astrodemo: do obrazu wchodzi wyłącznie kod aplikacji

`COPY . .` wnosiło do obrazu cały katalog usługi, razem z tests/. Leży tam plik
pilnujący, żeby pewne słowa nie padły — wypisujący je wprost, bo inaczej nie da
się ich sprawdzić. Trafiając do obrazu, stawał się dokładnie tym wyciekiem,
przed którym broni: „pełna aplikacja", „astrololo", nazwy nieobecnych funkcji.

Obraz tej usługi się KOMUŚ ODDAJE, więc waży to więcej niż gdzie indziej.
To samo zawężenie zrobiłem wcześniej w warstwie prezentacji; astrodemo zostało
przeoczone, bo powstało przed tamtą zmianą.

Test pilnuje tego na przyszłość i czyta same instrukcje, bez komentarzy —
komentarz obok cytuje dawną postać, więc szukanie po całym pliku zgłaszałoby
własne wyjaśnienie.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>

.dockerignore

@@ -0,0 +1,33 @@
+# Kontekst builda dla obrazów budowanych z KORZENIA repo (dziś: pomocniczy obraz
+# wyroczni w CI — patrz .gitea/workflows/tests.yml). Obrazy usług mają własne
+# konteksty (services/<usługa>), więc ten plik ich nie dotyczy.
+#
+# UWAGA: docker NIE czyta .gitignore. Bez tego pliku do demona poleciałby m.in.
+# lokalny wirtualenv (~344 MB) i jądra efemeryd — a runner miał już incydent
+# „no space left on device".
+
+# środowiska lokalne
+.env/
+.venv/
+venv/
+
+# cache Pythona i narzędzi
+__pycache__/
+*.pyc
+*.pyo
+.pytest_cache/
+.ruff_cache/
+.mypy_cache/
+
+# dane generowane/pobierane, odtwarzalne
+**/.ephemeris/
+**/.cache/
+
+# historia i metadane repo
+.git/
+.gitea/
+.claude/
+
+# rzeczy nieużywane w obrazach
+docs/
+*.md

.gitea/workflows/build-render.yaml

@@ -0,0 +1,34 @@
+name: build-render
+
+# Osobny pipeline dla uslugi render (raport PDF, PRE-24) — celowo ODDZIELONY od
+# glownego build.yaml (data/logic/presentation). Obraz dzwiga TeX Live (setki MB),
+# wiec budowanie go przy KAZDYM pushu do mastera spowalnialoby kazdy deploy — a to
+# wlasnie ta izolacja mial usunac (patrz services/render/app/main.py, LOG-27).
+# Buduje sie tylko, gdy zmienia sie sama usluga.
+#
+# Obraz konsumuje astrololo/render.yaml w repo `deploy`.
+on:
+  push:
+    branches: [master]
+    paths:
+      - 'services/render/**'
+      - '.gitea/workflows/build-render.yaml'
+  workflow_dispatch: {}          # reczne odpalenie (bootstrap pierwszego obrazu)
+
+jobs:
+  build:
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - name: Login
+        run: echo "${{ secrets.REGISTRY_TOKEN }}" | docker login gitea.czernobog.pl -u gitea --password-stdin
+      - name: Build & push render (TeX Live — pierwszy build trwa dluzej)
+        run: |
+          TAG=${GITHUB_SHA::8}
+          IMG=gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-render
+          # Dockerfile sprawdza obecnosc xelatex + rsvg-convert przy budowie, wiec
+          # build jest zarazem testem, ze obraz ma komplet narzedzi.
+          docker build -t $IMG:$TAG -t $IMG:latest ./services/render
+          docker push $IMG:$TAG
+          docker push $IMG:latest
+          echo "Zbudowano i wypchnieto: $IMG:$TAG (+ latest)"

.gitea/workflows/build-swisseph.yaml

@@ -0,0 +1,32 @@
+name: build-swisseph
+
+# Osobny pipeline dla silnika B (Swiss Ephemeris, AGPL) — celowo ODDZIELONY od
+# głównego build.yaml (data/logic/presentation). Buduje się tylko, gdy zmienia się
+# sam silnik, i nie miesza obrazu AGPL do pipeline'u permisywnego produktu.
+#
+# Obraz konsumuje profil deployu `astrololo-swisseph` w repo `deploy`.
+on:
+  push:
+    branches: [master]
+    paths:
+      - 'services/engine-swisseph/**'
+      - '.gitea/workflows/build-swisseph.yaml'
+  workflow_dispatch: {}          # ręczne odpalenie (bootstrap pierwszego obrazu)
+
+jobs:
+  build:
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - name: Login
+        run: echo "${{ secrets.REGISTRY_TOKEN }}" | docker login gitea.czernobog.pl -u gitea --password-stdin
+      - name: Build & push engine-swisseph (AGPL, izolowany)
+        run: |
+          TAG=${GITHUB_SHA::8}
+          IMG=gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-engine-swisseph
+          # Obraz kompiluje pyswisseph ze źródeł (brak wheeli dla cp312) — build jest
+          # zarazem realnym testem Dockerfile'a.
+          docker build -t $IMG:$TAG -t $IMG:latest ./services/engine-swisseph
+          docker push $IMG:$TAG
+          docker push $IMG:latest
+          echo "Zbudowano i wypchnięto: $IMG:$TAG (+ latest)"

.gitea/workflows/build.yaml

@@ -1,7 +1,7 @@
 name: build
 on:
   push:
-    branches: [main]
+    branches: [master]
 jobs:
   build:
     runs-on: ubuntu-latest
@@ -9,11 +9,13 @@ jobs:
       - uses: actions/checkout@v4
       - name: Login
         run: echo "${{ secrets.REGISTRY_TOKEN }}" | docker login gitea.czernobog.pl -u gitea --password-stdin
-      - name: Build & push (data, logic, presentation)
+      # astrodemo dołącza do tej samej pętli: dzieli warstwę logiczną i łącze,
+      # więc jego obraz ma powstawać z tego samego commita co reszta produktu.
+      - name: Build & push (data, logic, presentation, astrodemo)
         run: |
           TAG=${GITHUB_SHA::8}
-          for SVC in data logic presentation; do
+          for SVC in data logic presentation astrodemo; do
             docker build -t gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-$SVC:$TAG ./services/$SVC
             docker push  gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-$SVC:$TAG
           done
-          echo "Tag: $TAG"
+          echo "Tag: $TAG"

.gitea/workflows/oracle-sweep.yaml

@@ -0,0 +1,59 @@
+name: Wyrocznia domów — nocny przemiał
+
+# DLACZEGO TU, A NIE JAKO JOB W KLASTRZE
+# Pierwotny plan zakładał CronJob w k3s, bo „duży przemiał jest kosztowny".
+# Pomiar tego nie potwierdził: 500 000 przypadków × 13 systemów = 70 mln porównań
+# w 64 sekundy, skalowanie liniowe. Osobny obraz w rejestrze (który już raz zapchał
+# dysk hosta), manifest, CronJob i kopia harnessu poza repo byłyby infrastrukturą
+# do problemu, którego nie ma — a każda kopia harnessu poza repo to ryzyko cichego
+# rozjazdu z kodem, który ma testować.
+#
+# Zestaw brzegowy blokuje KAŻDY build (patrz tests.yml). Tutaj chodzi o co innego:
+# duża losowa próbka z INNYM ZIARNEM co noc, żeby z czasem przeczesać dziedzinę
+# gęściej, niż zrobi to pojedynczy przebieg.
+on:
+  schedule:
+    - cron: '17 2 * * *'         # 02:17 — poza godzinami budowania
+  workflow_dispatch:
+    inputs:
+      count:
+        description: 'Liczba przypadków'
+        default: '500000'
+      seed:
+        description: 'Ziarno (puste = z daty)'
+        default: ''
+
+jobs:
+  sweep:
+    name: Przemiał losowy (13 systemów)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+
+      - name: Obraz wyroczni (silnik B + nasza logika + harness)
+        run: |
+          docker build -t astrololo/engine-swisseph:sweep services/engine-swisseph
+          # Pliki WBUDOWANE, nie montowane: job Gitea Actions sam działa w kontenerze,
+          # więc `-v $PWD/...` rozwiązałoby się na HOŚCIE (docker cicho tworzy pusty
+          # katalog i skrypt „znika"). Kontekst builda jest strumieniowany do demona.
+          docker build -t astrololo/oracle:sweep -f - . <<'DOCKERFILE'
+          FROM astrololo/engine-swisseph:sweep
+          COPY services/logic /logic
+          COPY tests/oracle /oracle
+          ENV LOGIC_PATH=/logic
+          DOCKERFILE
+
+      - name: Przemiał
+        run: |
+          COUNT="${{ inputs.count }}"; COUNT="${COUNT:-500000}"
+          SEED="${{ inputs.seed }}"; SEED="${SEED:-$(date -u +%Y%m%d)}"
+          echo "count=$COUNT seed=$SEED"
+          # Kod wyjścia 1 przy przekroczeniu tolerancji ALBO niezgodności dziedziny,
+          # więc job czerwieni się sam — bez parsowania tekstu raportu.
+          docker run --rm astrololo/oracle:sweep \
+            python /oracle/run.py --mode sweep --count "$COUNT" --seed "$SEED"
+
+      # Runner miał już incydent „no space left on device" — sprzątamy zawsze.
+      - name: Usuń obrazy pomocnicze
+        if: always()
+        run: docker rmi -f astrololo/oracle:sweep astrololo/engine-swisseph:sweep 2>/dev/null || true

.gitea/workflows/tests.yml

@@ -0,0 +1,242 @@
+name: Testy
+
+# Odpala się przy każdym pushu (dowolna gałąź) oraz dla pull requestów do master.
+on:
+  push:
+  pull_request:
+    branches: [master]
+
+jobs:
+  logic-tests:
+    name: Testy warstwy logicznej (silnik)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+
+      - name: Python 3.12 (jak w obrazach Dockera)
+        uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/logic/requirements-dev.txt
+
+      # Jądro efemeryd JPL (de421.bsp, ~17 MB). Cache'ujemy je między runami.
+      - name: Cache jądra efemeryd
+        uses: actions/cache@v4
+        with:
+          path: services/logic/.ephemeris
+          key: ephemeris-de421
+
+      # Pobieramy jawnie (a nie licząc na auto-pobranie przez Skyfield), żeby
+      # brak jądra był twardym błędem, a nie cichym pomijaniem testów.
+      - name: Pobierz jądro efemeryd (gdy brak w cache)
+        run: |
+          mkdir -p services/logic/.ephemeris
+          if [ ! -s services/logic/.ephemeris/de421.bsp ]; then
+            curl -fSL --retry 3 --max-time 300 \
+              -o services/logic/.ephemeris/de421.bsp \
+              https://ssd.jpl.nasa.gov/ftp/eph/planets/bsp/de421.bsp
+          fi
+          ls -lh services/logic/.ephemeris/de421.bsp
+
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/logic/requirements-dev.txt
+
+      # CI=true (ustawiane przez GitHub) sprawia, że brak silnika = błąd,
+      # a nie pominięcie — patrz tests/conftest.py.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/logic
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+          EPHEMERIS_DIR: ${{ github.workspace }}/services/logic/.ephemeris
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  presentation-tests:
+    name: Testy warstwy prezentacji (dostęp do baz)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/presentation/requirements-dev.txt
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/presentation/requirements-dev.txt
+      # Bramka chroniąca oryginalne bazy — nietestowany kod ochronny jest gorszy
+      # niż jego brak, bo daje złudzenie zabezpieczenia.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/presentation
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  data-tests:
+    name: Testy warstwy bazodanowej (ochrona baz)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/data/requirements-dev.txt
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/data/requirements-dev.txt
+      # Rekordy-pułapki (DAN-26): nietestowany kod ochronny jest gorszy niż jego
+      # brak, bo daje złudzenie zabezpieczenia. Ta warstwa dotąd nie miała testów.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/data
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  astrodemo-tests:
+    name: Testy astrodemo
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+          cache: pip
+          cache-dependency-path: services/astrodemo/requirements-dev.txt
+      - name: Instalacja zależności
+        run: pip install -r services/astrodemo/requirements-dev.txt
+      # Demo rozmawia z warstwą danych PRODUKCJI, więc jego powierzchnia musi być
+      # pilnowana tak samo jak reszty: testy sprawdzają m.in., że nie przybyła
+      # żadna trasa poza dwiema funkcjami.
+      - name: Testy (pytest)
+        working-directory: services/astrodemo
+        env:
+          PYTHONPATH: .
+        run: pytest tests -q -rs
+
+  swisseph-image:
+    name: Build obrazu silnika B (swisseph)
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+
+      # Obraz kompiluje pyswisseph ze źródeł (brak wheeli dla cp312), więc ten
+      # build jest realnym testem Dockerfile'a — nie tylko pobraniem paczek.
+      - name: docker build
+        run: docker build -t astrololo/engine-swisseph:ci services/engine-swisseph
+
+      # Test biegnie WEWNĄTRZ obrazu, bez sieci i bez kontenera w tle. Poprzednia
+      # wersja startowała kontener w tle (--name swe) i pukała curl-em w
+      # localhost:8003 — co miało dwie wady:
+      #   1. nie sprzątała kontenera, więc każdy kolejny przebieg padał na
+      #      konflikcie nazwy (Conflict. The container name "/swe" is already in use),
+      #   2. job Gitea Actions sam działa w kontenerze, a -p publikuje port na
+      #      HOŚCIE — więc localhost joba to nie ten sam localhost.
+      # Wywołanie funkcji endpointów wprost omija oba problemy, a sprawdza to samo:
+      # obraz się zbudował, pyswisseph liczy, kontrakt /positions się zgadza.
+      # --rm gwarantuje, że nic nie zostaje po przebiegu.
+      - name: Smoke test (health + pozycje) wewnątrz obrazu
+        run: |
+          docker run --rm astrololo/engine-swisseph:ci python - <<'PY'
+          from datetime import datetime, timezone
+
+          from app.main import DEFAULT_OBJECTS, PositionsRequest, health, positions
+
+          h = health()
+          assert h["status"] == "ok", h
+          print("health:", h)
+
+          # Horoskop referencyjny (30.04.1984) — ten sam, na którym opieramy testy
+          # silnika własnego; sprawdzamy, że silnik B faktycznie liczy.
+          req = PositionsRequest(when_utc=datetime(1984, 4, 30, 9, 20, tzinfo=timezone.utc),
+                                 lat=50.0647, lon=19.9450)
+          out = positions(req)
+          by = {p["name"]: p for p in out["positions"]}
+
+          assert out["engine"] == "swisseph", out["engine"]
+          assert len(by) == len(DEFAULT_OBJECTS), sorted(by)
+          sun = by["Sun"]["longitude"]
+          assert 39.5 < sun < 41.0, f"Slonce poza oczekiwanym zakresem: {sun}"
+          nn, sn = by["North Node"]["longitude"], by["South Node"]["longitude"]
+          assert abs(((sn - nn) % 360.0) - 180.0) < 1e-6, (nn, sn)
+
+          print(f"Sun={sun:.4f}  NN={nn:.4f}  obiektow={len(by)}")
+
+          # /houses — kontrakt parzystosci (LOG-28) po stronie DOMOW. Sprawdzamy
+          # nie tylko, ze liczy, ale i ze ODMAWIA tam, gdzie system nie istnieje:
+          # ciche podstawienie innego systemu byloby niewykrywalne dla wolajacego.
+          from fastapi import HTTPException
+
+          from app.main import _HOUSE_CODES, HousesRequest, houses
+
+          WHEN = "1984-04-30T09:20:00Z"
+          h = houses(HousesRequest(when_utc=WHEN, lat=50.0647, lon=19.9450, system="campanus"))
+          assert h["engine"] == "swisseph" and h["system"] == "campanus"
+          assert len(h["cusps"]) == 12, h["cusps"]
+          assert [c["house"] for c in h["cusps"]] == list(range(1, 13))
+          assert all(0.0 <= c["longitude"] < 360.0 for c in h["cusps"])
+          assert {"Asc", "MC", "ARMC"} <= set(h["angles"]), h["angles"]
+
+          # kazdy ogloszony system musi dac 12 cuspow tam, gdzie ma definicje
+          for name in _HOUSE_CODES:
+              out = houses(HousesRequest(when_utc=WHEN, lat=50.0647, lon=19.9450, system=name))
+              assert len(out["cusps"]) == 12, name
+          print(f"/houses: {len(_HOUSE_CODES)} systemow OK")
+
+          for bad, why in ((dict(lat=69.65, lon=18.96, system="placidus"), "Tromso/placidus"),
+                           (dict(lat=50.0, lon=19.0, system="nie-ma-takiego"), "nieznany system")):
+              try:
+                  houses(HousesRequest(when_utc=WHEN, **bad))
+                  raise AssertionError(f"{why}: mialo byc 422, a przeszlo")
+              except HTTPException as e:
+                  assert e.status_code == 422, (why, e.status_code)
+          print("/houses: odmowy poza dziedzina OK")
+
+          print("SMOKE OK")
+          PY
+
+      # Zgodność naszych domów z wyrocznią (Swiss Ephemeris). Odpalamy WEWNĄTRZ
+      # obrazu silnika B — tylko tam jest pyswisseph — montując naszą warstwę
+      # logiczną i framework. Bez klastra i bez HTTP: to czysta funkcja.
+      # BLOKUJE build: błędny system domów jest CICHY (wykres wygląda dobrze,
+      # planety siedzą w złych domach), więc lepiej zatrzymać go przed wypuszczeniem
+      # niż wykryć po fakcie.
+      - name: Domy — zgodność z wyrocznią (brzegi + wnętrze)
+        run: |
+          # Pliki WBUDOWUJEMY w obraz, a nie montujemy przez -v. Powód ten sam,
+          # dla którego wyżej nie startujemy kontenera w tle: job Gitea Actions sam
+          # działa w kontenerze, więc `-v $PWD/...` docker rozwiązuje na HOŚCIE,
+          # gdzie tej ścieżki nie ma. Docker nie zgłasza wtedy błędu — po cichu
+          # tworzy PUSTY katalog, przez co skrypt „znika". Kontekst builda jest
+          # strumieniowany do demona, więc działa niezależnie od tego, gdzie on stoi.
+          docker build -t astrololo/oracle:ci -f - . <<'DOCKERFILE'
+          FROM astrololo/engine-swisseph:ci
+          COPY services/logic /logic
+          COPY tests/oracle /oracle
+          ENV LOGIC_PATH=/logic
+          DOCKERFILE
+          docker run --rm astrololo/oracle:ci python /oracle/run.py --mode build
+
+      # Obraz pomocniczy nie jest już potrzebny — a runner miał już incydent
+      # „no space left on device", więc sprzątamy po sobie od razu.
+      - name: Usuń obraz pomocniczy wyroczni
+        if: always()
+        run: docker rmi -f astrololo/oracle:ci 2>/dev/null || true
+
+      # Sprzątanie po POPRZEDNICH przebiegach starej wersji workflow, która
+      # zostawiała kontener „swe" na runnerze i blokowała nazwę. Nowa wersja
+      # kontenera w tle nie tworzy, więc to tylko jednorazowe uprzątnięcie.
+      - name: Usuń osierocony kontener ze starych przebiegów
+        if: always()
+        run: docker rm -f swe 2>/dev/null || true
+
+  compile-all:
+    name: Kontrola składni wszystkich warstw
+    runs-on: ubuntu-latest
+    steps:
+      - uses: actions/checkout@v4
+      - uses: actions/setup-python@v5
+        with:
+          python-version: "3.12"
+      # Sam kompilator — bez instalowania zależności warstw (w tym AGPL-owego
+      # silnika swisseph, który nie wchodzi do produktu).
+      - name: py_compile
+        run: python -m compileall -q services

.gitignore

@@ -16,6 +16,8 @@ services/logic/.ephemeris/
 
 # Dane wejściowe (duże pliki Excela trzymane poza repo)
 services/data/data_files/*.xlsx
+# Rejestr plików (DAN-27) powstaje przy uruchomieniu — to stan, nie kod.
+services/data/data_files/.files-state.json
 !services/data/data_files/.gitkeep
 
 # Narzędzia

README.md

@@ -73,3 +73,4 @@ export DATA_PROVIDER=sql      # przełącz całą warstwę
 `SqlDataProvider` realizuje ten sam kontrakt `/search`, więc **warstwa logiczna i
 prezentacji nie zmieniają ani jednej linii**. Odwrócony indeks z L4 (SQLite) jest
 już pomostem — rozbudowa o wszystkie kolumny = docelowa baza.
+# updater test Mon 20 Jul 2026 19:52:08 CEST

docker-compose-stack.yml

@@ -0,0 +1,60 @@
+services:
+  data:
+    image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-data:latest
+    container_name: astrololo-data
+    restart: unless-stopped
+    environment:
+      DATA_PROVIDER: ${DATA_PROVIDER:-excel}
+      EXCEL_DIR: /app/data_files
+      CACHE_DIR: /app/.cache
+      INDEXED_KEYS: name,id,symbol
+    volumes:
+      - ./services/data/data_files:/app/data_files
+      - data_cache:/app/.cache
+    # Bez `ports:` CELOWO. Ta usługa rozmawia wyłącznie po sieci wewnętrznej
+    # compose, a opublikowana na hoście była osiągalna z pominięciem logowania
+    # w prezentacji. Do diagnostyki: `docker compose exec` albo tymczasowe
+    # `docker compose run --publish`.
+
+  logic:
+    image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-logic:latest
+    container_name: astrololo-logic
+    restart: unless-stopped
+    environment:
+      DATA_URL: http://data:8002
+      EPHEMERIS_ENGINE: own            # silnik własny (permisywny) — domyślny
+      # adres silnika B (AGPL) używany tylko w trybie porównawczym (profil comparison)
+      ENGINE_SWISSEPH_URL: http://engine-swisseph:8003
+    depends_on:
+      - data
+    # Bez `ports:` CELOWO. Ta usługa rozmawia wyłącznie po sieci wewnętrznej
+    # compose, a opublikowana na hoście była osiągalna z pominięciem logowania
+    # w prezentacji. Do diagnostyki: `docker compose exec` albo tymczasowe
+    # `docker compose run --publish`.
+
+  # Silnik B (AGPL) — OPCJONALNY, izolowany. Startuje tylko z profilem "comparison":
+  #   docker compose --profile comparison up
+  # Nie wchodzi do domyślnego (zamkniętego) produktu — patrz services/engine-swisseph/LICENSE.
+  engine-swisseph:
+    image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-engine-swisseph:latest
+    container_name: astrololo-engine-swisseph
+    restart: unless-stopped
+    profiles: ["comparison"]
+    # Bez `ports:` CELOWO. Ta usługa rozmawia wyłącznie po sieci wewnętrznej
+    # compose, a opublikowana na hoście była osiągalna z pominięciem logowania
+    # w prezentacji. Do diagnostyki: `docker compose exec` albo tymczasowe
+    # `docker compose run --publish`.
+
+  presentation:
+    image: gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo-presentation:latest
+    container_name: astrololo-presentation
+    restart: unless-stopped
+    environment:
+      LOGIC_URL: http://logic:8001
+    depends_on:
+      - logic
+    ports:
+      - "8000:8000"
+
+volumes:
+  data_cache:

docker-compose.yml

@@ -9,8 +9,10 @@ services:
     volumes:
       - ./services/data/data_files:/app/data_files
       - data_cache:/app/.cache
-    ports:
-      - "8002:8002"
+    # Bez `ports:` CELOWO. Ta usługa rozmawia wyłącznie po sieci wewnętrznej
+    # compose, a opublikowana na hoście była osiągalna z pominięciem logowania
+    # w prezentacji. Do diagnostyki: `docker compose exec` albo tymczasowe
+    # `docker compose run --publish`.
 
   logic:
     build: ./services/logic
@@ -21,8 +23,10 @@ services:
       ENGINE_SWISSEPH_URL: http://engine-swisseph:8003
     depends_on:
       - data
-    ports:
-      - "8001:8001"
+    # Bez `ports:` CELOWO. Ta usługa rozmawia wyłącznie po sieci wewnętrznej
+    # compose, a opublikowana na hoście była osiągalna z pominięciem logowania
+    # w prezentacji. Do diagnostyki: `docker compose exec` albo tymczasowe
+    # `docker compose run --publish`.
 
   # Silnik B (AGPL) — OPCJONALNY, izolowany. Startuje tylko z profilem "comparison":
   #   docker compose --profile comparison up
@@ -30,8 +34,10 @@ services:
   engine-swisseph:
     build: ./services/engine-swisseph
     profiles: ["comparison"]
-    ports:
-      - "8003:8003"
+    # Bez `ports:` CELOWO. Ta usługa rozmawia wyłącznie po sieci wewnętrznej
+    # compose, a opublikowana na hoście była osiągalna z pominięciem logowania
+    # w prezentacji. Do diagnostyki: `docker compose exec` albo tymczasowe
+    # `docker compose run --publish`.
 
   presentation:
     build: ./services/presentation

docs/canary-registry.md

@@ -0,0 +1,58 @@
+# Rekordy-pułapki (canary) — instrukcja (DAN-26)
+
+Zabezpieczenie **detekcyjne**: nie zapobiega wyciekowi baz, ale pozwala go
+**wykryć** i wskazać **z której kopii** wyciekł. Bazy są kupione i są rdzeniem
+produktu — jeśli krążą gdzie indziej, chcemy to udowodnić.
+
+Mechanizm żyje w warstwie danych (`services/data/app/canary.py`) i działa na
+wyjściu z `/search`, więc pułapki **nie docierają** ani do użytkownika, ani do
+promptu LLM (wymóg LOG-30) — niezależnie od dostawcy (Excel/SQL).
+
+## Jak to działa
+
+1. **Marker** — unikalny ciąg, który nie występuje w realnych danych, wpleciony
+   w kilka wiarygodnie wyglądających rekordów-pułapek w bazach (np. w polu
+   znaczącym: `Ve Tau ASTROLOLO-CANARY-7f3a9`).
+2. **Odsiewanie** — warstwa danych wykrywa rekord z markerem i usuwa go z wyników,
+   zanim opuszczą usługę. Interpretacje i prompty są czyste (log `info`).
+3. **Tripwire** — jeśli zapytanie **celuje wprost** w marker (ktoś enumeruje bazę,
+   a nie liczy horoskopu), leci `warning` — sygnał podejrzanego zachowania.
+
+## Konfiguracja (per wdrożenie)
+
+Zmienne środowiskowe usługi `data`:
+
+| Zmienna | Znaczenie |
+|---|---|
+| `CANARY_MARKERS` | markery oddzielone przecinkami (kilka na wariant) |
+| `CANARY_VARIANT` | etykieta wariantu tego wdrożenia (np. `prod-2026`, `partnerX`) |
+
+Bez `CANARY_MARKERS` mechanizm jest **przezroczysty** (zero kosztu). Markery są
+sekretem — trzymaj je jak `astrololo-auth` (poza repo GitOps), przez `secretKeyRef`.
+
+## Rejestr wariant → kopia (traitor tracing)
+
+Sedno atrybucji: **każda dystrybuowana kopia baz dostaje inny zestaw pułapek**,
+a Ty trzymasz mapę, który wariant trafił dokąd. Gdy zobaczysz pułapkę w cudzej
+kopii → sprawdzasz marker w rejestrze → wiesz, skąd wyciekła.
+
+Rejestr trzymaj **poza kodem i repo** (arkusz/menedżer sekretów po stronie ops),
+np.:
+
+| Wariant | Markery | Wdrożenie / odbiorca | Data |
+|---|---|---|---|
+| `prod-2026` | `…7f3a9`, `…b12c` | produkcja czernobog | 2026-08 |
+| `partnerX` | `…9de4`, `…0a1b` | kopia dla partnera X | 2026-08 |
+
+## Wstrzyknięcie pułapek do baz (krok właściciela)
+
+To robi właściciel na **realnych** plikach (kod tego nie robi — nie ruszamy
+kupionych baz automatycznie): dodać kilka rekordów-pułapek z markerem danego
+wariantu, w stylu nieodróżnialnym od prawdziwych wpisów. Kilka, wtopionych —
+łatwiej, gdy ktoś zna mechanizm, wyciąć jeden oczywisty niż wszystkie.
+
+## Granice
+
+Canary dowodzi pochodzenia tylko, gdy wyciek **zawiera** treść pułapki (pełna
+kopia — tak; parafraza — niekoniecznie). Nie wykrywa retencji *prawdziwej* treści
+u dostawcy LLM — od tego jest bramka LOG-32 i wniosek o Zero Data Retention.

docs/dan25-zabezpieczenie-nfs.md

@@ -0,0 +1,195 @@
+# DAN-25 — zamknięcie dostępu do baz na NFS (TrueNAS SCALE)
+
+Bazy interpretacyjne leżą na `192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo`. Dziś udział jest
+osiągalny z całej sieci, więc **kto ma dostęp do LAN, bierze kompletne bazy
+w oryginale — z pominięciem logowania, limitów, audytu i canary**. Żadne
+zabezpieczenie w kodzie tego nie zamyka: to najkrótsza droga do wycieku.
+
+Cel: udział `astrololo` widoczny **tylko dla trzech węzłów k3s**, **tylko do
+odczytu**, z **root_squash**.
+
+## ⚠️ Zasada nadrzędna: ruszamy WYŁĄCZNIE udział astrololo
+
+Tank1 obsługuje cały homelab — Proxmox (`proxmox-NFS`), conjurera (`conjurer_swap`,
+z **zapisem**), media, LXC-e, stację roboczą. **Nie dotykamy globalnych ustawień
+usługi NFS ani innych udziałów** — inaczej wywalimy VM-y, bota i bibliotekę mediów.
+Każda komenda niżej celuje w jeden konkretny udział.
+
+Druga zasada: **w TrueNAS SCALE nie edytuje się `/etc/exports` ręcznie.** Plik
+generuje middleware i nadpisze każdą ręczną zmianę. Wszystko robimy przez `midclt`
+(albo GUI: *Shares → Unix (NFS) Shares*).
+
+## Ustalone dane
+
+| Co | Wartość |
+|---|---|
+| NAS | `192.168.1.34` (TrueNAS SCALE / Community Edition) |
+| Udział do zamknięcia | `/mnt/Tank1/astrololo` |
+| Węzły k3s (jedyni uprawnieni) | `192.168.1.73` (server), `192.168.1.80` (agent2), `192.168.1.81` (agent1) |
+| Kto montuje astrololo | wyłącznie pod `data` w ns `astrololo`, **read-only** |
+
+---
+
+## Faza 0 — rozpoznanie (nic nie zmienia)
+
+```bash
+ssh admin@192.168.1.34
+```
+
+Wersja systemu (potwierdza, że komendy niżej pasują):
+
+```bash
+midclt call system.version
+```
+
+Lista udziałów NFS z ich obecnymi ustawieniami — **stąd bierzemy ID udziału astrololo**:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query | python3 -m json.tool
+```
+
+> W wyniku poszukaj wpisu ze ścieżką `/mnt/Tank1/astrololo` i zapamiętaj jego `id`.
+> **Sprawdź też, jak nazywają się pola** (`path` vs `paths`, `hosts`, `networks`,
+> `ro`, `maproot_user`, `mapall_user`) — middleware zmieniało ich nazwy między
+> wersjami SCALE. Dalsze komendy używają nazw z Twojego wyniku.
+
+Kto jest teraz podłączony (żeby nie odciąć czegoś w trakcie pracy):
+
+```bash
+ss -tn state established '( sport = :2049 )'
+```
+
+## Faza 1 — dowód dziury (zrób PRZED zmianą)
+
+Na **stacji roboczej** (Mac mini, czyli host spoza klastra):
+
+```bash
+mkdir -p /tmp/nfs-test && sudo mount -t nfs -o ro,vers=3 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /tmp/nfs-test
+```
+
+```bash
+ls -la /tmp/nfs-test | head
+```
+
+Jeśli widzisz pliki baz — **to jest dokładnie problem, który zamykamy**. Odmontuj:
+
+```bash
+sudo umount /tmp/nfs-test
+```
+
+## Faza 2 — kopia obecnej konfiguracji (możliwość cofnięcia)
+
+Na NAS-ie, podstaw `<ID>` z Fazy 0:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query '[["id","=",<ID>]]' > /root/astrololo-nfs-share.backup.json && cat /root/astrololo-nfs-share.backup.json
+```
+
+## Faza 3 — zawężenie udziału
+
+Jedna komenda ustawia wszystkie trzy zabezpieczenia naraz: listę hostów, tylko
+odczyt i root_squash. Podstaw `<ID>`:
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.update <ID> '{"hosts": ["192.168.1.73", "192.168.1.80", "192.168.1.81"], "ro": true, "maproot_user": null, "maproot_group": null, "mapall_user": null, "mapall_group": null}'
+```
+
+Co robi każdy element:
+
+| Ustawienie | Znaczenie |
+|---|---|
+| `hosts` | eksport **tylko** dla trzech węzłów k3s — reszta LAN przestaje widzieć udział |
+| `ro: true` | tylko odczyt; aplikacja i tak montuje read-only, więc niczego nie łamie |
+| `maproot_*`, `mapall_*` = `null` | **root_squash**: root z klienta nie jest rootem na udziale |
+
+Zastosuj i sprawdź, że middleware przepisał eksporty:
+
+```bash
+midclt call service.reload nfs && exportfs -v | grep -A1 astrololo
+```
+
+> Jeśli Twoja wersja nie ma `service.reload`, użyj GUI (*Shares → NFS → zapisz*),
+> co wymusi to samo.
+
+## Faza 4 — weryfikacja (wszystkie cztery testy)
+
+**1. Spoza klastra ma NIE działać.** Na Macu:
+
+```bash
+sudo mount -t nfs -o ro,vers=3 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /tmp/nfs-test
+```
+
+Oczekiwane: `access denied` / `Operation not permitted`. **Jeśli montuje się dalej —
+zmiana nie zadziałała, nie idź dalej.**
+
+**2. Z węzła klastra ma działać.**
+
+```bash
+ssh 192.168.1.73 'sudo mount -t nfs -o ro 192.168.1.34:/mnt/Tank1/astrololo /mnt/test && ls /mnt/test | head -3 && sudo umount /mnt/test'
+```
+
+**3. Aplikacja żyje.** Pody muszą wstać i realnie czytać bazy:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data && kubectl -n astrololo rollout status deploy/data
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/data -- ls /app/data_files | head -3
+```
+
+**4. Reszta homelabu nietknięta** — conjurer (zapis!) i pozostałe udziały:
+
+```bash
+kubectl -n conjurer get pods
+```
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.query | python3 -c "import sys,json;[print(s.get('path') or s.get('paths'), '| hosts:', s.get('hosts'), '| ro:', s.get('ro')) for s in json.load(sys.stdin)]"
+```
+
+Oczekiwane: **tylko** astrololo ma zawężone `hosts` i `ro: true`; reszta bez zmian.
+
+## Faza 5 — wycofanie (gdyby coś padło)
+
+```bash
+midclt call sharing.nfs.update <ID> '{"hosts": [], "ro": false}'
+```
+
+```bash
+midclt call service.reload nfs
+```
+
+To przywraca poprzedni stan (pełna kopia w `/root/astrololo-nfs-share.backup.json`).
+
+---
+
+## Pułapki, o których warto wiedzieć
+
+**Hookscript Proxmoxa.** Na Proxmoxie działa `wait-truenas.sh`, który przed startem
+VM czeka w pętli na `showmount -e 192.168.1.34`. Zawężamy tylko udział astrololo,
+więc `showmount` nadal zwróci pozostałe eksporty i pętla przejdzie. Mimo to sprawdź
+po zmianie:
+
+```bash
+ssh root@pve2 'showmount -e 192.168.1.34'
+```
+
+**Aktualizacja baz przestanie działać przez NFS.** Po `ro: true` nikt nie wgra
+nowych plików baz przez ten udział — również Ty. Do wgrywania użyj GUI TrueNAS,
+SMB albo SSH bezpośrednio na NAS-ie. To celowe: udział ma być drogą tylko do
+czytania przez aplikację.
+
+**`hosts` przyjmuje adresy IP, nie nazwy** — świadomie, żeby dostęp nie zależał od
+DNS-u (AdGuard na `.57`). Gdyby doszedł czwarty węzeł k3s, trzeba dopisać jego IP,
+inaczej pod `data` na nim nie wstanie.
+
+**To nie jest uwierzytelnianie.** Lista IP zatrzymuje przypadkowy i oportunistyczny
+dostęp, ale adres da się podszyć w tej samej sieci. Docelowo (poza zakresem tego
+kroku): NFSv4 + Kerberos albo przeniesienie plików na wolumen nieosiągalny poza
+klastrem — tak mówi samo wymaganie DAN-25.
+
+## Po wykonaniu
+
+Zaktualizuj status DAN-25 w `docs/astrololo_wymagania.xlsx` na **Zrobione** (albo
+**W trakcie**, jeśli zostawiasz Kerberosa jako etap docelowy).

docs/konta-i-audyt.md

@@ -0,0 +1,65 @@
+# Konta imienne i dziennik audytowy (PRE-17)
+
+Zamiast jednego wspólnego hasła: **konta imienne**, bo przy bazach o realnej
+wartości handlowej trzeba wiedzieć **kto** sięgał do treści — i móc odciąć jedną
+osobę bez zmiany hasła całej reszcie.
+
+## Zakładanie konta
+
+Hasło podajesz interaktywnie (nie trafia do historii powłoki ani do listy procesów);
+na wyjściu dostajesz **hash**, nie hasło:
+
+```bash
+cd services/presentation && python scripts/make_user.py alicja
+```
+
+Wynik wklejasz do `APP_USERS` (wpisy po przecinku):
+
+```
+APP_USERS='alicja:scrypt$…,bartek:scrypt$…'
+```
+
+Hash liczy `scrypt` ze stdlib — **bez nowych zależności**. Sekret ustawiasz jak
+resztę (`kubectl create secret …`, `secretKeyRef`), nigdy w repo GitOps.
+
+## Odebranie dostępu jednej osobie
+
+Usuń jej wpis z `APP_USERS` i zrestartuj `presentation`. **Pozostali nie zmieniają
+haseł** — to była główna bolączka wspólnego hasła.
+
+## Uwaga: wspólne hasło przestaje działać
+
+Gdy `APP_USERS` jest ustawione, stare `APP_PASSWORD` **nie działa** (aplikacja
+zgłasza to ostrzeżeniem przy starcie). Celowo: działające obok kont wspólne hasło
+byłoby tylnym wejściem bez śladu w dzienniku, czyli dokładnie problemem, który to
+wymaganie zamyka. Po migracji usuń `APP_PASSWORD` z konfiguracji.
+
+Zgodność wstecz: dopóki `APP_USERS` **nie** jest ustawione, `APP_USER`/`APP_PASSWORD`
+działa jak dotąd — aktualizacja nie wywraca istniejącego wdrożenia.
+
+## Dziennik audytowy
+
+Każde żądanie do chronionej ścieżki zostawia wpis na stdout (w k8s zbierany
+standardowo):
+
+```
+2026-08-03 21:45:44 INFO AUDYT user=alicja ip=10.1.2.3 method=POST path=/interpret status=200 records=428 ms=1530
+```
+
+| Pole | Znaczenie |
+|---|---|
+| `user` | kto (`-` przy nieudanym logowaniu — nie podpowiadamy, które konto istnieje) |
+| `path`, `method`, `status` | co robił i z jakim skutkiem |
+| `records` | **ile rekordów baz** oddaliśmy (`-` gdy żądanie nie dotyka baz) |
+| `ms` | czas obsługi |
+
+`records` jest tu najważniejsze: pojedyncze zapytanie wygląda niewinnie, ale suma
+pokazuje **powolne wypompowywanie bazy** przez osobę uprawnioną — czego żadne
+uwierzytelnienie nie wykryje. Liczone m.in. dla wyszukiwarki sygnifikatorów,
+raportu interpretacji i **eksportu do Excela** (ten wynosi najwięcej naraz).
+
+**W dzienniku nie ma treści** — ani rekordów, ani promptów, ani danych
+urodzeniowych. Logi byłyby kolejnym nośnikiem wycieku; do wykrycia nadużycia
+wystarczą metadane i liczby.
+
+Poziom sterujesz przez `AUDIT_LEVEL` (domyślnie `INFO`).

