(line)["step"] for line in lines] == [0, 1, 2, 3]
+
+
+def test_stream_request_without_key_is_refused_when_required(link):
+    """Fail-closed obejmuje też strumień: nieszyfrowane żądanie na łączu z kluczem
+    dostaje odmowę, a nie cichy jawny przelot tajnych danych."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        response = client.post("http://testserver/stream", json={})
+    assert response.status_code == 400
+    assert SECRET.encode() not in response.content
+
+
+def test_stream_lines_client_is_fail_closed_when_required(monkeypatch, link):
+    """Klient strumienia też nie wypuszcza jawnego żądania — jak `call`. Bez tego
+    ciało (dane urodzenia) poszłoby w eter, zanim serwer zdążyłby odmówić."""
+    monkeypatch.setenv(link_crypto.ENV_REQUIRED, "true")
+    sent = []
+
+    class Tripwire:
+        def stream(self, *args, **kwargs):
+            sent.append(args)
+            raise AssertionError("strumień NIE powinien opuścić procesu")
+
+    with pytest.raises(LinkError, match=link_crypto.ENV_REQUIRED):
+        list(link_crypto.stream_lines(Tripwire(), "http://logic/chart/horoscope/stream",
+                                      payload={"lat": 50.0}, link=None))
+    assert not sent, "żądanie strumienia wyszłoby jawnym tekstem"
+
+
+def test_incremental_unframing_handles_split_frames(link):
+    """Ramka potrafi rozjechać się między dwa odczyty z gniazda — składamy ją
+    w buforze, zamiast zakładać, że każdy kawałek to komplet."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    stream = b"".join(link.seal_stream(link_crypto.RESPONSE, "/x", stamp,
+                                       [b"raz", b"dwa", b"trzy"]))
+    buffer = bytearray()
+    opened, seq = [], 0
+    for i in range(0, len(stream), 5):            # ciachamy w poprzek ramek
+        buffer += stream[i:i + 5]
+        for frame in link_crypto.unframe_incremental(buffer):
+            opened.append(link.open(link_crypto.RESPONSE, "/x", stamp, seq, frame))
+            seq += 1
+    assert opened == [b"raz", b"dwa", b"trzy"]
+    assert not buffer, "bufor musi zostać pusty — inaczej gdzieś zgubiliśmy ramkę"
+
+
+# ----------------------------------------------- trzy kopie muszą być identyczne
+
+def test_all_services_share_the_same_module():
+    """Moduł jest skopiowany do KAŻDEJ usługi, która szyfruje łącze (nie mają wspólnej
+    biblioteki). Rozjazd między kopiami objawiłby się dopiero na produkcji jako
+    „nie da się odszyfrować" — więc pilnujemy tego testem."""
+    root = pathlib.Path(__file__).resolve().parents[3]
+    copies = {svc: (root / "services" / svc / "app" / "link_crypto.py")
+              for svc in ("presentation", "logic", "data", "render")}
+    missing = [svc for svc, path in copies.items() if not path.is_file()]
+    assert not missing, f"brak modułu w warstwach: {missing}"
+    contents = {svc: path.read_bytes() for svc, path in copies.items()}
+    assert len(set(contents.values())) == 1, (
+        "kopie link_crypto.py rozjechały się między warstwami: "
+        + ", ".join(f"{svc}={len(body)}B" for svc, body in contents.items())
+    )
+
+
+def test_env_names_are_two_distinct_keys():
+    """Wymóg wprost: osobny klucz dla pary prezentacja-logika i logika-dane."""
+    assert ENV_PRESENTATION_LOGIC != ENV_LOGIC_DATA
+
+
+# ------------------------------------------------- klient też musi być fail-closed
+#
+# To wyszło dopiero z podsłuchu prawdziwego gniazda, nie z testów: przy kliencie
+# BEZ klucza serwer owszem odmawiał, ale pytanie leciało po drodze otwartym
+# tekstem. Odpowiedź była chroniona — zapytanie już nie.
+
+def test_client_without_key_sends_nothing_when_encryption_required(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv(link_crypto.ENV_REQUIRED, "true")
+    sent = []
+
+    class Tripwire:
+        def request(self, *args, **kwargs):
+            sent.append(args)
+            raise AssertionError("żądanie NIE powinno opuścić procesu")
+
+    with pytest.raises(LinkError, match=link_crypto.ENV_REQUIRED):
+        link_crypto.call(Tripwire(), "POST", "http://logic/search",
+                         payload={"value": "[Sat"}, link=None)
+    assert not sent, "treść zapytania wyszłaby jawnym tekstem"
+
+
+def test_plaintext_still_allowed_in_dev(monkeypatch, link):
+    """Bez tej flagi lokalne uruchomienie bez sekretów ma dalej działać."""
+    monkeypatch.delenv(link_crypto.ENV_REQUIRED, raising=False)
+    with TestClient(_app(None)) as client:
+        got = link_crypto.call_json(client, "POST", "http://testserver/search",
+                                    payload={"question": "Saturn"}, link=None)
+    assert got["interpretation"] == SECRET
+
+
+def test_service_refuses_to_start_without_key_when_required(monkeypatch):
+    """Pod w CrashLoop widać od razu; usługę, która wstała i nie szyfruje — nie."""
+    monkeypatch.setenv(link_crypto.ENV_REQUIRED, "true")
+    monkeypatch.delenv(ENV_LOGIC_DATA, raising=False)
+    with pytest.raises(LinkError, match=ENV_LOGIC_DATA):
+        link_crypto.install(FastAPI(), ENV_LOGIC_DATA, "danych")

services/logic/tests/test_llm.py

@@ -0,0 +1,437 @@
+"""Dostawcy LLM (LOG-31) — bez wołania jakiegokolwiek prawdziwego modelu.
+
+Transport podstawiamy przez httpx.MockTransport, więc testy są szybkie,
+deterministyczne i nic nie wychodzi na zewnątrz.
+"""
+import json
+
+import httpx
+import pytest
+
+from app.llm import factory
+from app.llm.base import Completion, LLMError
+from app.llm.providers import AnthropicProvider, ChatCompletionsProvider
+
+
+def _mock_client(handler):
+    """Podmienia httpx.Client na wersję z transportem testowym."""
+    class _C(httpx.Client):
+        def __init__(self, *a, **kw):
+            kw["transport"] = httpx.MockTransport(handler)
+            super().__init__(*a, **kw)
+    return _C
+
+
+@pytest.fixture
+def chat_ok(monkeypatch):
+    def handler(request):
+        assert request.url.path.endswith("/chat/completions")
+        return httpx.Response(200, json={
+            "model": "test-model",
+            "choices": [{"message": {"content": "Horoskop testowy."}}],
+            "usage": {"prompt_tokens": 100, "completion_tokens": 50},
+        })
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+
+
+# ------------------------------------------------------- protokół chat/completions
+
+def test_local_provider_generates(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("local", "http://localhost:11434/v1", "m", leaves_lan=False)
+    out = p.generate("prompt", 500)
+    assert isinstance(out, Completion)
+    assert out.text == "Horoskop testowy."
+    assert out.usage["completion_tokens"] == 50
+
+
+def test_local_provider_does_not_leave_lan(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("local", "http://localhost:11434/v1", "m", leaves_lan=False)
+    assert p.generate("prompt", 100).leaves_lan is False
+
+
+def test_cloud_provider_marks_leaving_lan(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("openai", "https://api.openai.com/v1", "m", "klucz",
+                                leaves_lan=True)
+    assert p.generate("prompt", 100).leaves_lan is True
+
+
+def test_api_key_sent_only_when_set(monkeypatch):
+    seen = {}
+
+    def handler(request):
+        seen["auth"] = request.headers.get("authorization")
+        return httpx.Response(200, json={"choices": [{"message": {"content": "x"}}]})
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+    assert seen["auth"] is None
+    ChatCompletionsProvider("openai", "http://x/v1", "m", "tajny").generate("p", 10)
+    assert seen["auth"] == "Bearer tajny"
+
+
+def test_http_error_becomes_readable_message(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client",
+                        _mock_client(lambda r: httpx.Response(400, text="zly model")))
+    with pytest.raises(LLMError, match="400"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+
+
+def test_malformed_response_reported(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client",
+                        _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={"nonsens": 1})))
+    with pytest.raises(LLMError, match="kształt"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+
+
+def test_retries_then_succeeds(monkeypatch):
+    calls = {"n": 0}
+
+    def handler(request):
+        calls["n"] += 1
+        if calls["n"] < 3:
+            return httpx.Response(429, text="za duzo")
+        return httpx.Response(200, json={"choices": [{"message": {"content": "ok"}}]})
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    monkeypatch.setattr("app.llm.providers.time.sleep", lambda s: None)   # bez czekania
+    assert ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10).text == "ok"
+    assert calls["n"] == 3
+
+
+# ------------------------------------------------------------------- Anthropic
+
+def test_anthropic_generates(monkeypatch):
+    def handler(request):
+        assert request.url.path.endswith("/v1/messages")
+        assert request.headers.get("x-api-key") == "klucz"
+        assert request.headers.get("anthropic-version")
+        return httpx.Response(200, json={
+            "model": "claude-x",
+            "content": [{"type": "text", "text": "Prognoza."}],
+            "usage": {"input_tokens": 10, "output_tokens": 5},
+        })
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-x", "klucz").generate("p", 100)
+    assert out.text == "Prognoza." and out.leaves_lan is True
+
+
+def test_anthropic_requires_key():
+    with pytest.raises(LLMError, match="ANTHROPIC_API_KEY"):
+        AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "m", "").generate("p", 10)
+
+
+# --------------------------------------------------------------------- fabryka
+
+def test_default_provider_is_local(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("LLM_PROVIDER", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("LLM_MODEL", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("LLM_BASE_URL", raising=False)
+    p = factory.build_provider()
+    assert p.name == "local"
+    # domyślnie NIC nie opuszcza sieci — prompt niesie opisy z baz (LOG-32)
+    assert p.leaves_lan is False
+
+
+def test_openai_requires_key(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("LLM_API_KEY", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("OPENAI_API_KEY", raising=False)
+    # komunikat wskazuje ZMIENNĄ DO USTAWIENIA dla tego dostawcy, nie ogólne LLM_API_KEY
+    with pytest.raises(LLMError, match="OPENAI_API_KEY"):
+        factory.build_provider("openai")
+
+
+def test_unknown_provider_rejected():
+    with pytest.raises(LLMError, match="Nieznany dostawca"):
+        factory.build_provider("bzdura")
+
+
+def test_env_overrides_model_and_url(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "moj-model")
+    monkeypatch.setenv("LLM_BASE_URL", "http://serwer:8000/v1")
+    p = factory.build_provider("local")
+    assert p.model == "moj-model" and p.base_url == "http://serwer:8000/v1"
+
+
+# ---------------------------------------- konfiguracja per dostawca (regresja LOG-31)
+# UI pozwala przelaczac dostawce przy kazdym zadaniu, wiec ustawienia JEDNEGO nie moga
+# przeciekac na pozostalych. Wczesniej wspolne LLM_BASE_URL/LLM_MODEL kierowaly zadania
+# do OpenAI na adres lokalnej Ollamy i prosily Anthropic o model llama.
+
+def _clear(monkeypatch):
+    for v in ("LLM_PROVIDER", "LLM_MODEL", "LLM_BASE_URL", "LLM_API_KEY",
+              "LOCAL_MODEL", "LOCAL_BASE_URL", "LOCAL_API_KEY",
+              "OPENAI_MODEL", "OPENAI_BASE_URL", "OPENAI_API_KEY",
+              "ANTHROPIC_MODEL", "ANTHROPIC_BASE_URL", "ANTHROPIC_API_KEY"):
+        monkeypatch.delenv(v, raising=False)
+
+
+def test_local_config_does_not_leak_to_cloud(monkeypatch):
+    """Sedno bledu: skonfigurowany model lokalny przejmowal zadania do chmury."""
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    monkeypatch.setenv("LLM_BASE_URL", "http://ollama:11434/v1")   # konfiguracja lokalnego
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "llama3.1:8b")
+    monkeypatch.setenv("OPENAI_API_KEY", "sk-test")
+
+    local = factory.build_provider("local")
+    assert local.base_url == "http://ollama:11434/v1" and local.model == "llama3.1:8b"
+
+    openai = factory.build_provider("openai")
+    assert openai.base_url == "https://api.openai.com/v1", "zadanie do OpenAI poszloby do Ollamy"
+    assert openai.model == "gpt-4o-mini", "OpenAI dostalby nazwe modelu llama"
+
+
+def test_provider_specific_settings_win(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_API_KEY", "sk-ant")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_MODEL", "claude-opus-4-8")
+    p = factory.build_provider("anthropic")
+    assert p.model == "claude-opus-4-8" and p.api_key == "sk-ant"
+
+
+def test_generic_vars_apply_only_to_default_provider(monkeypatch):
+    """Zgodnosc wstecz: wspolne LLM_* konfiguruja dostawce domyslnego i tylko jego."""
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "openai")
+    monkeypatch.setenv("LLM_API_KEY", "sk-generic")
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "gpt-4o")
+    assert factory.build_provider("openai").model == "gpt-4o"
+    assert factory.build_provider("local").model == "llama3.1:8b"   # nie dziedziczy
+
+
+def test_cloud_without_key_is_rejected_clearly(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    for name in ("openai", "anthropic"):
+        with pytest.raises(LLMError, match=f"{name.upper()}_API_KEY"):
+            factory.build_provider(name)
+
+
+def test_local_needs_no_key(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    assert factory.build_provider("local").api_key == ""
+
+
+# ------------------------------------------- pusta odpowiedz modelu (cicha awaria)
+# Regresja: model potrafi oddac pusta tresc (prompt zjadl caly kontekst ->
+# finish_reason=length, completion_tokens=0). Wczesniej generate() zwracalo pusty
+# tekst BEZ bledu, widok nic nie renderowal i uzytkownik dostawal pusta strone
+# bez zadnego wyjasnienia. Pusta odpowiedz MUSI byc bledem.
+
+def test_empty_completion_raises_instead_of_silent_blank(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "model": "llama3.1:8b",
+        "choices": [{"message": {"content": ""}, "finish_reason": "length"}],
+        "usage": {"prompt_tokens": 8000, "completion_tokens": 0},