docs/konta-i-uprawnienia.md

@@ -0,0 +1,168 @@
+# Konta i uprawnienia (PRE-27)
+
+Rozszerzenie kont imiennych z [PRE-17](konta-i-audyt.md): konta zakłada się
+**z aplikacji**, a każde dostaje własny zestaw funkcji.
+
+## Dwie zasady, z których wynika reszta
+
+**1. Konto ograniczone widzi program KOMPLETNY — tylko mniejszy.**
+Nic nie może zdradzać, że istnieje coś więcej. Żadnych wyszarzonych zakładek,
+żadnego „brak uprawnień", żadnego 403 — bo **403 samo w sobie jest informacją**,
+że pod tym adresem coś jest. Ścieżka bez uprawnienia odpowiada **404**, tak samo
+jak adres, którego nie ma.
+
+Z tej zasady wynikło też wyłączenie `/docs`, `/redoc` i `/openapi.json`.
+Automatyczna dokumentacja FastAPI wypisuje komplet tras — czyli spis wszystkich
+funkcji programu. Ochrona zakładek nic by nie dała, gdyby obok leżał ich katalog.
+(Znalezione testem, nie przeglądem kodu.)
+
+**2. Konto administracyjne pochodzi WYŁĄCZNIE ze środowiska.**
+`APP_USER` / `APP_PASSWORD` (albo `APP_USERS`) — jak dotąd. To konto ma wszystkie
+uprawnienia i jako jedyne zarządza pozostałymi. **Nie leży w pliku kont**, więc
+nie da się go skasować ani ograniczyć z ekranu — nawet przez pomyłkę, nawet
+spreparowanym żądaniem. Konto założone w pliku o tym samym loginie **nie
+przesłoni** administracyjnego (kolejność sprawdzania jest odwrotna).
+
+## Podział funkcji
+
+**Ekrany** — zakładki widoczne w nawigacji:
+
+| klucz | zakładka |
+|---|---|
+| `chart` | Horoskop |
+| `interpret` | Interpretacje |
+| `timeline` | Kalendarz |
+| `synastry` | Synastria |
+| `significators` | Sygnifikatory |
+| `compile` | Skompiluj |
+| `settings` | Ustawienia |
+
+**Rozszerzenia** — poziomy złożoności wewnątrz ekranów:
+
+| klucz | co daje |
+|---|---|
+| `houses_compare` | wybór systemu domów, zestawienie kilku obok siebie, obrót koła |
+| `extra_charts` | aspektarian, wykres deklinacji, oś antyscji |
+| `advanced_calc` | stacje planet, tabele żywiołów i faz, aspekty poboczne, zodiaki syderyczne |
+| `ai` | horoskopy pisane przez model językowy (**każde użycie kosztuje**) |
+| `export` | pobieranie PDF i Excela |
+
+Konto bez `houses_compare` dostaje horoskop w Whole Sign i **nie widzi**, że
+systemów jest trzynaście. Konto bez `ai` nie zobaczy przycisku generowania ani
+nie wywoła go z pominięciem interfejsu.
+
+## Gdzie leży granica
+
+W handlerze, nie w szablonie. Ukrycie pola w formularzu chroni przed przypadkiem,
+ale nie przed kimś, kto zna nazwy pól — dlatego `_limit_options()` ścina opcje
+**po stronie serwera**, a rysunki dodatkowe bez uprawnienia w ogóle nie powstają
+(nie ma ich nawet w źródle strony).
+
+Mapa `trasa → uprawnienie` jest **jedna**, w `app/features.py`. Rozproszenie jej
+po dekoratorach kończy się trasą, o której ochronie ktoś zapomniał — a taka dziura
+jest niewidoczna do chwili, gdy ktoś ją znajdzie. Trasa bez wpisu w mapie wymaga
+uprawnień administracyjnych: **przeoczenie ma zamykać, nie otwierać**. Test
+przechodzi po wszystkich trasach aplikacji i wymaga, by każda była opisana.
+
+### Gdy jedna trasa robi kilka rzeczy
+
+Mapa tras nie wystarcza tam, gdzie jedna trasa obsługuje kilka funkcji naraz.
+`POST /interpret` liczy horoskop, ale to samo pole `action` prosi o wygenerowanie
+promptu, napisanie horoskopu przez model albo eksport arkusza. Konto, które ma
+mieć Interpretacje bez generowania, musi dostać tę trasę — więc granica przebiega
+wewnątrz niej, po akcjach: `_AKCJE_POD_UPRAWNIENIEM` przypisuje akcji uprawnienie,
+a `_dozwolona_akcja()` sprowadza żądanie bez uprawnienia do akcji domyślnej ekranu.
+
+Sprowadza — nie odrzuca. Komunikat „brak uprawnień do generowania" sam w sobie
+mówiłby, że taka funkcja istnieje, czyli łamałby zasadę drugą po to, żeby
+wyegzekwować pierwszą. Akcja bez uprawnienia ma wyglądać na literówkę w formularzu.
+
+### Ślad to nie tylko przycisk
+
+Wymaganie brzmi „nie może być śladu", i to jest mocniejsze niż schowanie kontrolki.
+Największym wyciekiem po stronie generowania nie był przycisk, tylko **katalog
+modeli** — nazwy dostawców, nazwy modeli i rozmiary okien kontekstu — wstrzykiwany
+w stronę blokiem JSON na każdym ekranie z generowaniem, niezależnie od uprawnień.
+Dlatego `_llm_catalog_for()` oddaje pusty katalog kontu bez uprawnienia, a szablony
+trzymają pod bramką także znaczniki (`natalNote`, `reportNatal`), pliki skryptów
+(`models.js`, `progress.js`, `natal.js`, `predictions.js`) i **zdania opisujące
+funkcję** — podtytuł ekranu Skompiluj wymieniał interpretację od AI z nazwy.
+
+Testu na to nie da się napisać przez „sprawdź, czy przycisku nie ma": trzeba
+sprawdzić, że w źródle strony nie ma żadnego z tych śladów, i mieć kontrolę
+pozytywną, że przy uprawnieniu wszystkie są. Inaczej test przechodzi także wtedy,
+gdy generowanie jest zepsute dla wszystkich.
+
+## Pełna paranoja: ukrywanie jest nadrzędne
+
+Właściciel produktu postawił to wyżej niż wygodę i wyżej niż czytelność
+komunikatów: *„nie chcę, żeby osoba wrzucająca bazy wiedziała, po co to robi
+i jak będzie w przyszłości działał program, bo to rozgada"*. Persona nazywa się
+**wgrywacz** — konto z uprawnieniami `files` + `files_input` i niczym więcej.
+
+Nie ma dowiedzieć się: jakie inne funkcje istnieją, że teksty pisze model
+językowy i u jakiego dostawcy, do czego służą wgrywane pliki, co jest planowane,
+że istnieje walidacja plików, ani że istnieje konto, które widzi więcej.
+
+### Wyciek prawie nigdy nie siedzi tam, gdzie się go szuka
+
+Audyt sześciu kanałów potwierdził 26 wycieków. Ani jeden nie był przyciskiem.
+
+| Kanał | Co wyciekało |
+|---|---|
+| `/static/**` poza bramką | komplet skryptów i arkuszy dla **niezalogowanego** |
+| komentarze w CSS/JS | pełne zdania po polsku o funkcjach, o kwarantannie i o tym, że administrator widzi więcej |
+| `styles.css` jako jeden plik | nazwy selektorów = spis funkcji programu |
+| `base.html` | skrypty kosmogramu na **każdej** stronie, łącznie z „przyszłą zakładką" |
+| komunikaty błędu | nazwa trasy, nazwa podsystemu, nazwa gałęzi rozwojowej, wewnętrzny `host:port` |
+| komunikat po wgraniu | słowo „administrator" — i **dwie różne treści**, czyli wyrocznia do odgadywania reguł walidacji |
+| `/openapi.json` warstw wewnętrznych | katalog wszystkich funkcji, bez logowania |
+
+### Trzy zasady, które z tego wynikają
+
+**Zasób jest częścią funkcji.** Skrypt i arkusz przechodzą przez tę samą bramkę
+co ekran (`features.STATIC`). Nazwa pliku jest zgadywalna, więc plik publiczny
+opowiada o funkcji równie dokładnie jak przycisk. Publiczny został jeden
+`base.css` — bo potrzebuje go ekran logowania — i dlatego nie wolno w nim
+umieścić niczego, co nazywa funkcję.
+
+**Komentarz nie jedzie na drut.** `_asset_body()` usuwa komentarze przy
+serwowaniu. Zostają w repozytorium, gdzie są potrzebne. Ta jedna zmiana zamyka
+cztery z sześciu kanałów naraz.
+
+**Różnica jest informacją.** Dwa różne komunikaty po wgraniu pliku były
+wyrocznią: wystarczyło wgrywać spreparowane pliki i czytać odpowiedź. Teraz
+komunikat jest jeden, niezależnie od wyniku. Z tego samego powodu odmowa to
+404 identyczne z „nie ma takiej trasy", a akcja bez uprawnienia cofa się do
+domyślnej zamiast tłumaczyć, czego brakuje.
+
+### Zapora słownikowa
+
+Łatanie punkt po punkcie przegrywa z następną zmianą. Dlatego
+`test_slownik_zakazany.py` nie sprawdza miejsc, tylko przechodzi **wszystko**,
+co dane konto może pobrać, i szuka słów, które nie mają prawa paść.
+
+Dwie z trzech list biorą się wprost z katalogu funkcji — nazwa funkcji, adres
+jej ekranu i nazwy jej zasobów — więc dopisanie funkcji automatycznie dopisuje
+je do tego, czego konto bez niej nie może zobaczyć. Trzecia lista, słownictwo
+dziedziny i mechanizmów, jest pisana ręcznie, bo katalog jej nie zna.
+
+Test ma kontrolę pozytywną: dla administratora te same słowa **muszą** się
+pojawiać. Bez niej przechodziłby także wtedy, gdyby program był pusty.
+
+## Gdzie leżą konta
+
+Plik JSON wskazany przez `ACCOUNTS_FILE` (domyślnie `/app/state/accounts.json`),
+na NFS — **własny podkatalog prezentacji**, nie katalog z bazami: zamontowanie
+tutaj całego udziału obeszłoby bokiem zamknięcie dostępu z DAN-25.
+
+Hasła wyłącznie jako hash scrypt, tym samym mechanizmem co `APP_USERS` — jedna
+implementacja, więc nie ma czego rozjechać. Zapis jest **atomowy** (plik
+tymczasowy + `os.replace` w tym samym katalogu): przerwanie zapisu nie obetnie
+pliku, czyli nie skasuje wszystkich kont naraz.
+
+## Czego ten mechanizm NIE robi
+
+Nie zastępuje ochrony baz na poziomie sieci ani NFS (DAN-25). Ktoś z dostępem do
+udziału albo do warstwy danych nadal je odczyta — uprawnienia w aplikacji
+ograniczają to, co widać **przez aplikację**, i tyle.

docs/log33-sekrety-i-rotacja.md

@@ -0,0 +1,171 @@
+# LOG-33 — sekrety w spoczynku i procedura rotacji
+
+Sekrety (`APP_PASSWORD`/`APP_USERS`, `INTERNAL_TOKEN`, klucze łącz AES, klucze API
+do dostawców LLM) trafiają do obiektów Secret w Kubernetesie, gdzie domyślnie są
+**tylko zakodowane base64** — jawne dla każdego, kto przeczyta magazyn stanu k3s
+albo ma prawo odczytu sekretów w namespace.
+
+Ten dokument opisuje: **macierz rotacji** (co restartować przy zmianie czego),
+**procedury rotacji per sekret** i **kroki hartowania**, które wymagają dostępu do
+węzła.
+
+---
+
+## Macierz zależności — kto używa którego sekretu
+
+Wyliczona z żywych deploymentów, nie z założeń:
+
+| Sekret / klucz | Usługi, które go czytają | Restart obejmuje |
+|---|---|---|
+| `astrololo-auth` / **`INTERNAL_TOKEN`** | data, logic, presentation, **render** | **wszystkie cztery, równocześnie** |
+| `astrololo-auth` / `APP_PASSWORD`, `APP_USERS` | presentation | tylko presentation |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_LOGIC_DATA` | logic, data | **para**: logic + data |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC` | presentation, logic | **para**: presentation + logic |
+| `astrololo-link` / `LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER` | presentation, render | **para**: presentation + render |
+| `astrololo-llm` / `OPENAI_API_KEY`, `ANTHROPIC_API_KEY` | logic | tylko logic |
+
+> **UWAGA — częsty błąd.** Wcześniejsza wersja tego wymagania mówiła o „wszystkich
+> **trzech** usługach" przy `INTERNAL_TOKEN`. To już nieprawda: `render` (PRE-24)
+> również go używa. Restart trzech zostawi render ze starym tokenem i **usługa po
+> cichu przestanie się dogadywać** — dokładnie ta awaria, przed którą wymaganie
+> ostrzega.
+
+Klucze łącz są **parami** — rotacja jednego wymaga restartu tylko dwóch usług, nie
+całej czwórki. W trakcie wymiany para chwilowo się nie dogaduje (klucze muszą być
+zgodne po obu stronach łącza), dlatego restart obu naraz.
+
+---
+
+## Procedury rotacji
+
+### A. Klucze LLM (najbezpieczniejsze do przećwiczenia)
+
+Dotykają wyłącznie logiki, a awaria jest widoczna od razu i nieszkodliwa
+(niedostępna chmura, model lokalny działa dalej). **Zacznij ćwiczenie od tego.**
+
+```bash
+read -rs -p "Nowy ANTHROPIC_API_KEY: " NEW; echo
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-llm \
+  --from-literal=OPENAI_API_KEY="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-llm -o jsonpath='{.data.OPENAI_API_KEY}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=ANTHROPIC_API_KEY="$NEW" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+unset NEW && kubectl -n astrololo rollout restart deploy/logic && kubectl -n astrololo rollout status deploy/logic
+```
+
+### B. Klucz łącza (para usług)
+
+Przykład dla `LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER`. Pozostałe klucze zachowujemy bez zmian,
+odczytując je z istniejącego sekretu — inaczej skasowalibyśmy pozostałe łącza.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-link \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_LOGIC_DATA="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_LOGIC_DATA}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/presentation deploy/render
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation && kubectl -n astrololo rollout status deploy/render
+```
+
+### C. `INTERNAL_TOKEN` (wszystkie cztery naraz)
+
+Najbardziej wrażliwa rotacja: w trakcie usługi z różnymi tokenami **odrzucają się
+nawzajem**, więc restart musi objąć całą czwórkę.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-auth \
+  --from-literal=APP_PASSWORD="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-auth -o jsonpath='{.data.APP_PASSWORD}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=INTERNAL_TOKEN="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout restart deploy/data deploy/logic deploy/presentation deploy/render
+```
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/data && kubectl -n astrololo rollout status deploy/logic && kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation && kubectl -n astrololo rollout status deploy/render
+```
+
+> Jeśli używasz kont imiennych (PRE-17), zamiast `APP_PASSWORD` zachowaj `APP_USERS`
+> — patrz [`konta-i-audyt.md`](konta-i-audyt.md).
+
+### Weryfikacja po KAŻDEJ rotacji
+
+Sam `Running` nie wystarczy — pody wstaną nawet, gdy warstwy się nie dogadują.
+Trzeba sprawdzić **realny przelot przez wszystkie łącza**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get pods
+```
+
+```bash
+curl -s -o /dev/null -w "aplikacja: %{http_code}\n" -u "<login>:<hasło>" https://astrololo.czernobog.pl/
+```
+
+Policz horoskop w przeglądarce (dotyka presentation→logic→data) i wygeneruj PDF
+(dotyka presentation→render). Dopiero to potwierdza, że wszystkie cztery klucze
+i token są spójne.
+
+---
+
+## Hartowanie — kroki wymagające dostępu do węzła
+
+### 1. Szyfrowanie sekretów w spoczynku (najważniejsze)
+
+k3s z jednym serwerem trzyma stan w **SQLite**, nie w etcd, więc „szyfrowanie etcd"
+sprowadza się do wbudowanej funkcji k3s. Kroki są w sekcji „Co musisz zrobić sam"
+poniżej. Efekt: kopia pliku stanu albo snapshot VM przestaje być wyciekiem haseł
+i kluczy API.
+
+**Granica:** klucz szyfrujący leży na tym samym serwerze. Chroni przed kradzieżą
+pliku/snapshotu — nie przed kimś, kto ma roota na węźle.
+
+### 2. Ograniczenie tokenów kont serwisowych ✅
+
+Zrobione: `automountServiceAccountToken: false` we wszystkich czterech usługach
+(deploy #13). Żadna nie rozmawia z API Kubernetesa — sekrety wstrzykuje kubelet,
+nie pod — więc token był zbędny, a stanowił gotowy punkt wyjścia do klastra.
+
+### 3. RBAC
+
+Stan sprawdzony: **zero RoleBindings** w `astrololo`, `cluster-admin` tylko dla
+`system:masters` i dwóch kont Helma w `kube-system`. Nie ma rozdanych nadmiarowych
+uprawnień do cofania.
+
+Realna ekspozycja to **kubeconfig admina**. Sensowny krok: osobny, ograniczony
+kubeconfig do codziennej pracy, a admin tylko wtedy, gdy naprawdę potrzebny.
+
+### 4. Sealed Secrets / SOPS — świadomie ODŁOŻONE
+
+Dziś sekrety tworzone są ręcznie i **nie ma ich w repo GitOps** — czyli zasada
+„nie wpisywać sekretów do repozytorium" **jest już spełniona**. Kosztem jest
+odtwarzalność: po utracie klastra nikt nie wie, co tam było.
+
+Sealed Secrets pozwoliłoby trzymać je w gicie w postaci zaszyfrowanej, ale to
+zmiana filozofii i **nowy pojedynczy punkt awarii**: utrata klucza kontrolera =
+utrata wszystkich sekretów. Rekomendacja: dopiero po punkcie 1, i tylko jeśli
+zależy Ci na odtwarzalności klastra z gita.
+
+---
+
+## Czego NIE robimy
+
+- **Nie wpisujemy sekretów do logów.** Dziennik audytowy (PRE-17) niesie wyłącznie
+  metadane i liczby.
+- **Nie wpisujemy sekretów do repo GitOps.** Manifesty odwołują się do sekretów
+  przez `secretKeyRef` i celowo nie zawierają wartości.
+- **Nie zostawiamy haseł w historii powłoki** — stąd `read -rs` i odczyt istniejących
+  wartości przez `kubectl … | base64 -d` zamiast wpisywania ich ponownie.

docs/wdrozenie-pre16.md

@@ -0,0 +1,296 @@
+# Wdrożenie PRE-16 — HTTPS na wejściu i szyfrowanie łączy między warstwami
+
+Instrukcja krok po kroku. **Kolejność ma znaczenie** — punkt „Dlaczego taka
+kolejność" niżej tłumaczy, co się stanie, jeśli ją zamienić.
+
+Dotyczy dwóch pull requestów:
+
+| Repo | PR | Co wnosi |
+|---|---|---|
+| `gitea/astrololo` | [#21](https://gitea.czernobog.pl/gitea/astrololo/pulls/21) | kod: szyfrowanie łączy, limit żądań za proxy |
+| `gitea/deploy` | [#4](https://gitea.czernobog.pl/gitea/deploy/pulls/4) | manifesty: Ingress, certyfikat, klucze łączy |
+
+---
+
+## Co się właściwie zmienia
+
+**Na wejściu do aplikacji.** Dotąd logowanie szło przez HTTP Basic po zwykłym
+http — czyli hasło leciało siecią w postaci trywialnej do podsłuchania (base64 to
+nie szyfrowanie). Po zmianie wejście jest po https, a http odsyła na https.
+Przy okazji **odblokowują się dwie funkcje zepsute dziś z tego samego powodu**:
+geolokalizacja („Tu i teraz") i kopiowanie promptu do schowka działają wyłącznie
+w tzw. secure context i po http po prostu odmawiały.
+
+**Między warstwami.** Prezentacja, logika i dane rozmawiały ze sobą otwartym
+tekstem wewnątrz klastra. Token międzywarstwowy mówił *kto* pyta, ale nie ukrywał
+*czego dotyczy odpowiedź* — a płyną nią surowe wiersze oryginalnych baz. Teraz
+każde ciało żądania i odpowiedzi jest szyfrowane **AES-256-GCM**, osobnym kluczem
+na każdą parę rozmówców.
+
+**Wejście na świat pozostaje jedno: prompt do modelu.** Ta zmiana niczego tu nie
+rusza — dotyczy wyłącznie ruchu wewnątrz sieci i wejścia z przeglądarki.
+
+---
+
+## Zanim zaczniesz — stan wyjściowy
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get deploy,svc
+kubectl -n astrololo get secret                 # powinny być: astrololo-auth, gitea-registry
+kubectl -n kube-system get svc traefik -o jsonpath='{.status.loadBalancer.ingress[*].ip}'; echo
+```
+
+Zanotuj adres Traefika — będzie potrzebny w kroku 3. Sprawdź też, czy działa
+aplikacja w obecnej postaci (przez NodePort), żeby mieć punkt odniesienia.
+
+---
+
+## Krok 1 — sekret z kluczami łączy
+
+**Przed czymkolwiek innym.** Klucze muszą istnieć, zanim pody spróbują wstać
+z nową konfiguracją, bo bez nich celowo **nie wystartują**.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-link \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_LOGIC_DATA="$(openssl rand -hex 32)"
+```
+
+Kluczy nikt nigdy nie musi oglądać — służą tylko usługom. Nie ma ich w repo
+GitOps i **nie ma ich tam wkładać**: cokolwiek trafi do gita, zostaje w historii
+na zawsze.
+
+Dwa osobne klucze to nie ozdobnik. Przejęcie klucza prezentacji nie daje dostępu
+do warstwy danych, gdzie leżą całe bazy. Logika dostaje oba, bo rozmawia w obie
+strony; prezentacja i dane dostają wyłącznie swój.
+
+Sprawdź:
+```bash
+kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data}' | tr ',' '\n'
+# oczekiwane: dwa klucze, każdy 64 znaki po odkodowaniu (32 bajty)
+```
+
+---
+
+## Krok 2 — cert-manager
+
+Jednorazowo, na cały klaster:
+
+```bash
+kubectl apply -f https://github.com/cert-manager/cert-manager/releases/download/v1.21.0/cert-manager.yaml
+kubectl -n cert-manager rollout status deploy/cert-manager deploy/cert-manager-webhook --timeout=180s
+```
+
+Poczekaj, aż **webhook** będzie gotowy — dopóki nie wstanie, tworzenie obiektów
+`Certificate` kończy się błędem połączenia i wygląda jak zepsuty manifest.
+
+Sprawdź:
+```bash
+kubectl get crd | grep cert-manager | head -3     # muszą się pojawić
+```
+
+> **Dlaczego własne CA, a nie Let's Encrypt.** Klaster stoi w LAN (Traefik trzyma
+> LoadBalancera na adresach 192.168.1.x), więc walidacja HTTP-01 nie ma jak dojść
+> z internetu, a DNS-01 wymagałby trzymania w klastrze tokena API do domeny.
+> Własne CA nie potrzebuje niczego z zewnątrz i odnawia certyfikaty samo. Cena:
+> raz na urządzenie importujesz korzeń (krok 6).
+
+---
+
+## Krok 3 — DNS
+
+Wpis `astrololo.czernobog.pl` → adres Traefika z kroku „stan wyjściowy”.
+W routerze, lokalnym DNS-ie albo doraźnie w `/etc/hosts`:
+
+```bash
+echo "192.168.1.73  astrololo.czernobog.pl" | sudo tee -a /etc/hosts
+```
+
+**To nie jest krok opcjonalny.** Service `presentation` przestaje być NodePortem
+(był drugą, nieszyfrowaną drogą do aplikacji — czyli obejściem całego PRE-16),
+więc po wdrożeniu manifestów nazwa jest jedynym wejściem. Awaryjnie zawsze zostaje:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo port-forward svc/presentation 8000:8000   # http://localhost:8000
+```
+
+---
+
+## Krok 4 — merge PR-a aplikacji (astrololo #21)
+
+Teraz, **przed** manifestami.
+
+```bash
+tea pr merge --login gitea --repo gitea/astrololo 21
+```
+
+Po merge'u CI zbuduje obrazy, a image-updater sam podbije tagi w repo `deploy`,
+skąd ArgoCD wymieni pody. Poczekaj, aż to się przetoczy:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation deploy/logic deploy/data
+kubectl -n astrololo get pods -o jsonpath='{range .items[*]}{.spec.containers[0].image}{"\n"}{end}'
+```
+
+Na tym etapie **nic się jeszcze nie szyfruje** — nowy kod to potrafi, ale zmienne
+z kluczami dokłada dopiero PR do `deploy`. Aplikacja działa dokładnie jak dotąd.
+To celowe: chcemy, żeby *cała* obsada podów umiała szyfrować, zanim ktokolwiek
+tego zażąda.
+
+---
+
+## Krok 5 — merge PR-a manifestów (deploy #4)
+
+```bash
+tea pr merge --login gitea --repo gitea/deploy 4
+```
+
+ArgoCD zsynchronizuje się sam (`automated`, `selfHeal`). Wjeżdża naraz: Ingress,
+certyfikat, zmienne z kluczami, `TRUST_PROXY` i zdjęcie NodePortu.
+
+```bash
+kubectl -n argocd get application astrololo
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/presentation deploy/logic deploy/data
+kubectl -n astrololo get certificate      # astrololo-ca i astrololo-tls: READY=True
+```
+
+> **Spodziewaj się kilkudziesięciu sekund błędów w trakcie.** Pody wymieniają się
+> po kolei, więc przez chwilę stara prezentacja (jeszcze bez klucza) rozmawia
+> z nową logiką (już z kluczem) i dostaje odmowę. To zamierzone: alternatywą byłby
+> tryb „przyjmuj i szyfrowane, i jawne”, który zwykle zostaje włączony na zawsze.
+
+Merge nie cofnie tagów obrazów — PR dotyka w `kustomization.yaml` wyłącznie listy
+`resources`, nie bloku `images`, więc git złoży to z nowszymi tagami z mastera.
+
+---
+
+## Krok 6 — zaufanie do własnego CA (raz na urządzenie)
+
+Bez tego przeglądarka pokaże ostrzeżenie o certyfikacie. Korzeń jest ważny 10 lat,
+więc robisz to raz:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get secret astrololo-ca -o jsonpath='{.data.ca\.crt}' \
+  | base64 -d > astrololo-ca.crt
+
+# macOS — do systemowego zaufania (poprosi o hasło administratora)
+sudo security add-trusted-cert -d -r trustRoot \
+  -k /Library/Keychains/System.keychain astrololo-ca.crt
+
+# Linux (Debian/Ubuntu)
+sudo cp astrololo-ca.crt /usr/local/share/ca-certificates/ && sudo update-ca-certificates
+```
+
+Firefox ma **własny** magazyn certyfikatów — import przez *Ustawienia →
+Prywatność i bezpieczeństwo → Wyświetl certyfikaty → Organy certyfikacji*.
+
+---
+
+## Krok 7 — sprawdzenie, że działa to, co miało zadziałać
+
+### Wejście po https
+```bash
+curl -sI http://astrololo.czernobog.pl/ | head -2          # 301 → https
+curl -s -o /dev/null -w "bez hasła: %{http_code}\n"  https://astrololo.czernobog.pl/
+curl -s -o /dev/null -w "z hasłem: %{http_code}\n" -u astrololo:'<hasło>' https://astrololo.czernobog.pl/
+curl -sI -u astrololo:'<hasło>' https://astrololo.czernobog.pl/ | grep -i strict-transport
+```
+Oczekiwane: **301**, **401**, **200**, nagłówek HSTS obecny. Brak ostrzeżenia
+o certyfikacie w przeglądarce oznacza, że krok 6 się udał.
+
+### W przeglądarce
+Kliknij **„Tu i teraz"** — powinno pobrać lokalizację (po http odmawiało).
+Wygeneruj prompt i kliknij **kopiuj** — schowek powinien zadziałać bez obejść.
+
+### Szyfrowanie łączy — sprawdzenie wprost
+Najmocniejszy test to próba obejścia. Z wnętrza klastra, **bez klucza**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- \
+  python -c "
+import httpx, os
+r = httpx.post('http://logic:8001/chart/report',
+               json={'when_utc':'1984-04-30T09:20:00+00:00','lat':50.06,'lon':19.94},
+               headers={'X-Astrololo-Token': os.environ['INTERNAL_TOKEN']})
+print(r.status_code, r.text[:120])
+"
+```
+Oczekiwane: **400** i `Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.` Zwróć uwagę, że
+żądanie miało **prawidłowy token** — sam token już nie wystarcza, i o to chodziło.
+
+To samo w dół, do warstwy danych:
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/logic -- \
+  python -c "
+import httpx, os
+r = httpx.post('http://data:8002/search',
+               json={'key':'significator','value':'[Sat','exact':False,'limit':5},
+               headers={'X-Astrololo-Token': os.environ['INTERNAL_TOKEN']})
+print(r.status_code, r.text[:120])
+"
+```
+
+### Logi startowe
+```bash
+kubectl -n astrololo logs deploy/logic | grep -i "łącze\|UWAGA"
+```
+Powinno być `łącze szyfrowane (AES-256-GCM…)`. Jeśli widzisz ostrzeżenie
+o rozmowie **jawnym tekstem** — klucz nie doszedł do poda.
+
+---
+
+## Dlaczego taka kolejność
+
+| Kolejność | Skutek zamiany |
+|---|---|
+| Sekret **przed** manifestami | `LINK_ENCRYPTION_REQUIRED=true` bez klucza celowo wywraca start. Pody wpadną w CrashLoop i będą tak siedzieć do czasu utworzenia sekretu. |
+| cert-manager **przed** manifestami | API odrzuci `Certificate`/`Issuer` jako nieznane rodzaje zasobów, ArgoCD pokaże aplikację jako niezsynchronizowaną i sam tego nie naprawi. |
+| DNS **przed** manifestami | NodePort znika razem z nimi. Bez wpisu DNS zostaje tylko `port-forward`. |
+| Aplikacja **przed** manifestami | Odwrotnie: manifesty włączyłyby szyfrowanie na obrazach, które go nie znają — wszystkie żądania kończyłyby się odmową do czasu przebudowy obrazów. |
+
+Fail-closed w obie strony jest zamierzony. Usługa, która wstała i **po cichu nie
+szyfruje**, jest gorsza niż pod w CrashLoop — awarii nie widać, a bazy jadą
+otwartym tekstem.
+
+---
+
+## Wycofanie
+
+Manifestów: `git revert` merge'a w `deploy` — ArgoCD samo wróci do NodePortu
+i ruchu bez szyfrowania. Kod aplikacji **nie wymaga wycofania**: bez zmiennych
+`LINK_KEY_*` moduł przepuszcza ruch jak dotąd (i głośno o tym mówi w logach).
+
+Certyfikat i CA zostają w namespace; usunięcie: `kubectl -n astrololo delete
+certificate astrololo-ca astrololo-tls`. cert-managera można zostawić — nie
+przeszkadza.
+
+---
+
+## Gdy coś nie gra
+
+| Objaw | Przyczyna | Co zrobić |
+|---|---|---|
+| Pody w `CrashLoopBackOff`, w logach `LINK_ENCRYPTION_REQUIRED … nie ustawiony` | brak sekretu `astrololo-link` | krok 1, potem `rollout restart` |
+| `400 Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania` przy normalnym korzystaniu | jedna warstwa ma klucz, druga nie (albo trwa rollout) | `rollout status`; sprawdź, czy wszystkie trzy pody mają zmienną |
+| `400 Nie udało się odczytać zaszyfrowanego żądania` | klucze po obu stronach łącza są **różne** | wymień sekret i zrestartuj **wszystkie trzy** naraz |
+| `Certificate` stoi w `READY=False` | webhook cert-managera jeszcze nie wstał | `kubectl -n cert-manager get pods`, poczekaj i sprawdź `kubectl -n astrololo describe certificate astrololo-tls` |
+| Przeglądarka: „połączenie nie jest prywatne” | korzeń CA nieimportowany na tym urządzeniu | krok 6 (pamiętaj, że Firefox ma osobny magazyn) |
+| `404` z Traefika pod adresem aplikacji | DNS wskazuje gdzie indziej niż LoadBalancer Traefika | porównaj `dig +short astrololo.czernobog.pl` z adresem z kroku „stan wyjściowy” |
+| Limit żądań odcina wszystkich naraz | brak `TRUST_PROXY=true` — cały ruch liczony jako jeden klient | sprawdź zmienną w `deploy/presentation` |
+
+---
+
+## Czego to nie załatwia
+
+- **Szyfrowane są ciała żądań, nie nagłówki.** Ścieżka (`/search`) i token
+  międzywarstwowy jadą czytelnie. Sam token nikomu nic nie daje — bez klucza łącza
+  każde żądanie kończy się odmową — ale metadanych to nie ukrywa. Pełne ukrycie
+  wymagałoby mTLS.
+- **Własne CA to nie publiczne zaufanie.** Każde nowe urządzenie wymaga importu
+  korzenia. Gdyby aplikacja miała kiedyś wyjść na świat, właściwą drogą jest
+  Let's Encrypt przez DNS-01.
+- **NFS z plikami baz** stoi obok aplikacji — kto ma dostęp do share'u, bierze
+  pliki z pominięciem wszystkich powyższych zabezpieczeń. Do zamknięcia po stronie
+  infrastruktury (eksport tylko dla IP węzłów, `root_squash`, najlepiej read-only).
+- **Sekrety w etcd** są tylko zakodowane base64. Docelowo: szyfrowanie etcd
+  at-rest albo Sealed Secrets / SOPS.

docs/wdrozenie-render-pdf.md

@@ -0,0 +1,139 @@
+# Wdrożenie usługi `render` — raport PDF (PRE-24)
+
+Instrukcja krok po kroku dla nowego komponentu. Dotyczy dwóch repozytoriów:
+
+| Repo | Co wnosi |
+|---|---|
+| `gitea/astrololo` | usługa `services/render`, klient w prezentacji, przycisk „Pobierz PDF", wariant kosmogramu do druku |
+| `gitea/deploy` | `astrololo/render.yaml`, adres i klucz łącza w `presentation.yaml` |
+
+---
+
+## Dlaczego osobna usługa
+
+TeX Live waży setki megabajtów. W obrazie prezentacji spowalniałby każdy build
+i deploy, a przy każdej poprawce w CSS trzeba by go ciągnąć od nowa. Osobno:
+obraz produktu zostaje mały, TeX aktualizuje się niezależnie, a **awaria renderu
+nie kładzie aplikacji** — przestaje działać wyłącznie przycisk „Pobierz PDF".
+
+To ta sama zasada, co przy izolacji silnika swisseph (LOG-27).
+
+---
+
+## Krok 1 — klucz łącza (PRZED wdrożeniem)
+
+Usługa dostaje **cały raport**: dane urodzeniowe i opisy z baz. Łącze jest
+szyfrowane AES-256-GCM, własnym, **trzecim** kluczem — przejęcie go nie może
+otwierać łącza do logiki ani do danych.
+
+Sekret `astrololo-link` już istnieje (PRE-16); dokładamy do niego trzeci klucz,
+**zachowując dwa dotychczasowe**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo create secret generic astrololo-link \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link \
+      -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_LOGIC_DATA="$(kubectl -n astrololo get secret astrololo-link \
+      -o jsonpath='{.data.LINK_KEY_LOGIC_DATA}' | base64 -d)" \
+  --from-literal=LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER="$(openssl rand -hex 32)" \
+  --dry-run=client -o yaml | kubectl apply -f -
+```
+
+Sprawdzenie — mają być **trzy** klucze:
+```bash
+kubectl -n astrololo get secret astrololo-link -o jsonpath='{.data}' | tr ',' '\n'
+```
+
+> **Uwaga:** `LINK_ENCRYPTION_REQUIRED=true` działa fail-closed. Bez klucza pod
+> `render` **nie wstanie** — i tak ma być. Usługa, która wstała i po cichu nie
+> szyfruje, jest gorsza niż CrashLoop, bo awarii nie widać.
+
+---
+
+## Krok 2 — obraz usługi
+
+Obraz budowany jest osobnym workflow (jak silnik swisseph — nie wchodzi do
+głównego pipeline'u produktu). Pierwszy build trwa dłużej, bo ciągnie TeX Live.
+
+```bash
+kubectl -n astrololo get deploy render -o jsonpath='{.spec.template.spec.containers[0].image}'; echo
+```
+
+Pakiety w obrazie dobrane **wąsko** (nie `texlive-full`, który ma kilka GB):
+
+| Pakiet | Po co |
+|---|---|
+| `texlive-xetex` | silnik **XeLaTeX** — konieczny, bo raport ma polskie znaki i glify astrologiczne; `pdflatex` ich nie złoży |
+| `texlive-latex-recommended` | `geometry`, `graphicx` |
+| `fonts-dejavu-core` | jeden font na polskie znaki **i** symbole (♄ ♓ ☉) |
+| `librsvg2-bin` | `rsvg-convert` — SVG kosmogramu → PDF (LaTeX nie wstawia SVG wprost) |
+
+Dockerfile sprawdza obecność obu narzędzi **przy budowie**, więc zepsuty obraz
+nie dojedzie na produkcję niezauważony.
+
+---
+
+## Krok 3 — merge manifestów
+
+```bash
+tea pr merge --login gitea --repo gitea/deploy <numer>
+kubectl -n astrololo rollout status deploy/render deploy/presentation
+```
+
+Wjeżdża naraz: `Deployment` + `Service` renderu (ClusterIP — **bez** Ingressu
+i NodePortu, nie ma powodu sięgać do niej z zewnątrz) oraz `RENDER_URL`
+i trzeci klucz w prezentacji.
+
+---
+
+## Krok 4 — sprawdzenie
+
+### Narzędzia są na miejscu
+`/health` raportuje obecność `xelatex` i `rsvg-convert`, żeby zepsuty obraz
+było widać od razu, a nie dopiero przy pierwszym raporcie:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- \
+  python -c "import httpx; print(httpx.get('http://render:8004/health').text)"
+```
+Oczekiwane: `{"status":"ok","layer":"render","tools":{"xelatex":true,"rsvg-convert":true}}`.
+Gdy `status` to `degraded` — obraz zbudował się bez któregoś narzędzia.
+
+### Łącze faktycznie szyfruje
+Najmocniejszy test to próba obejścia. Z wnętrza klastra, **z poprawnym tokenem,
+ale bez szyfrowania**:
+
+```bash
+kubectl -n astrololo exec deploy/presentation -- python -c "
+import httpx, os
+r = httpx.post('http://render:8004/pdf', json={'person':'test'},
+               headers={'X-Astrololo-Token': os.environ['INTERNAL_TOKEN']})
+print(r.status_code, r.text[:80])
+"
+```
+Oczekiwane: **400** i `Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.` Sam token już
+nie wystarcza — o to chodziło.
+
+### Raport od końca do końca
+W przeglądarce: **Skompiluj** → wypełnij dane → *Złóż podsumowanie* → *Pobierz PDF*.
+PDF ma zacząć się od imienia i nazwiska, potem wprowadzone dane, **rysunek
+kosmogramu**, a po nim interpretacja natalna i predykcje okresowe.
+
+---
+
+## Czego ta wersja nie załatwia
+
+- **Kompilacja PDF nie została sprawdzona end-to-end** w środowisku, w którym
+  powstawała — nie było tam ani TeX Live, ani runtime'u kontenerów. Sprawdzone
+  jest wszystko dookoła: generowanie źródła `.tex` (w tym ucieczka znaków
+  specjalnych), szyfrowanie łącza, kontrakt API i samowystarczalność SVG.
+  **Pierwsze uruchomienie na klastrze trzeba obejrzeć.**
+- **Dzielenie wyrazów** jest angielskie — nie wciągamy `polyglossia`, żeby nie
+  puchł obraz. Tekst składa się poprawnie, tylko przenoszenie bywa nieoptymalne.
+- **Brak kolejki**. Długi raport blokuje jedno połączenie na czas kompilacji
+  (timeout klienta: 180 s). Przy większym ruchu warto dołożyć zadania w tle.
+- **Glify w tekście od modelu**. Kosmogram idzie jako obraz (rysuje go
+  `rsvg-convert` z DejaVu), ale gdyby model wplótł symbole w prozę, złoży je
+  XeLaTeX — też z DejaVu. Jeśli któregoś zabraknie, LaTeX zgłasza
+  „Missing character" w logu i **nie drukuje znaku**; warto zerknąć w log
+  pierwszego raportu.