+    })))
+    with pytest.raises(LLMError, match="nie zwrócił żadnej treści"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 2000)
+
+
+def test_empty_completion_explains_context_window(monkeypatch):
+    """Komunikat ma prowadzic do przyczyny, a nie tylko stwierdzac fakt."""
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "choices": [{"message": {"content": "   "}, "finish_reason": "length"}],
+        "usage": {"prompt_tokens": 8000, "completion_tokens": 0},
+    })))
+    with pytest.raises(LLMError) as ei:
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 2000)
+    msg = str(ei.value)
+    assert "kontekstu" in msg and "budżet" in msg
+    assert "powód zakończenia: length" in msg      # diagnostyka w tresci bledu
+
+
+def test_whitespace_only_is_treated_as_empty(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "choices": [{"message": {"content": "\n\n  \t "}}],
+    })))
+    with pytest.raises(LLMError, match="nie zwrócił żadnej treści"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 100)
+
+
+def test_anthropic_empty_completion_raises(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "model": "claude-x", "content": [], "stop_reason": "max_tokens",
+        "usage": {"input_tokens": 9000, "output_tokens": 0},
+    })))
+    with pytest.raises(LLMError, match="nie zwrócił żadnej treści"):
+        AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-x", "klucz").generate("p", 100)
+
+
+def test_normal_response_still_passes(monkeypatch):
+    """Straznik nie moze psuc poprawnej odpowiedzi."""
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "choices": [{"message": {"content": "Horoskop."}, "finish_reason": "stop"}],
+        "usage": {"prompt_tokens": 100, "completion_tokens": 20},
+    })))
+    assert ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 100).text == "Horoskop."
+
+
+# ------------------------------------- kontynuacja: horoskop MA powstac zawsze
+# Sedno wymagania: niezaleznie od objetosci promptu i limitu wyjscia, pelna tresc
+# ma wrocic do uzytkownika. Model urwany na max_tokens jest proszony o dokonczenie
+# w ramach tej samej rozmowy, a kawalki sa sklejane.
+
+def _scripted(responses):
+    """Transport oddajacy kolejne odpowiedzi z listy (po jednej na ture)."""
+    seq = list(responses)
+    seen = []
+
+    def handler(request):
+        seen.append(request)
+        return httpx.Response(200, json=seq.pop(0) if seq else seq_last)
+
+    seq_last = responses[-1]
+    return handler, seen
+
+
+def _chat(text, finish):
+    return {"choices": [{"message": {"content": text}, "finish_reason": finish}],
+            "usage": {"completion_tokens": 10}}
+
+
+def test_truncated_answer_is_continued_and_joined(monkeypatch):
+    handler, seen = _scripted([
+        _chat("Czesc pierwsza.", "length"),
+        _chat("Czesc druga. KONIEC", "stop"),
+    ])
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("prompt", 40000)
+    assert "Czesc pierwsza." in out.text and "Czesc druga." in out.text
+    assert "KONIEC" not in out.text          # znacznik nie trafia do horoskopu
+    assert out.usage["turns"] == 2
+
+
+def test_continuation_asks_in_same_conversation(monkeypatch):
+    """Kontynuacja musi isc jako kolejna tura rozmowy, a ostatnia wiadomosc MUSI
+    byc od uzytkownika — Claude odrzuca prefill w turze asystenta (400)."""
+    handler, seen = _scripted([_chat("Poczatek", "length"), _chat("Reszta", "stop")])
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("prompt", 40000)
+    msgs = json.loads(seen[1].content)["messages"]
+    assert msgs[-1]["role"] == "user", "ostatnia wiadomosc nie moze byc prefillem asystenta"
+    assert msgs[1]["role"] == "assistant" and "Poczatek" in msgs[1]["content"]
+
+
+def test_anthropic_thinking_only_turn_is_continued(monkeypatch):
+    """DOKLADNIE zgloszony objaw: cala tura poszla na myslenie, tekst pusty.
+    Wczesniej konczylo sie to pusta strona; teraz pytamy o tresc dalej."""
+    seq = [
+        {"content": [{"type": "thinking", "thinking": ""}], "stop_reason": "max_tokens",
+         "usage": {"output_tokens": 2000}},
+        {"content": [{"type": "text", "text": "Horoskop urodzeniowy..."}],
+         "stop_reason": "end_turn", "usage": {"output_tokens": 500}},
+    ]
+
+    def handler(request):
+        return httpx.Response(200, json=seq.pop(0) if seq else seq[-1])
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-opus-4-8", "k").generate("p", 40000)
+    assert out.text == "Horoskop urodzeniowy..."
+    assert out.usage["turns"] == 2
+
+
+def test_anthropic_sends_thinking_config(monkeypatch):
+    """Bez jawnego `thinking` Sonnet 5 wlacza myslenie sam — konfigurujemy to wprost."""
+    seen = []
+
+    def handler(request):
+        seen.append(json.loads(request.content))
+        return httpx.Response(200, json={"content": [{"type": "text", "text": "ok"}],
+                                         "stop_reason": "end_turn"})
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    monkeypatch.delenv("ANTHROPIC_THINKING", raising=False)
+    AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-opus-4-8", "k").generate("p", 5000)
+    assert seen[0]["thinking"] == {"type": "adaptive"}
+
+    seen.clear()
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_THINKING", "off")
+    AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-opus-4-8", "k").generate("p", 5000)
+    assert seen[0]["thinking"] == {"type": "disabled"}
+
+
+def test_complete_answer_does_not_loop(monkeypatch):
+    """Straznik nie moze mnozyc zapytan, gdy model skonczyl normalnie."""
+    calls = {"n": 0}
+
+    def handler(request):
+        calls["n"] += 1
+        return httpx.Response(200, json=_chat("Gotowe.", "stop"))
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 40000)
+    assert out.text == "Gotowe." and calls["n"] == 1
+
+
+# ------------------------------------------- wybor modelu przez uzytkownika (UI)
+
+def test_model_from_request_wins_over_config(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_MODEL", "claude-opus-4-8")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_API_KEY", "k")
+    p = factory.build_provider("anthropic", "claude-fable-5")
+    assert p.model == "claude-fable-5", "wybor z UI musi wygrac nad konfiguracja"
+
+
+def test_blank_model_falls_back_to_configured_default(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_MODEL", "claude-sonnet-5")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_API_KEY", "k")
+    assert factory.build_provider("anthropic", "   ").model == "claude-sonnet-5"
+
+
+def test_resolve_model_needs_no_api_key(monkeypatch):
+    """Budzet promptu zalezy od okna kontekstu modelu — nie moze wymagac klucza.
+
+    Wczesniej liczenie budzetu szlo przez build_provider(), ktory bez klucza
+    rzuca bledem, wiec „maksymalny kontekst" cicho spadal do wartosci zapasowej.
+    """
+    _clear(monkeypatch)
+    provider, model = factory.resolve_model("anthropic", "claude-haiku-4-5")
+    assert (provider, model) == ("anthropic", "claude-haiku-4-5")
+    with pytest.raises(LLMError):                 # samo zbudowanie nadal wymaga klucza
+        factory.build_provider("anthropic", "claude-haiku-4-5")
+
+
+def test_max_budget_differs_between_models(monkeypatch):
+    """Sedno funkcji: wieksze okno = wiekszy budzet promptu."""
+    from app.llm.limits import prompt_token_budget
+    _clear(monkeypatch)
+    opus = prompt_token_budget(*factory.resolve_model("anthropic", "claude-opus-4-8"))
+    haiku = prompt_token_budget(*factory.resolve_model("anthropic", "claude-haiku-4-5"))
+    local = prompt_token_budget(*factory.resolve_model("local", "llama3.1:8b"))
+    assert opus > haiku > local > 0
+
+
+def test_turn_budget_counts_produced_not_requested(monkeypatch):
+    """Regresja: odejmowanie ZAMOWIONEGO limitu tury zamiast wyprodukowanych
+    tokenow konczylo petle po jednej turze — urwany fragment wracal jako calosc."""
+    seq = [_chat("Fragment 1. ", "length"), _chat("Fragment 2. ", "length"),
+           _chat("Zakonczenie. KONIEC", "stop")]
+
+    def handler(request):
+        return httpx.Response(200, json=seq.pop(0) if seq else seq[-1])
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    # budzet 8000 < TURN_TOKENS_CAP: przy starej logice byla dokladnie jedna tura
+    out = ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 8000)
+    assert out.usage["turns"] == 3, "urwana odpowiedz musi byc kontynuowana"
+    assert "Fragment 1." in out.text and "Zakonczenie." in out.text
+
+
+def test_generate_reports_progress_events(monkeypatch):
+    """Log w UI ma pokazywac RZECZYWISTE tury, nie udawany pasek postepu."""
+    seq = [_chat("Czesc. ", "length"), _chat("Reszta. KONIEC", "stop")]
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(
+        lambda r: httpx.Response(200, json=seq.pop(0) if seq else seq[-1])))
+    events = []
+    ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate(
+        "p", 8000, on_event=events.append)
+    kinds = [e["type"] for e in events]
+    assert kinds.count("turn_start") == 2 and kinds.count("turn_end") == 2
+    assert kinds[-1] == "generated"
+    assert any("urwana" in e["message"] for e in events if e["type"] == "turn_end")

services/logic/tests/test_lots.py

@@ -0,0 +1,71 @@
+"""Lots / punkty arabskie (LOG-08).
+
+Wyrocznie z notes3 (astro-seek, horoskop referencyjny 30.04.1984, urodzenie DZIENNE):
+- Fortuna wprost w tabeli obiektów: Cancer 12°35'24" = 102.5900°
+- Ducha (Spirit) potwierdza jego antyscja: Taurus 28°14' -> Spirit = 180 − 58.2333
+"""
+import pytest
+
+from app.engine.formats import sign_index
+from app.engine.lots import LOT_DEFS, compute_lots
+
+# natalne długości horoskopu referencyjnego
+NATAL = {"Asc": 112.1786, "Sun": 40.1392, "Moon": 30.5514, "Mercury": 27.3839,
+         "Venus": 27.6769, "Mars": 234.5411, "Jupiter": 282.9617, "Saturn": 223.3108}
+
+FORTUNE_REF = 102.5900          # Cancer 12°35'24"
+SPIRIT_REF = 180.0 - 58.2333    # z antyscji Taurus 28°14'
+
+
+def _by_name(lots):
+    return {lot["name"]: lot["longitude"] for lot in lots}
+
+
+def _arcmin(a, b):
+    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0) * 60.0
+
+
+def test_fortune_matches_astroseek():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    assert _arcmin(lots["Fortune"], FORTUNE_REF) < 2.0
+    assert sign_index(lots["Fortune"]) == 3          # Cancer
+
+
+def test_spirit_matches_antiscia_reference():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    assert _arcmin(lots["Spirit"], SPIRIT_REF) < 2.0
+
+
+def test_fortune_and_spirit_reverse_at_night():
+    day = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    night = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=False))
+    # nocą formuła się odwraca: Fortuna nocna = Duch dzienny (i odwrotnie)
+    assert _arcmin(night["Fortune"], day["Spirit"]) < 0.01
+    assert _arcmin(night["Spirit"], day["Fortune"]) < 0.01
+
+
+def test_all_seven_hermetic_lots_present():
+    lots = compute_lots(NATAL, is_day=True)
+    assert [lot["name"] for lot in lots] == [d[0] for d in LOT_DEFS]
+    assert len(lots) == 7
+
+
+def test_derived_lots_use_fortune_and_spirit():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    # Necessity = Asc + Fortune − Mercury
+    expected = (NATAL["Asc"] + lots["Fortune"] - NATAL["Mercury"]) % 360.0
+    assert _arcmin(lots["Necessity"], expected) < 0.01
+    # Eros = Asc + Venus − Spirit
+    expected_eros = (NATAL["Asc"] + NATAL["Venus"] - lots["Spirit"]) % 360.0
+    assert _arcmin(lots["Eros"], expected_eros) < 0.01
+
+
+def test_by_sign_method_lands_on_sign_start():
+    lots = compute_lots(NATAL, is_day=True, method="sign")
+    for lot in lots:
+        assert lot["longitude"] % 30.0 == 0.0        # 0° wyliczonego znaku
+
+
+def test_unknown_method_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        compute_lots(NATAL, is_day=True, method="bzdura")