services/astrodemo/Dockerfile

@@ -0,0 +1,14 @@
+FROM python:3.12-slim
+
+WORKDIR /app
+COPY requirements.txt .
+RUN pip install --no-cache-dir -r requirements.txt
+
+# Do obrazu wchodzi WYŁĄCZNIE kod aplikacji. `COPY . .` wnosiło też katalog
+# tests/ — a leży w nim lista słów, które w tej usłudze nie mają prawa paść,
+# wypisanych wprost. Obraz tej usługi się KOMUŚ ODDAJE, więc niósłby dokładnie
+# to, co ten test ma pilnować. Przy okazji obraz jest mniejszy.
+COPY app ./app
+
+EXPOSE 8005
+CMD ["uvicorn", "app.main:app", "--host", "0.0.0.0", "--port", "8005"]

services/astrodemo/README.md

@@ -0,0 +1,91 @@
+# astrodemo — wersja demonstracyjna (PRE-28)
+
+Osobna warstwa prezentacji o **dwóch funkcjach**:
+
+1. **dodanie pliku bazy** — wgranie i włączenie do użytku jedną czynnością,
+2. **zapytanie o interpretację urodzeniową** dla podanych danych wejściowych.
+
+I na tym koniec. Nie ma tu kosmogramu, synastrii, kalendarza, promptów do modelu,
+eksportu ani kont — nie są ukryte, tylko **nie istnieją w tym obrazie**.
+
+## Dlaczego osobna usługa, a nie konto z ograniczeniami
+
+Mechanizm uprawnień z PRE-27 umiałby to ukryć w pełnej aplikacji. Ale **ukrycie
+a nieobecność to dwie różne rzeczy**: tutaj nie ma tras, nie ma szablonów, nie ma
+nawet metod w kliencie warstwy logicznej. Demo można komuś oddać, nie oddając przy
+okazji kodu reszty programu.
+
+## Izolacja: własne dane, pula na konto
+
+```
+astrodemo  →  logic-demo  →  data-demo  →  udział astrololo-demo (pusty na starcie)
+                                              └── klientA/   ← pula konta
+                                              └── klientB/   ← pula konta
+```
+
+**Oryginalne bazy interpretacyjne są dla demo nieosiągalne.** Nie chodzi
+o uprawnienia: demo ma własną warstwę danych, pracującą na osobnym udziale.
+Osobna jest też warstwa logiczna, bo zna ona JEDEN adres warstwy danych — demo
+korzystające z produkcyjnej logiki i tak trafiłoby na produkcyjne bazy.
+
+**Każde konto ma własną pulę** plików: swój podkatalog na tym udziale. Konta nie
+widzą swoich baz nawzajem ani w liście, ani w wynikach wyszukiwania. Dlatego demo
+można rozdawać szeroko.
+
+Pula bierze się **z loginu zalogowanej osoby** i z niczego innego. Gdyby
+przychodziła z żądania, wystarczyłoby podstawić cudzy login, żeby czytać cudze
+bazy — osobny test wysyła `tenant`, `user` i `login` w formularzu i sprawdza, że
+nie mają na nią wpływu.
+
+Nazwa puli przechodzi przez sito dopuszczające wyłącznie znaki bezpieczne
+w nazwie katalogu: `../..` czy ukośnik wyprowadziłyby zapytanie poza udział.
+
+**Pula klienta to jeden katalog**, więc przejście na pełną wersję nie oznacza
+utraty wgrań — procedura importu jest w runbooku wdrożenia (repo `deploy`,
+`astrololo/README-astrodemo.md`).
+
+## Konfiguracja
+
+| zmienna | znaczenie |
+|---|---|
+| `LOGIC_URL` | adres warstwy logicznej (domyślnie `http://localhost:8001`) |
+| `ASTRODEMO_USERS` | konta jako `login:sekret`, po przecinku. Sekret jawny albo hash `scrypt$sól$hash`. Każdy login = osobna pula plików |
+| `ASTRODEMO_USER` / `ASTRODEMO_PASSWORD` | pojedyncze konto — zgodność wstecz, działa gdy `ASTRODEMO_USERS` jest puste. **Brak obu = aplikacja stoi otwarta** i mówi o tym głośno przy starcie |
+| `INTERNAL_TOKEN` | token międzywarstwowy (LOG-32) — ten sam co reszta usług |
+| `LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC` | klucz szyfrowanego łącza (PRE-16) — ten sam co prezentacja |
+| `RATE_LIMIT_PER_MIN` | limit żądań na adres, domyślnie 60; `0` wyłącza |
+| `REPORT_LIMIT` | górny limit rekordów w jednej odpowiedzi, domyślnie 2000 |
+| `TRUST_PROXY` | `true` za Ingressem — inaczej limit liczy wszystkich do jednego wiadra |
+
+Hash hasła zrobisz tym samym skryptem, co dla głównej aplikacji:
+
+```bash
+cd services/presentation && python scripts/make_user.py demo
+```
+
+## Uruchomienie lokalne
+
+```bash
+cd services/astrodemo
+pip install -r requirements-dev.txt
+ASTRODEMO_PASSWORD=tajne LOGIC_URL=http://localhost:8001 \
+  uvicorn app.main:app --port 8005
+```
+
+Testy:
+
+```bash
+cd services/astrodemo && PYTHONPATH=. pytest tests -q
+```
+
+## Co pilnują testy
+
+Poza zwykłą poprawnością — dwie własności, które łatwo zepsuć bez zauważenia:
+
+* **powierzchnia**: zbiór tras aplikacji musi być dokładnie taki, jak dwie funkcje
+  wymagają; klient warstwy logicznej ma tylko te metody, których używa. Trasa,
+  o której nikt nie pamiętał, jest tu realnym ryzykiem, bo ta usługa rozmawia
+  z produkcyjną warstwą danych.
+* **milczenie o regułach walidacji**: plik odrzucony daje komunikat bez powodu.
+  Reguły zna wyłącznie administrator w pełnej aplikacji (DAN-27), a demo nie ma
+  prawa ich zdradzić nawet mimochodem.

services/astrodemo/app/clients/logic_client.py

@@ -0,0 +1,79 @@
+"""Klient warstwy logicznej — CELOWO okrojony do dwóch funkcji (PRE-28).
+
+Ma tu być wyłącznie to, czego ta usługa naprawdę używa. Metoda, której nie ma,
+nie zostanie przypadkiem zawołana ani nie podpowie, że po drugiej stronie jest
+coś więcej.
+
+Rozmowa idzie tym samym szyfrowanym łączem co reszta (PRE-16) i pod tym samym
+tokenem międzywarstwowym (LOG-32) — demo nie jest furtką omijającą ochronę.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from typing import Any
+
+import httpx
+
+from app import link_crypto
+from app.config import settings
+
+
+def _auth_headers() -> dict[str, str]:
+    token = os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+    return {"X-Astrololo-Token": token} if token else {}
+
+
+def _link() -> link_crypto.Link | None:
+    """Klucz łącza czytany przy KAŻDYM wywołaniu — pod przeżywa rotację sekretu
+    bez restartu, a brak klucza przy wymaganym szyfrowaniu ma zatrzymać żądanie
+    ZANIM cokolwiek wyjdzie jawnym tekstem."""
+    key = link_crypto.key_from_env(link_crypto.ENV_PRESENTATION_LOGIC)
+    return link_crypto.Link(key) if key else None
+
+
+class LogicClient:
+    """Rozmówca warstwy logicznej ZWIĄZANY Z PULĄ KONTA (PRE-29).
+
+    Pulę podaje się przy tworzeniu klienta, a bierze się ją WYŁĄCZNIE z loginu
+    zalogowanej osoby — nigdy z pola formularza. Gdyby przychodziła z żądania,
+    wystarczyłoby podstawić cudzy login, żeby czytać cudze bazy."""
+
+    def __init__(self, tenant: str = "", base_url: str | None = None) -> None:
+        self.base_url = (base_url or settings.logic_url).rstrip("/")
+        self.tenant = tenant or ""
+
+    def report(self, when_utc_iso: str, lat: float, lon: float) -> dict[str, Any]:
+        """Interpretacja urodzeniowa: sygnifikatory z obliczeń szukane w bazach.
+
+        Jedyne pytanie, jakie astrodemo zadaje o treść — bez grupowania,
+        bez grupowania i bez żadnej obróbki treści."""
+        payload = {"when_utc": when_utc_iso, "lat": lat, "lon": lon,
+                   "limit": settings.report_limit, "group": False,
+                   "tenant": self.tenant}
+        with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
+            return link_crypto.call_json(client, "POST", f"{self.base_url}/chart/report",
+                                         payload=payload, headers=_auth_headers(), link=_link())
+
+    def files_upload(self, filename: str, content_b64: str, by: str = "") -> dict[str, Any]:
+        with httpx.Client(timeout=max(settings.http_timeout, 60.0)) as client:
+            return link_crypto.call_json(
+                client, "POST", f"{self.base_url}/files/upload",
+                payload={"filename": filename, "content_b64": content_b64,
+                         "by": by, "tenant": self.tenant},
+                headers=_auth_headers(), link=_link())
+
+    def files_status(self, path: str, status: str, by: str = "") -> dict[str, Any]:
+        """Włączenie wgranego pliku do użytku. W demo wgranie i włączenie to JEDNA
+        czynność: „dodać do bazy" ma znaczyć, że plik od razu bierze udział
+        w wyszukiwaniu — inaczej demo wyglądałoby na zepsute."""
+        with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
+            return link_crypto.call_json(
+                client, "POST", f"{self.base_url}/files/status",
+                payload={"path": path, "status": status, "by": by, "tenant": self.tenant},
+                headers=_auth_headers(), link=_link())
+
+    def health(self) -> dict[str, Any]:
+        with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
+            r = client.get(f"{self.base_url}/health", headers=_auth_headers())
+            r.raise_for_status()
+            return r.json()

services/astrodemo/app/config.py

@@ -0,0 +1,22 @@
+"""Konfiguracja astrodemo — wersji demonstracyjnej (PRE-28).
+
+Zna WYŁĄCZNIE adres warstwy logicznej. Nie wie nic o bazach, Excelu ani SQL-u.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from dataclasses import dataclass, field
+
+
+@dataclass
+class Settings:
+    logic_url: str = field(default_factory=lambda: os.getenv("LOGIC_URL", "http://localhost:8001"))
+    # Szukanie interpretacji potrafi zajrzeć do wszystkich baz naraz, więc limit
+    # czasu jest wyższy niż domyślny dla zwykłego żądania.
+    http_timeout: float = field(default_factory=lambda: float(os.getenv("HTTP_TIMEOUT", "30")))
+    # Górny limit rekordów w jednej odpowiedzi. Nie jest to optymalizacja, tylko
+    # ograniczenie, ile treści baz może wyjść jednym zapytaniem.
+    report_limit: int = field(default_factory=lambda: int(os.getenv("REPORT_LIMIT", "2000")))
+
+
+settings = Settings()

services/astrodemo/app/link_crypto.py

@@ -0,0 +1,525 @@
+"""Szyfrowanie łączy między warstwami (PRE-16 / LOG-33).
+
+Do tej pory warstwy rozmawiały ze sobą zwykłym HTTP-em wewnątrz klastra. Token
+międzywarstwowy (LOG-32) mówił KTO pyta, ale nie ukrywał CZEGO dotyczy odpowiedź
+— a płyną nią surowe wiersze oryginalnych baz interpretacyjnych, czyli rdzeń
+produktu. Kto podsłuchał ruch wewnątrz sieci (drugi pod, port mirror na switchu,
+zrzut z węzła), miał je w całości.
+
+Ten moduł zamyka tę drogę: **AES-256-GCM** na ciele każdego żądania i odpowiedzi.
+GCM daje jednocześnie poufność i uwierzytelnienie — cudzy albo podmieniony bajt
+nie odszyfruje się w ogóle, więc nie ma osobnego problemu „zaszyfrowane, ale
+podatne na modyfikację".
+
+**Dwa niezależne klucze**, po jednym na parę rozmówców:
+  * ``LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC`` — prezentacja ↔ logika,
+  * ``LINK_KEY_LOGIC_DATA``        — logika ↔ dane.
+Dzięki temu przejęcie klucza prezentacji nie daje dostępu do warstwy danych,
+gdzie leżą całe bazy. Logika trzyma oba, bo rozmawia w obie strony.
+
+Z każdego klucza łącza wyprowadzamy **osobne podklucze na kierunek** (HKDF).
+Żądanie i odpowiedź nigdy nie szyfrują się tym samym kluczem, więc powtórzenie
+losowej jednorazówki w jedną stronę nie osłabia drugiej.
+
+Format ramki (bo strumień odpowiedzi może iść kawałkami — patrz okno postępu):
+
+    [4 bajty długości][magia "AL1"][12 bajtów jednorazówki][szyfrogram + znacznik]
+
+Do materiału uwierzytelnianego (AAD) wchodzą kierunek, ścieżka, znacznik czasu
+i numer ramki. Skutek: ramki nie da się przekleić do innego endpointu, odtworzyć
+po czasie (dopuszczalny poślizg ``MAX_SKEW``) ani przestawić w strumieniu.
+
+Bez ustawionego klucza moduł **przepuszcza ruch otwartym tekstem** (dev, zgodność
+wstecz) i krzyczy o tym przy starcie. Gdy klucz JEST ustawiony, warstwa serwerowa
+działa fail-closed: nieszyfrowane żądanie dostaje odmowę, żeby przypadkowa
+regresja po stronie klienta nie oznaczała cichego powrotu do jawnego ruchu.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import base64
+import binascii
+import logging
+import os
+import struct
+import time
+from typing import Iterable, Iterator
+
+from cryptography.exceptions import InvalidTag
+from cryptography.hazmat.primitives import hashes
+from cryptography.hazmat.primitives.ciphers.aead import AESGCM
+from cryptography.hazmat.primitives.kdf.hkdf import HKDF
+
+log = logging.getLogger("astrololo.link")
+
+MAGIC = b"AL1"
+VERSION = "v1"
+NONCE_BYTES = 12
+KEY_BYTES = 32                      # AES-256
+LENGTH_PREFIX = 4
+MAX_FRAME = 64 * 1024 * 1024        # zapora przed alokacją z podanej długości
+MAX_SKEW_SECONDS = 300.0
+
+HEADER_ENC = "X-Astrololo-Enc"
+HEADER_TS = "X-Astrololo-Enc-Ts"
+CONTENT_TYPE = "application/vnd.astrololo.enc"
+
+ENV_PRESENTATION_LOGIC = "LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC"
+ENV_LOGIC_DATA = "LINK_KEY_LOGIC_DATA"
+# Trzecia para: prezentacja ↔ render (PRE-24). Osobny klucz, jak przy pozostałych —
+# usługa render dostaje CAŁY raport (dane urodzeniowe + opisy z baz), więc przejęcie
+# jej klucza nie może otwierać łącza do logiki ani do danych.
+ENV_PRESENTATION_RENDER = "LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER"
+ENV_REQUIRED = "LINK_ENCRYPTION_REQUIRED"
+
+REQUEST, RESPONSE = b"req", b"res"
+
+# Sondy k8s pukają tu bez klucza i tak ma zostać — inaczej pierwsza literówka
+# w sekrecie kładłaby pody zamiast pokazać błąd w aplikacji.
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+class LinkError(Exception):
+    """Cokolwiek poszło nie tak z kopertą — celowo bez szczegółów na zewnątrz."""
+
+
+# --------------------------------------------------------------------- klucze
+
+def parse_key(raw: str) -> bytes:
+    """Klucz z konfiguracji: hex (64 znaki) albo base64. Zawsze 32 bajty."""
+    text = raw.strip()
+    if not text:
+        raise LinkError("pusty klucz łącza")
+    try:
+        key = bytes.fromhex(text)
+    except ValueError:
+        try:
+            key = base64.b64decode(text, validate=True)
+        except (binascii.Error, ValueError) as exc:
+            raise LinkError("klucz łącza nie jest ani hexem, ani base64") from exc
+    if len(key) != KEY_BYTES:
+        raise LinkError(
+            f"klucz łącza ma {len(key)} B zamiast {KEY_BYTES} — wygeneruj przez "
+            f"`openssl rand -hex 32`"
+        )
+    return key
+
+
+def key_from_env(env_name: str) -> bytes | None:
+    """Klucz albo None. Zły klucz to wyjątek OD RAZU — nie przy pierwszym żądaniu."""
+    raw = os.getenv(env_name, "")
+    return parse_key(raw) if raw.strip() else None
+
+
+def encryption_required() -> bool:
+    """Czy brak klucza ma być błędem, a nie cichym powrotem do jawnego ruchu.
+
+    Serwer sam z siebie broni się fail-closed, ale to za mało: klient BEZ klucza
+    wysyła pytanie otwartym tekstem i dopiero potem dostaje odmowę — czyli treść
+    zapytania zdążyła już przelecieć przez sieć. Ta flaga zatrzymuje go, zanim
+    cokolwiek opuści proces. Ustawiana razem z kluczami we wdrożeniu.
+    """
+    return os.getenv(ENV_REQUIRED, "").strip().lower() in {"1", "true", "yes", "on"}
+
+
+def _subkey(link_key: bytes, direction: bytes) -> bytes:
+    return HKDF(
+        algorithm=hashes.SHA256(), length=KEY_BYTES, salt=None,
+        info=b"astrololo/link/" + direction,
+    ).derive(link_key)
+
+
+class Link:
+    """Jedna para rozmówców: klucz plus wyprowadzone z niego podklucze."""
+
+    def __init__(self, link_key: bytes) -> None:
+        self._by_direction = {
+            REQUEST: AESGCM(_subkey(link_key, REQUEST)),
+            RESPONSE: AESGCM(_subkey(link_key, RESPONSE)),
+        }
+
+    # ---------------------------------------------------------- pojedyncza ramka
+
+    def _aad(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int) -> bytes:
+        return b"|".join([MAGIC, direction, path.encode("utf-8"),
+                          stamp.encode("ascii"), str(seq).encode("ascii")])
+
+    def seal(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             plaintext: bytes) -> bytes:
+        nonce = os.urandom(NONCE_BYTES)
+        sealed = self._by_direction[direction].encrypt(
+            nonce, plaintext, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        return MAGIC + nonce + sealed
+
+    def open(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             frame: bytes) -> bytes:
+        if not frame.startswith(MAGIC):
+            raise LinkError("ramka bez znacznika protokołu")
+        body = frame[len(MAGIC):]
+        if len(body) <= NONCE_BYTES:
+            raise LinkError("ramka za krótka")
+        nonce, sealed = body[:NONCE_BYTES], body[NONCE_BYTES:]
+        try:
+            return self._by_direction[direction].decrypt(
+                nonce, sealed, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        except InvalidTag as exc:
+            # Jeden komunikat na wszystkie przypadki: zły klucz, podmieniony bajt,
+            # przeklejenie z innej ścieżki, przestawiona ramka. Rozróżnianie ich
+            # na zewnątrz podpowiadałoby atakującemu, w co trafił.
+            raise LinkError("nie udało się odszyfrować — zły klucz albo naruszone dane") from exc
+
+    # ------------------------------------------------------------ strumień ramek
+
+    def seal_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    chunks: Iterable[bytes]) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, chunk in enumerate(chunks):
+            yield frame_out(self.seal(direction, path, stamp, seq, chunk))
+
+    def open_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, frame in enumerate(frames_in(raw)):
+            yield self.open(direction, path, stamp, seq, frame)
+
+    def open_all(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, raw: bytes) -> bytes:
+        return b"".join(self.open_stream(direction, path, stamp, raw))
+
+
+# ---------------------------------------------------------------- ramkowanie
+
+def frame_out(payload: bytes) -> bytes:
+    return struct.pack(">I", len(payload)) + payload
+
+
+def frames_in(raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+    """Rozbiera bufor na ramki. Ucięty strumień to błąd, nie cicha strata danych."""
+    offset = 0
+    while offset < len(raw):
+        if offset + LENGTH_PREFIX > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (brak nagłówka długości)")
+        (size,) = struct.unpack(">I", raw[offset:offset + LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        offset += LENGTH_PREFIX
+        if offset + size > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (za mało danych)")
+        yield raw[offset:offset + size]
+        offset += size
+
+
+def unframe_incremental(buffer: bytearray) -> Iterator[bytes]:
+    """Wyjmuje z bufora KOMPLETNE ramki i zjada je; resztę zostawia na później.
+
+    Dla odbioru na żywo: kawałki przychodzą podzielone dowolnie i ramka potrafi
+    rozjechać się między dwa odczyty.
+    """
+    while True:
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX:
+            return
+        (size,) = struct.unpack(">I", buffer[:LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX + size:
+            return
+        frame = bytes(buffer[LENGTH_PREFIX:LENGTH_PREFIX + size])
+        del buffer[:LENGTH_PREFIX + size]
+        yield frame
+
+
+# ------------------------------------------------------------- świeżość ruchu
+
+def stamp_now() -> str:
+    return f"{time.time():.3f}"
+
+
+def check_stamp(stamp: str) -> None:
+    """Odrzuca ramki spoza okna czasowego — inaczej podsłuchane żądanie dałoby się
+    odtworzyć w dowolnym momencie w przyszłości."""
+    try:
+        sent = float(stamp)
+    except (TypeError, ValueError) as exc:
+        raise LinkError("brak albo błędny znacznik czasu") from exc
+    if abs(time.time() - sent) > MAX_SKEW_SECONDS:
+        raise LinkError("znacznik czasu poza dopuszczalnym oknem")
+
+
+# =========================================================== strona serwerowa
+
+class LinkCryptoMiddleware:
+    """Rozszyfrowuje wchodzące żądania i zaszyfrowuje wychodzące odpowiedzi.
+
+    Napisane jako czyste ASGI, nie ``@app.middleware("http")``, bo trzeba
+    podmienić CIAŁO żądania jeszcze zanim zobaczy je FastAPI, oraz przepuścić
+    odpowiedź strumieniową kawałek po kawałku, bez zbierania jej w pamięci.
+    """
+
+    def __init__(self, app, link: Link | None, layer: str) -> None:
+        self.app = app
+        self.link = link
+        self.layer = layer
+
+    async def __call__(self, scope, receive, send):
+        if scope["type"] != "http" or self.link is None or scope["path"] in PUBLIC_PATHS:
+            return await self.app(scope, receive, send)
+
+        path = scope["path"]
+        headers = {k.decode("latin-1").lower(): v.decode("latin-1") for k, v in scope["headers"]}
+
+        if headers.get(HEADER_ENC.lower()) != VERSION:
+            # Fail-closed. Klucz jest ustawiony, więc jawne żądanie oznacza albo
+            # pomyłkę w konfiguracji, albo kogoś obcego — w obu wypadkach nie
+            # chcemy po cichu wrócić do jawnego ruchu.
+            log.warning("warstwa %s: odrzucone żądanie bez szyfrowania łącza (%s)",
+                        self.layer, path)
+            return await _refuse(send, "Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.")
+
+        stamp = headers.get(HEADER_TS.lower(), "")
+        try:
+            check_stamp(stamp)
+            plaintext = self.link.open_all(REQUEST, path, stamp, await _read_body(receive))
+        except LinkError as exc:
+            log.warning("warstwa %s: %s (%s)", self.layer, exc, path)
+            return await _refuse(send, "Nie udało się odczytać zaszyfrowanego żądania.")
+
+        scope = dict(scope)
+        scope["headers"] = _rewritten_headers(scope["headers"], len(plaintext))
+        await self.app(scope, _replay(plaintext, receive), self._sealing_send(send, path))
+
+    def _sealing_send(self, send, path: str):
+        state: dict = {"stamp": "", "seq": 0}
+
+        async def sealing(message):
+            if message["type"] == "http.response.start":
+                state["stamp"] = stamp_now()
+                keep = [(k, v) for k, v in message.get("headers", [])
+                        if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+                message = dict(message)
+                message["headers"] = keep + [
+                    (b"content-type", CONTENT_TYPE.encode()),
+                    (HEADER_ENC.lower().encode(), VERSION.encode()),
+                    (HEADER_TS.lower().encode(), state["stamp"].encode()),
+                ]
+                return await send(message)
+
+            if message["type"] == "http.response.body":
+                chunk = message.get("body", b"")
+                sealed = b""
+                if chunk:
+                    sealed = frame_out(self.link.seal(
+                        RESPONSE, path, state["stamp"], state["seq"], chunk))
+                    state["seq"] += 1
+                return await send({"type": "http.response.body", "body": sealed,
+                                   "more_body": message.get("more_body", False)})
+
+            return await send(message)
+
+        return sealing
+
+
+def _rewritten_headers(raw: Iterable[tuple[bytes, bytes]], length: int):
+    """Po odszyfrowaniu ciało ma inną długość i zwykły typ — inaczej FastAPI
+    próbowałby sparsować JSON o cudzej deklarowanej wielkości."""
+    kept = [(k, v) for k, v in raw if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+    kept.append((b"content-length", str(length).encode()))
+    if length:
+        kept.append((b"content-type", b"application/json"))
+    return kept
+
+
+async def _read_body(receive) -> bytes:
+    body = bytearray()
+    while True:
+        message = await receive()
+        if message["type"] == "http.disconnect":
+            raise LinkError("rozłączenie w trakcie odbioru żądania")
+        body += message.get("body", b"")
+        if not message.get("more_body", False):
+            return bytes(body)
+
+
+def _replay(body: bytes, original):
+    """Podstawia odszyfrowane ciało jako jedyną porcję wejścia dla aplikacji.
+
+    Po oddaniu ciała oddajemy głos ORYGINALNEMU `receive`, zamiast od razu
+    zgłaszać rozłączenie. Odpowiedź strumieniowa nasłuchuje bowiem rozłączenia
+    równolegle do wysyłania i przerywa się, gdy je zobaczy — na skróconej wersji
+    okno postępu dostawało pustą odpowiedź, choć zwykłe żądania działały.
+    """
+    delivered = False
+
+    async def receive():
+        nonlocal delivered
+        if delivered:
+            return await original()
+        delivered = True
+        return {"type": "http.request", "body": body, "more_body": False}
+
+    return receive
+
+
+async def _refuse(send, detail: str) -> None:
+    """Odmowa leci JAWNIE — rozmówca właśnie pokazał, że nie umie odszyfrować,
+    więc zaszyfrowany komunikat o błędzie byłby dla niego nieczytelny."""
+    payload = f'{{"detail":"{detail}"}}'.encode("utf-8")
+    await send({"type": "http.response.start", "status": 400, "headers": [
+        (b"content-type", b"application/json"),
+        (b"content-length", str(len(payload)).encode()),
+    ]})
+    await send({"type": "http.response.body", "body": payload})
+
+
+def install(app, env_name: str, layer: str):
+    """Podpina szyfrowanie łącza. Wołać PO `security.install`, żeby także odmowa
+    tokenowa (401) wracała zaszyfrowana — inaczej klient by jej nie odczytał."""
+    link_key = key_from_env(env_name)
+    if link_key is None and encryption_required():
+        # Celowo wywracamy start. Ta sama zasada co przy sekrecie logowania:
+        # wolimy widoczną awarię niż usługę, która wstała i po cichu nie chroni
+        # niczego. Pod w CrashLoop widać od razu, jawny ruch — nie.
+        raise LinkError(
+            f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale {env_name} nie ustawiony — "
+            f"warstwa {layer} nie wystartuje bez klucza łącza"
+        )
+    if link_key is None:
+        log.warning(
+            "UWAGA: %s nie ustawiony — warstwa %s rozmawia z sąsiadem JAWNYM tekstem, "
+            "więc treść baz interpretacyjnych jest widoczna dla każdego, kto podsłucha "
+            "ruch wewnątrz sieci.", env_name, layer,
+        )
+        return None
+    link = Link(link_key)
+    app.add_middleware(LinkCryptoMiddleware, link=link, layer=layer)
+    log.info("warstwa %s: łącze szyfrowane (AES-256-GCM, klucz z %s)", layer, env_name)
+    return link
+
+
+# ============================================================ strona kliencka
+
+def call(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+         headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None) -> bytes:
+    """Żądanie do sąsiedniej warstwy; zwraca odszyfrowane ciało odpowiedzi.
+
+    Ścieżkę do materiału uwierzytelnianego bierzemy Z URL-a, a nie z osobnego
+    argumentu — gdyby klient i serwer liczyły ją inaczej, każde żądanie kończyłoby
+    się niejasnym błędem odszyfrowania.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Zatrzymujemy się PRZED wysłaniem. Gdyby polecieć jawnie i dopiero
+            # zebrać odmowę, pytanie byłoby już na kablu — a to właśnie ono niesie
+            # sygnifikatory, o które pytamy bazę.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — żądanie "
+                f"NIE zostało wysłane, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        response = client.request(method, url, json=payload, headers=request_headers)
+        response.raise_for_status()
+        return response.content
+
+    path = httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    plaintext = b"" if payload is None else _json.dumps(payload).encode("utf-8")
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, plaintext))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp,
+                            "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+
+    response = client.request(method, url, content=body, headers=request_headers)
+    if response.status_code >= 400 and response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        log.error("łącze %s odmówiło: %s", path, response.text[:200])
+    response.raise_for_status()
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("odpowiedź przyszła nieszyfrowana, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    reply_stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(reply_stamp)
+    return link.open_all(RESPONSE, path, reply_stamp, response.content)
+
+
+def call_json(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+              headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None):
+    import json as _json
+
+    return _json.loads(call(client, method, url, payload=payload,
+                            headers=headers, link=link))
+
+
+def open_response_stream(response, link: Link | None) -> Iterator[bytes]:
+    """Odbiór odpowiedzi płynącej kawałkami (okno postępu).
+
+    Ramka potrafi rozjechać się między dwa odczyty z gniazda, więc składamy ją
+    w buforze zamiast zakładać, że każdy kawałek to komplet.
+    """
+    if link is None:
+        yield from response.iter_bytes()
+        return
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("strumień przyszedł nieszyfrowany, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(stamp)
+    path = response.request.url.path
+    buffer = bytearray()
+    seq = 0
+    for chunk in response.iter_bytes():
+        buffer += chunk
+        for frame in unframe_incremental(buffer):
+            yield link.open(RESPONSE, path, stamp, seq, frame)
+            seq += 1
+    if buffer:
+        raise LinkError("strumień urwał się w połowie ramki")
+
+
+def stream_lines(client, url: str, *, payload, headers: dict[str, str] | None = None,
+                 link: Link | None) -> Iterator[str]:
+    """Strumieniowe POST zwracające kolejne NIEPUSTE linie NDJSON — na żywo.
+
+    Dla okna postępu: linie muszą docierać w trakcie pracy, nie na końcu, więc
+    czytamy strumień, a nie całe ciało. Gdy łącze ma klucz, żądanie jest
+    pieczętowane, a odpowiedź odszyfrowywana ramka po ramce; granice ramek NIE
+    pokrywają się z granicami linii, więc sklejamy bajty w buforze i tniemy je
+    dopiero na znakach nowej linii.
+
+    Bez klucza zachowuje się jak dotąd (surowy strumień), żeby dev bez sekretów
+    działał bez zmian.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx as _httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Ten sam kontrakt co w `call`: nie wypuszczamy jawnego żądania, gdy
+            # szyfrowanie jest wymagane. Bez tego serwer owszem odrzuca (400), ale
+            # ciało żądania — tu dane urodzenia — zdążyłoby już pójść w eter.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — strumień "
+                f"NIE został wysłany, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        with client.stream("POST", url, json=payload, headers=request_headers) as response:
+            response.raise_for_status()
+            for text_line in response.iter_lines():
+                if text_line:
+                    yield text_line
+        return
+
+    path = _httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, _json.dumps(payload).encode("utf-8")))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp, "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+    with client.stream("POST", url, content=body, headers=request_headers) as response:
+        response.raise_for_status()
+        buffer = bytearray()
+        for plain in open_response_stream(response, link):
+            buffer += plain
+            while True:
+                nl = buffer.find(b"\n")
+                if nl < 0:
+                    break
+                text_line = bytes(buffer[:nl])
+                del buffer[:nl + 1]
+                if text_line:
+                    yield text_line.decode("utf-8")
+        if buffer:
+            yield bytes(buffer).decode("utf-8")

services/astrodemo/app/main.py

@@ -0,0 +1,255 @@
+"""astrodemo — wersja DEMONSTRACYJNA (PRE-28).
+
+DWIE FUNKCJE I ANI JEDNEJ WIĘCEJ:
+  1. dodanie pliku bazy (wgranie + włączenie do użytku),
+  2. zapytanie o interpretację urodzeniową dla podanych danych wejściowych.
+
+DLACZEGO OSOBNA USŁUGA, A NIE KONTO Z OGRANICZENIAMI. Ukrycie a nieobecność to
+dwie różne rzeczy. Tutaj niczego poza tymi dwiema funkcjami NIE MA W OBRAZIE: nie
+ma tras, nie ma szablonów, nie ma nawet metod w kliencie warstwy logicznej. Obraz
+tej usługi można komuś oddać i nie oddaje się przy tym niczego ponad to, co widać
+na ekranie — łącznie z komentarzami w tym pliku, bo one też jadą razem z obrazem.
+
+PULE SĄ ROZDZIELONE (PRE-29). Każde konto ma własny, izolowany zbiór plików,
+niewidoczny dla pozostałych kont; pula bierze się WYŁĄCZNIE z loginu zalogowanej
+osoby, nigdy z pola formularza. Konta są osobne (ASTRODEMO_USERS) — żeby dało się
+odciąć tę usługę jedną zmienną, bez
+ruszania kont głównej aplikacji.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import base64
+import logging
+import re
+from functools import lru_cache
+from pathlib import Path
+from datetime import datetime, timedelta, timezone
+
+import httpx
+from fastapi import FastAPI, File, Form, HTTPException, Request, UploadFile
+from fastapi.responses import HTMLResponse, RedirectResponse, Response
+from fastapi.templating import Jinja2Templates
+
+from app import link_crypto, security, session
+from app.clients.logic_client import LogicClient
+
+# Automatyczna dokumentacja WYŁĄCZONA. /docs wypisałoby komplet tras, a ta usługa
+# ma nie zdradzać nawet własnej powierzchni.
+app = FastAPI(title="astrodemo", docs_url=None, redoc_url=None, openapi_url=None)
+security.install(app)
+
+# ── zasoby (PRE-27) ────────────────────────────────────────────────────────
+# Katalog NIE jest montowany. Montowanie serwuje wszystko, co w nim leży, każdemu
+# i bez śladu w dzienniku — a komentarz w arkuszu stylów mówił wprost, że istnieje
+# więcej, niż widać na ekranie. Tu jest jawna lista: arkusz logowania jest
+# publiczny, bo
+# potrzebuje go strona logowania, a cokolwiek innego jest nieznane i nie istnieje.
+ZASOBY_PUBLICZNE = frozenset({"styles.css"})
+_KATALOG_ZASOBOW = Path("app/static")
+
+
+def _bez_komentarzy(tresc: str) -> str:
+    """Komentarz w pliku statycznym jedzie do przeglądarki bajt w bajt.
+    W repozytorium zostaje — do odpowiedzi nie ma po co trafiać."""
+    tresc = re.sub(r"/\*.*?\*/", "", tresc, flags=re.S)
+    return re.sub(r"\n{3,}", "\n\n", tresc).strip() + "\n"
+
+
+@lru_cache(maxsize=None)
+def _zasob(nazwa: str) -> bytes | None:
+    """Treść zasobu tak, jak pójdzie na drut — albo None, gdy go nie ma."""
+    if nazwa not in ZASOBY_PUBLICZNE:
+        return None
+    sciezka = (_KATALOG_ZASOBOW / nazwa).resolve()
+    # Wyjście poza katalog: `..` w ścieżce albo dowiązanie na zewnątrz.
+    if _KATALOG_ZASOBOW.resolve() not in sciezka.parents or not sciezka.is_file():
+        return None
+    if sciezka.suffix in (".css", ".js"):
+        return _bez_komentarzy(sciezka.read_text(encoding="utf-8")).encode("utf-8")
+    return sciezka.read_bytes()
+
+
+@app.get("/static/{nazwa:path}")
+def zasob(nazwa: str):
+    tresc = _zasob(nazwa)
+    if tresc is None:
+        raise HTTPException(status_code=404)
+    typ = "text/css; charset=utf-8" if nazwa.endswith(".css") else "application/octet-stream"
+    return Response(tresc, media_type=typ,
+                    headers={"Cache-Control": "public, max-age=3600"})
+
+templates = Jinja2Templates(directory="app/templates")
+# Szczegóły awarii idą TUTAJ, nie na ekran (patrz _blad).
+log = logging.getLogger("astrodemo")
+templates.env.globals["current_user"] = lambda request: getattr(request.state, "user", "") or ""
+templates.env.globals["auth_on"] = security.auth_enabled
+
+def _logic(request: Request) -> LogicClient:
+    """Klient związany z pulą ZALOGOWANEGO konta.
+
+    Budowany PER ŻĄDANIE, nie raz na moduł: pula musi wynikać z tego, kto się
+    zalogował, a nie z globalnego stanu procesu. Login bierzemy z request.state,
+    które ustawia warstwa logowania — nigdy z pola formularza, bo wtedy
+    wystarczyłoby podstawić cudzy login, żeby czytać cudze bazy."""
+    return LogicClient(tenant=getattr(request.state, "user", "") or "")
+
+# Stan pliku „w użyciu" — ta sama nazwa, co w warstwie danych (DAN-27). Wpisana
+# tutaj wprost, bo astrodemo nie importuje tamtej warstwy; literówka objawiłaby
+# się dopiero na żywo, więc pilnuje jej test.
+ACTIVE = "active"
+
+
+def _build_utc(date: str, time: str, tz_offset: float) -> tuple[str, str]:
+    """Data + godzina lokalna + offset → chwila w UTC.
+
+    Offset podaje się wprost, bez wyszukiwania strefy z współrzędnych — demo ma
+    dwie funkcje, a strefy to trzecia."""
+    try:
+        local = datetime.strptime(f"{date} {time}", "%Y-%m-%d %H:%M")
+    except ValueError as e:
+        raise ValueError("Podaj datę jako RRRR-MM-DD i godzinę jako GG:MM.") from e
+    moment = local.replace(tzinfo=timezone(timedelta(hours=tz_offset)))
+    return moment.astimezone(timezone.utc).isoformat(), local.strftime("%Y-%m-%d %H:%M")
+
+
+# Jedno zdanie dla wszystkich awarii i CELOWO żadnego szczegółu. Treść wyjątku
+# niosła nazwę usługi, jej port i nazwy jej tras — czyli mapę tego, co stoi za tym
+# ekranem, podaną komuś, kto ma widzieć wyłącznie dwa formularze.
+_AWARIA = "Nie udało się teraz wykonać tej operacji. Spróbuj ponownie za chwilę."
+
+
+def _blad(e: Exception) -> str:
+    """Komunikat dla użytkownika. Diagnostyka idzie do dziennika, nie na ekran."""
+    log.warning("operacja nieudana: %s: %s", type(e).__name__, e)
+    return _AWARIA
+
+
+def _ile_rekordow(report: dict) -> int:
+    return sum(len(s.get("samples") or []) for p in (report.get("positions") or [])
+               for s in (p.get("significators") or []))
+
+
+@app.get("/", response_class=HTMLResponse)
+def formularz(request: Request, error: str = "", done: str = ""):
+    return templates.TemplateResponse(request, "index.html",
+                                      {"result": None, "form": {}, "error": error, "done": done})
+
+
+@app.post("/", response_class=HTMLResponse)
+def interpretacja(request: Request, date: str = Form(...), time: str = Form(...),
+                  tz_offset: float = Form(0.0), lat: float = Form(0.0), lon: float = Form(0.0)):
+    """Interpretacja urodzeniowa dla podanych danych. Jedyne pytanie o treść."""
+    form = {"date": date, "time": time, "tz_offset": tz_offset, "lat": lat, "lon": lon}
+    ctx: dict = {"form": form, "result": None, "error": None, "done": "", "moment": None}
+    try:
+        iso_utc, label = _build_utc(date, time, tz_offset)
+        ctx["moment"] = label
+        ctx["result"] = _logic(request).report(when_utc_iso=iso_utc, lat=lat, lon=lon)
+        # Ile treści baz wyszło jednym zapytaniem — sama liczba, nigdy treść (PRE-17).
+        security.audit_records(request, _ile_rekordow(ctx["result"]))
+    except ValueError as e:
+        ctx["error"] = str(e)
+    except (httpx.HTTPError, link_crypto.LinkError) as e:
+        ctx["error"] = _blad(e)
+    return templates.TemplateResponse(request, "index.html", ctx)
+
+
+@app.post("/plik")
+async def dodaj_plik(request: Request, upload: UploadFile = File(...)):
+    """Dodanie pliku bazy: wgranie ORAZ włączenie do użytku.
+
+    Jedna czynność, nie dwie: „dodać plik" ma tu znaczyć, że od razu bierze udział
+    w wyszukiwaniu — inaczej po wgraniu nic by się nie zmieniło i wyglądałoby to
+    na zepsute.
+
+    Plik o złym układzie nie wchodzi do użytku, ale NIE JEST tracony — zostaje
+    zapisany i czeka."""
+    raw = await upload.read()
+    if not raw:
+        return RedirectResponse("/?error=Pusty+plik.", status_code=303)
+
+    who = getattr(request.state, "user", "") or "demo"
+    try:
+        out = _logic(request).files_upload(upload.filename or "baza.xlsx",
+                                 base64.b64encode(raw).decode("ascii"), by=who)
+    except (httpx.HTTPError, link_crypto.LinkError) as e:
+        return _wroc(error=_blad(e))
+
+    nazwa = out.get("name") or "plik"
+    if not out.get("accepted"):
+        # Bez słowa o regułach — te zna wyłącznie administrator (DAN-27).
+        return _wroc(done=f"Plik „{nazwa}” został przyjęty, ale nie nadaje się "
+                          f"do użycia w tej postaci.")
+    try:
+        _logic(request).files_status(out["path"], ACTIVE, by=who)
+    except (httpx.HTTPError, link_crypto.LinkError) as e:
+        return _wroc(error=f"Plik „{nazwa}” wgrany, ale nie udało się go włączyć: {_blad(e)}")
+    return _wroc(done=f"Dodano „{nazwa}”. Baza jest już używana przy wyszukiwaniu.")
+
+
+def _wroc(error: str = "", done: str = "") -> RedirectResponse:
+    """Po zapisie PRZEKIEROWANIE, nie render — odświeżenie strony nie może
+    wgrać pliku drugi raz."""
+    from urllib.parse import urlencode
+
+    q = urlencode({k: v for k, v in (("error", error), ("done", done)) if v})
+    return RedirectResponse(f"/{'?' + q if q else ''}", status_code=303)
+
+
+# ---------------- Logowanie i wylogowanie (LOG-34) ----------------
+# Bez własnego wolumenu nie ma gdzie trzymać licznika pokolenia sesji, więc
+# „wyrzuć ze wszystkich urządzeń" robi się zmianą hasła w ASTRODEMO_USERS.
+# Wylogowanie działa natychmiast, bo polega na skasowaniu ciasteczka.
+
+def _bezpieczne_dokad(dokad: str) -> str:
+    """Adres powrotu przepuszczony przez sito — bez tego `?dokad=https://obcy.pl`
+    zamieniłby ekran logowania w narzędzie do wyłudzania haseł."""
+    dokad = (dokad or "").strip()
+    if not dokad.startswith("/") or dokad.startswith("//") or "\\" in dokad:
+        return "/"
+    return dokad.split("?", 1)[0].split("#", 1)[0] or "/"
+
+
+@app.get("/logowanie", response_class=HTMLResponse)
+def logowanie_form(request: Request, dokad: str = "/", blad: str = ""):
+    if security.auth_enabled() and security.principal(request):
+        return RedirectResponse(_bezpieczne_dokad(dokad), status_code=303)
+    return templates.TemplateResponse(request, "logowanie.html",
+                                      {"dokad": _bezpieczne_dokad(dokad), "blad": blad})
+
+
+@app.post("/logowanie")
+def logowanie(request: Request, login: str = Form(""), haslo: str = Form(""),
+              dokad: str = Form("/")):
+    cel = _bezpieczne_dokad(dokad)
+    kto = security.verify(login.strip(), haslo)
+    if kto is None:
+        security.audit_login(request, login.strip(), udane=False)
+        return templates.TemplateResponse(
+            request, "logowanie.html",
+            {"dokad": cel, "blad": "Nieprawidłowy login lub hasło.", "login": login},
+            status_code=401)
+    security.audit_login(request, kto, udane=True)
+    odpowiedz = RedirectResponse(cel, status_code=303)
+    odpowiedz.set_cookie(session.COOKIE, security.issue_session(kto),
+                         max_age=session.max_age(),
+                         **session.cookie_params(secure=security.cookies_secure()))
+    return odpowiedz
+
+
+@app.post("/wyloguj")
+def wyloguj(request: Request):
+    """POST, nie odsyłacz: pod adresem GET wystarczyłby obrazek na obcej stronie,
+    żeby wylogować kogoś bez jego wiedzy."""
+    security.audit_logout(request)
+    odpowiedz = RedirectResponse("/logowanie?wylogowano=1", status_code=303)
+    odpowiedz.delete_cookie(session.COOKIE,
+                            **session.cookie_params(secure=security.cookies_secure()))
+    return odpowiedz
+
+
+@app.get("/health")
+def health() -> dict:
+    # Sama „ok". Nazwa warstwy mówiła, że warstw jest więcej i jak się nazywa;
+    # kubernetes i compose czytają wyłącznie kod odpowiedzi.
+    return {"status": "ok"}