services/logic/tests/test_out_of_zodiac.py

@@ -0,0 +1,157 @@
+"""Aspekty pozazodiakalne — paralele deklinacji i antyscja (LOG-07).
+
+Walidacja wobec faktów NIEZALEŻNYCH od naszego kodu:
+  * deklinacja Słońca 30.04.1984 ≈ +14.9° (almanach; Słońce w ~10° Byka, koniec
+    kwietnia, deklinacja rośnie ku przesileniu letniemu),
+  * antyscja to czysta arytmetyka odbicia względem osi przesileń — pary znaków
+    (Rak↔Bliźnięta, Baran↔Panna) i inwolucja dają się sprawdzić na piechotę,
+  * węzły są z definicji w kontrparaleli (SN = NN+180° na ekliptyce → deklinacja
+    przeciwna), więc muszą być odsiane jako kontakt bez informacji.
+"""
+from datetime import datetime, timezone
+
+import pytest
+
+from app.engine.chart import build_chart
+from app.engine.models import ChartMoment
+from app.engine.out_of_zodiac import (
+    antiscion,
+    contra_antiscion,
+    declination,
+    find_antiscia,
+    find_declination_aspects,
+    is_out_of_bounds,
+)
+
+
+@pytest.fixture(scope="module")
+def krakow():
+    return ChartMoment(when_utc=datetime(1984, 4, 30, 9, 20, tzinfo=timezone.utc),
+                       lat=50.0647, lon=19.9450)
+
+
+@pytest.fixture(scope="module")
+def chart(own_engine, krakow):
+    return build_chart(own_engine, krakow)
+
+
+# ----------------------------------------------------------------- deklinacja
+
+def test_sun_declination_matches_almanac(chart):
+    """Deklinacja Słońca 30.04.1984 ≈ +14.9° (wartość z almanachu)."""
+    sun = next(p for p in chart["positions"] if p["name"] == "Sun")
+    assert 14.6 < sun["declination"] < 15.1
+
+
+def test_declination_uses_latitude_not_only_longitude():
+    """Pełny wzór: przy tej samej długości różna szerokość → różna deklinacja.
+    Gdyby liczyć z samej długości (β=0), obie wyszłyby identyczne."""
+    eps = 23.44
+    on_ecliptic = declination(60.0, 0.0, eps)      # β = 0
+    above = declination(60.0, 5.0, eps)            # 5° na północ od ekliptyki
+    assert abs(above - on_ecliptic) > 3.0          # szerokość realnie zmienia deklinację
+
+
+def test_obliquity_is_reasonable_for_1984(chart):
+    assert 23.43 < chart["obliquity"] < 23.45
+
+
+def test_out_of_bounds_flag():
+    eps = 23.44
+    assert is_out_of_bounds(24.0, eps) is True     # poza zakresem Słońca
+    assert is_out_of_bounds(20.0, eps) is False
+    assert is_out_of_bounds(-24.5, eps) is True    # także na południe
+
+
+# --------------------------------------------------------------- antyscja (wzór)
+
+def test_antiscion_is_reflection_across_solstitial_axis():
+    assert antiscion(0.0) == pytest.approx(180.0)      # 0° Barana → 0° Wagi
+    assert antiscion(105.0) == pytest.approx(75.0)     # 15° Raka → 15° Bliźniąt
+    assert antiscion(90.0) == pytest.approx(90.0)      # 0° Raka leży NA osi
+
+
+def test_antiscion_is_an_involution():
+    for lon in (12.3, 88.0, 200.5, 359.9):
+        assert antiscion(antiscion(lon)) == pytest.approx(lon)
+
+
+def test_contra_antiscion_across_equinoctial_axis():
+    assert contra_antiscion(0.0) == pytest.approx(0.0)     # 0° Barana leży NA osi
+    assert contra_antiscion(30.0) == pytest.approx(330.0)  # 0° Byka → 0° Ryb (odbicie)
+
+
+def test_sign_pairs_are_classic():
+    """Antyscja parami znaków: Baran↔Panna, Byk↔Lew, Bliźnięta↔Rak."""
+    # 5° Barana (5°) → 175° = 25° Panny
+    assert antiscion(5.0) == pytest.approx(175.0)
+    # 10° Byka (40°) → 140° = 20° Lwa
+    assert antiscion(40.0) == pytest.approx(140.0)
+
+
+# --------------------------------------------------- wykrywanie paraleli/antyscji
+
+def test_parallel_and_contraparallel_detection():
+    bodies = [
+        {"name": "A", "declination": 12.0},
+        {"name": "B", "declination": 12.4},    # paralela z A (0.4°)
+        {"name": "C", "declination": -11.6},   # kontrparalela z A (|12-11.6|=0.4)
+        {"name": "D", "declination": 5.0},     # nic (daleko)
+    ]
+    res = {(r["obj1"], r["obj2"]): r for r in find_declination_aspects(bodies, orb=1.0)}
+    assert res[("A", "B")]["type"] == "parallel"
+    assert res[("A", "C")]["type"] == "contraparallel"
+    assert ("A", "D") not in res
+
+
+def test_orb_is_configurable():
+    bodies = [{"name": "A", "declination": 10.0}, {"name": "B", "declination": 11.5}]
+    assert find_declination_aspects(bodies, orb=1.0) == []       # 1.5° > 1.0°
+    assert len(find_declination_aspects(bodies, orb=2.0)) == 1   # mieści się
+
+
+def test_nodes_definitional_contraparallel_is_filtered(chart):
+    """SN = NN+180° na ekliptyce → deklinacja przeciwna ZAWSZE. To kontakt bez
+    informacji, więc pary NN/SN nie może być w wynikach."""
+    decl = {p["name"]: p["declination"] for p in chart["positions"]}
+    # najpierw potwierdzamy, że deklinacje faktycznie są przeciwne
+    assert decl["North Node"] == pytest.approx(-decl["South Node"], abs=0.05)
+    # a mimo to para NN/SN nie pojawia się na liście paraleli
+    pairs = {frozenset((r["obj1"], r["obj2"])) for r in chart["parallels"]}
+    assert frozenset(("North Node", "South Node")) not in pairs
+
+
+def test_antiscia_detection_with_constructed_longitudes():
+    # A na 40°, B na 138° → antyscja A leży na 140°, więc B jest 2° od niej
+    bodies = [{"name": "A", "decimal": 40.0}, {"name": "B", "decimal": 138.0}]
+    assert find_antiscia(bodies, orb=1.0) == []                  # 2° > 1°
+    hit = find_antiscia(bodies, orb=3.0)
+    assert len(hit) == 1 and hit[0]["type"] == "antiscion"
+
+
+def test_contra_antiscion_detection():
+    # A na 40°, kontrantyscja A = 320°; B na 320.5° → kontrantyscja w orbie
+    bodies = [{"name": "A", "decimal": 40.0}, {"name": "B", "decimal": 320.5}]
+    hit = find_antiscia(bodies, orb=1.0)
+    assert len(hit) == 1 and hit[0]["type"] == "contra_antiscion"
+
+
+# ------------------------------------------------------ spójność z build_chart
+
+def test_chart_exposes_parallels_and_antiscia(chart):
+    assert "parallels" in chart and "antiscia" in chart
+    assert "obliquity" in chart
+    # znany, ciasny kontakt z tego horoskopu: Uran ~paralela~ Neptun (mid-80s)
+    un = next((r for r in chart["parallels"]
+               if {r["obj1"], r["obj2"]} == {"Uranus", "Neptune"}), None)
+    assert un is not None and un["type"] == "parallel"
+
+
+def test_declination_is_zodiac_independent(own_engine, krakow):
+    """Deklinacja jest fizyczna — nie zmienia się z wyborem zodiaku."""
+    tropical = build_chart(own_engine, krakow, zodiac="tropical")
+    sidereal = build_chart(own_engine, krakow, zodiac="sidereal_lahiri")
+    dt = {p["name"]: p["declination"] for p in tropical["positions"]}
+    ds = {p["name"]: p["declination"] for p in sidereal["positions"]}
+    for name in dt:
+        assert dt[name] == pytest.approx(ds[name], abs=1e-6)