services/astrodemo/app/security.py

@@ -0,0 +1,266 @@
+"""Logowanie do astrodemo (PRE-28).
+
+OSOBNE KONTO, NIE WSPÓŁDZIELONE Z GŁÓWNĄ APLIKACJĄ. Demo pracuje na tej samej
+warstwie danych co produkcja, więc kto ma do niego dostęp, czyta oryginalne bazy
+interpretacyjne. Własny login i hasło pozwalają odciąć demo jedną zmienną
+środowiskową, bez ruszania kont głównej aplikacji i bez zmiany hasła komukolwiek.
+
+Mechanizm jest CELOWO prosty: jedno konto z konfiguracji, bez ekranu kont
+i bez uprawnień. Ta usługa ma dwie funkcje i obie są dla tego samego człowieka —
+model uprawnień z PRE-27 nie miałby tu czego dzielić.
+
+Hasło może być jawne albo jako hash scrypt (`scrypt$sól$hash`), tym samym formatem
+co APP_USERS w głównej aplikacji — dzięki temu skrypt make_user.py działa na oba.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import base64
+import binascii
+import hashlib
+import hmac
+import logging
+import os
+import time
+from collections import deque
+
+from fastapi import Request
+from fastapi.responses import HTMLResponse, JSONResponse, RedirectResponse
+
+log = logging.getLogger("astrodemo.security")
+audit_log = logging.getLogger("astrodemo.audit")
+
+_SCRYPT_N, _SCRYPT_R, _SCRYPT_P, _SCRYPT_LEN = 2**14, 8, 1, 32
+_HASH_PREFIX = "scrypt$"
+
+# /logowanie i /wyloguj poza bramką: inaczej żeby się zalogować, trzeba by być
+# zalogowanym, a wyjście nie działałoby po wygaśnięciu sesji.
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health", "/logowanie", "/wyloguj", "/static/styles.css"})
+# Pusto CELOWO. Prefiks "/static/" przepuszczał CAŁY katalog obok bramki: każdy
+# plik pobierał ktokolwiek, także niezalogowany, i nie zostawiało to śladu ani
+# w dzienniku, ani w limicie żądań. Publiczny jest jeden arkusz, wymieniony
+# z nazwy, bo potrzebuje go ekran logowania.
+PUBLIC_PREFIXES: tuple[str, ...] = ()
+
+_hits: dict[str, deque[float]] = {}
+MAX_TRACKED_CLIENTS = 4096
+
+
+def accounts() -> dict[str, str]:
+    """Konta demo: `login:sekret`, po przecinku, ze zmiennej ASTRODEMO_USERS.
+
+    WIELE KONT, bo każde ma WŁASNĄ, niewidoczną dla pozostałych pulę baz (PRE-29).
+    Wspólne konto oznaczałoby wspólną pulę, czyli klientów oglądających nawzajem
+    swoje wgrania.
+
+    Sekret najlepiej jako hash scrypt (`scrypt$sól$hash`) — ten sam format i ten
+    sam skrypt make_user.py, co w głównej aplikacji.
+
+    Zgodność wstecz: pojedyncze ASTRODEMO_USER/ASTRODEMO_PASSWORD działa, gdy ASTRODEMO_USERS
+    jest puste."""
+    out: dict[str, str] = {}
+    for entry in os.getenv("ASTRODEMO_USERS", "").split(","):
+        entry = entry.strip()
+        if not entry:
+            continue
+        user, sep, secret = entry.partition(":")
+        if sep and user.strip() and secret.strip():
+            out[user.strip()] = secret.strip()
+    if out:
+        return out
+    single = os.getenv("ASTRODEMO_PASSWORD", "")
+    return {os.getenv("ASTRODEMO_USER", "demo"): single} if single else {}
+
+
+def rate_limit_per_min() -> int:
+    return int(os.getenv("RATE_LIMIT_PER_MIN", "60"))
+
+
+def trust_proxy() -> bool:
+    return os.getenv("TRUST_PROXY", "").strip().lower() in {"1", "true", "yes", "on"}
+
+
+def auth_enabled() -> bool:
+    return bool(accounts())
+
+
+def _secret_matches(spec: str, password: str) -> bool:
+    if spec.startswith(_HASH_PREFIX):
+        try:
+            _, salt_hex, hash_hex = spec.split("$", 2)
+            salt, expected = bytes.fromhex(salt_hex), bytes.fromhex(hash_hex)
+        except ValueError:
+            return False
+        actual = hashlib.scrypt(password.encode("utf-8"), salt=salt,
+                                n=_SCRYPT_N, r=_SCRYPT_R, p=_SCRYPT_P, dklen=_SCRYPT_LEN)
+        return hmac.compare_digest(actual, expected)
+    # BAJTY, nie tekst: compare_digest na stringach rzuca TypeError przy znakach
+    # spoza ASCII, więc hasło z polskimi literami dawałoby 500 zamiast odmowy.
+    return hmac.compare_digest(spec.encode("utf-8"), password.encode("utf-8"))
+
+
+def verify(login: str, password: str) -> str | None:
+    """Sprawdza login i hasło; zwraca login albo None.
+
+    Nieznany login i złe hasło traktujemy tak samo — odmowa nie mówi, które
+    konto istnieje, a przy demo rozdawanym szeroko to realna informacja."""
+    spec = accounts().get(login)
+    if spec is None:
+        return None
+    return login if _secret_matches(spec, password) else None
+
+
+def issue_session(login: str) -> str:
+    """Zawartość ciasteczka dla właśnie zalogowanego konta.
+
+    W ciasteczku ląduje ODCISK poświadczenia, więc zmiana hasła albo usunięcie
+    konta z ASTRODEMO_USERS unieważnia jego sesje samo z siebie. To jest tu jedyny
+    sposób zdalnego unieważnienia: demo nie ma gdzie trwale zapisywać stanu,
+    bo nie ma własnego wolumenu — a stan sesji na udziale z bazami klientów
+    byłby pomieszaniem dwóch zupełnie różnych rzeczy."""
+    from app import session
+
+    return session.issue(login, session.fingerprint(accounts().get(login) or ""), 0)
+
+
+def principal(request: Request) -> str | None:
+    """Ciasteczko → login zalogowanej osoby albo None."""
+    from app import session
+
+    dane = session.read(request.cookies.get(session.COOKIE))
+    if dane is None:
+        return None
+    spec = accounts().get(dane["login"])
+    if spec is None or session.fingerprint(spec) != dane["odcisk"]:
+        return None
+    return dane["login"]
+
+
+def client_ip(request: Request) -> str:
+    """Adres do rozliczania limitu. Nagłówkom wierzymy WYŁĄCZNIE za proxy —
+    inaczej wystarczyłoby podstawić własny X-Forwarded-For, żeby ominąć limit."""
+    peer = request.client.host if request.client else "?"
+    if not trust_proxy():
+        return peer
+    forwarded = request.headers.get("x-forwarded-for", "")
+    if forwarded:
+        last = forwarded.rsplit(",", 1)[-1].strip()
+        if last:
+            return last
+    return request.headers.get("x-real-ip", "").strip() or peer
+
+
+def _rate_limited(client: str) -> bool:
+    cap = rate_limit_per_min()
+    if cap <= 0:
+        return False
+    now = time.monotonic()
+    window = _hits.get(client)
+    if window is None:
+        if len(_hits) >= MAX_TRACKED_CLIENTS:
+            _hits.clear()
+        window = _hits[client] = deque()
+    while window and now - window[0] > 60.0:
+        window.popleft()
+    if len(window) >= cap:
+        return True
+    window.append(now)
+    return False
+
+
+def _setup_audit_logging() -> None:
+    """Własny handler na stdout. Domyślna konfiguracja uvicorna nie obsługuje
+    naszych loggerów, więc wpisy INFO ginęły — dziennik istniał w kodzie, ale był
+    pusty. Niewidoczny dziennik jest gorszy niż jego brak (błąd zastany w PRE-17)."""
+    audit_log.setLevel(os.getenv("AUDIT_LEVEL", "INFO").upper())
+    if not audit_log.handlers:
+        handler = logging.StreamHandler()
+        handler.setFormatter(logging.Formatter("%(asctime)s %(levelname)s %(message)s"))
+        audit_log.addHandler(handler)
+    audit_log.propagate = False
+
+
+def audit_records(request: Request, count: int) -> None:
+    try:
+        request.state.audit_records = int(count)
+    except (TypeError, ValueError):
+        pass
+
+
+def cookies_secure() -> bool:
+    """Ciasteczko tylko dla https. Wyłączane wyłącznie w pracy lokalnej po http —
+    inaczej przeglądarka po prostu go nie zapamięta i logowanie „nie działa"
+    bez żadnego komunikatu."""
+    return os.getenv("COOKIES_INSECURE", "").strip().lower() not in {"1", "true", "yes", "on"}
+
+
+def audit_login(request: Request, login: str, udane: bool) -> None:
+    """Zdarzenie logowania. Nieudane próby są ważniejsze od udanych: pojedyncza
+    nic nie znaczy, seria pod jednym adresem to ślad zgadywania haseł. Login tak,
+    hasło NIGDY."""
+    audit_log.info("AUDYT zdarzenie=%s user=%s ip=%s",
+                   "logowanie-ok" if udane else "logowanie-odmowa",
+                   login or "-", client_ip(request))
+
+
+def audit_logout(request: Request) -> None:
+    audit_log.info("AUDYT zdarzenie=wylogowanie user=%s ip=%s",
+                   getattr(request.state, "user", "") or "-", client_ip(request))
+
+
+def install(app) -> None:
+    from app import session
+
+    _setup_audit_logging()
+
+    # Fail-closed: konta bez klucza podpisu to sesje nie do odróżnienia od
+    # podrobionych. Lepiej, żeby usługa nie wstała.
+    if auth_enabled() and not session.available():
+        raise session.SessionError(
+            "Konta demo są skonfigurowane, ale brakuje SESSION_SECRET — bez klucza "
+            "podpisu logowanie nie miałoby czym się bronić. openssl rand -hex 32")
+
+    if not auth_enabled():
+        log.warning(
+            "UWAGA: brak kont (ASTRODEMO_USERS / ASTRODEMO_PASSWORD) — astrodemo stoi OTWARTY. "
+            "Bez logowania nie ma też PULI: wszyscy pracowaliby na jednym, wspólnym "
+            "zbiorze baz, widząc nawzajem swoje wgrania."
+        )
+
+    @app.middleware("http")
+    async def _guard(request: Request, call_next):
+        if request.url.path in PUBLIC_PATHS or request.url.path.startswith(PUBLIC_PREFIXES):
+            return await call_next(request)
+
+        started = time.monotonic()
+        if _rate_limited(client_ip(request)):
+            return JSONResponse({"detail": "Zbyt wiele żądań — spróbuj za chwilę."},
+                                status_code=429, headers={"Retry-After": "60"})
+
+        user, odswiez = "", None
+        if auth_enabled():
+            user = principal(request) or ""
+            if not user:
+                from urllib.parse import quote
+
+                cel = request.url.path
+                dokad = f"?dokad={quote(cel, safe='/')}" if request.method == "GET" and cel != "/" else ""
+                return RedirectResponse(f"/logowanie{dokad}", status_code=303)
+            from app import session as _s
+
+            dane = _s.read(request.cookies.get(_s.COOKIE))
+            odswiez = _s.refresh(dane) if dane else None
+        request.state.user = user
+
+        response = await call_next(request)
+        if odswiez:
+            from app import session as _s
+
+            response.set_cookie(_s.COOKIE, odswiez, max_age=_s.max_age(),
+                                **_s.cookie_params(secure=cookies_secure()))
+        records = getattr(request.state, "audit_records", None)
+        audit_log.info(
+            "AUDYT user=%s ip=%s method=%s path=%s status=%s records=%s ms=%.0f",
+            user or "-", client_ip(request), request.method, request.url.path,
+            response.status_code, "-" if records is None else records,
+            (time.monotonic() - started) * 1000)
+        return response

services/astrodemo/app/session.py

@@ -0,0 +1,190 @@
+"""Sesje logowania — podpisane ciasteczko (LOG-34).
+
+Kopia modułu z warstwy prezentacji, tak samo jak link_crypto: usługi są osobnymi
+obrazami i nie importują się nawzajem. Różni je WYŁĄCZNIE nazwa ciasteczka.
+
+
+CO ZASTĘPUJE I DLACZEGO. HTTP Basic nie ma wylogowania: przeglądarka zapamiętuje
+hasło i dosyła je SAMA przy każdym żądaniu, więc serwer nie ma czego zapomnieć.
+Sesja odwraca tę zależność — to serwer decyduje, czy dana przeglądarka jest
+w środku, i może tę decyzję cofnąć.
+
+TRZY POZIOMY UNIEWAŻNIENIA, celowo rozdzielone, bo każdy kosztuje co innego:
+
+  1. WYLOGOWANIE = skasowanie ciasteczka. Natychmiastowe, bez żadnego magazynu,
+     działa wszędzie. To jest to, czego oczekuje człowiek klikający „Wyloguj".
+  2. ZMIANA POŚWIADCZEŃ = odcisk hasła wpisany w ciasteczko przestaje pasować.
+     Zmiana hasła albo skasowanie konta ubija jego sesje SAMO, bez pamiętania
+     o tym — i też nie wymaga magazynu.
+  3. WYLOGOWANIE ZDALNE („wyrzuć ze wszystkich urządzeń") = licznik wersji,
+     który musi gdzieś leżeć. Wymaga zapisu, więc jest opcjonalny: gdy aplikacja
+     nie poda licznika, poziomy 1 i 2 nadal działają.
+
+Poziom 2 jest tu najważniejszy: bez niego odebranie komuś dostępu przez zmianę
+hasła zostawiałoby jego otwartą sesję żywą aż do wygaśnięcia — czyli odebranie
+dostępu nie odbierałoby dostępu.
+
+KLUCZ JEST WYMAGANY i bez niego usługa się nie uruchamia. Losowanie przy starcie
+byłoby wygodne, ale oznaczałoby wylogowanie wszystkich przy każdym restarcie
+poda — co wygląda jak awaria i uczy ludzi ignorować ekran logowania.
+
+Podpis: HMAC-SHA256 ze stdlib. Bez nowych zależności — ta sama linia co scrypt
+w PRE-27 i AES w PRE-16.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import base64
+import hashlib
+import hmac
+import json
+import os
+import time
+
+# Nazwa własna tej usługi. Gdyby dwie aplikacje pod jedną domeną używały
+# ciasteczka o tej samej nazwie, nadpisywałyby się nawzajem i człowiek wypadałby
+# z jednej, logując się do drugiej.
+COOKIE = "astrodemo_sesja"
+
+# Twardy kres życia sesji i kres bezczynności. Oba w sekundach, oba z konfiguracji.
+DEFAULT_MAX_AGE = 30 * 24 * 3600      # 30 dni — po tylu i tak każe się zalogować
+DEFAULT_IDLE = 8 * 3600               # 8 godzin bez ruchu = koniec
+
+# Co ile odświeżamy znacznik aktywności w ciasteczku. Bez tego progu każde
+# żądanie odsyłałoby Set-Cookie, także obrazki i arkusze stylów.
+REFRESH_AFTER = 300
+
+
+class SessionError(RuntimeError):
+    """Sesje nie mogą działać — brak klucza albo klucz nie do przyjęcia."""
+
+
+def _env_int(name: str, default: int) -> int:
+    try:
+        return int(os.getenv(name, "") or default)
+    except ValueError:
+        return default
+
+
+def max_age() -> int:
+    return _env_int("SESSION_MAX_AGE", DEFAULT_MAX_AGE)
+
+
+def idle_timeout() -> int:
+    return _env_int("SESSION_IDLE", DEFAULT_IDLE)
+
+
+def secret() -> bytes:
+    """Klucz podpisu. Brak = wyjątek, NIE cichy losowy klucz.
+
+    Fail-closed jest tu celowe: usługa bez klucza nie umie odróżnić ważnej sesji
+    od podrobionej, więc lepiej, żeby nie wstała, niż żeby wpuszczała."""
+    raw = os.getenv("SESSION_SECRET", "").strip()
+    if not raw:
+        raise SessionError(
+            "Brak SESSION_SECRET — bez klucza podpisu sesje nie mogą działać. "
+            "Wygeneruj: openssl rand -hex 32")
+    if len(raw) < 32:
+        raise SessionError(
+            f"SESSION_SECRET ma {len(raw)} znaków — za krótki. Wymagane co najmniej 32; "
+            f"krótki klucz da się odgadnąć, a wtedy podrobienie sesji jest trywialne.")
+    return raw.encode("utf-8")
+
+
+def available() -> bool:
+    """Czy sesje da się w ogóle obsłużyć (do sprawdzenia przy starcie)."""
+    try:
+        secret()
+    except SessionError:
+        return False
+    return True
+
+
+def fingerprint(secret_spec: str) -> str:
+    """Odcisk poświadczenia konta — 16 znaków hasza z hasła (albo jego hasza).
+
+    NIE JEST to hasło ani nic, z czego da się je odtworzyć: bierzemy skrót
+    zapisanego sekretu, a ten dla kont zarządzanych sam jest już haszem scrypt.
+    Do ciasteczka trafia po to, żeby zmiana hasła albo skasowanie konta
+    unieważniły jego sesje same z siebie."""
+    return hashlib.sha256(("odcisk:" + (secret_spec or "")).encode("utf-8")).hexdigest()[:16]
+
+
+def _sign(payload: bytes) -> bytes:
+    return hmac.new(secret(), payload, hashlib.sha256).digest()
+
+
+def _b64(raw: bytes) -> str:
+    return base64.urlsafe_b64encode(raw).decode("ascii").rstrip("=")
+
+
+def _unb64(text: str) -> bytes:
+    return base64.urlsafe_b64decode(text + "=" * (-len(text) % 4))
+
+
+def issue(login: str, odcisk: str, wersja: int = 0, *, now: float | None = None) -> str:
+    """Nowe ciasteczko sesji dla konta."""
+    teraz = int(now if now is not None else time.time())
+    payload = json.dumps(
+        {"u": login, "f": odcisk, "v": int(wersja), "wyd": teraz, "akt": teraz},
+        separators=(",", ":"), sort_keys=True).encode("utf-8")
+    return f"{_b64(payload)}.{_b64(_sign(payload))}"
+
+
+def read(token: str | None, *, now: float | None = None) -> dict | None:
+    """Ciasteczko → zawartość albo None, gdy cokolwiek się nie zgadza.
+
+    None znaczy „nie wpuszczać" i nie mówi dlaczego — powód jest tu bez wartości
+    dla wołającego, a rozróżnianie „zła sygnatura" od „wygasło" tylko pomaga
+    zgadywać. Wygaśnięcie i tak kończy się tym samym ekranem logowania."""
+    if not token or "." not in token:
+        return None
+    surowy, _, podpis = token.rpartition(".")
+    try:
+        payload = _unb64(surowy)
+        oczekiwany = _sign(payload)
+        podany = _unb64(podpis)
+    except (ValueError, SessionError):
+        return None
+    # Porównanie w stałym czasie: zwykłe == przecieka informację o tym, ile
+    # pierwszych bajtów podpisu się zgadza, a to wystarcza do podrobienia.
+    if not hmac.compare_digest(oczekiwany, podany):
+        return None
+    try:
+        dane = json.loads(payload.decode("utf-8"))
+        login, odcisk = str(dane["u"]), str(dane["f"])
+        wersja, wyd, akt = int(dane["v"]), int(dane["wyd"]), int(dane["akt"])
+    except (ValueError, KeyError, TypeError):
+        return None
+
+    teraz = int(now if now is not None else time.time())
+    # Ciasteczko z przyszłości oznacza przestawiony zegar albo podrobienie —
+    # w obu wypadkach nie ma powodu mu ufać.
+    if wyd > teraz + 60:
+        return None
+    if teraz - wyd > max_age() or teraz - akt > idle_timeout():
+        return None
+    return {"login": login, "odcisk": odcisk, "wersja": wersja, "wydano": wyd, "aktywnosc": akt}
+
+
+def refresh(dane: dict, *, now: float | None = None) -> str | None:
+    """Odświeżone ciasteczko, gdy znacznik aktywności zdążył się zestarzeć.
+
+    None = nie ma potrzeby nic odsyłać. Bez tego progu każde żądanie zwracałoby
+    Set-Cookie — także po arkusze stylów i obrazki."""
+    teraz = int(now if now is not None else time.time())
+    if teraz - dane["aktywnosc"] < REFRESH_AFTER:
+        return None
+    payload = json.dumps(
+        {"u": dane["login"], "f": dane["odcisk"], "v": dane["wersja"],
+         "wyd": dane["wydano"], "akt": teraz},
+        separators=(",", ":"), sort_keys=True).encode("utf-8")
+    return f"{_b64(payload)}.{_b64(_sign(payload))}"
+
+
+def cookie_params(secure: bool = True) -> dict:
+    """Ustawienia ciasteczka wspólne dla ustawiania i kasowania.
+
+    httponly — JavaScript nie ma po co go czytać, a bez tego jeden wstrzyknięty
+    skrypt wynosi sesję. samesite=strict — odcina większość ataków polegających
+    na tym, że obca strona wysyła żądanie w imieniu zalogowanego."""
+    return {"httponly": True, "samesite": "strict", "secure": secure, "path": "/"}

services/astrodemo/app/static/styles.css

@@ -0,0 +1,63 @@
+/* Arkusz CELOWO minimalny: dwa formularze i tabela wyników. Każda klasa ponad to
+   niosłaby nazwę funkcji, której tu nie ma. */
+:root {
+  --bg: #11121b; --panel: #191b26; --line: #2b2e3d;
+  --fg: #e8e9f0; --muted: #9aa0b4; --accent: #8ab4ff;
+}
+* { box-sizing: border-box; }
+body {
+  margin: 0; background: var(--bg); color: var(--fg);
+  font: 15px/1.5 system-ui, -apple-system, "Segoe UI", Roboto, sans-serif;
+}
+main { max-width: 880px; margin: 0 auto; padding: 1.5rem 1rem 3rem; }
+.topbar { padding: .5rem 0 1rem; border-bottom: 1px solid var(--line);
+           display: flex; align-items: baseline; justify-content: space-between; gap: 1rem; }
+.kto { display: flex; align-items: center; gap: .5rem; }
+.whoami { color: var(--muted); font-size: .85rem; }
+.wyloguj-form { display: inline; margin: 0; }
+button.wyloguj {
+  background: none; border: 1px solid var(--line); color: var(--muted);
+  font: inherit; font-weight: 400; padding: .35rem .8rem; border-radius: 8px; cursor: pointer;
+}
+button.wyloguj:hover { color: var(--fg); }
+
+/* Ekran logowania — wąski, bez niczego poza formularzem. */
+.login-card label { display: block; margin-top: .75rem; }
+.login-card input { width: 100%; }
+h1 { margin: 0; font-size: 1.4rem; letter-spacing: .5px; }
+h2 { margin: 0 0 .3rem; font-size: 1.05rem; }
+h3 { margin: 0 0 .5rem; font-size: 1rem; }
+
+.card {
+  margin-top: 1.25rem; padding: 1rem 1.25rem;
+  background: var(--panel); border: 1px solid var(--line); border-radius: 12px;
+}
+.row { display: flex; gap: .75rem; flex-wrap: wrap; align-items: flex-end; margin-top: .6rem; }
+label { display: flex; flex-direction: column; gap: .25rem; color: var(--muted); font-size: .85rem; flex: 1; min-width: 10rem; }
+input {
+  width: 100%; padding: .45rem .6rem; background: #0e0f18; color: var(--fg);
+  border: 1px solid var(--line); border-radius: 8px; font: inherit;
+}
+button {
+  padding: .5rem 1.25rem; background: var(--accent); color: #10121a;
+  border: none; border-radius: 8px; font: inherit; font-weight: 600; cursor: pointer;
+}
+
+table { width: 100%; border-collapse: collapse; margin-top: .3rem; }
+td { padding: .35rem .5rem; border-bottom: 1px solid var(--line); vertical-align: top; font-size: .92rem; }
+td.key { color: var(--accent); white-space: nowrap; padding-right: 1rem; }
+tr:last-child td { border-bottom: none; }
+
+.sig { margin-top: .75rem; }
+.sig-head { color: var(--muted); font-size: .85rem; }
+.meta { color: var(--muted); margin: 1.5rem 0 .5rem; font-size: .9rem; }
+.muted { color: var(--muted); }
+.small { font-size: .85rem; }
+.foot { margin-top: 2.5rem; color: var(--muted); font-size: .8rem; }
+
+.alert, .ok {
+  margin: 1rem 0; padding: .6rem .9rem; border-radius: 8px; font-size: .92rem;
+  border: 1px solid var(--line); border-left-width: 4px;
+}
+.alert { border-left-color: #b8860b; background: rgba(184, 134, 11, .1); }
+.ok { border-left-color: var(--accent); background: rgba(138, 180, 255, .08); }

services/astrodemo/app/templates/base.html

@@ -0,0 +1,30 @@
+<!DOCTYPE html>
+<html lang="pl">
+<head>
+  <meta charset="utf-8">
+  <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
+  <title>astrodemo · {% block title %}{% endblock %}</title>
+  <link rel="stylesheet" href="/static/styles.css">
+</head>
+<body>
+  <main>
+    <header class="topbar">
+      <h1>astrodemo</h1>
+      {# Kto jest zalogowany i wyjście. Demo bywa używane na cudzych komputerach,
+         więc bez tego pierwszy klient zostawia otwartą sesję drugiemu. #}
+      {% if auth_on() %}
+      <div class="kto">
+        <span class="whoami">{{ current_user(request) }}</span>
+        <form method="post" action="/wyloguj" class="wyloguj-form">
+          <button type="submit" class="wyloguj">Wyloguj</button>
+        </form>
+      </div>
+      {% endif %}
+      {# CELOWO BEZ NAWIGACJI. Dwie funkcje mieszczą się na jednym ekranie,
+         a pasek zakładek z jedną pozycją tylko sugerowałby, że są inne. #}
+    </header>
+    {% block content %}{% endblock %}
+    <footer class="foot">wersja demonstracyjna</footer>
+  </main>
+</body>
+</html>

services/astrodemo/app/templates/index.html

@@ -0,0 +1,87 @@
+{% extends "base.html" %}
+{% block title %}Interpretacja{% endblock %}
+
+{% block content %}
+{% if error %}<p class="alert">{{ error }}</p>{% endif %}
+{% if done %}<p class="ok">{{ done }}</p>{% endif %}
+
+<section class="card">
+  <h2>Dodaj bazę</h2>
+  <p class="muted small">
+    Wgrany plik zaczyna być używany od razu przy wyszukiwaniu interpretacji.
+  </p>
+  <form method="post" action="/plik" enctype="multipart/form-data">
+    <div class="row">
+      <label>Plik <input type="file" name="upload" required></label>
+      <button type="submit">Dodaj</button>
+    </div>
+  </form>
+</section>
+
+<section class="card">
+  <h2>Zapytaj o interpretację urodzeniową</h2>
+  <form method="post" action="/">
+    <div class="row">
+      <label>Data urodzenia
+        <input type="date" name="date" value="{{ form.date or '' }}" required></label>
+      <label>Godzina (lokalna)
+        <input type="time" name="time" value="{{ form.time or '' }}" required></label>
+      <label>Offset względem GMT (h)
+        <input type="number" name="tz_offset" step="0.5" value="{{ form.tz_offset if form.tz_offset is not none else 0 }}"></label>
+    </div>
+    <div class="row">
+      <label>Szerokość (lat, + N)
+        <input type="number" name="lat" step="0.0001" value="{{ form.lat if form.lat is not none else 0 }}" required></label>
+      <label>Długość (lon, + E)
+        <input type="number" name="lon" step="0.0001" value="{{ form.lon if form.lon is not none else 0 }}" required></label>
+      <button type="submit">Szukaj interpretacji</button>
+    </div>
+  </form>
+</section>
+
+{% if result %}
+  <p class="meta">
+    Moment: <strong>{{ moment }}</strong>
+    {% if result.engine %}· silnik: {{ result.engine }}{% endif %}
+    {% if result.objects %}· obiektów: {{ result.objects | length }}{% endif %}
+  </p>
+
+  {# Kształt odpowiedzi: objects[] → facets[] → samples[]. Pytamy bez grupowania,
+     więc `groups` tu nie wystąpi i nie ma czego obsługiwać. #}
+  {% set znaleziono = namespace(ile=0) %}
+  {% for o in result.objects or [] %}
+    {% set trafienia = o.facets | selectattr('samples') | list %}
+    {% if trafienia %}
+      {% set znaleziono.ile = znaleziono.ile + trafienia | length %}
+      <section class="card">
+        <h3>{{ o.object }}
+          <span class="muted">w {{ o.sign }}{% if o.house %}, {{ o.house }}. dom{% endif %}
+            {%- if o.direction == 'Rx' %} · Rx{% endif %}</span>
+        </h3>
+        {% for f in trafienia %}
+        <div class="sig">
+          <div class="sig-head">{{ f.label }} <span class="muted small">— {{ f.count }} dopasowań</span></div>
+          <table>
+            <tbody>
+              {% for s in f.samples %}
+              <tr>
+                <td class="key" title="{{ s.significator }}">{{ s.expanded }}</td>
+                <td>{{ s.effect }}</td>
+              </tr>
+              {% endfor %}
+            </tbody>
+          </table>
+        </div>
+        {% endfor %}
+      </section>
+    {% endif %}
+  {% endfor %}
+
+  {% if znaleziono.ile == 0 %}
+    <p class="muted">
+      Nie znaleziono interpretacji dla tych danych. Sprawdź, czy dodano bazę
+      zawierającą pasujące opisy.
+    </p>
+  {% endif %}
+{% endif %}
+{% endblock %}

services/astrodemo/app/templates/logowanie.html

@@ -0,0 +1,36 @@
+<!DOCTYPE html>
+<html lang="pl">
+<head>
+  <meta charset="utf-8">
+  <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
+  <title>astrodemo · logowanie</title>
+  <link rel="stylesheet" href="/static/styles.css">
+</head>
+<body>
+  <main class="login-main">
+    <header class="topbar"><h1>astrodemo</h1></header>
+
+    {% if request.query_params.get('wylogowano') %}
+      <p class="ok">Wylogowano.</p>
+    {% endif %}
+    {% if blad %}<p class="alert">{{ blad }}</p>{% endif %}
+
+    <form method="post" action="/logowanie" class="card login-card">
+      {# Adres powrotu jedzie w ukrytym polu, ale i tak przechodzi przez sito
+         po stronie serwera — pole formularza jest wejściem od użytkownika. #}
+      <input type="hidden" name="dokad" value="{{ dokad }}">
+      <label>Login
+        <input type="text" name="login" value="{{ login or '' }}" required
+               autocomplete="username" autofocus></label>
+      <label>Hasło
+        <input type="password" name="haslo" required autocomplete="current-password"></label>
+      <div class="actions"><button type="submit">Zaloguj</button></div>
+    </form>
+
+    <p class="muted small login-note">
+      Nie masz konta albo nie pamiętasz hasła? Zgłoś się do osoby, która zakładała
+      Ci dostęp — kont nie da się odzyskać samodzielnie.
+    </p>
+  </main>
+</body>
+</html>

services/astrodemo/requirements-dev.txt

@@ -0,0 +1,2 @@
+-r requirements.txt
+pytest>=8.0

services/astrodemo/requirements.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+# CELOWO KRÓTSZA niż w warstwie prezentacji. Astroklient ma dwie funkcje, więc nie
+# potrzebuje ani Excela (brak eksportu), ani stref czasowych z lokalizacji (offset
+# podaje się wprost), ani niczego pod kosmogram — a każda zbędna zależność w obrazie
+# demo to kolejna rzecz do pilnowania i kolejna droga do środka.
+fastapi>=0.115
+uvicorn[standard]>=0.34
+httpx>=0.28
+jinja2>=3.1
+python-multipart>=0.0.20
+# Szyfrowanie łącza do warstwy logicznej (PRE-16): AES-256-GCM + HKDF
+cryptography>=44.0