services/logic/tests/test_points.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Testy punktów wirtualnych (LOG-02): mean Node, mean Lilith.
+
+Referencje dla 30.04.1984 07:35 UT:
+- astro-seek (notes3): North Node (M) = Gem 8°09'24" = 68.1567°
+- wyrocznia swisseph (MEAN_NODE / MEAN_APOG, tryb Moshiera):
+  NN = 68.1569°, Lilith = 345.6840°
+"""
+import pytest
+
+from app.engine.formats import norm360
+
+
+def _delta_arcmin(a: float, b: float) -> float:
+    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0) * 60.0
+
+
+@pytest.fixture(scope="module")
+def by_name(own_engine, reference_moment):
+    return {p.name: p for p in own_engine.positions(reference_moment)}
+
+
+def test_mean_node_matches_references(by_name):
+    nn = by_name["North Node"]
+    assert _delta_arcmin(nn.longitude, 68.1567) < 2.0   # astro-seek
+    assert _delta_arcmin(nn.longitude, 68.1569) < 2.0   # swisseph
+    assert nn.sign == "Gemini"
+
+
+def test_nodes_always_retrograde_and_opposed(by_name):
+    nn, sn = by_name["North Node"], by_name["South Node"]
+    assert nn.retrograde and sn.retrograde            # mean node zawsze Rx
+    assert _delta_arcmin(sn.longitude, norm360(nn.longitude + 180.0)) < 0.01
+    assert abs(nn.speed - sn.speed) < 1e-9            # ta sama prędkość
+
+
+def test_mean_lilith_matches_swisseph(by_name):
+    li = by_name["Lilith"]
+    assert _delta_arcmin(li.longitude, 345.6840) < 3.0  # wyrocznia swisseph
+    assert li.sign == "Pisces"
+    assert li.speed > 0 and not li.retrograde           # mean Lilith zawsze direct
+
+
+def test_points_join_houses_and_chart(own_engine, reference_moment):
+    from app.engine.chart import build_chart
+
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment)
+    by = {p["name"]: p for p in chart["positions"]}
+    # NN w Gem -> 12. dom Whole Sign (Asc w Raku); zgodnie z tabelą astro-seek w notes3
+    assert by["North Node"]["house"] == 12
+    assert by["Lilith"]["house"] == 9                 # Pis -> 9. dom

services/logic/tests/test_profections.py

@@ -0,0 +1,46 @@
+"""Profekcje (LOG-10) — walidacja względem tabeli astro-seek z notes3."""
+import datetime as dt
+
+from app.engine.profections import DOMICILE_RULERS, age_at, profected_sign, profection_rows
+
+BIRTH = dt.datetime(1984, 4, 30, 7, 35, tzinfo=dt.timezone.utc)
+NATAL = {"Asc": 112.18, "MC": 352.59, "Sun": 40.14, "Moon": 30.55}
+
+# wiek -> (profektowany Asc, Władca Roku) — tabela referencyjna notes3
+REFERENCE = {
+    0: ("Cancer", "Moon"), 1: ("Leo", "Sun"), 2: ("Virgo", "Mercury"),
+    3: ("Libra", "Venus"), 4: ("Scorpio", "Mars"), 5: ("Sagittarius", "Jupiter"),
+    6: ("Capricorn", "Saturn"), 7: ("Aquarius", "Saturn"), 8: ("Pisces", "Jupiter"),
+    9: ("Aries", "Mars"), 10: ("Taurus", "Venus"), 11: ("Gemini", "Mercury"),
+    12: ("Cancer", "Moon"), 40: ("Scorpio", "Mars"), 41: ("Sagittarius", "Jupiter"),
+    42: ("Capricorn", "Saturn"),
+}
+
+
+def test_profections_match_astroseek_table():
+    rows = {r["age"]: r for r in profection_rows(NATAL, BIRTH, 0, 43)}
+    for age, (asc, lord) in REFERENCE.items():
+        assert rows[age]["profected_asc"] == asc, f"wiek {age}"
+        assert rows[age]["lord_of_year"] == lord, f"wiek {age}"
+
+
+def test_profected_secondary_points_match_reference():
+    rows = {r["age"]: r for r in profection_rows(NATAL, BIRTH, 0, 3)}
+    # notes3: wiek 0 -> MC Pis, Sun Tau, Moon Tau; wiek 1 -> MC Ari, Sun Gem
+    assert rows[0]["MC"] == "Pisces" and rows[0]["Sun"] == "Taurus"
+    assert rows[1]["MC"] == "Aries" and rows[1]["Sun"] == "Gemini"
+
+
+def test_from_dates_are_birthdays():
+    rows = profection_rows(NATAL, BIRTH, 40, 3)
+    assert [r["from"] for r in rows] == ["2024-04-30", "2025-04-30", "2026-04-30"]
+
+
+def test_age_at_boundaries():
+    assert age_at(BIRTH, dt.datetime(2026, 4, 29, tzinfo=dt.timezone.utc)) == 41
+    assert age_at(BIRTH, dt.datetime(2026, 4, 30, tzinfo=dt.timezone.utc)) == 42
+
+
+def test_rulers_cover_all_signs():
+    assert len(DOMICILE_RULERS) == 12
+    assert profected_sign(112.18, 12) == "Cancer"     # pełny cykl wraca

services/logic/tests/test_prompt.py

@@ -0,0 +1,218 @@
+"""Generator promptów (LOG-29) i budżetowanie (LOG-30).
+
+Testy nie wołają żadnego modelu — sprawdzają skład promptu i niezmienniki redukcji.
+"""
+import pytest
+
+from app.prompt import (
+    BUDGETS,
+    build_natal_prompt,
+    build_period_prompt,
+    natal_indications,
+    period_indications,
+    reduce_indications,
+)
+
+CHART = {
+    "zodiac": "tropical",
+    "house_system": "whole_sign",
+    "sect": "day",
+    "positions": [
+        {"name": "Sun", "sign": "Taurus", "in_sign": "Tau 10°12'37\"", "house": 11, "direction": "D"},
+        {"name": "Moon", "sign": "Aries", "in_sign": "Ari 7°48'40\"", "house": 10, "direction": "D"},
+    ],
+    "angles": {"Asc": {"name": "Asc", "in_sign": "Can 16°00'54\""},
+               "MC": {"name": "MC", "in_sign": "Pis 25°50'50\""}},
+    "lots": [{"name": "Fortune", "in_sign": "Can 7°15'14\"", "house": 1,
+              "formula": "Asc + Moon − Sun"}],
+    "aspects": [{"obj1": "Sun", "obj2": "Moon", "aspect": "conjunction", "orb": 2.34, "as": "A"}],
+}
+
+
+def _report(n_samples=3, score=2.0):
+    return {"objects": [{
+        "object": "Sun", "sign": "Taurus", "house": 11,
+        "facets": [{
+            "type": "sign", "label": "w znaku Taurus", "score": score,
+            "samples": [{"significator": f"[Su in [Tau {i}", "expanded": f"Sun in Taurus {i}",
+                         "effect": f"efekt numer {i}"} for i in range(n_samples)],
+        }],
+    }]}
+
+
+# ---------------------------------------------------------------- budżetowanie
+
+def test_budget_limits_prompt_size():
+    # opisy MUSZĄ być różne — identyczne zlałoby grupowanie w jedną pozycję
+    big = {"objects": [{
+        "object": "Sun", "sign": "Taurus", "house": 11,
+        "facets": [{"type": "sign", "label": "w znaku Taurus", "score": 1.0,
+                    "samples": [{"significator": f"[Su {i}", "expanded": f"Sun {i}",
+                                 "effect": f"opis {i} " + "x" * 200} for i in range(500)]}],
+    }]}
+    out = build_natal_prompt(CHART, big, budget="concise")
+    assert out["stats"]["chars"] <= BUDGETS["concise"] * 1.1     # z marginesem na sekcje stałe
+    assert out["stats"]["omitted"] > 0
+
+
+def test_bigger_budget_includes_more():
+    big = _report(n_samples=300, score=1.0)
+    small = build_natal_prompt(CHART, big, budget="concise")["stats"]
+    large = build_natal_prompt(CHART, big, budget="extensive")["stats"]
+    assert large["included"] > small["included"]
+    assert large["omitted"] < small["omitted"]
+
+
+def test_grouping_merges_identical_effects():
+    items = [
+        {"context": "Sun — w znaku", "sort_key": ("Sun", "a"), "score": 1.0,
+         "significator": "Sun in Taurus", "effect": "ten sam opis"},
+        {"context": "Sun — w znaku", "sort_key": ("Sun", "a"), "score": 1.0,
+         "significator": "Sun in Taurus (inny zapis)", "effect": "Ten Sam Opis  "},
+    ]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 10_000)
+    assert len(chosen) == 1                    # zlane w jedno
+    assert chosen[0]["count"] == 2             # z licznikiem wystąpień
+    assert stats["after_grouping"] == 1
+    assert stats["deduplicated"] == 1
+
+
+def test_sorted_by_score_desc():
+    items = [
+        {"context": f"c{i}", "sort_key": (f"c{i}", ""), "score": float(i),
+         "significator": f"s{i}", "effect": f"e{i}"} for i in range(5)
+    ]
+    chosen, _ = reduce_indications(items, 10_000)
+    scores = [c["score"] for c in chosen]
+    assert scores == sorted(scores, reverse=True)
+
+
+def test_weakest_are_dropped_first():
+    items = [
+        {"context": f"c{i}", "sort_key": (f"c{i}", ""), "score": float(i),
+         "significator": f"s{i}", "effect": "opis " * 20} for i in range(20)
+    ]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 400)
+    assert stats["omitted"] > 0
+    # to, co weszło, ma wagę nie niższą niż to, co odpadło
+    assert stats["min_score_included"] >= stats["max_score_omitted"]
+
+
+def test_long_effects_are_shortened():
+    items = [{"context": "c", "sort_key": ("c", ""), "score": 1.0,
+              "significator": "s", "effect": "x" * 1000}]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 10_000)
+    assert stats["shortened"] == 1
+    assert "skrócono" in chosen[0]["effect"]
+
+
+def test_never_truncates_mid_indication():
+    items = [{"context": "c", "sort_key": ("c", ""), "score": 1.0,
+              "significator": "s", "effect": "opis " * 50} for _ in range(10)]
+    chosen, _ = reduce_indications(items, 200)
+    assert chosen                                  # zawsze co najmniej jedno całe
+    for c in chosen:
+        assert c["effect"].endswith(("opis", "[…skrócono]"))   # nie urwane w pół słowa
+
+
+def test_unknown_budget_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        build_natal_prompt(CHART, _report(), budget="gigantyczny")
+
+
+# ----------------------------------------------------------------- skład promptu
+
+def test_natal_prompt_contains_required_sections():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report(), moment_label="1984-04-30 09:20 UTC")["prompt"]
+    for section in ["# ZADANIE", "# DANE HOROSKOPU", "# WSKAZANIA Z BAZ",
+                    "# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ", "# ZASTRZEŻENIE"]:
+        assert section in p
+    assert "HOROSKOPU\nURODZENIOWEGO" in p or "URODZENIOWEGO" in p
+
+
+def test_natal_prompt_carries_chart_data():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report(), moment_label="1984-04-30 09:20 UTC")["prompt"]
+    assert "Tau 10°12'37\"" in p and "dom 11" in p      # pozycja + dom
+    assert "Can 16°00'54\"" in p                          # Asc
+    assert "Fortune" in p                                 # Lots
+    assert "Sun conjunction Moon" in p or "conjunction" in p
+    assert "sekta: dzienna" in p
+    assert "1984-04-30 09:20 UTC" in p
+
+
+def test_prompt_demands_citing_significators():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report())["prompt"]
+    assert "Teza bez wskazania jest niedopuszczalna" in p
+    assert "Nie zmyślaj" in p
+
+
+def test_prompt_has_disclaimer():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report())["prompt"]
+    assert "nie stanowi porady" in p
+
+
+def test_prompt_is_deterministic():
+    a = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=50), budget="medium")["prompt"]
+    b = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=50), budget="medium")["prompt"]
+    assert a == b
+
+
+def test_omission_is_reported_in_prompt():
+    out = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=400, score=1.0), budget="concise")
+    assert out["stats"]["omitted"] > 0
+    assert "pominięto" in out["prompt"]      # użytkownik/model wie, że coś odpadło
+
+
+def test_empty_report_still_builds_prompt():
+    out = build_natal_prompt(CHART, {"objects": []})
+    assert out["stats"]["included"] == 0
+    assert "brak trafień" in out["prompt"]
+    assert "# DANE HOROSKOPU" in out["prompt"]
+
+
+# ------------------------------------------------------------------- okresowy
+
+EVENTS = [
+    {"technique": "profection", "significator": "Lord of Year: Mars", "start": "2026-04-30",
+     "exact": "2026-04-30", "end": "2027-04-30", "interpretations_count": 2,
+     "interpretations": [{"significator": "[Ma", "expanded": "Mars", "effect": "opis marsowy"}]},
+    {"technique": "solar_arc", "significator": "Sun conj Saturn", "start": "2026-01-01",
+     "exact": "2026-06-15", "end": "2026-12-31", "interpretations_count": 1,
+     "interpretations": [{"significator": "[Su [conj [Sa", "expanded": "Sun conjunction Saturn",
+                          "effect": "opis saturniczny"}]},
+]
+
+
+def test_period_prompt_has_dates_and_timeline():
+    out = build_period_prompt(CHART, EVENTS, "2026-01-01", "2027-01-01")
+    p = out["prompt"]
+    assert "2026-01-01 — 2027-01-01" in p
+    assert "# OŚ CZASU" in p
+    assert "profection" in p and "solar_arc" in p
+    assert "2026-06-15" in p                      # data dokładna zdarzenia
+    assert "CHRONOLOGICZNIE" in p
+    assert out["stats"]["events"] == 2
+    assert out["profile"] == "period"
+
+
+def test_period_prompt_keeps_timeline_without_interpretations():
+    """Padnięta warstwa danych zabiera wskazania, ale NIE oś czasu — ta jest czysto
+    obliczeniowa i bez niej prognoza okresowa jest bezużyteczna."""
+    bare = [{k: v for k, v in ev.items()
+             if k not in ("interpretations", "interpretations_count")} for ev in EVENTS]
+    out = build_period_prompt(CHART, bare, "2026-01-01", "2027-01-01")
+    assert out["stats"]["events"] == 2
+    assert "profection" in out["prompt"] and "2026-06-15" in out["prompt"]
+    assert out["stats"]["included"] == 0          # brak wskazań, ale oś czasu jest
+
+
+def test_period_indications_weight_by_hit_count():
+    items = period_indications(EVENTS)
+    assert [i["score"] for i in items] == [2.0, 1.0]
+
+
+def test_natal_indications_flatten_facets():
+    items = natal_indications(_report(n_samples=4))
+    assert len(items) == 4
+    assert all(i["context"].startswith("Sun —") for i in items)
+    assert all(i["score"] == 2.0 for i in items)