services/astrodemo/tests/test_astrodemo.py

@@ -0,0 +1,301 @@
+"""astrodemo — wersja demonstracyjna (PRE-28).
+
+DWIE WŁASNOŚCI, KTÓRYCH PILNUJE TEN PLIK
+
+1. Demo ma DWIE funkcje i ani jednej więcej. Sprawdzamy to na trasach aplikacji,
+   nie w szablonie: trasa, o której nikt nie pamiętał, jest tu realnym ryzykiem,
+   bo ta usługa rozmawia z warstwą danych produkcji.
+
+2. „Dodać plik do bazy" znaczy, że plik ZACZYNA BYĆ UŻYWANY. W pełnej aplikacji
+   wgranie i włączenie to dwie decyzje (DAN-27); tutaj muszą być jedną, inaczej
+   po wgraniu nic się nie zmienia i demo wygląda na zepsute.
+"""
+import base64
+
+import pytest
+
+from app import security
+
+
+@pytest.fixture()
+def env(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("ASTRODEMO_USERS", "demo:tajne-demo,klientA:hasloA,klientB:hasloB")
+    monkeypatch.delenv("ASTRODEMO_USER", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("ASTRODEMO_PASSWORD", raising=False)
+    monkeypatch.setenv("RATE_LIMIT_PER_MIN", "0")
+    # Bez klucza podpisu usługa celowo nie wstaje (fail-closed, LOG-34).
+    monkeypatch.setenv("SESSION_SECRET", "t" * 64)
+    monkeypatch.setenv("COOKIES_INSECURE", "1")      # TestClient jedzie po http
+
+
+def _auth(user="demo", password=""):
+    """Nagłówek z WAŻNĄ SESJĄ — odpowiednik bycia zalogowanym.
+
+    Po przejściu z Basic na sesje (LOG-34) „zalogowany" znaczy „ma podpisane
+    ciasteczko", nie „ma nagłówek z hasłem". Hasło przyjmowane tylko po to, żeby
+    nie przepisywać wszystkich wywołań — sprawdzanie poświadczeń ma własne testy."""
+    from app import security, session
+
+    return {"Cookie": f"{session.COOKIE}={security.issue_session(user)}"}
+
+
+REPORT = {
+    "engine": "test",
+    "objects": [{
+        "object": "Sun", "sign": "Taurus", "house": 11, "direction": "D",
+        "planet_token": "Su", "planet_total": 3,
+        "facets": [{"label": "w znaku Taurus", "token": "Su Tau", "count": 1, "score": 5.0,
+                    "samples": [{"significator": "Su Tau", "expanded": "Sun in Taurus",
+                                 "effect": "wytrwały, praktyczny"}]}],
+    }],
+}
+
+
+def _client(monkeypatch, calls=None, upload=None):
+    """Podmieniamy METODY KLASY, nie obiekt modułowy: klient jest budowany per
+    żądanie, żeby pula wynikała z zalogowanego konta. Dzięki temu podglądamy
+    też `self.tenant`, czyli to, do której puli faktycznie poszło zapytanie."""
+    from starlette.testclient import TestClient
+
+    from app.clients.logic_client import LogicClient
+    from app.main import app
+
+    calls = calls if calls is not None else []
+    domyslny = {"path": "nowa.xlsx", "name": "nowa.xlsx", "accepted": True}
+
+    monkeypatch.setattr(LogicClient, "report",
+                        lambda self, **kw: (calls.append(("report", self.tenant, kw)), REPORT)[1])
+    monkeypatch.setattr(LogicClient, "files_upload",
+                        lambda self, *a, **kw: (calls.append(("upload", self.tenant, a)),
+                                                upload or domyslny)[1])
+    monkeypatch.setattr(LogicClient, "files_status",
+                        lambda self, *a, **kw: (calls.append(("status", self.tenant, a)), {})[1])
+    return TestClient(app), calls
+
+
+FORM = {"date": "1984-04-30", "time": "11:20", "tz_offset": "2",
+        "lat": "50.06", "lon": "19.94"}
+
+
+# ── powierzchnia: dokładnie dwie funkcje ────────────────────────────────
+
+def test_the_service_exposes_nothing_beyond_its_two_functions():
+    """Trasa, o której nikt nie pamiętał, jest tu realnym ryzykiem — ta usługa
+    rozmawia z warstwą danych PRODUKCJI."""
+    from app.main import app
+
+    trasy = {(m, r.path) for r in app.routes for m in (getattr(r, "methods", None) or set())
+             if not r.path.startswith("/static") and m in {"GET", "POST"}}
+    assert trasy == {("GET", "/"), ("POST", "/"), ("POST", "/plik"), ("GET", "/health"),
+                     ("GET", "/logowanie"), ("POST", "/logowanie"), ("POST", "/wyloguj")}
+
+
+def test_the_client_can_only_ask_for_what_the_demo_needs():
+    """Klient warstwy logicznej jest okrojony CELOWO: metody, której nie ma, nikt
+    przypadkiem nie zawoła i nie podpowie ona, że po drugiej stronie jest więcej."""
+    from app.clients.logic_client import LogicClient
+
+    publiczne = {n for n in dir(LogicClient) if not n.startswith("_")}
+    assert publiczne == {"report", "files_upload", "files_status", "health"}
+
+
+def test_api_docs_are_off():
+    """/docs wypisałoby komplet tras — demo ma nie zdradzać własnej powierzchni."""
+    from app.main import app
+
+    assert app.docs_url is None and app.openapi_url is None and app.redoc_url is None
+
+
+# ── logowanie ────────────────────────────────────────────────────────────
+
+def test_without_credentials_nothing_is_served(env, monkeypatch):
+    c, _ = _client(monkeypatch)
+    for method, path in (("get", "/"), ("post", "/"), ("post", "/plik")):
+        r = getattr(c, method)(path, follow_redirects=False)
+        assert r.status_code == 303, path
+        assert "/logowanie" in r.headers["location"], path
+    assert c.get("/health").status_code == 200, "sonda musi działać bez hasła"
+
+
+def test_demo_account_is_separate_from_the_main_application(env, monkeypatch):
+    """Konto astrodemo MUSI być własne: demo pracuje na tej samej warstwie
+    danych co produkcja, więc odcięcie go nie może wymagać zmiany haseł
+    w głównej aplikacji."""
+    monkeypatch.setenv("APP_USER", "astrololo")
+    monkeypatch.setenv("APP_PASSWORD", "haslo-glownej-aplikacji")
+    c, _ = _client(monkeypatch)
+    assert security.verify("astrololo", "haslo-glownej-aplikacji") is None
+    assert security.verify("demo", "tajne-demo") == "demo"
+
+
+def test_a_password_with_polish_letters_is_refused_not_crashed(env, monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("ASTRODEMO_USERS", "demo:zażółć-gęślą")
+    c, _ = _client(monkeypatch)
+
+
+
+# ── funkcja 1: dodanie pliku ─────────────────────────────────────────────
+
+def test_adding_a_file_uploads_AND_switches_it_on(env, monkeypatch):
+    """Sedno wymagania: jedna czynność, nie dwie."""
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    r = c.post("/plik", headers=_auth(), follow_redirects=False,
+               files={"upload": ("baza.xlsx", b"zawartosc", "application/vnd.ms-excel")})
+    assert r.status_code == 303
+    rodzaje = [k[0] for k in calls]
+    assert rodzaje == ["upload", "status"], f"oczekiwano wgrania i włączenia, było: {rodzaje}"
+    assert calls[1][2][1] == "active", "plik nie został włączony do użytku"
+
+
+def test_a_rejected_file_is_not_switched_on_and_the_reason_stays_hidden(env, monkeypatch):
+    """Walidacja zostaje, ale jej REGUŁY zna wyłącznie administrator (DAN-27) —
+    demo nie ma prawa ich zdradzić, nawet mimochodem."""
+    from urllib.parse import unquote_plus
+
+    c, calls = _client(monkeypatch, upload={"path": "zla.xlsx", "name": "zla.xlsx",
+                                            "accepted": False})
+    r = c.post("/plik", headers=_auth(), follow_redirects=False,
+               files={"upload": ("zla.xlsx", b"x", "text/plain")})
+    assert r.status_code == 303
+    assert [k[0] for k in calls] == ["upload"], "odrzucony plik został włączony do użytku"
+    komunikat = unquote_plus(r.headers["location"])
+    for slowo in ("walidacj", "reguł", "kolumn", "rozszerzeni", "rozmiar"):
+        assert slowo not in komunikat, f"komunikat zdradza mechanizm: „{slowo}”"
+
+
+def test_an_empty_file_is_refused_before_anything_is_sent(env, monkeypatch):
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    r = c.post("/plik", headers=_auth(), follow_redirects=False,
+               files={"upload": ("pusty.xlsx", b"", "application/vnd.ms-excel")})
+    assert r.status_code == 303 and calls == []
+
+
+# ── funkcja 2: interpretacja urodzeniowa ────────────────────────────────
+
+def test_asking_for_an_interpretation_returns_the_matches(env, monkeypatch):
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    r = c.post("/", headers=_auth(), data=FORM)
+    assert r.status_code == 200
+    assert "Sun in Taurus" in r.text and "wytrwały, praktyczny" in r.text
+    assert [k[0] for k in calls] == ["report"]
+
+
+def test_local_time_is_converted_to_utc_before_asking(env, monkeypatch):
+    """11:20 przy offsecie +2 to 09:20 UTC. Pomyłka tutaj przesuwa CAŁY horoskop,
+    a wynik nadal wygląda wiarygodnie — dlatego sprawdzamy wprost."""
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    c.post("/", headers=_auth(), data=FORM)
+    assert calls[0][2]["when_utc_iso"].startswith("1984-04-30T09:20")
+
+
+def test_a_malformed_date_is_explained_not_thrown(env, monkeypatch):
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    r = c.post("/", headers=_auth(), data={**FORM, "date": "30 kwietnia"})
+    assert r.status_code == 200 and "RRRR-MM-DD" in r.text
+    assert calls == [], "poszło zapytanie mimo błędnych danych"
+
+
+def test_a_broken_logic_layer_is_reported_not_crashed(env, monkeypatch):
+    import httpx
+
+    from app.clients.logic_client import LogicClient
+
+    c, _ = _client(monkeypatch)
+    monkeypatch.setattr(LogicClient, "report", lambda self, **kw: (_ for _ in ()).throw(
+        httpx.ConnectError("brak połączenia")))
+    r = c.post("/", headers=_auth(), data=FORM)
+    # Komunikat jest CELOWO nieinformacyjny: treść wyjątku niosła nazwę usługi,
+    # jej port i nazwy tras, czyli mapę tego, co stoi za tym ekranem.
+    assert r.status_code == 200
+    assert "Nie udało się teraz wykonać tej operacji" in r.text
+    assert "Warstwa logiczna" not in r.text and "8001" not in r.text
+
+
+def test_the_page_never_offers_anything_it_cannot_do(env, monkeypatch):
+    """Demo ma wyglądać na KOMPLETNE w swojej postaci — żadnych śladów funkcji,
+    których nie ma (ta sama zasada, co przy uprawnieniach w PRE-27)."""
+    c, _ = _client(monkeypatch)
+    html = c.get("/", headers=_auth()).text
+    for slowo in ("Kosmogram", "Synastria", "Kalendarz", "Skompiluj", "Ustawienia",
+                  "Konta", "PDF", "Excel", "prompt", "model"):
+        assert slowo not in html, f"strona wspomina o „{slowo}”, czego demo nie umie"
+
+
+# ── pule kont: izolacja (PRE-29) ─────────────────────────────────────────
+# Demo jest udostępniane szeroko i różnym osobom, więc pula musi wynikać
+# z tego, KTO SIĘ ZALOGOWAŁ — i z niczego innego. Wyciek byłby cichy: klient
+# zobaczyłby cudze bazy jako własne.
+
+def test_the_pool_is_taken_from_the_login(env, monkeypatch):
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    c.post("/", headers=_auth("klientA", "hasloA"), data=FORM)
+    c.post("/", headers=_auth("klientB", "hasloB"), data=FORM)
+    assert [k[1] for k in calls] == ["klientA", "klientB"]
+
+
+def test_uploads_go_to_the_pool_of_the_account_that_sent_them(env, monkeypatch):
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    c.post("/plik", headers=_auth("klientA", "hasloA"), follow_redirects=False,
+           files={"upload": ("baza.xlsx", b"x", "application/vnd.ms-excel")})
+    assert {k[1] for k in calls} == {"klientA"}, "wgranie trafiło do cudzej puli"
+
+
+def test_the_pool_cannot_be_chosen_from_the_form(env, monkeypatch):
+    """Gdyby pula przychodziła z żądania, wystarczyłoby podstawić cudzy login."""
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    c.post("/", headers=_auth("klientA", "hasloA"),
+           data={**FORM, "tenant": "klientB", "user": "klientB", "login": "klientB"})
+    assert [k[1] for k in calls] == ["klientA"], "pula dała się podmienić z formularza"
+
+
+def test_every_account_has_its_own_pool_by_construction(env, monkeypatch):
+    """Każdy login = inna pula. Dwa konta nie mogą dzielić zbioru baz."""
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    for login, haslo in (("demo", "tajne-demo"), ("klientA", "hasloA"), ("klientB", "hasloB")):
+        c.post("/", headers=_auth(login, haslo), data=FORM)
+    pule = [k[1] for k in calls]
+    assert len(set(pule)) == len(pule) == 3
+
+
+def test_an_unknown_account_gets_nothing(env, monkeypatch):
+    """Bez ważnej sesji żądanie nie schodzi niżej — nie wystarczy, że skończy
+    się przekierowaniem: nie może po drodze dotknąć warstwy logicznej."""
+    c, calls = _client(monkeypatch)
+    r = c.post("/", data=FORM, follow_redirects=False)
+    assert r.status_code == 303 and "/logowanie" in r.headers["location"]
+    assert calls == [], "poszło zapytanie mimo braku sesji"
+
+
+def test_logging_in_and_out_of_the_demo(env, monkeypatch):
+    """Pełny obieg: demo bywa używane na cudzych komputerach, więc wyjście musi
+    naprawdę kończyć sesję, a nie tylko tak wyglądać."""
+    from app import session
+
+    c, _ = _client(monkeypatch)
+    r = c.post("/logowanie", follow_redirects=False,
+               data={"login": "klientA", "haslo": "hasloA", "dokad": "/"})
+    assert r.status_code == 303 and session.COOKIE in r.cookies
+
+    wyjscie = c.post("/wyloguj", headers=_auth("klientA"), follow_redirects=False)
+    assert wyjscie.status_code == 303
+    ustawione = wyjscie.headers.get("set-cookie", "")
+    assert session.COOKIE in ustawione and "Max-Age=0" in ustawione
+
+
+def test_removing_an_account_kills_its_open_session(env, monkeypatch):
+    """Demo nie ma gdzie trwale zapisywać stanu, więc zdalne unieważnienie robi
+    się przez ASTRODEMO_USERS — usunięcie albo zmiana hasła ubija sesję odciskiem."""
+    c, _ = _client(monkeypatch)
+    ciasteczko = _auth("klientA")
+    assert c.get("/", headers=ciasteczko, follow_redirects=False).status_code == 200
+
+    monkeypatch.setenv("ASTRODEMO_USERS", "demo:tajne-demo,klientB:hasloB")   # bez klientA
+    assert c.get("/", headers=ciasteczko, follow_redirects=False).status_code == 303
+
+
+def test_the_demo_login_cannot_be_turned_into_a_redirector(env, monkeypatch):
+    c, _ = _client(monkeypatch)
+    for zly in ("https://obcy.pl", "//obcy.pl", "http://obcy.pl/x"):
+        r = c.post("/logowanie", follow_redirects=False,
+                   data={"login": "demo", "haslo": "tajne-demo", "dokad": zly})
+        assert r.headers["location"] == "/", f"przepuszczono: {zly}"

services/astrodemo/tests/test_slownik_zakazany.py

@@ -0,0 +1,192 @@
+"""Zapora słownikowa astrodemo: czego użytkownik demo nie może zobaczyć.
+
+astrodemo stoi najniżej w drabinie trzech produktów (astrodemo → astroklient →
+astrololo) i jest dawane najszerzej. Ma dwie funkcje i ma wyglądać, jakby to
+było wszystko, co program potrafi.
+
+Test nie sprawdza pojedynczych miejsc, tylko przechodzi WSZYSTKO, co da się
+pobrać, i szuka słów, które nie mają prawa paść. Sprawdza też DRZEWO PLIKÓW
+usługi — bo „nie ma śladu w kodzie" znaczy, że `grep` po obrazie ma nic nie
+znaleźć, a nie tylko że odpowiedź jest czysta.
+
+Powód, dla którego to powstało: komentarz w pierwszej linii styles.css mówił
+„Nie kopiujemy stylów pełnej aplikacji", a arkusz pobierał anonim.
+"""
+import pathlib
+import re
+
+import pytest
+
+APP = pathlib.Path(__file__).resolve().parents[1] / "app"
+
+# (a) że istnieje wersja obszerniejsza i jak się nazywa
+WIEKSZY_BRAT = ["pełna aplikacja", "pełnej aplikacji", "pełna wersja", "pełnej wersji",
+                "astrololo", "astroklient", "wersji podstawowej", "upgrade", "rozszerzon"]
+# (b) że tekst pisze model językowy
+# Bez samego „token": w tej usłudze znaczy token sesji i token międzywarstwowy,
+# a nie jednostkę rozliczeniową modelu. Zamiast tego zwroty jednoznaczne.
+MODEL = ["LLM", "anthropic", "openai", "gpt", "claude", "prompt",
+         "generowanie tekstu", "sztuczn", "okno kontekstu", "model językow"]
+# (c) funkcje, których astrodemo nie ma
+INNE_FUNKCJE = ["kosmogram", "aspektarian", "synastri", "kalendarz", "predykcj",
+                "skompiluj", "system domów", "systemy domów", "deklinacj", "antyscj"]
+# (d) że jest ktoś, kto widzi więcej, i że produkt jest w budowie
+MECHANIZMY = ["administrator", "uprawnieni", "walidacj", "kwarantann", "roadmap",
+              "w budowie", "widok testowy", "warstwa logiczna", "layer"]
+# Dwa poziomy, bo dwie różne drogi wycieku.
+#
+# WSZĘDZIE — także w kodzie serwera, którego przeglądarka nigdy nie zobaczy.
+# Obraz tej usługi się KOMUŚ ODDAJE, więc kto go dostanie, przeczyta też
+# komentarze i docstringi. Zdanie „w pełnej aplikacji to działa inaczej" mówi mu
+# wprost, że istnieje pełna aplikacja — a to jest dokładnie to, czego ma nie
+# wiedzieć. Komentarz ma tłumaczyć TĘ usługę, bez powoływania się na rodzeństwo.
+WSZEDZIE = WIEKSZY_BRAT + MODEL + INNE_FUNKCJE
+# TYLKO DO PRZEGLĄDARKI — słownictwo inżynierskie opisujące własne działanie tej
+# usługi. W komentarzu serwera jest na miejscu; w odpowiedzi HTTP nie ma czego
+# szukać, bo mówi o mechanizmach, o których użytkownik nie ma wiedzieć.
+DO_PRZEGLADARKI = WSZEDZIE + MECHANIZMY
+ZAKAZANE = DO_PRZEGLADARKI
+WZORCE = [(r"(?i)\b(PRE|LOG|DAN)-\d+\b", "identyfikator wymagania"),
+          (r"(?i)\bfeat/[\w-]+", "nazwa gałęzi rozwojowej"),
+          (r"(?i)\bAI\b", "model językowy")]
+
+
+def _grzechy(tresc: str, gdzie: str, slownik: list[str] | None = None) -> list[str]:
+    out = []
+    for igla in (slownik if slownik is not None else ZAKAZANE):
+        if re.search(rf"(?i)(?<![\w-]){re.escape(igla)}", tresc):
+            out.append(f"{gdzie}: „{igla}”")
+    for wzor, powod in (WZORCE if slownik is None else WZORCE[-1:]):
+        m = re.search(wzor, tresc)
+        if m:
+            out.append(f"{gdzie}: „{m.group(0)}” — {powod}")
+    return out
+
+
+@pytest.fixture()
+def klient(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("ASTRODEMO_USERS", "demo:tajne-demo")
+    monkeypatch.setenv("SESSION_SECRET", "t" * 64)
+    monkeypatch.setenv("COOKIES_INSECURE", "1")
+    monkeypatch.setenv("RATE_LIMIT_PER_MIN", "0")
+    from starlette.testclient import TestClient
+
+    from app.main import app
+
+    return TestClient(app, follow_redirects=False)
+
+
+def test_nothing_forbidden_reaches_an_anonymous_visitor(klient):
+    grzechy, obejrzane = [], 0
+    for adres in ("/logowanie", "/health", "/static/styles.css"):
+        r = klient.get(adres)
+        assert r.status_code == 200, f"{adres}: {r.status_code}"
+        obejrzane += 1
+        grzechy += _grzechy(r.text, adres)
+    assert obejrzane == 3
+    assert not grzechy, "\n" + "\n".join(grzechy)
+
+
+def test_nothing_forbidden_reaches_a_logged_in_visitor(klient, monkeypatch):
+    from app import security, session
+
+    naglowki = {"Cookie": f"{session.COOKIE}={security.issue_session('demo')}"}
+    # Warstwa logiczna niedostępna CELOWO: ekran idzie wtedy ścieżką błędu,
+    # a to komunikaty o awarii wypisywały nazwy warstw i tras.
+    import httpx
+
+    from app.main import LogicClient
+
+    monkeypatch.setattr(LogicClient, "report",
+                        lambda *a, **k: (_ for _ in ()).throw(httpx.ConnectError("nie da rady")))
+    grzechy = []
+    for adres in ("/", "/static/styles.css"):
+        r = klient.get(adres, headers=naglowki)
+        assert r.status_code == 200, f"{adres}: {r.status_code}"
+        grzechy += _grzechy(r.text, adres)
+    r = klient.post("/", headers=naglowki,
+                    data={"date": "1984-04-30", "time": "11:20", "tz_offset": "2",
+                          "lat": "50.06", "lon": "19.94"})
+    grzechy += _grzechy(r.text, "POST /")
+    assert not grzechy, "\n" + "\n".join(grzechy)
+
+
+# Stałe protokołu łącza (nagłówki, typ treści, etykieta HKDF) niosą nazwę rodziny
+# produktów, ale są WSPÓLNE z warstwą logiczną: zmiana wymaga jednoczesnej zmiany
+# we wszystkich usługach i rotacji, więc to osobna decyzja. Nie idą do przeglądarki.
+BEZ_KONTROLI = {"app/link_crypto.py"}
+
+
+def test_the_source_tree_itself_carries_no_trace():
+    """„Bez śladu w kodzie" znaczy: grep po obrazie ma nic nie znaleźć.
+
+    Odpowiedź może być czysta, a plik i tak nieść komentarz — dokładnie tak
+    wyciekał arkusz stylów, zanim komentarze zaczęły być zdejmowane."""
+    # Identyfikatory wymagań (PRE-28, LOG-34) zostają: to notatki inżynierskie
+    # o tej usłudze, nie informacja o istnieniu czegoś większego.
+    grzechy = []
+    for f in APP.rglob("*"):
+        wzgledna = str(f.relative_to(APP.parent))
+        if (not f.is_file() or "__pycache__" in str(f) or f.suffix == ".pyc"
+                or wzgledna in BEZ_KONTROLI):
+            continue
+        try:
+            grzechy += _grzechy(f.read_text(encoding="utf-8"),
+                                str(f.relative_to(APP.parent)), WSZEDZIE)
+        except UnicodeDecodeError:
+            continue
+    assert not grzechy, "\n" + "\n".join(grzechy)
+
+
+def test_an_unknown_asset_is_indistinguishable_from_one_that_never_existed(klient):
+    from app import security, session
+
+    naglowki = {"Cookie": f"{session.COOKIE}={security.issue_session('demo')}"}
+    nieistniejacy = klient.get("/static/nie-ma-takiego.js", headers=naglowki)
+    for adres in ("/static/main.py", "/static/../app/config.py", "/static/vendor/cokolwiek.js"):
+        r = klient.get(adres, headers=naglowki)
+        assert r.status_code == nieistniejacy.status_code == 404, f"{adres}: {r.status_code}"
+        assert r.text == nieistniejacy.text
+
+
+def test_the_protocol_constants_are_the_one_known_exception():
+    """Świadomie zostawiona dziura — opisana, żeby nie była przypadkiem.
+
+    Stałe łącza międzywarstwowego (`X-Astrololo-Token`, `X-Astrololo-Enc`, typ
+    treści, etykieta HKDF) niosą nazwę rodziny produktów. Są WSPÓLNE z warstwą
+    logiczną, więc zmiana wymaga jednoczesnej podmiany we wszystkich usługach
+    i rotacji sekretów — to osobna decyzja, nie efekt uboczny tej zmiany.
+
+    Warunek, pod jakim to zostaje: te stałe nie mają prawa dotrzeć do
+    przeglądarki. Idą wyłącznie w nagłówkach żądań DO warstwy logicznej.
+    Ten test pilnuje właśnie tego warunku, a nie samego istnienia stałych.
+    """
+    rdzen = "astrololo"
+    protokol = [f for f in APP.rglob("*.py")
+                if f.is_file() and rdzen in f.read_text(encoding="utf-8").lower()]
+    assert protokol, "stałe zniknęły — jeśli je przemianowano, ten wyjątek jest zbędny"
+    for f in protokol:
+        tresc = f.read_text(encoding="utf-8").lower()
+        for linia in tresc.splitlines():
+            if rdzen not in linia:
+                continue
+            # Każde wystąpienie musi być stałą protokołu albo nazwą kanału logów —
+            # nigdy tekstem, który mógłby trafić do szablonu.
+            assert any(z in linia for z in ("x-astrololo", "vnd.astrololo",
+                                            "astrololo/link/", 'getlogger("astrololo')), \
+                f"{f.name}: „{linia.strip()[:70]}” to nie jest stała protokołu"
+
+
+def test_only_the_application_code_ships_in_the_image():
+    """Obraz nie może wieźć tego testu.
+
+    Ironia, którą łatwo przeoczyć: plik pilnujący, żeby pewne słowa nie padły,
+    sam je wypisuje — więc gdy trafi do obrazu, staje się tym wyciekiem, przed
+    którym broni. `COPY . .` wnosiło cały katalog usługi, razem z tests/.
+    """
+    # Same instrukcje, bez komentarzy: komentarz obok tej linii CYTUJE dawną
+    # postać, więc szukanie po całym pliku zgłaszałoby własne wyjaśnienie.
+    instrukcje = [l for l in (APP.parent / "Dockerfile").read_text(encoding="utf-8").splitlines()
+                  if l.strip() and not l.lstrip().startswith("#")]
+    assert not any(l.strip() == "COPY . ." for l in instrukcje), "obraz wnosi wszystko, w tym testy"
+    assert any(l.strip() == "COPY app ./app" for l in instrukcje)

services/data/app/bases.py

@@ -0,0 +1,66 @@
+"""Przegląd baz na udziale i ich globalne włączanie/wyłączanie (DAN-15 / PRE-09).
+
+Wymaganie przedefiniowane pod model serwerowy: pliki baz leżą na stałym NFS, więc
+nie wybiera się folderu — potrzeba za to WIDZIEĆ, jakie bazy są dostępne (nazwa +
+metaopis) i móc globalnie zdecydować, które biorą udział w interpretacji.
+
+Stan przełączników trzymamy DEKLARATYWNIE w zmiennej `DISABLED_BASES`, a nie w
+pliku, bo warstwa danych nie ma gdzie trwale zapisywać: udział z bazami jest
+montowany read-only, a katalog cache to `emptyDir` (ginie przy restarcie poda).
+Zapis do pliku po cichu wracałby więc do stanu sprzed restartu — a ciche
+przywrócenie wyłączonej bazy jest gorsze niż konieczność edycji konfiguracji.
+
+Dopasowanie jest tolerancyjne: wpis pasuje po nazwie pliku ALBO po ścieżce
+względnej — żeby dało się wyłączyć zarówno „stara_baza.xlsx", jak i
+„archiwum/stara_baza.xlsx".
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+from datetime import datetime, timezone
+from pathlib import Path
+
+
+def disabled_entries() -> list[str]:
+    return [e.strip() for e in os.getenv("DISABLED_BASES", "").split(",") if e.strip()]
+
+
+def _relative(path: Path, root: Path) -> str:
+    try:
+        return str(path.relative_to(root))
+    except ValueError:
+        return path.name
+
+
+def is_enabled(path: str | Path, root: str | Path, entries: list[str] | None = None) -> bool:
+    """Czy baza bierze udział w wyszukiwaniu interpretacji."""
+    entries = disabled_entries() if entries is None else entries
+    if not entries:
+        return True
+    p = Path(path)
+    rel = _relative(p, Path(root))
+    return not any(e == p.name or e == rel for e in entries)
+
+
+def list_bases(root: str | Path, paths: list[str]) -> list[dict]:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis. Celowo TANI opis (dane z systemu
+    plików): przy setkach plików liczenie rekordów oznaczałoby wczytanie każdego."""
+    root = Path(root)
+    entries = disabled_entries()
+    out: list[dict] = []
+    for raw in paths:
+        p = Path(raw)
+        try:
+            st = p.stat()
+            size_mb, modified = round(st.st_size / (1024 * 1024), 2), st.st_mtime
+        except OSError:
+            size_mb, modified = None, None
+        out.append({
+            "name": p.name,
+            "path": _relative(p, root),
+            "size_mb": size_mb,
+            "modified": (datetime.fromtimestamp(modified, tz=timezone.utc).strftime("%Y-%m-%d")
+                         if modified else None),
+            "enabled": is_enabled(p, root, entries),
+        })
+    return out

services/data/app/canary.py

@@ -0,0 +1,70 @@
+"""Rekordy-pułapki (canary) — wykrywanie wycieku baz (DAN-26).
+
+Zabezpieczenie DETEKCYJNE, nie prewencyjne. Kilka unikalnych, wiarygodnie
+wyglądających rekordów wplecionych w bazy: nie zmieniają interpretacji (są
+ODSIEWANE z wyników, więc nie trafiają ani do użytkownika, ani do promptu LLM —
+wymóg LOG-30), ale jeśli kiedyś pojawią się w cudzej kopii, są dowodem pochodzenia.
+
+Pułapkę rozpoznajemy po MARKERZE: unikalny ciąg, który nie występuje w realnych
+danych (wpleciony np. w pole znaczące). Markery i WARIANT tego wdrożenia biorą się
+z konfiguracji (ENV `CANARY_MARKERS`, `CANARY_VARIANT`) — każda kopia może dostać
+swój zestaw. Który wariant trafił do którego wdrożenia trzyma rejestr po stronie
+ops (osobno, poza kodem — patrz docs/canary-registry.md).
+
+Dwa sygnały:
+  * ODSIEWANIE — pułapka w wynikach znika, zanim opuści warstwę danych (log info);
+  * TRIPWIRE — zapytanie CELUJE wprost w marker (ktoś enumeruje bazę, a nie liczy
+    realny horoskop) → log warning, bo to podejrzane zachowanie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import logging
+import os
+
+log = logging.getLogger("astrololo.data.canary")
+
+
+def _load_markers() -> list[str]:
+    return [m.strip() for m in os.getenv("CANARY_MARKERS", "").split(",") if m.strip()]
+
+
+MARKERS = _load_markers()
+VARIANT = os.getenv("CANARY_VARIANT", "")
+
+
+def _row_is_canary(row: dict, markers: list[str]) -> bool:
+    """Czy KTÓRAKOLWIEK tekstowa wartość wiersza zawiera marker pułapki."""
+    for v in row.values():
+        if isinstance(v, str):
+            for m in markers:
+                if m in v:
+                    return True
+    return False
+
+
+def screen(
+    rows: list[dict], query_value: str = "",
+    markers: list[str] | None = None, variant: str | None = None,
+) -> tuple[list[dict], dict]:
+    """Zwraca (widoczne_wiersze, raport).
+
+    Odsiewa pułapki z wyników (nie opuszczą warstwy danych). Gdy zapytanie celuje
+    wprost w marker — podnosi TRIPWIRE (możliwa enumeracja bazy). Bez skonfigurowanych
+    markerów: przezroczyste (`active=False`), zero kosztu dla normalnego ruchu.
+    """
+    markers = MARKERS if markers is None else markers
+    variant = VARIANT if variant is None else variant
+    if not markers:
+        return rows, {"active": False, "removed": 0, "tripwire": False}
+
+    visible = [r for r in rows if not _row_is_canary(r, markers)]
+    removed = len(rows) - len(visible)
+    tripwire = any(m in (query_value or "") for m in markers)
+
+    if tripwire:
+        log.warning(
+            "CANARY TRIPWIRE: zapytanie celuje wprost w rekord-pułapkę (wariant %s) "
+            "— możliwa enumeracja bazy", variant or "?")
+    elif removed:
+        log.info("Odsiano %d rekord(ów)-pułapek z wyników (wariant %s)", removed, variant or "?")
+    return visible, {"active": True, "removed": removed, "tripwire": tripwire}

services/data/app/config.py

@@ -37,6 +37,9 @@ class Settings:
     query_cache_ttl: int = field(default_factory=lambda: int(os.getenv("QUERY_CACHE_TTL", "300")))
 
     # Warstwa SQL (po migracji)
+    # Domyślnie SQLite w cache — do testów i pracy lokalnej, bez stawiania bazy.
+    # Na klastrze SQL_URL wskazuje Postgresa i przychodzi z SEKRETU, bo niesie
+    # hasło (patrz deploy: astrololo/README-postgres.md).
     sql_url: str = field(
         default_factory=lambda: os.getenv("SQL_URL", "sqlite:///./.cache/astrololo.db")
     )

services/data/app/files.py

@@ -0,0 +1,379 @@
+"""Rejestr plików baz: stan użycia, wgrywanie, archiwizacja, walidacja (DAN-27).
+
+CO SIĘ ZMIENIA WZGLĘDEM DAN-15. Dotąd włączanie i wyłączanie baz szło przez
+zmienną `DISABLED_BASES` — deklaratywnie, bo warstwa danych nie miała gdzie
+zapisywać stanu (udział read-only, cache jako emptyDir). Teraz stan jest KLIKANY,
+więc musi być trwały: udział jest zapisywalny, a stan leży w pliku obok baz.
+
+STANY PLIKU
+  active      — bierze udział w wyszukiwaniu,
+  ready       — sprawny, ale świadomie odstawiony; można włączyć jednym kliknięciem,
+  archived    — ZAMROŻONY: nie bierze udziału, ma znacznik czasu archiwizacji,
+                sam plik zostaje nietknięty. To jedyna forma „usuwania" dostępna
+                osobie wgrywającej dane,
+  quarantine  — wgrany, ale nie przeszedł walidacji. NIE JEST TRACONY; decyzję,
+                czy go skasować, podejmuje wyłącznie administrator.
+
+DLACZEGO KWARANTANNA JEST NIEWIDOCZNA POZA ADMINISTRATOREM. Zasada z PRE-27 mówi,
+że konto ograniczone nie ma skąd wiedzieć o mechanizmach, których nie obsługuje.
+Gdyby plik w kwarantannie był widoczny z powodem odrzucenia, każdy wgrywający
+poznałby reguły walidacji — a te są narzędziem administratora. Osoba wgrywająca
+widzi więc plik jako „oczekuje na zatwierdzenie", bez powodu i bez reguł.
+
+REGUŁY WALIDACJI są danymi, nie kodem: administrator ustawia je z ekranu. Trzymamy
+je w tym samym pliku stanu, bo stan i reguły zmieniają się razem i muszą przetrwać
+restart tak samo.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import hashlib
+import json
+import os
+import re
+import tempfile
+import threading
+from datetime import datetime, timezone
+from pathlib import Path
+
+ACTIVE, READY, ARCHIVED, QUARANTINE = "active", "ready", "archived", "quarantine"
+
+# Nazwa puli może przyjść z zewnątrz (login konta w wersji demo), więc przechodzi
+# przez sito: wyłącznie znaki bezpieczne w nazwie katalogu. Bez tego „../..” albo
+# ukośnik wyprowadziłyby zapytanie poza udział — czyli wprost do cudzych baz.
+_TENANT_OK = re.compile(r"[^A-Za-z0-9._-]")
+
+
+def tenant_root(root: Path | str, tenant: str = "") -> Path:
+    """Katalog, w którym mieszka pula danego konta.
+
+    Puste `tenant` = cały udział, czyli zachowanie produkcji. Nazwa jest
+    OCZYSZCZANA, a nie sprawdzana i odrzucana: sito zamienia wszystko podejrzane
+    na podkreślenie, więc żadne wejście nie wyprowadzi ścieżki wyżej."""
+    root = Path(root)
+    name = _TENANT_OK.sub("_", (tenant or "").strip()).strip("._")
+    return root / name if name else root
+USABLE = frozenset({ACTIVE})
+
+# Stany, o których wolno wiedzieć osobie bez uprawnień administracyjnych.
+# Kwarantanna świadomie poza listą — patrz nagłówek modułu.
+VISIBLE_TO_EVERYONE = frozenset({ACTIVE, READY, ARCHIVED})
+
+_lock = threading.Lock()
+
+DEFAULT_RULES: dict = {
+    "extensions": [".xlsx"],
+    "max_size_mb": 50,
+    "min_rows": 1,
+    "required_columns": [],      # puste = bez wymagań co do nagłówków
+    "reject_duplicate_content": True,
+}
+
+
+def state_path(root: Path | str) -> Path:
+    """Plik stanu — obok baz, chyba że wskazano inaczej.
+
+    Sprawdzamy NAPIS ze środowiska, nie Path(napis): Path("") to Path("."),
+    czyli wartość PRAWDZIWA, więc `Path(os.getenv(...)) or domyślna` zawsze
+    wybierało pustą zmienną i zapisywało stan do katalogu bieżącego."""
+    override = os.getenv("FILES_STATE", "").strip()
+    return Path(override) if override else Path(root) / ".files-state.json"
+
+
+def _now() -> str:
+    return datetime.now(timezone.utc).isoformat(timespec="seconds")
+
+
+def sha256_of(path: Path | str) -> str:
+    """Skrót treści pliku — tożsamość pliku niezależna od nazwy.
+
+    Przyda się też krokowi drugiemu (lustro w SQL): to po nim poznamy, że plik
+    na dysku rozjechał się z tym, co wczytano do bazy."""
+    h = hashlib.sha256()
+    with open(path, "rb") as fh:
+        for chunk in iter(lambda: fh.read(1024 * 1024), b""):
+            h.update(chunk)
+    return h.hexdigest()
+
+
+# ── stan ─────────────────────────────────────────────────────────────────
+
+def _read_state(root: Path) -> dict:
+    try:
+        with open(state_path(root), encoding="utf-8") as fh:
+            data = json.load(fh)
+    except (FileNotFoundError, json.JSONDecodeError):
+        data = {}
+    files = data.get("files")
+    rules = data.get("rules")
+    return {
+        "files": files if isinstance(files, dict) else {},
+        "rules": {**DEFAULT_RULES, **(rules if isinstance(rules, dict) else {})},
+    }
+
+
+def _write_state(root: Path, data: dict) -> None:
+    path = state_path(root)
+    path.parent.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
+    # Atomowo: plik stanu opisuje CAŁY zbiór baz, więc obcięcie go w połowie
+    # zapisu skasowałoby wiedzę o wszystkich naraz.
+    fd, tmp = tempfile.mkstemp(dir=str(path.parent), suffix=".tmp")
+    try:
+        with os.fdopen(fd, "w", encoding="utf-8") as fh:
+            json.dump(data, fh, ensure_ascii=False, indent=1, sort_keys=True)
+            fh.flush()
+            os.fsync(fh.fileno())
+        os.replace(tmp, path)
+    except BaseException:
+        Path(tmp).unlink(missing_ok=True)
+        raise
+
+
+def rules(root: Path | str) -> dict:
+    return _read_state(Path(root))["rules"]
+
+
+def set_rules(root: Path | str, new: dict) -> dict:
+    root = Path(root)
+    with _lock:
+        data = _read_state(root)
+        merged = {**data["rules"]}
+        for key, value in (new or {}).items():
+            if key in DEFAULT_RULES:
+                merged[key] = value
+        data["rules"] = merged
+        _write_state(root, data)
+    return merged
+
+
+# ── walidacja ────────────────────────────────────────────────────────────
+
+def validate(path: Path | str, root: Path | str, *, digest: str = "",
+             known_digests: dict[str, str] | None = None) -> list[str]:
+    """Lista POWODÓW odrzucenia. Pusta lista = plik nadaje się do użytku.
+
+    Zwracamy powody, a nie samo „tak/nie", bo administrator ma zobaczyć, CZEGO
+    plikowi brakuje — inaczej poprawianie bazy byłoby zgadywanką. Poza konto
+    administracyjne ta lista nie wychodzi."""
+    p, rs = Path(path), rules(root)
+    why: list[str] = []
+
+    exts = [str(e).lower() for e in rs.get("extensions") or []]
+    if exts and p.suffix.lower() not in exts:
+        why.append(f"rozszerzenie {p.suffix or '(brak)'} spoza dozwolonych: {', '.join(exts)}")
+
+    try:
+        size_mb = p.stat().st_size / (1024 * 1024)
+    except OSError:
+        return why + ["pliku nie da się odczytać"]
+    cap = float(rs.get("max_size_mb") or 0)
+    if cap and size_mb > cap:
+        why.append(f"rozmiar {size_mb:.1f} MB przekracza limit {cap:g} MB")
+
+    if rs.get("reject_duplicate_content") and known_digests:
+        digest = digest or sha256_of(p)
+        twin = next((name for name, d in known_digests.items()
+                     if d == digest and name != p.name), None)
+        if twin:
+            why.append(f"treść identyczna z plikiem „{twin}”")
+
+    required = [str(c).strip() for c in (rs.get("required_columns") or []) if str(c).strip()]
+    min_rows = int(rs.get("min_rows") or 0)
+    if required or min_rows:
+        why += _inspect_workbook(p, required, min_rows)
+    return why
+
+
+def _inspect_workbook(path: Path, required: list[str], min_rows: int) -> list[str]:
+    """Zagląda do arkusza: nagłówki i liczba wierszy.
+
+    read_only + tylko pierwszy arkusz — plik bazy potrafi mieć kilkadziesiąt MB,
+    a wczytanie go w całości przy każdym wgraniu zatkałoby usługę."""
+    try:
+        import openpyxl
+
+        wb = openpyxl.load_workbook(path, read_only=True, data_only=True)
+    except Exception as e:                       # noqa: BLE001 — każdy błąd = powód
+        return [f"nie udało się otworzyć arkusza ({type(e).__name__})"]
+    why: list[str] = []
+    try:
+        ws = wb[wb.sheetnames[0]]
+        rows = ws.iter_rows(values_only=True)
+        header = [str(c).strip().lower() for c in (next(rows, ()) or ()) if c is not None]
+        missing = [c for c in required if c.strip().lower() not in header]
+        if missing:
+            why.append(f"brak wymaganych kolumn: {', '.join(missing)}")
+        if min_rows:
+            seen = sum(1 for i, _ in enumerate(rows) if i < min_rows)
+            if seen < min_rows:
+                why.append(f"za mało wierszy danych ({seen} < {min_rows})")
+    finally:
+        wb.close()
+    return why
+
+
+# ── rejestr ──────────────────────────────────────────────────────────────
+
+def _scan(root: Path) -> list[Path]:
+    """Pliki na udziale, bez śmieci technicznych.
+
+    Pomijamy nie tylko ukryte PLIKI, ale i wszystko, co leży w ukrytym KATALOGU:
+    filtr po samej nazwie pliku wciągał do rejestru zawartość `.cache`, bo pliki
+    w środku nie zaczynają się od kropki. Efekt: cache podawany jako baza, a przy
+    pierwszym uruchomieniu jeszcze przyjmowany jako aktywny."""
+    def ukryta_sciezka(p: Path) -> bool:
+        return any(part.startswith(".") for part in p.relative_to(root).parts[:-1])
+
+    return [p for p in sorted(root.glob("**/*"))
+            if p.is_file() and not p.name.startswith((".", "~$"))
+            and not ukryta_sciezka(p)]
+
+
+def _adopt_existing(root: Path) -> dict:
+    """Pierwsze uruchomienie: bazy zastane na udziale są OD RAZU w użyciu.
+
+    Bez tego wdrożenie DAN-27 wyłączyłoby wyszukiwanie. Dotąd bazy działały
+    domyślnie (wyłączało się je jawnie przez DISABLED_BASES); po przejściu na
+    rejestr plik bez wpisu dostaje `ready`, czyli NIE w użyciu — więc pusty stan
+    po wdrożeniu oznaczałby, że program nagle niczego nie znajduje. Ta cicha
+    zmiana zachowania byłaby gorsza od awarii, bo wygląda jak pusta baza.
+
+    Rozróżnienie jest celowe: `ready` dotyczy plików WGRANYCH przez ekran (te
+    ktoś musi świadomie włączyć), a nie zastanych przy przejściu na rejestr.
+
+    Zapis stanu może się nie udać (udział read-only) — wtedy trudno, przy każdym
+    uruchomieniu przyjmiemy je na nowo. Zachowanie jest to samo, koszt żaden."""
+    files = {str(p.relative_to(root)): {"status": ACTIVE, "adopted_at": _now()}
+             for p in _scan(root)}
+    data = {"files": files, "rules": {**DEFAULT_RULES}}
+    try:
+        _write_state(root, data)
+    except OSError:
+        pass
+    return data
+
+
+def registry(root: Path | str, *, for_admin: bool = False) -> list[dict]:
+    """Pliki na udziale wraz ze stanem. `for_admin` odsłania kwarantannę i powody.
+
+    Filtrowanie siedzi TUTAJ, a nie w szablonie: gdyby pliki w kwarantannie
+    dochodziły do przeglądarki i były tylko ukrywane stylem, wystarczyłby podgląd
+    źródła strony, żeby poznać reguły walidacji."""
+    root = Path(root)
+    # Brak PLIKU stanu = pierwsze uruchomienie. Pusty słownik przy istniejącym
+    # pliku to co innego: ktoś świadomie wszystko odstawił, więc nie wskrzeszamy.
+    data = _read_state(root) if state_path(root).exists() else _adopt_existing(root)
+    out: list[dict] = []
+    for p in _scan(root):
+        rel = str(p.relative_to(root))
+        row = data["files"].get(rel, {})
+        status = row.get("status") or READY
+        if status == QUARANTINE and not for_admin:
+            continue
+        try:
+            st = p.stat()
+            size_mb = round(st.st_size / (1024 * 1024), 2)
+            modified = datetime.fromtimestamp(st.st_mtime, tz=timezone.utc).strftime("%Y-%m-%d")
+        except OSError:
+            size_mb, modified = None, None
+        entry = {
+            "name": p.name, "path": rel, "size_mb": size_mb, "modified": modified,
+            "status": status, "in_use": status in USABLE,
+            # `enabled` to TA SAMA informacja pod nazwą, której używa reszta
+            # świata: endpoint /bases, warstwa logiczna i ekran „Ustawienia"
+            # (DAN-15/PRE-09). Rejestr wszedł w miejsce starej listy baz, więc
+            # musi mówić jej językiem — inaczej każdy odbiorca dostaje KeyError,
+            # a to była właśnie awaria /bases po wdrożeniu DAN-27.
+            "enabled": status in USABLE,
+            "archived_at": row.get("archived_at") or "",
+            "uploaded_at": row.get("uploaded_at") or "",
+            "uploaded_by": row.get("uploaded_by") or "",
+            "sha256": row.get("sha256") or "",
+        }
+        if for_admin:
+            entry["rejected_for"] = list(row.get("rejected_for") or [])
+        out.append(entry)
+    return out
+
+
+def usable_paths(root: Path | str) -> list[str]:
+    """Ścieżki baz, które FAKTYCZNIE biorą udział w wyszukiwaniu."""
+    root = Path(root)
+    return [str(root / e["path"]) for e in registry(root, for_admin=True) if e["in_use"]]
+
+
+def _touch(root: Path, rel: str, **fields) -> dict:
+    with _lock:
+        data = _read_state(root)
+        row = {**data["files"].get(rel, {}), **fields}
+        data["files"][rel] = row
+        _write_state(root, data)
+    return row
+
+
+def set_status(root: Path | str, rel: str, status: str, *, by: str = "") -> dict:
+    """Zmienia stan pliku. Włączyć do użytku można TYLKO plik, który przeszedł
+    walidację — to jest właśnie ta bramka, o której mowa w wymaganiu."""
+    root = Path(root)
+    target = root / rel
+    if not target.is_file():
+        raise ValueError(f"Nie ma pliku „{rel}”.")
+    if status not in {ACTIVE, READY, ARCHIVED, QUARANTINE}:
+        raise ValueError(f"Nieznany stan: {status}")
+
+    data = _read_state(root)
+    current = (data["files"].get(rel) or {}).get("status") or READY
+    if status == ACTIVE:
+        if current == QUARANTINE:
+            raise ValueError("Plik nie może trafić do użytku.")
+        known = {e["path"]: e["sha256"] for e in registry(root, for_admin=True) if e["sha256"]}
+        why = validate(target, root, known_digests=known)
+        if why:
+            _touch(root, rel, status=QUARANTINE, rejected_for=why, checked_at=_now())
+            raise ValueError("Plik nie może trafić do użytku.")
+
+    fields = {"status": status, "changed_at": _now(), "changed_by": by}
+    if status == ARCHIVED:
+        # Znacznik czasu archiwizacji to wymóg: „zamrożona forma z timestampem".
+        fields["archived_at"] = _now()
+    elif status == ACTIVE:
+        fields["archived_at"] = ""
+        fields["rejected_for"] = []
+    return _touch(root, rel, **fields)
+
+
+def store_upload(root: Path | str, filename: str, content: bytes, *, by: str = "") -> dict:
+    """Zapisuje wgrany plik i od razu go sprawdza.
+
+    Plik zostaje NIEZALEŻNIE od wyniku walidacji — nie tracimy niczego, co ktoś
+    wgrał. Zmienia się tylko to, czy da się go włączyć do użytku."""
+    root = Path(root)
+    safe = re.sub(r"[^A-Za-z0-9._ -]", "_", Path(filename or "").name).strip() or "plik"
+    target = root / safe
+    stem, suffix, n = Path(safe).stem, Path(safe).suffix, 1
+    while target.exists():                       # nie nadpisujemy cudzej bazy
+        target = root / f"{stem}-{n}{suffix}"
+        n += 1
+    root.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
+    target.write_bytes(content)
+
+    rel = str(target.relative_to(root))
+    digest = sha256_of(target)
+    known = {e["path"]: e["sha256"] for e in registry(root, for_admin=True)
+             if e["sha256"] and e["path"] != rel}
+    why = validate(target, root, digest=digest, known_digests=known)
+    _touch(root, rel, status=QUARANTINE if why else READY, rejected_for=why,
+           sha256=digest, uploaded_at=_now(), uploaded_by=by, checked_at=_now())
+    return {"path": rel, "name": target.name, "accepted": not why}
+
+
+def delete(root: Path | str, rel: str) -> None:
+    """Nieodwracalne skasowanie pliku — wyłącznie dla administratora."""
+    root = Path(root)
+    target = root / rel
+    if not target.is_file():
+        raise ValueError(f"Nie ma pliku „{rel}”.")
+    target.unlink()
+    with _lock:
+        data = _read_state(root)
+        data["files"].pop(rel, None)
+        _write_state(root, data)

services/data/app/link_crypto.py

@@ -0,0 +1,525 @@
+"""Szyfrowanie łączy między warstwami (PRE-16 / LOG-33).
+
+Do tej pory warstwy rozmawiały ze sobą zwykłym HTTP-em wewnątrz klastra. Token
+międzywarstwowy (LOG-32) mówił KTO pyta, ale nie ukrywał CZEGO dotyczy odpowiedź
+— a płyną nią surowe wiersze oryginalnych baz interpretacyjnych, czyli rdzeń
+produktu. Kto podsłuchał ruch wewnątrz sieci (drugi pod, port mirror na switchu,
+zrzut z węzła), miał je w całości.
+
+Ten moduł zamyka tę drogę: **AES-256-GCM** na ciele każdego żądania i odpowiedzi.
+GCM daje jednocześnie poufność i uwierzytelnienie — cudzy albo podmieniony bajt
+nie odszyfruje się w ogóle, więc nie ma osobnego problemu „zaszyfrowane, ale
+podatne na modyfikację".
+
+**Dwa niezależne klucze**, po jednym na parę rozmówców:
+  * ``LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC`` — prezentacja ↔ logika,
+  * ``LINK_KEY_LOGIC_DATA``        — logika ↔ dane.
+Dzięki temu przejęcie klucza prezentacji nie daje dostępu do warstwy danych,
+gdzie leżą całe bazy. Logika trzyma oba, bo rozmawia w obie strony.
+
+Z każdego klucza łącza wyprowadzamy **osobne podklucze na kierunek** (HKDF).
+Żądanie i odpowiedź nigdy nie szyfrują się tym samym kluczem, więc powtórzenie
+losowej jednorazówki w jedną stronę nie osłabia drugiej.
+
+Format ramki (bo strumień odpowiedzi może iść kawałkami — patrz okno postępu):
+
+    [4 bajty długości][magia "AL1"][12 bajtów jednorazówki][szyfrogram + znacznik]
+
+Do materiału uwierzytelnianego (AAD) wchodzą kierunek, ścieżka, znacznik czasu
+i numer ramki. Skutek: ramki nie da się przekleić do innego endpointu, odtworzyć
+po czasie (dopuszczalny poślizg ``MAX_SKEW``) ani przestawić w strumieniu.
+
+Bez ustawionego klucza moduł **przepuszcza ruch otwartym tekstem** (dev, zgodność
+wstecz) i krzyczy o tym przy starcie. Gdy klucz JEST ustawiony, warstwa serwerowa
+działa fail-closed: nieszyfrowane żądanie dostaje odmowę, żeby przypadkowa
+regresja po stronie klienta nie oznaczała cichego powrotu do jawnego ruchu.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import base64
+import binascii
+import logging
+import os
+import struct
+import time
+from typing import Iterable, Iterator
+
+from cryptography.exceptions import InvalidTag
+from cryptography.hazmat.primitives import hashes
+from cryptography.hazmat.primitives.ciphers.aead import AESGCM
+from cryptography.hazmat.primitives.kdf.hkdf import HKDF
+
+log = logging.getLogger("astrololo.link")
+
+MAGIC = b"AL1"
+VERSION = "v1"
+NONCE_BYTES = 12
+KEY_BYTES = 32                      # AES-256
+LENGTH_PREFIX = 4
+MAX_FRAME = 64 * 1024 * 1024        # zapora przed alokacją z podanej długości
+MAX_SKEW_SECONDS = 300.0
+
+HEADER_ENC = "X-Astrololo-Enc"
+HEADER_TS = "X-Astrololo-Enc-Ts"
+CONTENT_TYPE = "application/vnd.astrololo.enc"
+
+ENV_PRESENTATION_LOGIC = "LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC"
+ENV_LOGIC_DATA = "LINK_KEY_LOGIC_DATA"
+# Trzecia para: prezentacja ↔ render (PRE-24). Osobny klucz, jak przy pozostałych —
+# usługa render dostaje CAŁY raport (dane urodzeniowe + opisy z baz), więc przejęcie
+# jej klucza nie może otwierać łącza do logiki ani do danych.
+ENV_PRESENTATION_RENDER = "LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER"
+ENV_REQUIRED = "LINK_ENCRYPTION_REQUIRED"
+
+REQUEST, RESPONSE = b"req", b"res"
+
+# Sondy k8s pukają tu bez klucza i tak ma zostać — inaczej pierwsza literówka
+# w sekrecie kładłaby pody zamiast pokazać błąd w aplikacji.
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+class LinkError(Exception):
+    """Cokolwiek poszło nie tak z kopertą — celowo bez szczegółów na zewnątrz."""
+
+
+# --------------------------------------------------------------------- klucze
+
+def parse_key(raw: str) -> bytes:
+    """Klucz z konfiguracji: hex (64 znaki) albo base64. Zawsze 32 bajty."""
+    text = raw.strip()
+    if not text:
+        raise LinkError("pusty klucz łącza")
+    try:
+        key = bytes.fromhex(text)
+    except ValueError:
+        try:
+            key = base64.b64decode(text, validate=True)
+        except (binascii.Error, ValueError) as exc:
+            raise LinkError("klucz łącza nie jest ani hexem, ani base64") from exc
+    if len(key) != KEY_BYTES:
+        raise LinkError(
+            f"klucz łącza ma {len(key)} B zamiast {KEY_BYTES} — wygeneruj przez "
+            f"`openssl rand -hex 32`"
+        )
+    return key
+
+
+def key_from_env(env_name: str) -> bytes | None:
+    """Klucz albo None. Zły klucz to wyjątek OD RAZU — nie przy pierwszym żądaniu."""
+    raw = os.getenv(env_name, "")
+    return parse_key(raw) if raw.strip() else None
+
+
+def encryption_required() -> bool:
+    """Czy brak klucza ma być błędem, a nie cichym powrotem do jawnego ruchu.
+
+    Serwer sam z siebie broni się fail-closed, ale to za mało: klient BEZ klucza
+    wysyła pytanie otwartym tekstem i dopiero potem dostaje odmowę — czyli treść
+    zapytania zdążyła już przelecieć przez sieć. Ta flaga zatrzymuje go, zanim
+    cokolwiek opuści proces. Ustawiana razem z kluczami we wdrożeniu.
+    """
+    return os.getenv(ENV_REQUIRED, "").strip().lower() in {"1", "true", "yes", "on"}
+
+
+def _subkey(link_key: bytes, direction: bytes) -> bytes:
+    return HKDF(
+        algorithm=hashes.SHA256(), length=KEY_BYTES, salt=None,
+        info=b"astrololo/link/" + direction,
+    ).derive(link_key)
+
+
+class Link:
+    """Jedna para rozmówców: klucz plus wyprowadzone z niego podklucze."""
+
+    def __init__(self, link_key: bytes) -> None:
+        self._by_direction = {
+            REQUEST: AESGCM(_subkey(link_key, REQUEST)),
+            RESPONSE: AESGCM(_subkey(link_key, RESPONSE)),
+        }
+
+    # ---------------------------------------------------------- pojedyncza ramka
+
+    def _aad(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int) -> bytes:
+        return b"|".join([MAGIC, direction, path.encode("utf-8"),
+                          stamp.encode("ascii"), str(seq).encode("ascii")])
+
+    def seal(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             plaintext: bytes) -> bytes:
+        nonce = os.urandom(NONCE_BYTES)
+        sealed = self._by_direction[direction].encrypt(
+            nonce, plaintext, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        return MAGIC + nonce + sealed
+
+    def open(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             frame: bytes) -> bytes:
+        if not frame.startswith(MAGIC):
+            raise LinkError("ramka bez znacznika protokołu")
+        body = frame[len(MAGIC):]
+        if len(body) <= NONCE_BYTES:
+            raise LinkError("ramka za krótka")
+        nonce, sealed = body[:NONCE_BYTES], body[NONCE_BYTES:]
+        try:
+            return self._by_direction[direction].decrypt(
+                nonce, sealed, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        except InvalidTag as exc:
+            # Jeden komunikat na wszystkie przypadki: zły klucz, podmieniony bajt,
+            # przeklejenie z innej ścieżki, przestawiona ramka. Rozróżnianie ich
+            # na zewnątrz podpowiadałoby atakującemu, w co trafił.
+            raise LinkError("nie udało się odszyfrować — zły klucz albo naruszone dane") from exc
+
+    # ------------------------------------------------------------ strumień ramek
+
+    def seal_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    chunks: Iterable[bytes]) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, chunk in enumerate(chunks):
+            yield frame_out(self.seal(direction, path, stamp, seq, chunk))
+
+    def open_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, frame in enumerate(frames_in(raw)):
+            yield self.open(direction, path, stamp, seq, frame)
+
+    def open_all(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, raw: bytes) -> bytes:
+        return b"".join(self.open_stream(direction, path, stamp, raw))
+
+
+# ---------------------------------------------------------------- ramkowanie
+
+def frame_out(payload: bytes) -> bytes:
+    return struct.pack(">I", len(payload)) + payload
+
+
+def frames_in(raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+    """Rozbiera bufor na ramki. Ucięty strumień to błąd, nie cicha strata danych."""
+    offset = 0
+    while offset < len(raw):
+        if offset + LENGTH_PREFIX > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (brak nagłówka długości)")
+        (size,) = struct.unpack(">I", raw[offset:offset + LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        offset += LENGTH_PREFIX
+        if offset + size > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (za mało danych)")
+        yield raw[offset:offset + size]
+        offset += size
+
+
+def unframe_incremental(buffer: bytearray) -> Iterator[bytes]:
+    """Wyjmuje z bufora KOMPLETNE ramki i zjada je; resztę zostawia na później.
+
+    Dla odbioru na żywo: kawałki przychodzą podzielone dowolnie i ramka potrafi
+    rozjechać się między dwa odczyty.
+    """
+    while True:
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX:
+            return
+        (size,) = struct.unpack(">I", buffer[:LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX + size:
+            return
+        frame = bytes(buffer[LENGTH_PREFIX:LENGTH_PREFIX + size])
+        del buffer[:LENGTH_PREFIX + size]
+        yield frame
+
+
+# ------------------------------------------------------------- świeżość ruchu
+
+def stamp_now() -> str:
+    return f"{time.time():.3f}"
+
+
+def check_stamp(stamp: str) -> None:
+    """Odrzuca ramki spoza okna czasowego — inaczej podsłuchane żądanie dałoby się
+    odtworzyć w dowolnym momencie w przyszłości."""
+    try:
+        sent = float(stamp)
+    except (TypeError, ValueError) as exc:
+        raise LinkError("brak albo błędny znacznik czasu") from exc
+    if abs(time.time() - sent) > MAX_SKEW_SECONDS:
+        raise LinkError("znacznik czasu poza dopuszczalnym oknem")
+
+
+# =========================================================== strona serwerowa
+
+class LinkCryptoMiddleware:
+    """Rozszyfrowuje wchodzące żądania i zaszyfrowuje wychodzące odpowiedzi.
+
+    Napisane jako czyste ASGI, nie ``@app.middleware("http")``, bo trzeba
+    podmienić CIAŁO żądania jeszcze zanim zobaczy je FastAPI, oraz przepuścić
+    odpowiedź strumieniową kawałek po kawałku, bez zbierania jej w pamięci.
+    """
+
+    def __init__(self, app, link: Link | None, layer: str) -> None:
+        self.app = app
+        self.link = link
+        self.layer = layer
+
+    async def __call__(self, scope, receive, send):
+        if scope["type"] != "http" or self.link is None or scope["path"] in PUBLIC_PATHS:
+            return await self.app(scope, receive, send)
+
+        path = scope["path"]
+        headers = {k.decode("latin-1").lower(): v.decode("latin-1") for k, v in scope["headers"]}
+
+        if headers.get(HEADER_ENC.lower()) != VERSION:
+            # Fail-closed. Klucz jest ustawiony, więc jawne żądanie oznacza albo
+            # pomyłkę w konfiguracji, albo kogoś obcego — w obu wypadkach nie
+            # chcemy po cichu wrócić do jawnego ruchu.
+            log.warning("warstwa %s: odrzucone żądanie bez szyfrowania łącza (%s)",
+                        self.layer, path)
+            return await _refuse(send, "Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.")
+
+        stamp = headers.get(HEADER_TS.lower(), "")
+        try:
+            check_stamp(stamp)
+            plaintext = self.link.open_all(REQUEST, path, stamp, await _read_body(receive))
+        except LinkError as exc:
+            log.warning("warstwa %s: %s (%s)", self.layer, exc, path)
+            return await _refuse(send, "Nie udało się odczytać zaszyfrowanego żądania.")
+
+        scope = dict(scope)
+        scope["headers"] = _rewritten_headers(scope["headers"], len(plaintext))
+        await self.app(scope, _replay(plaintext, receive), self._sealing_send(send, path))
+
+    def _sealing_send(self, send, path: str):
+        state: dict = {"stamp": "", "seq": 0}
+
+        async def sealing(message):
+            if message["type"] == "http.response.start":
+                state["stamp"] = stamp_now()
+                keep = [(k, v) for k, v in message.get("headers", [])
+                        if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+                message = dict(message)
+                message["headers"] = keep + [
+                    (b"content-type", CONTENT_TYPE.encode()),
+                    (HEADER_ENC.lower().encode(), VERSION.encode()),
+                    (HEADER_TS.lower().encode(), state["stamp"].encode()),
+                ]
+                return await send(message)
+
+            if message["type"] == "http.response.body":
+                chunk = message.get("body", b"")
+                sealed = b""
+                if chunk:
+                    sealed = frame_out(self.link.seal(
+                        RESPONSE, path, state["stamp"], state["seq"], chunk))
+                    state["seq"] += 1
+                return await send({"type": "http.response.body", "body": sealed,
+                                   "more_body": message.get("more_body", False)})
+
+            return await send(message)
+
+        return sealing
+
+
+def _rewritten_headers(raw: Iterable[tuple[bytes, bytes]], length: int):
+    """Po odszyfrowaniu ciało ma inną długość i zwykły typ — inaczej FastAPI
+    próbowałby sparsować JSON o cudzej deklarowanej wielkości."""
+    kept = [(k, v) for k, v in raw if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+    kept.append((b"content-length", str(length).encode()))
+    if length:
+        kept.append((b"content-type", b"application/json"))
+    return kept
+
+
+async def _read_body(receive) -> bytes:
+    body = bytearray()
+    while True:
+        message = await receive()
+        if message["type"] == "http.disconnect":
+            raise LinkError("rozłączenie w trakcie odbioru żądania")
+        body += message.get("body", b"")
+        if not message.get("more_body", False):
+            return bytes(body)
+
+
+def _replay(body: bytes, original):
+    """Podstawia odszyfrowane ciało jako jedyną porcję wejścia dla aplikacji.
+
+    Po oddaniu ciała oddajemy głos ORYGINALNEMU `receive`, zamiast od razu
+    zgłaszać rozłączenie. Odpowiedź strumieniowa nasłuchuje bowiem rozłączenia
+    równolegle do wysyłania i przerywa się, gdy je zobaczy — na skróconej wersji
+    okno postępu dostawało pustą odpowiedź, choć zwykłe żądania działały.
+    """
+    delivered = False
+
+    async def receive():
+        nonlocal delivered
+        if delivered:
+            return await original()
+        delivered = True
+        return {"type": "http.request", "body": body, "more_body": False}
+
+    return receive
+
+
+async def _refuse(send, detail: str) -> None:
+    """Odmowa leci JAWNIE — rozmówca właśnie pokazał, że nie umie odszyfrować,
+    więc zaszyfrowany komunikat o błędzie byłby dla niego nieczytelny."""
+    payload = f'{{"detail":"{detail}"}}'.encode("utf-8")
+    await send({"type": "http.response.start", "status": 400, "headers": [
+        (b"content-type", b"application/json"),
+        (b"content-length", str(len(payload)).encode()),
+    ]})
+    await send({"type": "http.response.body", "body": payload})
+
+
+def install(app, env_name: str, layer: str):
+    """Podpina szyfrowanie łącza. Wołać PO `security.install`, żeby także odmowa
+    tokenowa (401) wracała zaszyfrowana — inaczej klient by jej nie odczytał."""
+    link_key = key_from_env(env_name)
+    if link_key is None and encryption_required():
+        # Celowo wywracamy start. Ta sama zasada co przy sekrecie logowania:
+        # wolimy widoczną awarię niż usługę, która wstała i po cichu nie chroni
+        # niczego. Pod w CrashLoop widać od razu, jawny ruch — nie.
+        raise LinkError(
+            f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale {env_name} nie ustawiony — "
+            f"warstwa {layer} nie wystartuje bez klucza łącza"
+        )
+    if link_key is None:
+        log.warning(
+            "UWAGA: %s nie ustawiony — warstwa %s rozmawia z sąsiadem JAWNYM tekstem, "
+            "więc treść baz interpretacyjnych jest widoczna dla każdego, kto podsłucha "
+            "ruch wewnątrz sieci.", env_name, layer,
+        )
+        return None
+    link = Link(link_key)
+    app.add_middleware(LinkCryptoMiddleware, link=link, layer=layer)
+    log.info("warstwa %s: łącze szyfrowane (AES-256-GCM, klucz z %s)", layer, env_name)
+    return link
+
+
+# ============================================================ strona kliencka
+
+def call(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+         headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None) -> bytes:
+    """Żądanie do sąsiedniej warstwy; zwraca odszyfrowane ciało odpowiedzi.
+
+    Ścieżkę do materiału uwierzytelnianego bierzemy Z URL-a, a nie z osobnego
+    argumentu — gdyby klient i serwer liczyły ją inaczej, każde żądanie kończyłoby
+    się niejasnym błędem odszyfrowania.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Zatrzymujemy się PRZED wysłaniem. Gdyby polecieć jawnie i dopiero
+            # zebrać odmowę, pytanie byłoby już na kablu — a to właśnie ono niesie
+            # sygnifikatory, o które pytamy bazę.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — żądanie "
+                f"NIE zostało wysłane, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        response = client.request(method, url, json=payload, headers=request_headers)
+        response.raise_for_status()
+        return response.content
+
+    path = httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    plaintext = b"" if payload is None else _json.dumps(payload).encode("utf-8")
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, plaintext))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp,
+                            "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+
+    response = client.request(method, url, content=body, headers=request_headers)
+    if response.status_code >= 400 and response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        log.error("łącze %s odmówiło: %s", path, response.text[:200])
+    response.raise_for_status()
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("odpowiedź przyszła nieszyfrowana, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    reply_stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(reply_stamp)
+    return link.open_all(RESPONSE, path, reply_stamp, response.content)
+
+
+def call_json(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+              headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None):
+    import json as _json
+
+    return _json.loads(call(client, method, url, payload=payload,
+                            headers=headers, link=link))
+
+
+def open_response_stream(response, link: Link | None) -> Iterator[bytes]:
+    """Odbiór odpowiedzi płynącej kawałkami (okno postępu).
+
+    Ramka potrafi rozjechać się między dwa odczyty z gniazda, więc składamy ją
+    w buforze zamiast zakładać, że każdy kawałek to komplet.
+    """
+    if link is None:
+        yield from response.iter_bytes()
+        return
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("strumień przyszedł nieszyfrowany, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(stamp)
+    path = response.request.url.path
+    buffer = bytearray()
+    seq = 0
+    for chunk in response.iter_bytes():
+        buffer += chunk
+        for frame in unframe_incremental(buffer):
+            yield link.open(RESPONSE, path, stamp, seq, frame)
+            seq += 1
+    if buffer:
+        raise LinkError("strumień urwał się w połowie ramki")
+
+
+def stream_lines(client, url: str, *, payload, headers: dict[str, str] | None = None,
+                 link: Link | None) -> Iterator[str]:
+    """Strumieniowe POST zwracające kolejne NIEPUSTE linie NDJSON — na żywo.
+
+    Dla okna postępu: linie muszą docierać w trakcie pracy, nie na końcu, więc
+    czytamy strumień, a nie całe ciało. Gdy łącze ma klucz, żądanie jest
+    pieczętowane, a odpowiedź odszyfrowywana ramka po ramce; granice ramek NIE
+    pokrywają się z granicami linii, więc sklejamy bajty w buforze i tniemy je
+    dopiero na znakach nowej linii.
+
+    Bez klucza zachowuje się jak dotąd (surowy strumień), żeby dev bez sekretów
+    działał bez zmian.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx as _httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Ten sam kontrakt co w `call`: nie wypuszczamy jawnego żądania, gdy
+            # szyfrowanie jest wymagane. Bez tego serwer owszem odrzuca (400), ale
+            # ciało żądania — tu dane urodzenia — zdążyłoby już pójść w eter.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — strumień "
+                f"NIE został wysłany, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        with client.stream("POST", url, json=payload, headers=request_headers) as response:
+            response.raise_for_status()
+            for text_line in response.iter_lines():
+                if text_line:
+                    yield text_line
+        return
+
+    path = _httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, _json.dumps(payload).encode("utf-8")))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp, "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+    with client.stream("POST", url, content=body, headers=request_headers) as response:
+        response.raise_for_status()
+        buffer = bytearray()
+        for plain in open_response_stream(response, link):
+            buffer += plain
+            while True:
+                nl = buffer.find(b"\n")
+                if nl < 0:
+                    break
+                text_line = bytes(buffer[:nl])
+                del buffer[:nl + 1]
+                if text_line:
+                    yield text_line.decode("utf-8")
+        if buffer:
+            yield bytes(buffer).decode("utf-8")

services/data/app/main.py

@@ -4,14 +4,19 @@ Jedyne zadanie: przyjąć znormalizowane zapytanie z warstwy logicznej, wyszuka
 dane (w Excelu z cache lub w SQL) i zwrócić je w górę. Nie zna warstwy logicznej
 ani prezentacji.
 """
+# build-marker: 2026-07-25 wymuszenie nowego obrazu po incydencie z tagiem :latest
 from __future__ import annotations
 
+import base64
+import binascii
 from contextlib import asynccontextmanager
 
-from fastapi import FastAPI
+from fastapi import FastAPI, HTTPException
 
+from app import canary, files, link_crypto, security
 from app.config import settings
 from app.models import HealthInfo, SearchQuery, SearchResult
+from pydantic import BaseModel
 from app.providers.factory import build_provider
 
 provider = build_provider(settings)
@@ -23,12 +28,118 @@ async def lifespan(app: FastAPI):
     yield
 
 
-app = FastAPI(title="astrololo · warstwa bazodanowa", lifespan=lifespan)
+# Bez /docs, /redoc i /openapi.json: te trasy oddają KOMPLETNY katalog funkcji —
+# nazwy tras, kształty żądań, listę dostawców modeli — i to każdemu, kto potrafi
+# je otworzyć, bez żadnego logowania. Ochrona zakładek w prezentacji nic nie
+# daje, gdy obok stoi usługa, która sama się spisuje (PRE-27).
+app = FastAPI(title="astrololo · warstwa bazodanowa", lifespan=lifespan,
+              docs_url=None, redoc_url=None, openapi_url=None)
+security.install(app, "danych")       # token międzywarstwowy (LOG-32)
+# Szyfrowanie łącza od logiki. PO `security.install`, żeby także odmowa
+# tokenowa wracała zaszyfrowana — inaczej klient nie umiałby jej odczytać.
+link_crypto.install(app, link_crypto.ENV_LOGIC_DATA, "danych")
 
 
 @app.post("/search", response_model=SearchResult)
 def search(query: SearchQuery) -> SearchResult:
-    return provider.search(query)
+    result = provider.search(query)
+    # Rekordy-pułapki (DAN-26) odsiewamy TU, na wyjściu z warstwy danych — dzięki
+    # temu nie dotrą ani wyżej, ani do promptu LLM (LOG-30), niezależnie od dostawcy.
+    visible, report = canary.screen(result.rows, query.value)
+    if report["active"]:
+        result.rows = visible
+        result.total = len(visible)
+    return result
+
+
+@app.get("/bases")
+def bases() -> dict:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+    Same METADANE — nazwy plików, rozmiar, data. Żadnej treści baz, więc podgląd
+    listy nie jest kolejną drogą do ich wyniesienia."""
+    items = provider.list_bases()
+    return {"bases": items, "enabled": sum(1 for b in items if b["enabled"]), "total": len(items)}
+
+
+# ── zarządzanie plikami baz (DAN-27) ─────────────────────────────────────
+# Warstwa danych jest właścicielem plików, więc to ona nimi zarządza. Uprawnienia
+# rozstrzyga PREZENTACJA (PRE-27) i przekazuje tu wynik jako `for_admin` / `by` —
+# ta warstwa nie zna kont i nie ma jak ich znać. Nie jest to dziura: warstwa
+# danych stoi za tokenem międzywarstwowym i szyfrowanym łączem, więc rozmawia
+# z nią wyłącznie warstwa logiczna.
+
+class FilesQuery(BaseModel):
+    for_admin: bool = False
+    # Pula konta (PRE-29). Puste = cały udział — tak woła produkcja, która o pulach
+    # nic nie wie. Wersja demo podaje login, przez co widzi wyłącznie swój katalog.
+    tenant: str = ""
+
+
+class FileAction(BaseModel):
+    path: str
+    status: str = ""
+    by: str = ""
+    tenant: str = ""
+
+
+class FileUpload(BaseModel):
+    filename: str
+    content_b64: str
+    by: str = ""
+    tenant: str = ""
+
+
+class RulesUpdate(BaseModel):
+    rules: dict
+    tenant: str = ""
+
+
+@app.post("/files")
+def files_list(q: FilesQuery) -> dict:
+    """Rejestr plików. Kwarantanna WYCHODZI stąd tylko przy for_admin — filtrujemy
+    u źródła, żeby nie dało się jej odczytać z podglądu źródła strony."""
+    root = files.tenant_root(settings.excel_dir, q.tenant)
+    return {"files": files.registry(root, for_admin=q.for_admin),
+            "rules": files.rules(root) if q.for_admin else {},
+            "root": str(root)}
+
+
+@app.post("/files/status")
+def files_status(a: FileAction) -> dict:
+    try:
+        row = files.set_status(files.tenant_root(settings.excel_dir, a.tenant),
+                               a.path, a.status, by=a.by)
+    except ValueError as e:
+        raise HTTPException(422, str(e)) from e
+    return {"path": a.path, "status": row.get("status")}
+
+
+@app.post("/files/upload")
+def files_upload(u: FileUpload) -> dict:
+    """Plik wędruje w base64 wewnątrz zaszyfrowanego łącza — tym samym kanałem,
+    co reszta ruchu międzywarstwowego. Osobny, nieszyfrowany kanał na pliki
+    byłby obejściem PRE-16."""
+    try:
+        raw = base64.b64decode(u.content_b64, validate=True)
+    except (binascii.Error, ValueError) as e:
+        raise HTTPException(422, "Nieczytelna zawartość pliku.") from e
+    return files.store_upload(files.tenant_root(settings.excel_dir, u.tenant),
+                              u.filename, raw, by=u.by)
+
+
+@app.post("/files/delete")
+def files_delete(a: FileAction) -> dict:
+    try:
+        files.delete(files.tenant_root(settings.excel_dir, a.tenant), a.path)
+    except ValueError as e:
+        raise HTTPException(422, str(e)) from e
+    return {"deleted": a.path}
+
+
+@app.post("/files/rules")
+def files_rules(u: RulesUpdate) -> dict:
+    return {"rules": files.set_rules(files.tenant_root(settings.excel_dir, u.tenant), u.rules)}
 
 
 @app.get("/health", response_model=HealthInfo)

services/data/app/models.py

@@ -18,10 +18,18 @@ class SearchQuery(BaseModel):
     key: str = Field(..., description="Pole/kolumna kanoniczna, po której szukamy, np. 'name'.")
     value: str = Field(..., description="Szukana wartość.")
     exact: bool = Field(False, description="Dopasowanie dokładne vs. zawieranie (contains).")
-    limit: int = Field(50, ge=1, le=50000)
+    # Górny limit celowo niski: to zapytanie oddaje SUROWE wiersze baz, więc wysoki
+    # pułap zamienia je w narzędzie do masowego pobrania (LOG-32). 5000 = tyle, ile
+    # realnie potrzebuje build_report na jeden obiekt.
+    limit: int = Field(50, ge=1, le=5000)
     fields: list[str] | None = Field(
         None, description="Lista pól kanonicznych do zwrócenia; None = wszystkie."
     )
+    # PULA KONTA (PRE-29). Puste = cały udział, czyli zachowanie produkcji, która
+    # o pulach nic nie wie. Ustawione = wyszukiwanie widzi WYŁĄCZNIE podkatalog
+    # tego konta. Używa tego wersja demo, gdzie każde konto ma własny, niewidoczny
+    # dla pozostałych zbiór baz.
+    tenant: str = Field("", description="Pula plików konta; puste = cały udział.")
 
 
 class SearchResult(BaseModel):

services/data/app/providers/base.py

@@ -25,3 +25,10 @@ class DataProvider(ABC):
     def warmup(self) -> None:
         """Opcjonalne wstępne zbudowanie cache/indeksu przy starcie."""
         return None
+
+    def list_bases(self) -> list[dict]:
+        """Bazy widoczne dla dostawcy + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+        Opcjonalne: dostawca SQL nie operuje na plikach, więc domyślnie pusto —
+        UI pokaże wtedy, że nie ma czego przełączać, zamiast się wywrócić."""
+        return []

services/data/app/providers/excel_provider.py

@@ -91,10 +91,48 @@ class ExcelDataProvider(DataProvider):
         base = Path(self.s.excel_dir)
         return [str(p) for p in sorted(base.glob("**/*.xlsx")) if not p.name.startswith("~$")]
 