services/logic/tests/test_returns.py

@@ -0,0 +1,40 @@
+"""Solar / Lunar Return (LOG-12) — samospójność i sensowność dat."""
+import datetime as dt
+
+import pytest
+
+from app.engine.models import ChartMoment
+from app.engine.returns import find_return
+
+
+def _lon(engine, body, when):
+    return engine.positions(ChartMoment(when_utc=when), [body])[0].longitude
+
+
+def _delta_arcmin(a, b):
+    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0) * 60.0
+
+
+def test_solar_return_hits_natal_sun(own_engine, reference_moment):
+    natal_sun = _lon(own_engine, "Sun", reference_moment.when_utc)
+    # solariusz na 42. urodziny (2026)
+    hit = find_return(own_engine, "solar", reference_moment,
+                      dt.datetime(2026, 4, 30, tzinfo=dt.timezone.utc))
+    assert hit is not None
+    assert _delta_arcmin(_lon(own_engine, "Sun", hit), natal_sun) < 0.5
+    assert hit.month == 4 and hit.year == 2026     # w okolicy urodzin
+
+
+def test_lunar_return_hits_natal_moon(own_engine, reference_moment):
+    natal_moon = _lon(own_engine, "Moon", reference_moment.when_utc)
+    hit = find_return(own_engine, "lunar", reference_moment,
+                      dt.datetime(1984, 5, 27, tzinfo=dt.timezone.utc))
+    assert hit is not None
+    assert _delta_arcmin(_lon(own_engine, "Moon", hit), natal_moon) < 2.0
+
+
+def test_solar_return_near_birth_is_close_to_birth(own_engine, reference_moment):
+    # powrót szukany wokół samych urodzin = ~moment urodzenia
+    hit = find_return(own_engine, "solar", reference_moment, reference_moment.when_utc)
+    assert hit is not None
+    assert abs(hit - reference_moment.when_utc) < dt.timedelta(days=1)

services/logic/tests/test_scoring.py

@@ -0,0 +1,20 @@
+"""Testy punktacji siły faset (LOG-21)."""
+from app.scoring import score_facet
+
+
+def test_sign_and_house_base():
+    assert score_facet({"type": "sign"}) == 5.0
+    assert score_facet({"type": "house"}) == 5.0
+
+
+def test_tighter_aspect_scores_higher():
+    tight = score_facet({"type": "aspect", "aspect": "conjunction", "orb": 0.0, "allowed": 10.0})
+    loose = score_facet({"type": "aspect", "aspect": "conjunction", "orb": 9.0, "allowed": 10.0})
+    assert tight > loose
+    assert tight == 12.0     # 6.0 * 1.0 * (1 + 1)
+
+
+def test_conjunction_beats_sextile_at_same_orb():
+    conj = score_facet({"type": "aspect", "aspect": "conjunction", "orb": 2.0, "allowed": 10.0})
+    sext = score_facet({"type": "aspect", "aspect": "sextile", "orb": 2.0, "allowed": 10.0})
+    assert conj > sext

services/logic/tests/test_security.py

@@ -0,0 +1,65 @@
+"""Token międzywarstwowy (LOG-32).
+
+Warstwa logiczna oddaje treść baz, więc musi odrzucać żądania z pominięciem UI.
+"""
+import pytest
+from fastapi import FastAPI
+from starlette.testclient import TestClient
+
+from app import security
+
+TOKEN = "tajny-token-testowy"
+
+
+def _app() -> FastAPI:
+    app = FastAPI()
+    security.install(app, "testowa")
+
+    @app.get("/health")
+    def health():
+        return {"status": "ok"}
+
+    @app.get("/secret")
+    def secret():
+        return {"rows": ["treść z bazy"]}
+
+    return app
+
+
+@pytest.fixture
+def guarded(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("INTERNAL_TOKEN", TOKEN)
+    return TestClient(_app())
+
+
+@pytest.fixture
+def open_app(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("INTERNAL_TOKEN", raising=False)
+    return TestClient(_app())
+
+
+def test_rejects_request_without_token(guarded):
+    assert guarded.get("/secret").status_code == 401
+
+
+def test_rejects_wrong_token(guarded):
+    r = guarded.get("/secret", headers={security.HEADER: "zly"})
+    assert r.status_code == 401
+    assert "treść z bazy" not in r.text
+
+
+def test_accepts_correct_token(guarded):
+    r = guarded.get("/secret", headers={security.HEADER: TOKEN})
+    assert r.status_code == 200
+    assert r.json()["rows"] == ["treść z bazy"]
+
+
+def test_health_stays_public(guarded):
+    """Sonda k8s nie zna tokenu — /health musi działać bez niego."""
+    assert guarded.get("/health").status_code == 200
+
+
+def test_disabled_when_token_unset(open_app):
+    """Brak konfiguracji = zgodność wstecz (dev), nie blokada."""
+    assert not security.enabled()
+    assert open_app.get("/secret").status_code == 200