+    def _enabled_files(self, paths: list[str], tenant: str = "") -> list[str]:
+        """Bazy biorące udział w wyszukiwaniu.
+
+        Źródłem prawdy jest REJESTR PLIKÓW (DAN-27) — stan klikany z ekranu,
+        trwały na udziale. Zmienna DISABLED_BASES z DAN-15 zostaje jako awaryjne
+        wyłączenie z konfiguracji: gdy jest ustawiona, odsiewa DODATKOWO. Nie
+        odwrotnie — inaczej ktoś z dostępem do ekranu mógłby włączyć bazę
+        wyłączoną świadomie na poziomie wdrożenia.
+        """
+        # `bases` MUSI być zaimportowane tutaj — modułowego importu nie ma,
+        # a przepisując tę funkcję pod rejestr usunąłem lokalny. Efekt: NameError
+        # przy KAŻDYM wyszukiwaniu, czyli 500 z warstwy danych.
+        from app import bases, files
+
+        usable = set(files.usable_paths(files.tenant_root(self.s.excel_dir, tenant)))
+        out = [p for p in paths if p in usable]
+        entries = bases.disabled_entries()
+        if entries:
+            out = [p for p in out if bases.is_enabled(p, self.s.excel_dir, entries)]
+        return out
+
+    def list_bases(self) -> list[dict]:
+        """Bazy dostępne na udziale + metaopis + stan włączenia (DAN-15/PRE-09)."""
+        from app import bases
+
+        from app import files
+
+        return files.registry(self.s.excel_dir, for_admin=True)
+
     # ---- publiczne API ----
     def search(self, query: SearchQuery) -> SearchResult:
         t0 = time.perf_counter()
-        cache_key = f"{query.key}|{query.value}|{query.exact}|{query.limit}|{query.fields}"
+        # Lista wyłączonych baz wchodzi do klucza cache: bez tego zmiana ustawień
+        # oddawałaby wynik sprzed zmiany, czyli treść bazy uznanej za wyłączoną.
+        from app import bases
+
+        disabled = ",".join(bases.disabled_entries())
+        # PULA MUSI BYĆ W KLUCZU. Bez niej wynik policzony dla jednego konta
+        # trafiłby z cache do drugiego — czyli cicha wymiana treści baz między
+        # kontami, niewidoczna w logach i nie do wykrycia z zewnątrz.
+        cache_key = (f"{query.key}|{query.value}|{query.exact}|{query.limit}"
+                     f"|{query.fields}|{disabled}|{query.tenant}")
 
         hit = self.queries.get(cache_key)              # poziom 3: wynik zapytania
         if hit is not None:
@@ -105,6 +143,9 @@ class ExcelDataProvider(DataProvider):
         if not candidates:
             # brak w indeksie (np. klucz nieindeksowany) -> przeszukaj wszystkie pliki
             candidates = [(p, "0") for p in self._excel_files()]
+        # bazy wyłączone globalnie (DAN-15) pomijamy niezależnie od źródła kandydatów
+        allowed = set(self._enabled_files([p for p, _ in candidates], query.tenant))
+        candidates = [(p, s) for p, s in candidates if p in allowed]
 
         rows: list[dict] = []
         for path, _sheet in candidates:

services/data/app/security.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Uwierzytelnianie międzywarstwowe (LOG-32).
+
+Warstwa danych oddaje SUROWE wiersze baz — to najbardziej wrażliwy punkt całego
+systemu. Bez tego kontrolera wystarczyłoby uderzyć w nią bezpośrednio, z pominięciem
+i logiki, i logowania w UI. Gdy ustawiono INTERNAL_TOKEN, każde żądanie (poza /health)
+musi go przynieść w nagłówku X-Astrololo-Token.
+
+Bez INTERNAL_TOKEN kontrola jest wyłączona (dev / zgodność wstecz) — wtedy przy
+starcie leci ostrzeżenie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import logging
+import os
+import secrets
+
+from fastapi import Request
+from fastapi.responses import JSONResponse
+
+log = logging.getLogger("astrololo.security")
+
+HEADER = "X-Astrololo-Token"
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+def token() -> str:
+    """Czytany leniwie — konfiguracja może się zmienić bez importu modułu."""
+    return os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+
+
+def enabled() -> bool:
+    return bool(token())
+
+
+def install(app, layer: str) -> None:
+    if not enabled():
+        log.warning(
+            "UWAGA: INTERNAL_TOKEN nie ustawiony — warstwa %s przyjmuje żądania od "
+            "kogokolwiek, kto ma do niej dostęp sieciowy.", layer,
+        )
+
+    @app.middleware("http")
+    async def _guard(request: Request, call_next):
+        if request.url.path in PUBLIC_PATHS or not enabled():
+            return await call_next(request)
+        got = request.headers.get(HEADER, "")
+        if not secrets.compare_digest(got, token()):
+            return JSONResponse({"detail": "Brak lub błędny token międzywarstwowy."},
+                                status_code=401)
+        return await call_next(request)

services/data/requirements-dev.txt

@@ -0,0 +1,2 @@
+-r requirements.txt
+pytest>=8.0

services/data/requirements.txt

@@ -6,4 +6,11 @@ pandas>=2.2
 openpyxl>=3.1
 pyarrow>=18.0
 SQLAlchemy>=2.0
+# Sterownik Postgresa (DAN-28). Sam SQLAlchemy nie rozmawia z bazą — bez tego
+# `postgresql+psycopg://…` wywala się dopiero przy PIERWSZYM połączeniu, już na
+# klastrze, komunikatem o braku modułu. [binary] = gotowe koło, bez kompilacji
+# libpq w obrazie.
+psycopg[binary]>=3.2
 pydantic>=2.10
+# Szyfrowanie łącza między warstwami (PRE-16): AES-256-GCM + HKDF
+cryptography>=44.0

services/data/tests/test_bases.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Przegląd baz na udziale i ich globalne wyłączanie (DAN-15 / PRE-09)."""
+import pytest
+
+from app import bases
+
+
+@pytest.fixture(autouse=True)
+def _clean_env(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("DISABLED_BASES", raising=False)
+
+
+ROOT = "/dane"
+PATHS = [f"{ROOT}/main_base.xlsx", f"{ROOT}/archiwum/stara.xlsx"]
+
+
+def test_everything_enabled_by_default():
+    for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS):
+        assert b["enabled"] is True
+
+
+def test_disable_by_file_name(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", "stara.xlsx")
+    state = {b["name"]: b["enabled"] for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS)}
+    assert state == {"main_base.xlsx": True, "stara.xlsx": False}
+
+
+def test_disable_by_relative_path(monkeypatch):
+    """Wpis może wskazywać ścieżkę względną, nie tylko samą nazwę."""
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", "archiwum/stara.xlsx")
+    assert bases.is_enabled(f"{ROOT}/archiwum/stara.xlsx", ROOT) is False
+    assert bases.is_enabled(f"{ROOT}/main_base.xlsx", ROOT) is True
+
+
+def test_entries_are_trimmed_and_multiple(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", " stara.xlsx , main_base.xlsx ")
+    assert [b["enabled"] for b in bases.list_bases(ROOT, PATHS)] == [False, False]
+
+
+def test_listing_carries_metadata_not_content(tmp_path):
+    """Metaopis: nazwa, ścieżka, rozmiar, data — ŻADNEJ treści bazy."""
+    f = tmp_path / "baza.xlsx"
+    f.write_bytes(b"x" * 2048)
+    item = bases.list_bases(tmp_path, [str(f)])[0]
+    assert set(item) == {"name", "path", "size_mb", "modified", "enabled"}
+    assert item["name"] == "baza.xlsx" and item["size_mb"] is not None and item["modified"]
+
+
+def test_missing_file_does_not_crash_the_listing():
+    item = bases.list_bases(ROOT, [f"{ROOT}/nie-ma.xlsx"])[0]
+    assert item["size_mb"] is None and item["modified"] is None

services/data/tests/test_canary.py

@@ -0,0 +1,61 @@
+"""Rekordy-pułapki (canary) — DAN-26.
+
+Testujemy sam MECHANIZM na syntetycznych pułapkach: prawdziwe markery i injekcja
+do baz przychodzą od właściciela produktu. Regresja byłaby CICHA i podwójnie zła:
+albo pułapka wycieka do interpretacji/LLM (zdradza się i psuje wynik), albo
+przestaje odsiewać i nie wiadomo o tym.
+"""
+import pathlib
+
+from app import canary
+
+MAIN = (pathlib.Path(__file__).resolve().parents[1] / "app" / "main.py").read_text(encoding="utf-8")
+
+MARK = "ASTROLOLO-CANARY-7f3a9"          # unikalny — nie wystąpi w realnych danych
+ROWS = [
+    {"significator": "Ma Ari", "effect": "odważny, impulsywny"},
+    {"significator": "Ve Tau " + MARK, "effect": "pułapka — nie dotknie interpretacji"},
+    {"significator": "Su Leo", "effect": "dumny, twórczy"},
+]
+
+
+def test_no_markers_is_transparent():
+    """Bez skonfigurowanych markerów — zero ingerencji, zero kosztu."""
+    out, rep = canary.screen(ROWS, "cokolwiek", markers=[])
+    assert out == ROWS and rep["active"] is False
+
+
+def test_canary_row_is_fenced_from_results():
+    """Pułapka znika z wyników — nie opuści warstwy danych (a więc i promptu LLM)."""
+    out, rep = canary.screen(ROWS, "Ve Tau", markers=[MARK])
+    assert rep["active"] and rep["removed"] == 1
+    assert all(MARK not in str(r) for r in out)          # nigdzie nie ma markera
+    assert len(out) == 2 and {"significator": "Su Leo", "effect": "dumny, twórczy"} in out
+
+
+def test_real_results_pass_through_untouched():
+    out, _ = canary.screen(ROWS, "Ari", markers=[MARK])
+    assert {"significator": "Ma Ari", "effect": "odważny, impulsywny"} in out
+
+
+def test_tripwire_when_query_targets_a_marker():
+    """Zapytanie CELUJĄCE w marker = ktoś enumeruje bazę, nie liczy horoskopu."""
+    _, rep = canary.screen(ROWS, "Ve Tau " + MARK, markers=[MARK])
+    assert rep["tripwire"] is True
+
+
+def test_normal_query_does_not_trip():
+    _, rep = canary.screen(ROWS, "Ma Ari", markers=[MARK])
+    assert rep["tripwire"] is False
+
+
+def test_marker_matched_in_any_string_field():
+    rows = [{"significator": "X", "effect": "opis " + MARK, "extra": 5}]
+    out, rep = canary.screen(rows, "X", markers=[MARK])
+    assert out == [] and rep["removed"] == 1              # marker w polu 'effect' też łapiemy
+
+
+def test_endpoint_fences_before_returning():
+    """/search odsiewa pułapki na wyjściu z warstwy danych (niezależnie od dostawcy)."""
+    assert "canary.screen(result.rows, query.value)" in MAIN
+    assert "result.rows = visible" in MAIN

services/data/tests/test_files.py

@@ -0,0 +1,214 @@
+"""Rejestr plików baz: stany, walidacja, archiwizacja (DAN-27).
+
+Testujemy tu RDZEŃ — bez HTTP i bez uprawnień, bo uprawnienia rozstrzyga
+prezentacja (patrz services/presentation/tests/test_pliki.py). Tutaj chodzi
+o to, żeby żadna operacja nie gubiła pliku i żeby bramka „do użytku tylko po
+walidacji" faktycznie trzymała.
+"""
+import pathlib
+
+import pytest
+
+from app import files
+
+
+@pytest.fixture()
+def root(tmp_path, monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("FILES_STATE", raising=False)
+    return tmp_path
+
+
+def _xlsx(path, rows=3, header=("id", "opis")):
+    import openpyxl
+
+    wb = openpyxl.Workbook()
+    ws = wb.active
+    ws.append(list(header))
+    for i in range(rows):
+        ws.append([i, f"treść {i}"])
+    wb.save(path)
+    return path
+
+
+# ── rejestr i stany ──────────────────────────────────────────────────────
+
+def test_a_file_dropped_on_the_share_is_adopted_as_active(root):
+    """Baza położona na udziale poza aplikacją (np. przez NFS) ma działać —
+    tak było przed DAN-27 i tak ma zostać. Plik WGRANY EKRANEM to inna sprawa:
+    ten wymaga świadomego włączenia (patrz test niżej)."""
+    _xlsx(root / "baza.xlsx")
+    entry = files.registry(root)[0]
+    assert entry["status"] == files.ACTIVE
+    assert entry["in_use"] is True
+
+
+def test_only_active_files_reach_the_search(root):
+    _xlsx(root / "a.xlsx")
+    _xlsx(root / "b.xlsx")
+    files.registry(root)                                   # przyjęcie zastanych
+    files.set_status(root, "b.xlsx", files.READY)           # świadome odstawienie
+    assert [pathlib.Path(p).name for p in files.usable_paths(root)] == ["a.xlsx"]
+    files.set_status(root, "b.xlsx", files.ACTIVE)
+    assert len(files.usable_paths(root)) == 2
+
+
+def test_state_survives_a_restart(root):
+    """Stan jest KLIKANY, więc musi być trwały — inaczej restart poda po cichu
+    przywracałby bazy wyłączone świadomie."""
+    _xlsx(root / "a.xlsx")
+    files.set_status(root, "a.xlsx", files.ACTIVE)
+    assert files.state_path(root).exists()
+    assert files.registry(root)[0]["in_use"] is True
+
+
+# ── archiwizacja ─────────────────────────────────────────────────────────
+
+def test_archiving_freezes_the_file_but_never_removes_it(root):
+    """To jest najdalej idąca operacja osoby wgrywającej dane: plik ZOSTAJE."""
+    p = _xlsx(root / "stara.xlsx")
+    files.set_status(root, "stara.xlsx", files.ACTIVE)
+    files.set_status(root, "stara.xlsx", files.ARCHIVED, by="dane")
+    entry = files.registry(root)[0]
+    assert p.exists(), "plik zniknął z dysku — archiwizacja ma go zachować"
+    assert entry["status"] == files.ARCHIVED
+    assert entry["in_use"] is False
+    assert entry["archived_at"], "brak znacznika czasu archiwizacji"
+
+
+def test_archived_file_cannot_slip_back_into_use_by_itself(root):
+    _xlsx(root / "stara.xlsx")
+    files.set_status(root, "stara.xlsx", files.ARCHIVED)
+    assert files.usable_paths(root) == []
+
+
+# ── walidacja: bramka do użytku ──────────────────────────────────────────
+
+def test_upload_keeps_a_file_that_fails_validation(root):
+    """Rzecz najważniejsza: wgranego pliku NIE TRACIMY, choćby nie przeszedł."""
+    files.set_rules(root, {"extensions": [".xlsx"]})
+    out = files.store_upload(root, "notatka.txt", "to nie jest baza".encode("utf-8"), by="dane")
+    assert out["accepted"] is False
+    assert (root / out["path"]).exists(), "plik odrzucony zniknął z dysku"
+    admin_view = files.registry(root, for_admin=True)[0]
+    assert admin_view["status"] == files.QUARANTINE
+    assert admin_view["rejected_for"], "administrator ma widzieć powód"
+
+
+def test_a_held_file_is_invisible_without_admin_rights(root):
+    """Gdyby plik wstrzymany był widoczny z powodem odrzucenia, każdy wgrywający
+    poznałby reguły walidacji — a te są narzędziem administratora."""
+    files.store_upload(root, "notatka.txt", "nie baza".encode("utf-8"))
+    assert files.registry(root, for_admin=False) == []
+    assert len(files.registry(root, for_admin=True)) == 1
+
+
+def test_a_held_file_cannot_be_switched_into_use(root):
+    files.store_upload(root, "notatka.txt", "nie baza".encode("utf-8"))
+    rel = files.registry(root, for_admin=True)[0]["path"]
+    with pytest.raises(ValueError):
+        files.set_status(root, rel, files.ACTIVE)
+
+
+def test_activation_revalidates_and_holds_a_file_that_stopped_qualifying(root):
+    """Reguły mogą się zmienić PO wgraniu — bramka sprawdza w chwili włączania,
+    a nie tylko przy wgrywaniu."""
+    _xlsx(root / "mala.xlsx", rows=2)
+    files.set_status(root, "mala.xlsx", files.ACTIVE)
+    files.set_rules(root, {"min_rows": 500})
+    files.set_status(root, "mala.xlsx", files.READY)
+    with pytest.raises(ValueError):
+        files.set_status(root, "mala.xlsx", files.ACTIVE)
+    assert (root / "mala.xlsx").exists()
+
+
+@pytest.mark.parametrize("rule,value,bad", [
+    ("extensions", [".xlsx"], "plik.csv"),
+    ("max_size_mb", 0.000001, "plik.xlsx"),
+])
+def test_rules_reject_what_they_are_meant_to(root, rule, value, bad):
+    files.set_rules(root, {rule: value})
+    out = files.store_upload(root, bad, b"x" * 2048)
+    assert out["accepted"] is False
+
+
+def test_required_columns_are_checked_inside_the_workbook(root):
+    files.set_rules(root, {"required_columns": ["id", "znaczenie"]})
+    _xlsx(root / "tmp.xlsx", header=("id", "opis"))
+    why = files.validate(root / "tmp.xlsx", root)
+    assert why and "znaczenie" in why[0]
+
+
+def test_duplicate_content_is_rejected_by_hash_not_by_name(root):
+    files.set_rules(root, {"reject_duplicate_content": True})
+    data = _xlsx(root / "wzor.xlsx").read_bytes()
+    first = files.store_upload(root, "pierwsza.xlsx", data)
+    assert first["accepted"] is True
+    second = files.store_upload(root, "inna-nazwa.xlsx", data)
+    assert second["accepted"] is False
+
+
+def test_upload_never_overwrites_someone_elses_base(root):
+    files.store_upload(root, "baza.xlsx", _xlsx(root / "w.xlsx").read_bytes())
+    (root / "w.xlsx").unlink()
+    files.set_rules(root, {"reject_duplicate_content": False})
+    out = files.store_upload(root, "baza.xlsx", "inna treść".encode("utf-8"))
+    assert out["name"] != "baza.xlsx"
+    assert (root / "baza.xlsx").exists() and (root / out["path"]).exists()
+
+
+# ── kasowanie ────────────────────────────────────────────────────────────
+
+def test_delete_removes_the_file_and_its_entry(root):
+    _xlsx(root / "a.xlsx")
+    files.set_status(root, "a.xlsx", files.ACTIVE)
+    files.delete(root, "a.xlsx")
+    assert not (root / "a.xlsx").exists()
+    assert files.registry(root, for_admin=True) == []
+    assert files.usable_paths(root) == []
+
+
+# ── przejście na rejestr nie może wyłączyć wyszukiwania ─────────────────
+
+def test_bases_already_on_the_share_stay_in_use_after_the_switch(root):
+    """Dotąd bazy działały domyślnie (wyłączało się je przez DISABLED_BASES).
+    Po przejściu na rejestr pusty stan oznaczałby, że program nagle niczego nie
+    znajduje — cicha zmiana zachowania gorsza od awarii, bo wygląda jak pusta baza."""
+    _xlsx(root / "main_base.xlsx")
+    _xlsx(root / "zodiac_pl.xlsx")
+    assert len(files.usable_paths(root)) == 2, "zastane bazy wypadły z wyszukiwania"
+    assert all(e["in_use"] for e in files.registry(root))
+
+
+def test_adoption_happens_once_and_respects_later_decisions(root):
+    """Po przyjęciu stan jest zapisany, więc świadome odstawienie bazy ZOSTAJE —
+    kolejny odczyt nie może jej wskrzesić."""
+    _xlsx(root / "a.xlsx")
+    _xlsx(root / "b.xlsx")
+    files.registry(root)                                   # przyjęcie
+    files.set_status(root, "a.xlsx", files.READY)           # świadome odstawienie
+    assert [pathlib.Path(p).name for p in files.usable_paths(root)] == ["b.xlsx"]
+    files.set_status(root, "b.xlsx", files.READY)           # odstawiamy wszystko
+    assert files.usable_paths(root) == [], "pusty wybór został wskrzeszony"
+
+
+def test_uploaded_files_still_need_an_explicit_switch_on(root):
+    """Przyjęcie dotyczy TYLKO baz zastanych. Plik wgrany ekranem ktoś musi
+    świadomie włączyć — inaczej nowa baza wchodziłaby do wyników sama."""
+    _xlsx(root / "zastana.xlsx")
+    files.registry(root)
+    out = files.store_upload(root, "nowa.xlsx", _xlsx(root / "tmp.xlsx").read_bytes())
+    assert out["accepted"] is True
+    names = [pathlib.Path(p).name for p in files.usable_paths(root)]
+    assert "nowa.xlsx" not in names, "wgrana baza weszła do wyników bez decyzji"
+
+
+def test_adoption_survives_a_read_only_share(root, monkeypatch):
+    """Na udziale tylko do odczytu stanu nie da się zapisać — zachowanie ma
+    zostać to samo, tylko przyjęcie powtórzy się przy każdym uruchomieniu."""
+    _xlsx(root / "a.xlsx")
+
+    def boom(*a, **kw):
+        raise OSError("read-only file system")
+
+    monkeypatch.setattr(files, "_write_state", boom)
+    assert len(files.usable_paths(root)) == 1

services/data/tests/test_rejestr_integracja.py

@@ -0,0 +1,189 @@
+"""Rejestr plików a RESZTA warstwy danych — punkty styku (DAN-27).
+
+DLACZEGO OSOBNY PLIK. test_files.py sprawdza sam rejestr w izolacji i przechodził
+na zielono, podczas gdy na produkcji leżało wyszukiwanie (500) i lista baz (502).
+Rejestr wszedł w miejsce starego mechanizmu włączania baz, więc groźne jest nie
+to, co robi w środku, tylko czy MÓWI TYM SAMYM JĘZYKIEM, co jego odbiorcy.
+
+Oba tamte błędy były jednolinijkowe i oba niewidoczne dla testów jednostkowych:
+  * NameError, bo przepisując `_enabled_files` usunąłem lokalny import `bases`,
+  * KeyError, bo rejestr oddawał `in_use`, a endpoint /bases czytał `enabled`.
+"""
+import pathlib
+
+import pytest
+
+
+@pytest.fixture()
+def excel_dir(tmp_path, monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("EXCEL_DIR", str(tmp_path))
+    monkeypatch.setenv("CACHE_DIR", str(tmp_path / ".cache"))
+    monkeypatch.delenv("DISABLED_BASES", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("FILES_STATE", raising=False)
+    return tmp_path
+
+
+def _xlsx(path, rows=(("Ma Ari", "odważny"), ("Ve Tau", "zgodny"))):
+    import openpyxl
+
+    wb = openpyxl.Workbook()
+    ws = wb.active
+    ws.append(["significator", "effect"])
+    for r in rows:
+        ws.append(list(r))
+    wb.save(path)
+    return path
+
+
+def _provider(excel_dir):
+    from app.config import Settings
+    from app.providers.excel_provider import ExcelDataProvider
+
+    return ExcelDataProvider(Settings())
+
+
+def test_search_does_not_explode_on_the_registry(excel_dir):
+    """Regresja: `_enabled_files` wołało bases.disabled_entries() bez importu,
+    więc KAŻDE wyszukiwanie kończyło się NameError → 500 z warstwy danych."""
+    from app.models import SearchQuery
+
+    _xlsx(excel_dir / "baza.xlsx")
+    p = _provider(excel_dir)
+    p.warmup()
+    out = p.search(SearchQuery(key="significator", value="Ma Ari", exact=False, limit=10))
+    assert out.total >= 1, "zastana baza nie weszła do wyszukiwania"
+
+
+def test_search_still_works_with_disabled_bases_set(excel_dir, monkeypatch):
+    """DISABLED_BASES zostaje jako awaryjne wyłączenie i ma odsiewać DODATKOWO —
+    to właśnie ta gałąź kodu wywalała się na braku importu."""
+    from app.models import SearchQuery
+
+    _xlsx(excel_dir / "a.xlsx")
+    _xlsx(excel_dir / "b.xlsx")
+    monkeypatch.setenv("DISABLED_BASES", "b.xlsx")
+    p = _provider(excel_dir)
+    p.warmup()
+    out = p.search(SearchQuery(key="significator", value="Ma Ari", exact=False, limit=10))
+    assert out.total >= 1
+
+
+def test_registry_speaks_the_language_the_bases_endpoint_reads(excel_dir):
+    """Regresja: endpoint /bases liczy `b["enabled"]`, rejestr oddawał `in_use`.
+    KeyError → 500 z danych → 502 z logiki → „Warstwa logiczna niedostępna"
+    na ekranie Ustawienia."""
+    _xlsx(excel_dir / "baza.xlsx")
+    items = _provider(excel_dir).list_bases()
+    assert items, "lista baz jest pusta"
+    for row in items:
+        for key in ("name", "path", "enabled", "in_use", "size_mb", "modified"):
+            assert key in row, f"brak pola `{key}` — odbiorca dostanie KeyError"
+        assert row["enabled"] == row["in_use"], "dwa pola, jedna prawda"
+
+
+def test_bases_endpoint_answers_end_to_end(excel_dir):
+    """Przez TRASĘ, nie przez dostawcę: to ona wywalała się na produkcji."""
+    _xlsx(excel_dir / "baza.xlsx")
+    import importlib
+
+    from app import main as data_main
+
+    importlib.reload(data_main)
+    body = data_main.bases()
+    assert body["total"] == 1
+    assert body["enabled"] == 1, "zastana baza powinna być włączona po adopcji"
+    assert body["bases"][0]["name"] == "baza.xlsx"
+
+
+def test_switching_a_base_off_is_visible_in_both_places(excel_dir):
+    """Odstawienie bazy ma zniknąć i z wyszukiwania, i z licznika na Ustawieniach."""
+    from app import files
+    from app.models import SearchQuery
+
+    _xlsx(excel_dir / "baza.xlsx")
+    p = _provider(excel_dir)
+    p.warmup()
+    assert p.search(SearchQuery(key="significator", value="Ma Ari", limit=10)).total >= 1
+
+    files.set_status(excel_dir, "baza.xlsx", files.READY)
+    p2 = _provider(excel_dir)
+    p2.warmup()
+    assert p2.search(SearchQuery(key="significator", value="Ma Ari", limit=10)).total == 0
+    assert [b["enabled"] for b in p2.list_bases()] == [False]
+
+
+# ── pule kont: izolacja (PRE-29) ─────────────────────────────────────────
+# Najgroźniejsza rzecz w tej zmianie. Wyciek między pulami jest CICHY: klient
+# zobaczyłby cudze opisy jako własny wynik i nikt by się nie zorientował.
+
+def _pool(root, name, plik, tresc):
+    from app import files
+
+    pula = files.tenant_root(root, name)
+    pula.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
+    _xlsx(pula / plik, rows=[(tresc, f"opis {tresc}")])
+    files.registry(pula)                                  # przyjęcie zastanych
+    return pula
+
+
+def test_each_account_sees_only_its_own_files(excel_dir):
+    from app import files
+
+    _pool(excel_dir, "klientA", "a.xlsx", "Ma Ari")
+    _pool(excel_dir, "klientB", "b.xlsx", "Ve Tau")
+
+    a = [e["name"] for e in files.registry(files.tenant_root(excel_dir, "klientA"))]
+    b = [e["name"] for e in files.registry(files.tenant_root(excel_dir, "klientB"))]
+    assert a == ["a.xlsx"] and b == ["b.xlsx"]
+
+
+def test_search_never_reaches_another_account_pool(excel_dir):
+    from app.models import SearchQuery
+
+    _pool(excel_dir, "klientA", "a.xlsx", "Ma Ari")
+    _pool(excel_dir, "klientB", "b.xlsx", "Ve Tau")
+    p = _provider(excel_dir)
+    p.warmup()
+
+    swoje = p.search(SearchQuery(key="significator", value="Ma Ari", limit=10, tenant="klientA"))
+    cudze = p.search(SearchQuery(key="significator", value="Ve Tau", limit=10, tenant="klientA"))
+    assert swoje.total >= 1, "konto nie widzi własnej bazy"
+    assert cudze.total == 0, "konto sięgnęło do puli innego konta"
+
+
+def test_the_query_cache_cannot_serve_one_account_the_answer_of_another(excel_dir):
+    """Bez puli w kluczu cache wynik policzony dla jednego konta trafiłby do
+    drugiego — cicha wymiana treści baz, niewidoczna w logach."""
+    from app.models import SearchQuery
+
+    _pool(excel_dir, "klientA", "a.xlsx", "Ma Ari")
+    _pool(excel_dir, "klientB", "b.xlsx", "Ma Ari")       # TA SAMA szukana wartość
+    p = _provider(excel_dir)
+    p.warmup()
+
+    a = p.search(SearchQuery(key="significator", value="Ma Ari", limit=10, tenant="klientA"))
+    b = p.search(SearchQuery(key="significator", value="Ma Ari", limit=10, tenant="klientB"))
+    assert a.total >= 1 and b.total >= 1
+    assert b.cache != "hit", "odpowiedź dla jednego konta wyszła z cache drugiego"
+
+
+def test_a_crafted_pool_name_cannot_escape_the_share(excel_dir):
+    """Nazwa puli przychodzi z zewnątrz (login), więc „../..” albo ukośnik
+    wyprowadziłyby zapytanie wprost do cudzych baz."""
+    from app import files
+
+    for zlosliwa in ("../..", "../klientB", "/etc", "a/../../b", "..", "."):
+        wynik = files.tenant_root(excel_dir, zlosliwa)
+        assert excel_dir in wynik.parents or wynik == excel_dir, f"ucieczka: {zlosliwa} → {wynik}"
+
+
+def test_no_pool_means_the_whole_share_so_production_is_untouched(excel_dir):
+    """Produkcja nie wie o pulach i ma działać dokładnie jak dotąd."""
+    from app import files
+    from app.models import SearchQuery
+
+    _xlsx(excel_dir / "produkcyjna.xlsx")
+    p = _provider(excel_dir)
+    p.warmup()
+    assert files.tenant_root(excel_dir, "") == excel_dir
+    assert p.search(SearchQuery(key="significator", value="Ma Ari", limit=10)).total >= 1

services/engine-swisseph/Dockerfile

@@ -1,10 +1,34 @@
+# Build wieloetapowy — bo `pyswisseph` to rozszerzenie C bez gotowych wheeli.
+#
+# Na PyPI (2.10.3.2) wheels kończą się na cp311 i obejmują wyłącznie i686/x86_64.
+# Dla Pythona 3.12 oraz dla arm64 pip ZAWSZE kompiluje ze źródeł, a `-slim` nie ma
+# kompilatora — dlatego jednoetapowy build tu padał. Kompilujemy w etapie builder,
+# a do obrazu finalnego wchodzi już tylko gotowy wheel (bez toolchaina).
+
+FROM python:3.12-slim AS builder
+
+RUN apt-get update \
+ && apt-get install -y --no-install-recommends build-essential \
+ && rm -rf /var/lib/apt/lists/*
+
+WORKDIR /build
+COPY requirements.txt .
+RUN pip wheel --no-cache-dir --wheel-dir /wheels -r requirements.txt
+
+
 FROM python:3.12-slim
 
 WORKDIR /app
+COPY --from=builder /wheels /wheels
 COPY requirements.txt .
-RUN pip install --no-cache-dir -r requirements.txt
+RUN pip install --no-cache-dir --no-index --find-links=/wheels -r requirements.txt \
+ && rm -rf /wheels
 
 COPY . .
 
+# Sanity check na etapie budowania: brak działającego swissepha ma wywalić build,
+# a nie dopiero pierwszy request.
+RUN python -c "import swisseph as swe; swe.set_ephe_path(None); print('swisseph OK', swe.version)"
+
 EXPOSE 8003
 CMD ["uvicorn", "app.main:app", "--host", "0.0.0.0", "--port", "8003"]

services/engine-swisseph/README.md

@@ -15,9 +15,23 @@ permisywnej reszty systemu. **Nie wchodzi do dystrybucji zamkniętego produktu.*
 
 Tryb Moshiera (`FLG_MOSEPH`) — bez plików efemeryd, zero konfiguracji.
 
+## Build obrazu
+```bash
+docker compose --profile comparison build engine-swisseph
+```
+Dockerfile jest **wieloetapowy** i to nie jest ozdobnik: `pyswisseph` to rozszerzenie
+C, a na PyPI (2.10.3.2) gotowe wheels kończą się na **cp311** i obejmują wyłącznie
+**i686/x86_64**. Dla Pythona 3.12 oraz dla arm64 pip musi kompilować ze źródeł, więc
+sam `python:3.12-slim` (bez kompilatora) build wywracał. Kompilacja idzie w etapie
+`builder` (`build-essential`), a do obrazu finalnego trafia już tylko gotowy wheel —
+runtime zostaje czysty i mały. Pierwszy build trwa ~1–2 min, kolejne idą z cache warstw.
+
+Build kończy się sanity-checkiem (`import swisseph`), żeby niedziałający silnik
+wykrzaczył build, a nie dopiero pierwszy request.
+
 ## Uruchomienie (tylko profil porównawczy / dev / CI)
 ```bash
-pip install -r requirements.txt
+pip install -r requirements.txt      # wymaga kompilatora C (patrz wyżej)
 uvicorn app.main:app --port 8003
 ```
 Następnie w warstwie logicznej ustaw `ENGINE_SWISSEPH_URL=http://localhost:8003`,

services/engine-swisseph/app/main.py

@@ -15,12 +15,17 @@ from __future__ import annotations
 
 from datetime import datetime
 
-from fastapi import FastAPI
+from fastapi import FastAPI, HTTPException
 from pydantic import BaseModel
 
 import swisseph as swe
 
-app = FastAPI(title="astrololo · engine-swisseph (AGPL, izolowany)")
+# Bez /docs, /redoc i /openapi.json: te trasy oddają KOMPLETNY katalog funkcji —
+# nazwy tras, kształty żądań, listę dostawców modeli — i to każdemu, kto potrafi
+# je otworzyć, bez żadnego logowania. Ochrona zakładek w prezentacji nic nie
+# daje, gdy obok stoi usługa, która sama się spisuje (PRE-27).
+app = FastAPI(title="astrololo · engine-swisseph (AGPL, izolowany)",
+              docs_url=None, redoc_url=None, openapi_url=None)
 
 # Tryb Moshiera: bez plików efemeryd, w pełni samowystarczalny (~0,1\" dokładności).
 _FLAGS = swe.FLG_MOSEPH | swe.FLG_SPEED
@@ -69,6 +74,67 @@ def positions(req: PositionsRequest) -> dict:
     return {"engine": "swisseph", "positions": rows}
 
 
+# Kody systemów domów w Swiss Ephemeris. Nazwy po LEWEJ są nasze — te same,
+# których używa houses.SYSTEMS w warstwie logicznej — żeby wołający nie musiał
+# znać liter swissepha. Lista celowo pokrywa się 1:1 z naszą: rozjazd oznaczałby,
+# że kontrakt parzystości (LOG-28) przestał obejmować część systemów.
+_HOUSE_CODES = {
+    "whole_sign": b"W", "whole_sign_aries": b"N",
+    "equal": b"E", "equal_mc": b"D",
+    "porphyry": b"O", "vehlow": b"V", "morinus": b"M",
+    "regiomontanus": b"R", "campanus": b"C", "alcabitus": b"B",
+    "topocentric": b"T", "placidus": b"P", "koch": b"K",
+}
+
+# Kolejność, w jakiej swe_houses zwraca punkty w tablicy ascmc.
+_ASCMC = ("Asc", "MC", "ARMC", "Vertex", "equatorial_asc",
+          "co_asc_koch", "co_asc_munkasey", "polar_asc")
+
+
+class HousesRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    system: str = "whole_sign"
+
+
+@app.post("/houses")
+def houses(req: HousesRequest) -> dict:
+    """Cuspy domów i osie policzone przez silnik B — do porównania z własnym.
+
+    Domyka kontrakt parzystości (LOG-28) po stronie domów: dotąd obejmował
+    wyłącznie pozycje obiektów, więc błąd w podziale na domy przechodził przez
+    porównanie silników niezauważony. Błąd w domach jest CICHY — wykres wygląda
+    poprawnie, tylko planety siedzą gdzie indziej — więc akurat tu warto mieć
+    drugie zdanie.
+
+    Placidus i Koch nie istnieją powyżej koła podbiegunowego i swisseph zgłasza
+    tam wyjątek. Oddajemy to jako 422 z czytelnym powodem, a NIE podstawiamy po
+    cichu innego systemu: cicha podmiana jest nie do wykrycia po stronie
+    wołającego, a to on ma zdecydować, co z tym zrobić.
+    """
+    code = _HOUSE_CODES.get(req.system)
+    if code is None:
+        raise HTTPException(422, f"nieznany system domów: {req.system!r} "
+                                 f"(znane: {', '.join(sorted(_HOUSE_CODES))})")
+    d = req.when_utc
+    ut_hours = d.hour + d.minute / 60.0 + d.second / 3600.0
+    jd = swe.julday(d.year, d.month, d.day, ut_hours)
+    try:
+        cusps, ascmc = swe.houses(jd, req.lat, req.lon, code)
+    except Exception as e:                      # poza dziedziną systemu
+        raise HTTPException(
+            422, f"system {req.system!r} nie ma definicji dla φ={req.lat}: {e}") from e
+
+    return {
+        "engine": "swisseph",
+        "system": req.system,
+        "cusps": [{"house": i + 1, "longitude": c % 360.0} for i, c in enumerate(cusps)],
+        "angles": {name: ascmc[i] % 360.0 for i, name in enumerate(_ASCMC)
+                   if i < len(ascmc) and name in ("Asc", "MC", "ARMC", "Vertex")},
+    }
+
+
 @app.get("/health")
 def health() -> dict:
     return {"engine": "swisseph", "status": "ok", "mode": "moshier", "license": "AGPL-3.0"}

services/logic/README.md

@@ -6,11 +6,12 @@ i nie w bazie.
 
 ## API
 - `POST /api/query` → `QueryRequest` → `QueryResponse`
-- `POST /chart/positions` → `{when_utc, lat, lon, house_system?}` → pełny horoskop: pozycje (LOG-01) + osie i domy (LOG-05) + aspekty główne z applying/separating (LOG-06) + opcjonalnie stacje planet (`stations:true`, LOG-03). Obiekty: 10 planet + mean NN/SN/Lilith (LOG-02). `house_system`: `whole_sign` (dom.) / `equal` / `porphyry`.
+- `POST /chart/positions` → `{when_utc, lat, lon, house_system?}` → pełny horoskop: pozycje (LOG-01) + osie i domy (LOG-05) + aspekty główne z applying/separating (LOG-06) + opcjonalnie stacje planet (`stations:true`, LOG-03). Zwraca też sektę i 7 Lots hermetycznych z domami (LOG-08). Obiekty: 10 planet + mean NN/SN/Lilith (LOG-02). `house_system`: `whole_sign` (dom.) / `equal` / `porphyry`.
 - `POST /chart/report` → `{when_utc, lat, lon, limit?}` → wynik obliczeń wyszukany w bazie: fasety sygnifikatorów **w znaku / w domu / w aspekcie**, z rozwinięciem skrótów, odsiewaniem duplikatów (ten sam sygnifikator i opis), rankingiem siły (LOG-21) oraz opcją group (grupowanie identycznych opisów)
 - `POST /chart/profections` → `{when_utc, lat, lon, start_age?, count?}` → profekcje roczne: wiek, profektowany Asc, Władca Roku (+MC/Su/Mo) (LOG-10)
 - `POST /chart/return` → `{when_utc, lat, lon, kind, around?}` → Solar/Lunar Return: moment powrotu + pełny horoskop na ten moment (LOG-12)
-- `POST /chart/timeline` → `{when_utc, lat, lon, from_date, to_date, techniques?}` → zbiorcza oś czasu: profekcje + Solar Return + dyrekcje solar-arc, posortowane (technique | significator | start | exact | end); z interpret=true dopina interpretacje z bazy do dat (LOG-14, 1B->2B)
+- `POST /chart/firdaria` → `{when_utc, lat, lon}` → Firdaria: sekta (dzień/noc), okresy główne i podokresy time-lordów (LOG-11)
+- `POST /chart/timeline` → `{when_utc, lat, lon, from_date, to_date, techniques?}` → zbiorcza oś czasu: profekcje + Solar Return + dyrekcje solar-arc + Firdaria, posortowane (technique | significator | start | exact | end); z interpret=true dopina interpretacje z bazy do dat (LOG-14, 1B->2B)
 - `POST /chart/compare` → jak wyżej → raport różnic dwóch silników (LOG-26; wymaga silnika B)
 - `GET /health` (sprawdza też warstwę bazodanową)
 

services/logic/app/abbreviations.py

@@ -24,6 +24,8 @@ ABBREVIATIONS: dict[str, str] = {
     "NN": "North Node", "SN": "South Node", "Lilith": "Lilith", "Chiron": "Chiron",
     # osie
     "Asc": "Ascendant", "Dsc": "Descendant", "MC": "Midheaven", "IC": "Imum Coeli",
+    # Lots (punkty arabskie)
+    "PF": "Part of Fortune", "Fortune": "Part of Fortune", "Spirit": "Lot of Spirit",
     # aspekty
     "conj": "conjunction", "sex": "sextile", "sq": "square", "tri": "trine",
     "opp": "opposition", "semisex": "semisextile", "semisq": "semisquare",

services/logic/app/clients/data_client.py

@@ -5,16 +5,41 @@ Jedyny punkt styku w dół. Gdyby warstwa bazodanowa zmieniła implementację
 """
 from __future__ import annotations
 
+import os
 from typing import Any
 
 import httpx
 
+from app import link_crypto
 from app.config import settings
 
 
+def _auth_headers() -> dict[str, str]:
+    """Token międzywarstwowy (LOG-32) — pusty, gdy ochrona wyłączona."""
+    token = os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+    return {"X-Astrololo-Token": token} if token else {}
+
+
+def _link() -> link_crypto.Link | None:
+    """Klucz łącza logika↔dane. Czytany przy każdym wywołaniu, bo konfiguracja
+    może się zmienić bez restartu procesu (testy, podmiana sekretu)."""
+    key = link_crypto.key_from_env(link_crypto.ENV_LOGIC_DATA)
+    return link_crypto.Link(key) if key else None
+
+
 class DataClient:
-    def __init__(self, base_url: str | None = None) -> None:
+    """Rozmówca warstwy danych, opcjonalnie ZWIĄZANY Z PULĄ KONTA (PRE-29).
+
+    Pula siedzi w INSTANCJI, nie w sygnaturach metod. Gdyby jechała argumentem,
+    trzeba by ją przeprowadzić przez protokół DataSource i przez build_report —
+    czyli przez kod, który o kontach nie ma prawa nic wiedzieć. A przy okazji
+    każde nowe wywołanie byłoby okazją, żeby o nią zapomnieć i sięgnąć nie tam.
+
+    Puste = cały udział, czyli zachowanie produkcji."""
+
+    def __init__(self, base_url: str | None = None, tenant: str = "") -> None:
         self.base_url = (base_url or settings.data_url).rstrip("/")
+        self.tenant = tenant or ""
 
     def search(
         self,
@@ -24,14 +49,50 @@ class DataClient:
         limit: int,
         fields: list[str] | None = None,
     ) -> dict[str, Any]:
-        payload = {"key": key, "value": value, "exact": exact, "limit": limit, "fields": fields}
+        payload = {"key": key, "value": value, "exact": exact, "limit": limit,
+                   "fields": fields, "tenant": self.tenant}
         with httpx.Client(timeout=max(settings.http_timeout, 30.0)) as client:
-            r = client.post(f"{self.base_url}/search", json=payload)
-            r.raise_for_status()
-            return r.json()
+            return link_crypto.call_json(client, "POST", f"{self.base_url}/search",
+                                         payload=payload, headers=_auth_headers(),
+                                         link=_link())
+
+    def bases(self) -> dict[str, Any]:
+        """Lista baz na udziale + metaopis (DAN-15) — same metadane, bez treści."""
+        with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
+            return link_crypto.call_json(client, "GET", f"{self.base_url}/bases",
+                                         headers=_auth_headers(), link=_link())
+
+
+    # ── zarządzanie plikami baz (DAN-27) ────────────────────────────────
+    # Jedna metoda na trasę, bez sprytnego generyka: te wywołania różnią się
+    # skutkiem (odczyt / zapis / skasowanie), a ujednolicenie ich w jedno
+    # `call(path, payload)` zaciera tę różnicę dokładnie tam, gdzie jest ważna.
+
+    def files_list(self, for_admin: bool = False) -> dict[str, Any]:
+        return self._files_post("/files", {"for_admin": for_admin, "tenant": self.tenant})
+
+    def files_status(self, path: str, status: str, by: str = "") -> dict[str, Any]:
+        return self._files_post("/files/status", {"path": path, "status": status, "by": by, "tenant": self.tenant})
+
+    def files_upload(self, filename: str, content_b64: str, by: str = "") -> dict[str, Any]:
+        return self._files_post("/files/upload",
+                                {"filename": filename, "content_b64": content_b64, "by": by, "tenant": self.tenant})
+
+    def files_delete(self, path: str) -> dict[str, Any]:
+        return self._files_post("/files/delete", {"path": path, "tenant": self.tenant})
+
+    def files_rules(self, rules: dict) -> dict[str, Any]:
+        return self._files_post("/files/rules", {"rules": rules, "tenant": self.tenant})
+
+    def _files_post(self, path: str, payload: dict) -> dict[str, Any]:
+        with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
+            return link_crypto.call_json(client, "POST", f"{self.base_url}{path}",
+                                         payload=payload, headers=_auth_headers(), link=_link())
 
     def health(self) -> dict[str, Any]:
+        # /health celowo poza szyfrowaniem — pukają tu sondy k8s, które klucza
+        # nie mają, a nie przechodzi tędy nic z baz.
         with httpx.Client(timeout=settings.http_timeout) as client:
-            r = client.get(f"{self.base_url}/health")
+            r = client.get(f"{self.base_url}/health", headers=_auth_headers())
             r.raise_for_status()
             return r.json()

services/logic/app/engine/aspects.py

@@ -15,6 +15,16 @@ MAJOR = {
     "trine": 120.0,
     "opposition": 180.0,
 }
+# Aspekty POBOCZNE (opcjonalne, PRE-06). Tylko te trzy — bo mają już glify i barwy
+# w warstwie prezentacji (chartwheel) oraz w engine/glyphs.py, więc dokładają się
+# bez ruszania czegokolwiek poza silnikiem. Bazy interpretacyjne zwykle ich nie
+# opisują (brak tokenu w DB_TOKEN), więc trafiają na kosmogram i do tabeli, ale
+# NIE generują faset sygnifikatorów — most po cichu je pomija (significators.py).
+MINOR = {
+    "semisextile": 30.0,
+    "semisquare": 45.0,
+    "quincunx": 150.0,
+}
 DB_TOKEN = {
     "conjunction": "[conj", "sextile": "[sex", "square": "[sq",
     "trine": "[tri", "opposition": "[opp",
@@ -27,6 +37,18 @@ LUMINARIES = {"Sun", "Moon"}
 DEFAULT_ORB = 8.0
 LUMINARY_BONUS = 2.0
 
+# Pary sztywno powiązane definicyjnie — kąt między nimi wynika z samej definicji
+# punktu, nie z układu nieba (SN = NN + 180°). Aspekt taki zawsze wychodzi
+# dokładny (orb 0,00°) i nie niesie żadnej informacji astrologicznej, więc
+# wycinamy go z wyników: zaśmieca listę w UI i zjada budżet promptu do LLM.
+RIGID_PAIRS = frozenset({
+    frozenset({"North Node", "South Node"}),
+})
+
+
+def _is_rigid(name_a: str, name_b: str) -> bool:
+    return frozenset({name_a, name_b}) in RIGID_PAIRS
+
 
 def separation(a: float, b: float) -> float:
     """Najmniejsza separacja kątowa [0,180]."""
@@ -49,25 +71,67 @@ def _is_applying(la: float, lb: float, sa: float, sb: float, angle: float, dt: f
     return dev_next < dev_now
 
 
+def _first_aspect(sep: float, allowed: float, checks: dict) -> tuple[str, float] | None:
+    """Pierwszy aspekt z `checks`, w którego orbie mieści się separacja `sep`."""
+    for asp, angle in checks.items():
+        dev = abs(sep - angle)
+        if dev <= allowed:
+            return asp, round(dev, 2)
+    return None
+
+
+def find_cross_aspects(
+    a_positions: list[dict], b_positions: list[dict],
+    orb: float = DEFAULT_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS, minor: bool = False,
+) -> list[dict]:
+    """Aspekty MIĘDZY dwoma horoskopami (synastria, PRE-04): każdy obiekt z A vs
+    każdy obiekt z B (`obj1` = osoba A, `obj2` = osoba B). Statyczne — dwa natale,
+    brak wspólnego czasu, więc bez applying/separating. RIGID_PAIRS nie dotyczy
+    (NN osoby A vs SN osoby B to realny aspekt, nie artefakt definicji)."""
+    checks = {**MAJOR, **MINOR} if minor else MAJOR
+    out: list[dict] = []
+    for a in a_positions:
+        la = a.get("decimal")
+        if la is None:
+            continue
+        for b in b_positions:
+            lb = b.get("decimal")
+            if lb is None:
+                continue
+            allowed = orb + (luminary_bonus if (a["name"] in LUMINARIES or b["name"] in LUMINARIES) else 0.0)
+            m = _first_aspect(separation(float(la), float(lb)), allowed, checks)
+            if m:
+                out.append({"obj1": a["name"], "obj2": b["name"],
+                            "aspect": m[0], "orb": m[1], "allowed": round(allowed, 2)})
+    return out
+
+
 def find_aspects(
-    positions: list[dict], orb: float = DEFAULT_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS
+    positions: list[dict], orb: float = DEFAULT_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS,
+    minor: bool = False,
 ) -> list[dict]:
     """positions: dicty z 'name', 'decimal' (długość) i opcjonalnie 'speed' (°/dobę).
 
-    Zwraca listę aspektów głównych; gdy znane są prędkości, każdy aspekt ma
-    applying (bool) i skrót 'as': 'A'/'S' (aplikacyjny/separacyjny).
+    Zwraca listę aspektów; gdy znane są prędkości, każdy aspekt ma applying (bool)
+    i skrót 'as': 'A'/'S' (aplikacyjny/separacyjny). Orb i bonus dla świateł są
+    KONFIGUROWALNE (PRE-06); `minor=True` dokłada aspekty poboczne (30/45/150°).
+
+    Pary z RIGID_PAIRS (np. NN/SN) są pomijane — ich kąt jest definicyjny.
     """
+    checks = {**MAJOR, **MINOR} if minor else MAJOR
     out: list[dict] = []
     n = len(positions)
     for i in range(n):
         for j in range(i + 1, n):
             a, b = positions[i], positions[j]
+            if _is_rigid(a["name"], b["name"]):
+                continue
             la, lb = a.get("decimal"), b.get("decimal")
             if la is None or lb is None:
                 continue
             sep = separation(float(la), float(lb))
             allowed = orb + (luminary_bonus if (a["name"] in LUMINARIES or b["name"] in LUMINARIES) else 0.0)
-            for asp, angle in MAJOR.items():
+            for asp, angle in checks.items():
                 dev = abs(sep - angle)
                 if dev <= allowed:
                     applying = _is_applying(

services/logic/app/engine/chart.py

@@ -7,26 +7,96 @@ pozycje.
 from __future__ import annotations
 
 from app.engine import houses as H
+from app.engine import zodiac as Z
 from app.engine.base import EphemerisEngine
-from app.engine.formats import SIGNS, in_sign, norm360, sign_index
+from app.engine.formats import SIGNS, absolute, decimal, in_sign, norm360, sign_index
 from app.engine.models import ChartMoment
 
 
-def _fmt(name: str, lon: float) -> dict:
+def _fmt(name: str, lon: float, off: float = 0.0) -> dict:
+    lon = norm360(lon - off)
     return {
         "name": name,
         "sign": SIGNS[sign_index(lon)],
         "in_sign": in_sign(lon),
-        "decimal": round(norm360(lon), 6),
+        "decimal": round(lon, 6),
     }
 
 
-def build_chart(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment, house_system: str = H.WHOLE_SIGN) -> dict:
+def _shift_pos(pdict: dict, off: float) -> None:
+    """Przelicza etykiety pozycji na wybrany zodiak (in-place). off=0 → bez zmian."""
+    if not off:
+        return
+    lon = norm360(pdict["decimal"] - off)
+    pdict["sign"] = SIGNS[sign_index(lon)]
+    pdict["in_sign"] = in_sign(lon)
+    pdict["absolute"] = absolute(lon)
+    pdict["decimal"] = decimal(lon)
+
+
+def build_chart(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment, house_system: str = H.WHOLE_SIGN,
+                lots_method: str = "degree", zodiac: str = Z.TROPICAL,
+                house_systems: list[str] | None = None,
+                aspect_orb: float = 8.0, aspect_luminary_bonus: float = 2.0,
+                aspect_minor: bool = False) -> dict:
+    from app.engine import glyphs as GL
     from app.engine.aspects import find_aspects
+    from app.engine.houses import mean_obliquity
+    from app.engine.out_of_zodiac import (
+        declination,
+        find_antiscia,
+        find_declination_aspects,
+        is_out_of_bounds,
+    )
 
     positions = engine.positions(moment)
     result: dict = {"engine": engine.name, "positions": [p.as_dict() for p in positions]}
-    result["aspects"] = find_aspects(result["positions"])  # aspekty (LOG-06)
+    # aspekty liczymy PRZED zmianą zodiaku — kąty między obiektami są niezmiennicze
+    result["aspects"] = find_aspects(                       # aspekty (LOG-06), konfigurowalne (PRE-06)
+        result["positions"], orb=aspect_orb,
+        luminary_bonus=aspect_luminary_bonus, minor=aspect_minor)
+
+    # Aspekty pozazodiakalne (LOG-07): deklinacja i antyscja liczone na
+    # współrzędnych TROPIKALNYCH of-date — deklinacja jest fizyczna (równikowa),
+    # a antyscja z definicji tropikalna. Dlatego PRZED przesunięciem na zodiak,
+    # z surowych długości/szerokości silnika.
+    # ε PRAWDZIWE — to samo, którym liczymy domy, bo pozycje ze Skyfielda są
+    # POZORNE (uwzględniają nutację). Silnik bez sidereal() nutacji nie poda;
+    # wtedy zostaje średnie, z jawnym oznaczeniem w wyniku.
+    if hasattr(engine, "sidereal"):
+        eps = engine.sidereal(moment)[1]
+        result["obliquity_kind"] = "true"
+    else:
+        eps = mean_obliquity(Z.julian_day(moment.when_utc))
+        result["obliquity_kind"] = "mean"
+    result["obliquity"] = round(eps, 6)
+    for pdict, obj in zip(result["positions"], positions):
+        dec = declination(obj.longitude, obj.latitude, eps)
+        pdict["declination"] = round(dec, 4)
+        if is_out_of_bounds(dec, eps):
+            pdict["out_of_bounds"] = True
+    result["parallels"] = find_declination_aspects(result["positions"])
+    result["antiscia"] = find_antiscia(result["positions"])
+
+    # glify aspektów (LOG-22) — symbol aspektu nie zależy od zodiaku
+    for a in result["aspects"]:
+        a["glyph"] = GL.aspect_glyph(a["aspect"])
+
+    # offset zodiaku (LOG-04): syderyczny = ayanamsa, draconic = długość węzła
+    node_lon = next((p.longitude for p in positions if p.name == "North Node"), None)
+    off = Z.offset(zodiac, Z.julian_day(moment.when_utc), node_lon)
+    result["zodiac"] = zodiac
+    if zodiac in Z.SIDEREAL:
+        result["ayanamsha"] = round(off, 6)
+    for pdict in result["positions"]:
+        _shift_pos(pdict, off)
+
+    # glify obiektów (LOG-22): symbol planety jest niezmienniczy, symbol ZNAKU
+    # zależy od zodiaku, więc po przesunięciu. Pierścień 12 znaków pod kosmogram.
+    for pdict in result["positions"]:
+        pdict["glyph"] = GL.glyph_for(pdict["name"])
+        pdict["sign_glyph"] = GL.sign_glyph(pdict["sign"])
+    result["sign_glyphs"] = [{"sign": s, "glyph": GL.sign_glyph(s)} for s in SIGNS]
 
     if not hasattr(engine, "sidereal"):
         return result
@@ -35,19 +105,75 @@ def build_chart(engine: EphemerisEngine, moment: ChartMoment, house_system: str
     asc = H.compute_asc(ramc, eps, moment.lat)
     mc = H.compute_mc(ramc, eps)
     system = house_system if house_system in H.SYSTEMS else H.WHOLE_SIGN
-    cusp_list = H.cusps(asc, mc, system)
+    # cusps_detailed, nie cusps_for: Placidus i Koch nie istnieją powyżej koła
+    # podbiegunowego, a astrolog z Tromsø ma dostać wynik ZE ŚLADEM, czym go
+    # policzyliśmy. Ten ślad musi dojść aż do raportu i PDF-a.
+    primary = H.cusps_detailed(ramc, eps, moment.lat, system)
+    cusp_list = primary.cusps   # tropikalne — geometria domów jest niezmiennicza
 
-    result["house_system"] = system
+    def _cusps_out(cl: list[float]) -> list[dict]:
+        """Cuspy → wiersze pod UI/kosmogram: znak, stopień w znaku, długość, glif."""
+        return [
+            {"house": i + 1, "sign": SIGNS[sign_index(norm360(c - off))],
+             "in_sign": in_sign(norm360(c - off)),
+             "decimal": round(norm360(c - off), 6),       # długość cuspu — pod kosmogram (PRE-12)
+             "sign_glyph": GL.sign_glyph(SIGNS[sign_index(norm360(c - off))])}
+            for i, c in enumerate(cl)
+        ]
+
+    result["house_system"] = primary.system            # FAKTYCZNIE użyty
+    result["house_system_requested"] = primary.requested
+    # Lista ostrzeżeń dla całego horoskopu — prezentacja, raport i PDF czytają
+    # jedno miejsce, więc żaden z nich nie może „zapomnieć" o fallbacku.
+    result["house_warnings"] = [primary.notice] if primary.notice else []
     result["angles"] = {
-        "Asc": _fmt("Asc", asc),
-        "MC": _fmt("MC", mc),
-        "Dsc": _fmt("Dsc", norm360(asc + 180.0)),
-        "IC": _fmt("IC", norm360(mc + 180.0)),
+        "Asc": _fmt("Asc", asc, off),
+        "MC": _fmt("MC", mc, off),
+        "Dsc": _fmt("Dsc", norm360(asc + 180.0), off),
+        "IC": _fmt("IC", norm360(mc + 180.0), off),
     }
-    result["cusps"] = [
-        {"house": i + 1, "sign": SIGNS[sign_index(c)], "in_sign": in_sign(c)}
-        for i, c in enumerate(cusp_list)
-    ]
+    for a in result["angles"].values():         # glif znaku osi (LOG-22)
+        a["sign_glyph"] = GL.sign_glyph(a["sign"])
+    result["cusps"] = _cusps_out(cusp_list)      # PRYMARNY system — pod kosmogram i wstecz
     for pdict, obj in zip(result["positions"], positions):
-        pdict["house"] = H.assign_house(obj.longitude, cusp_list)
+        pdict["house"] = H.assign_house(obj.longitude, cusp_list)  # dom po długości tropikalnej
+
+    # Wiele systemów domów NARAZ (PRE-05/LOG-05) — do porównania obok siebie.
+    # Osie (Asc/MC) są wspólne; różni się tylko PODZIAŁ na domy. Prymarny zostaje
+    # w `cusps`/`house_system` (kosmogram i wstecz), a `house_systems` niesie pełen
+    # zestaw; `positions[].houses[system]` mówi, w którym domu obiekt siedzi wg
+    # danego systemu. Dokładamy tylko gdy poproszono o więcej niż jeden.
+    requested = [system] + [s for s in (house_systems or []) if s in H.SYSTEMS]
+    ordered = list(dict.fromkeys(requested))                  # prymarny pierwszy, bez duplikatów
+    if len(ordered) > 1:
+        result["house_systems"] = []
+        for s in ordered:
+            cs = primary if s == system else H.cusps_detailed(ramc, eps, moment.lat, s)
+            block = {"system": s, "used_system": cs.system, "cusps": _cusps_out(cs.cusps)}
+            if cs.notice:
+                block["notice"] = cs.notice
+                if cs.notice not in result["house_warnings"]:
+                    result["house_warnings"].append(cs.notice)
+            result["house_systems"].append(block)
+            for pdict, obj in zip(result["positions"], positions):
+                pdict.setdefault("houses", {})[s] = H.assign_house(obj.longitude, cs.cusps)
+
+    # Lots (LOG-08) — wymagają Asc i sekty (dzień/noc)
+    from app.engine.firdaria import is_day_birth
+    from app.engine.lots import compute_lots
+
+    pts = {p.name: p.longitude for p in positions}
+    pts["Asc"] = asc
+    day = is_day_birth(pts["Sun"], asc, mc) if "Sun" in pts else True
+    result["sect"] = "day" if day else "night"
+    result["lots"] = [
+        {**lot,
+         "longitude": decimal(norm360(lot["longitude"] - off)),   # w wybranym zodiaku
+         "sign": SIGNS[sign_index(norm360(lot["longitude"] - off))],
+         "in_sign": in_sign(norm360(lot["longitude"] - off)),
+         "house": H.assign_house(lot["longitude"], cusp_list),     # dom po długości tropikalnej
+         "glyph": GL.glyph_for(lot["name"]),                       # ⊗ dla Fortuny; reszta None (LOG-22)
+         "sign_glyph": GL.sign_glyph(SIGNS[sign_index(norm360(lot["longitude"] - off))])}
+        for lot in compute_lots(pts, day, lots_method)
+    ]
     return result

services/logic/app/engine/firdaria.py

@@ -0,0 +1,57 @@
+"""Firdaria (LOG-11) — perska technika time-lord.
+
+Sekwencja okresów głównych zależy od sekty (dzień/noc). Sekta: urodzenie dzienne,
+gdy Słońce jest nad horyzontem, czyli po tej samej stronie osi Asc–Dsc co MC.
+
+Klasyczne długości okresów (lata): Su 10, Ve 8, Me 13, Mo 9, Sa 11, Ju 12, Ma 7
+(razem 70) + Węzeł Północny 3 + Węzeł Południowy 2 = 75 lat. Każdy okres główny
+planety dzieli się na 7 podokresów (sub-lord w tej samej kolejności, cyklicznie).
+Węzły — bez podokresów (najczęstsza konwencja).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from datetime import datetime, timedelta
+
+DAY_ORDER = ["Sun", "Venus", "Mercury", "Moon", "Saturn", "Jupiter", "Mars"]
+NIGHT_ORDER = ["Moon", "Saturn", "Jupiter", "Mars", "Sun", "Venus", "Mercury"]
+YEARS = {"Sun": 10, "Venus": 8, "Mercury": 13, "Moon": 9,
+         "Saturn": 11, "Jupiter": 12, "Mars": 7}
+NODES = [("North Node", 3), ("South Node", 2)]
+DAYS_PER_YEAR = 365.2422
+
+
+def is_day_birth(sun_lon: float, asc: float, mc: float) -> bool:
+    """Słońce nad horyzontem = ta sama półkula osi Asc–Dsc co MC."""
+    return (((sun_lon - asc) % 360.0) < 180.0) == (((mc - asc) % 360.0) < 180.0)
+
+
+def _date(birth: datetime, years: float) -> str:
+    return (birth + timedelta(days=years * DAYS_PER_YEAR)).date().isoformat()
+
+
+def firdaria(birth: datetime, sun_lon: float, asc: float, mc: float) -> dict:
+    """Pełny rozkład Firdarii: sekta, kolejność, okresy główne i podokresy."""
+    day = is_day_birth(sun_lon, asc, mc)
+    order = DAY_ORDER if day else NIGHT_ORDER
+    majors = [(lord, YEARS[lord]) for lord in order] + NODES
+
+    periods: list[dict] = []
+    age = 0.0
+    for lord, yrs in majors:
+        period = {"lord": lord, "years": yrs,
+                  "start": _date(birth, age), "end": _date(birth, age + yrs)}
+        if lord in YEARS:                                  # planeta -> 7 podokresów
+            sub_len = yrs / 7.0
+            i = order.index(lord)
+            sub_age = age
+            subs: list[dict] = []
+            for k in range(7):
+                sub_lord = order[(i + k) % 7]
+                subs.append({"lord": sub_lord,
+                             "start": _date(birth, sub_age),
+                             "end": _date(birth, sub_age + sub_len)})
+                sub_age += sub_len
+            period["sub"] = subs
+        periods.append(period)
+        age += yrs
+    return {"sect": "day" if day else "night", "order": order, "periods": periods}

services/logic/app/engine/glyphs.py

@@ -0,0 +1,177 @@
+"""Konwersja tekst ↔ symbol astrologiczny (LOG-22).
+
+Litery i słowa (Sa Pis 26°08' conj Fortune) ↔ glify (♄ ♓ 26°08' ☌ ⊗). Potrzebne
+pod rysowanie kosmogramu (PRE-12) — planety i znaki na kole rysujemy symbolami.
+
+DWIE zasady z bazy wymagań, obie krytyczne:
+  * DAN-18: TYLKO tekstowy Unicode, NIGDY emoji. Część znaków (zodiak, ♀, ♂) ma
+    domyślnie prezentację emoji — kolorowy kwadrat zamiast czarno-białego glifu,
+    nieczytelny i niesterowalny przez CSS. Wymuszamy prezentację tekstową
+    selektorem wariantu U+FE0E (NIE U+FE0F, który robi odwrotnie).
+  * DAN-17: łańcuch musi znosić dowolny Unicode. Reverse (symbol→tekst)
+    normalizuje wejście, zdejmując selektory wariantu, żeby glif z FE0E i bez
+    dawał ten sam wynik.
+
+Glify zapisane przez \\u — jednoznaczne code-pointy, odporne na zniekształcenia
+edytorów i samodokumentujące (widać, który to znak Unicode).
+"""
+from __future__ import annotations
+
+# selektory wariantu prezentacji
+_TEXT = "︎"      # VS15 — wymusza glif tekstowy (czarno-biały)
+_EMOJI = "️"     # VS16 — prezentacja emoji; NIGDY nie emitujemy, zdejmujemy przy reverse
+
+
+def _t(cp: str) -> str:
+    """Znak z wymuszoną prezentacją tekstową (dokleja VS15)."""
+    return cp + _TEXT
+
+
+# ── planety i światła ────────────────────────────────────────────────────
+# ♀ i ♂ mają wariant emoji → wymuszamy tekst; reszta jest tekstowa domyślnie.
+PLANET = {
+    "Sun": "☉",        # ☉
+    "Moon": "☽",       # ☽
+    "Mercury": "☿",    # ☿
+    "Venus": _t("♀"),  # ♀︎
+    "Mars": _t("♂"),   # ♂︎
+    "Jupiter": "♃",    # ♃
+    "Saturn": "♄",     # ♄
+    "Uranus": "♅",     # ♅
+    "Neptune": "♆",    # ♆
+    "Pluto": "♇",      # ♇
+}
+
+# ── punkty wirtualne ─────────────────────────────────────────────────────
+POINT = {
+    "North Node": "☊",  # ☊
+    "South Node": "☋",  # ☋
+    "Lilith": "⚸",      # ⚸  (Black Moon Lilith)
+    "Chiron": "⚷",      # ⚷
+}
+
+# ── Lots (punkty arabskie) ───────────────────────────────────────────────
+# Standardowy glif ma tylko Fortuna (⊗). Reszta Lotów nie ma powszechnie
+# wspieranego symbolu → zwracamy None i UI pokazuje nazwę.
+LOT = {
+    "Fortune": "⊗",         # ⊗
+    "Part of Fortune": "⊗",
+}
+
+# ── znaki zodiaku (wszystkie mają wariant emoji → wszystkie z VS15) ──────
+_SIGN_CP = {
+    "Aries": "♈", "Taurus": "♉", "Gemini": "♊", "Cancer": "♋",
+    "Leo": "♌", "Virgo": "♍", "Libra": "♎", "Scorpio": "♏",
+    "Sagittarius": "♐", "Capricorn": "♑", "Aquarius": "♒", "Pisces": "♓",
+}
+SIGN = {name: _t(cp) for name, cp in _SIGN_CP.items()}
+
+# ── aspekty (nazwy jak w aspects.py + minor z abbreviations) ─────────────
+ASPECT = {
+    "conjunction": "☌",   # ☌
+    "opposition": "☍",    # ☍
+    "trine": "△",         # △
+    "square": "□",        # □
+    "sextile": "⚹",       # ⚹
+    "semisextile": "⚺",   # ⚺
+    "quincunx": "⚻",      # ⚻
+    "semisquare": "∠",    # ∠
+}
+
+# ── ruch ─────────────────────────────────────────────────────────────────
+RETROGRADE = "℞"          # ℞
+DIRECT = "D"              # zwykłe „D" — brak dedykowanego glifu prostego ruchu
+
+
+# ── forward: nazwa → glif ────────────────────────────────────────────────
+
+def glyph_for(name: str) -> str | None:
+    """Glif obiektu/punktu/Lota po nazwie (jak w silniku). None, gdy brak."""
+    return PLANET.get(name) or POINT.get(name) or LOT.get(name)
+
+
+def sign_glyph(sign: str) -> str | None:
+    return SIGN.get(sign)
+
+
+def aspect_glyph(aspect: str) -> str | None:
+    return ASPECT.get(aspect)
+
+
+# ── reverse: glif → nazwa ────────────────────────────────────────────────
+
+def _strip_variants(g: str) -> str:
+    """Zdejmuje selektory wariantu — glif z FE0E i bez daje ten sam klucz."""
+    return g.replace(_TEXT, "").replace(_EMOJI, "")
+
+
+def _reverse(mapping: dict[str, str]) -> dict[str, str]:
+    # pierwsze wystąpienie wygrywa (Fortune vs Part of Fortune → 'Fortune')
+    out: dict[str, str] = {}
+    for name, g in mapping.items():
+        out.setdefault(_strip_variants(g), name)
+    return out
+
+
+_PLANET_POINT_REV = _reverse({**PLANET, **POINT, **{"Fortune": LOT["Fortune"]}})
+_SIGN_REV = _reverse(SIGN)
+_ASPECT_REV = _reverse(ASPECT)
+
+
+def name_for_glyph(g: str) -> str | None:
+    """Obiekt/punkt po glifie (znosi obecność lub brak selektora wariantu)."""
+    return _PLANET_POINT_REV.get(_strip_variants(g))
+
+
+def sign_for_glyph(g: str) -> str | None:
+    return _SIGN_REV.get(_strip_variants(g))
+
+
+def aspect_for_glyph(g: str) -> str | None:
+    return _ASPECT_REV.get(_strip_variants(g))
+
+
+# ── glifikacja tekstu sygnifikatora (składnia [XX z bazy) ────────────────
+# Nasze sygnifikatory zapisane są tokenami z prefiksem [ (np. „[Sa [conj [PF").
+# glyphify zamienia znane tokeny na glify, resztę zostawia. To druga strona
+# abbreviations.expand: tam token → słowo, tu token → symbol.
+import re as _re
+
+# token po nawiasie (np. „Su", „Tau", „conj", „PF") → glif
+_TOKEN_GLYPH: dict[str, str] = {}
+_ABBR_TO_NAME = {
+    "Su": "Sun", "Mo": "Moon", "Me": "Mercury", "Ve": "Venus", "Ma": "Mars",
+    "Ju": "Jupiter", "Sa": "Saturn", "Ur": "Uranus", "Ne": "Neptune", "Pl": "Pluto",
+    "NN": "North Node", "SN": "South Node", "Lilith": "Lilith", "Chiron": "Chiron",
+    "PF": "Fortune", "Fortune": "Fortune",
+}
+for _abbr, _name in _ABBR_TO_NAME.items():
+    _g = glyph_for(_name)
+    if _g:
+        _TOKEN_GLYPH[_abbr] = _g
+_SIGN_ABBR_NAME = {
+    "Ari": "Aries", "Tau": "Taurus", "Gem": "Gemini", "Can": "Cancer", "Leo": "Leo",
+    "Vir": "Virgo", "Lib": "Libra", "Sco": "Scorpio", "Sag": "Sagittarius",
+    "Cap": "Capricorn", "Aqu": "Aquarius", "Pis": "Pisces",
+}
+for _abbr, _name in _SIGN_ABBR_NAME.items():
+    _TOKEN_GLYPH[_abbr] = SIGN[_name]
+_ASP_ABBR_NAME = {
+    "conj": "conjunction", "opp": "opposition", "tri": "trine", "sq": "square",
+    "sex": "sextile", "semisex": "semisextile", "quincunx": "quincunx", "semisq": "semisquare",
+}
+for _abbr, _name in _ASP_ABBR_NAME.items():
+    if _name in ASPECT:
+        _TOKEN_GLYPH[_abbr] = ASPECT[_name]
+
+_TOKEN_RE = _re.compile(r"\[([A-Za-z]+)")
+
+
+def glyphify(text: str) -> str:
+    """Zamienia tokeny [XX na glify; nieznane zostawia bez zmiany. Dodatkowo
+    »Rx«/»R« → ℞. Nie parsuje stopni — te i tak są czytelne (26°08')."""
+    if not text:
+        return text
+    out = _TOKEN_RE.sub(lambda m: _TOKEN_GLYPH.get(m.group(1), m.group(0)), text)
+    out = _re.sub(r"\bR[x]?\b", RETROGRADE, out)
+    return out

services/logic/app/engine/houses.py

@@ -8,13 +8,31 @@ silnik dostarcza tylko RAMC i ε.
 from __future__ import annotations
 
 import math
+from dataclasses import dataclass
 
 from app.engine.formats import SIGN_ABBR, norm360, sign_index  # noqa: F401
 
 WHOLE_SIGN = "whole_sign"
 EQUAL = "equal"
+EQUAL_MC = "equal_mc"                 # równe domy zakotwiczone na MC, nie na Asc
+WHOLE_SIGN_ARIES = "whole_sign_aries"  # znaki jako domy, ale dom I to ZAWSZE Baran
 PORPHYRY = "porphyry"
-SYSTEMS = (WHOLE_SIGN, EQUAL, PORPHYRY)
+# Systemy o ZAMKNIĘTYM wzorze (bez iteracji). Placidus i Koch wymagają rozwiązania
+# iteracyjnego i dochodzą osobno.
+VEHLOW = "vehlow"
+MORINUS = "morinus"
+REGIOMONTANUS = "regiomontanus"
+CAMPANUS = "campanus"
+ALCABITUS = "alcabitus"
+TOPOCENTRIC = "topocentric"
+PLACIDUS = "placidus"
+KOCH = "koch"
+# Systemy WYPUSZCZONE — każdy zweryfikowany wobec Swiss Ephemeris
+# (tests/oracle). Placidus i Koch jako jedyne mają granicę dziedziny:
+# powyżej koła podbiegunowego nie istnieją i podlegają jawnemu fallbackowi.
+SYSTEMS = (WHOLE_SIGN, WHOLE_SIGN_ARIES, EQUAL, EQUAL_MC, PORPHYRY, VEHLOW,
+           MORINUS, REGIOMONTANUS, CAMPANUS, ALCABITUS, TOPOCENTRIC,
+           PLACIDUS, KOCH)
 
 
 def mean_obliquity(tt_jd: float) -> float:
@@ -31,12 +49,27 @@ def compute_mc(ramc_deg: float, eps_deg: float) -> float:
 
 
 def compute_asc(ramc_deg: float, eps_deg: float, lat_deg: float) -> float:
+    """Ascendent — punkt ekliptyki wschodzący na horyzoncie.
+
+    KOREKTA GAŁĘZI (błąd wykryty przez porównanie z wyrocznią, tests/oracle):
+    ekliptyka przecina horyzont w DWÓCH punktach — wschodzącym (Asc) i zachodzącym
+    (Dsc). `atan2` wybiera jeden z nich, ale powyżej koła podbiegunowego potrafi
+    wskazać ten NIEWŁAŚCIWY: dla szerokości 67°+ i szerokiego zakresu RAMC
+    zwracaliśmy Descendent, czyli Ascendent przesunięty o 180°. Skutek nie był
+    subtelny — planety lądowały w PRZECIWNYCH domach dla całej Skandynawii
+    północnej (Tromsø, Rovaniemi, Murmańsk).
+
+    Rozstrzyga położenie względem MC: punkt wschodzący leży zawsze w półkolu
+    (0°, 180°) na wschód od MC. Reguła zweryfikowana na 46 800 przypadkach wobec
+    Swiss Ephemeris — zero rozbieżności.
+    """
     r, e, phi = math.radians(ramc_deg), math.radians(eps_deg), math.radians(lat_deg)
-    asc = math.atan2(
+    asc = norm360(math.degrees(math.atan2(
         math.cos(r),
         -(math.sin(r) * math.cos(e) + math.tan(phi) * math.sin(e)),
-    )
-    return norm360(math.degrees(asc))
+    )))
+    mc = compute_mc(ramc_deg, eps_deg)
+    return norm360(asc + 180.0) if (asc - mc) % 360.0 > 180.0 else asc
 
 
 def _trisect(a: float, b: float) -> tuple[float, float]:
@@ -45,10 +78,29 @@ def _trisect(a: float, b: float) -> tuple[float, float]:
     return norm360(a + span / 3.0), norm360(a + 2.0 * span / 3.0)
 
 
+# Poniżej tej odległości od granicy znaku traktujemy Ascendent jak leżący DOKŁADNIE
+# na niej. 1e-9° to 3,6 mikrosekundy łuku — o rzędy wielkości poniżej jakiejkolwiek
+# realnej dokładności danych urodzeniowych, więc nie zmienia to żadnego horoskopu.
+_SIGN_SNAP_DEG = 1e-9
+
+
+def _snap_to_sign_boundary(lon: float) -> float:
+    """Przyciąga długość do granicy znaku, gdy jest od niej o włos.
+
+    Whole sign jest NIECIĄGŁY na granicach znaków: różnica 10⁻¹¹° w Ascendencie
+    przerzuca cały dom I o 30°. Bez tego przyciągania ten sam horoskop policzony
+    na innej maszynie mógłby dać inny wynik (wykryte przez porównanie z wyrocznią:
+    nasz Asc = 359,999999999976, swissepha = 1e-10 — ta sama wartość po dwóch
+    stronach granicy Ryby/Baran). Determinizm jest tu ważniejszy niż dosłowność
+    zmiennoprzecinkowa."""
+    nearest = round(lon / 30.0) * 30.0
+    return norm360(nearest) if abs(lon - nearest) < _SIGN_SNAP_DEG else lon
+
+
 def cusps(asc: float, mc: float, system: str) -> list[float]:
     """Zwraca 12 cusps (długości) domów 1..12."""
     if system == WHOLE_SIGN:
-        start = sign_index(asc) * 30.0
+        start = sign_index(_snap_to_sign_boundary(asc)) * 30.0
         return [norm360(start + 30.0 * i) for i in range(12)]
     if system == EQUAL:
         return [norm360(asc + 30.0 * i) for i in range(12)]
@@ -64,14 +116,472 @@ def cusps(asc: float, mc: float, system: str) -> list[float]:
     raise ValueError(f"nieznany system domów: {system}")
 
 
+def polar_circle(eps_deg: float) -> float:
+    """Szerokość koła podbiegunowego [°] dla danego nachylenia ekliptyki.
+
+    NIE jest to stała 66,56°: ε zmienia się z datą (ok. 23,71° w 370 p.n.e.,
+    23,44° dziś), więc granica przesuwa się o ~0,3° w zakresie dat programu.
+    Powyżej niej stopnie ekliptyki bywają okołobiegunowe — nie wschodzą ani nie
+    zachodzą — przez co systemy oparte na łuku dobowym (Placidus, Koch) tracą
+    definicję."""
+    return 90.0 - abs(eps_deg)
+
+
+# ── geometria wektorowa dla systemów dzielących koła wielkie ─────────────
+# Wzory na te systemy krążą w literaturze w kilku wariantach i łatwo o pomyłkę
+# w gałęzi albo znaku. Liczymy więc WPROST z geometrii: budujemy wektory kierunkowe
+# w układzie równikowym, przecinamy płaszczyzny i dopiero wynik zamieniamy na
+# długość ekliptyczną. Jest to dłuższe, ale jednoznaczne i sprawdzalne.
+
+def _cross(a, b):
+    return (a[1] * b[2] - a[2] * b[1],
+            a[2] * b[0] - a[0] * b[2],
+            a[0] * b[1] - a[1] * b[0])
+
+
+def _dot(a, b):
+    return a[0] * b[0] + a[1] * b[1] + a[2] * b[2]
+
+
+def _equatorial_to_lon(v, eps_rad: float) -> float:
+    """Wektor w układzie RÓWNIKOWYM → długość ekliptyczna [°]."""
+    x, y, z = v
+    y_ecl = y * math.cos(eps_rad) + z * math.sin(eps_rad)
+    return norm360(math.degrees(math.atan2(y_ecl, x)))
+
+
+def _ecliptic_pole(eps_rad: float):
+    """Biegun ekliptyki (normalna płaszczyzny ekliptyki) w układzie równikowym."""
+    return (0.0, -math.sin(eps_rad), math.cos(eps_rad))
+
+
+def _horizon_north(ramc_rad: float, lat_rad: float):
+    """Punkt północny horyzontu: RA = RAMC+180°, deklinacja = 90°−φ."""
+    return (-math.sin(lat_rad) * math.cos(ramc_rad),
+            -math.sin(lat_rad) * math.sin(ramc_rad),
+            math.cos(lat_rad))
+
+
+# Domy POŚREDNIE (bez osi) i to, po której stronie MC leżą. Domy 11, 12, 2, 3
+# są na wschód od MC (przesunięcie 0–180°), domy 5, 6, 8, 9 — na zachód.
+_INTERMEDIATE = {1: True, 2: True, 4: False, 5: False,
+                 7: False, 8: False, 10: True, 11: True}
+
+
+def _house_circle_cusp(north, q, eps_rad: float, mc: float, east_of_mc: bool) -> float:
+    """Cusp = przecięcie ekliptyki z kołem domu.
+
+    Koło domu przechodzi przez punkty N/S horyzontu oraz przez punkt podziału `q`
+    (na równiku dla Regiomontanusa, na pierwszym wertykale dla Campanusa).
+    Przecięcie dwóch płaszczyzn daje PROSTĄ, czyli DWA antypodyczne kierunki;
+    wybieramy ten po właściwej stronie południka.
+
+    Używane WYŁĄCZNIE dla domów pośrednich. Osie (1, 4, 7, 10) znamy dokładnie
+    z Asc i MC — liczenie ich tą drogą było błędem, bo leżą dokładnie na granicy
+    „wschód/zachód" (przesunięcie 0° i 180°), gdzie porównanie zmiennoprzecinkowe
+    się chwieje i potrafi wybrać przeciwny punkt nieba."""
+    normal = _cross(north, q)                 # normalna płaszczyzny koła domu
+    line = _cross(normal, _ecliptic_pole(eps_rad))
+    lon = _equatorial_to_lon(line, eps_rad)
+    return lon if ((lon - mc) % 360.0 < 180.0) == east_of_mc else norm360(lon + 180.0)
+
+
+def _culminating_mc(mc: float, eps: float, lat: float) -> float:
+    """Punkt południka, który dla tej szerokości leży NAD horyzontem.
+
+    Systemy oparte na horyzoncie (Regiomontanus, Campanus, Topocentric) biorą jako
+    dziesiąty dom punkt GÓRUJĄCY, a nie matematyczne MC — a za kołem podbiegunowym
+    to nie zawsze to samo. Punkt południka o deklinacji δ ma wysokość 90−|φ−δ|,
+    więc jest nad horyzontem dokładnie wtedy, gdy |φ−δ| < 90.
+
+    Systemy dzielące samą ekliptykę (porphyry, equal, alcabitus, whole sign) tego
+    nie robią — i tak samo zachowuje się wyrocznia."""
+    dec = math.degrees(math.asin(math.sin(math.radians(mc)) * math.sin(math.radians(eps))))
+    return norm360(mc + 180.0) if abs(lat - dec) > 90.0 else mc
+
+
+def _with_exact_angles(intermediate, asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Składa 12 cuspów: osie wstawione dokładnie, reszta z geometrii."""
+    out = [0.0] * 12
+    out[0], out[3] = asc, norm360(mc + 180.0)      # Asc, IC
+    out[6], out[9] = norm360(asc + 180.0), mc      # Dsc, MC
+    for i, value in intermediate.items():
+        out[i] = value
+    return out
+
+
+def _ra_to_ecliptic_lon(ra_deg: float, eps_rad: float) -> float:
+    """Punkt ekliptyki o zadanej rektascensji (koło godzinne → ekliptyka)."""
+    r = math.radians(ra_deg)
+    return norm360(math.degrees(math.atan2(math.sin(r), math.cos(r) * math.cos(eps_rad))))
+
+
+def _equator_point(ra_deg: float):
+    """Kierunek punktu na równiku niebieskim o danej rektascensji."""
+    r = math.radians(ra_deg)
+    return (math.cos(r), math.sin(r), 0.0)
+
+
+def _prime_vertical_point(ramc_rad: float, lat_rad: float, angle_deg: float):
+    """Punkt pierwszego wertykału, `angle_deg` od punktu wschodu w stronę nadiru.
+
+    Pierwszy wertykał to koło przez wschód, zenit, zachód i nadir — Campanus dzieli
+    właśnie je."""
+    east = (-math.sin(ramc_rad), math.cos(ramc_rad), 0.0)
+    zenith = (math.cos(lat_rad) * math.cos(ramc_rad),
+              math.cos(lat_rad) * math.sin(ramc_rad),
+              math.sin(lat_rad))
+    a = math.radians(angle_deg)
+    return tuple(east[i] * math.cos(a) - zenith[i] * math.sin(a) for i in range(3))
+
+
+def _cusps_regiomontanus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                         asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Równik niebieski dzielony na 12 równych łuków, rzut kołami przez N/S horyzontu."""
+    er, rr, lr = math.radians(eps), math.radians(ramc), math.radians(lat)
+    north = _horizon_north(rr, lr)
+    mid = {i: _house_circle_cusp(north, _equator_point(ramc + 90.0 + 30.0 * i), er, mc, e)
+           for i, e in _INTERMEDIATE.items()}
+    return _with_exact_angles(mid, asc, _culminating_mc(mc, eps, lat))
+
+
+def _cusps_campanus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                    asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Pierwszy wertykał dzielony na 12 równych łuków, rzut tak samo jak wyżej."""
+    er, rr, lr = math.radians(eps), math.radians(ramc), math.radians(lat)
+    north = _horizon_north(rr, lr)
+    mid = {i: _house_circle_cusp(north, _prime_vertical_point(rr, lr, 30.0 * i), er, mc, e)
+           for i, e in _INTERMEDIATE.items()}
+    return _with_exact_angles(mid, asc, _culminating_mc(mc, eps, lat))
+
+
+def _cusps_morinus(ramc: float, eps: float) -> list[float]:
+    """Równik dzielony od RAMC i rzutowany WPROST na ekliptykę — bez horyzontu.
+
+    Dlatego Morinus jako jedyny nie zależy od szerokości geograficznej, a jego
+    dom I nie pokrywa się z Ascendentem. Uwaga: to ZAMIANA WSPÓŁRZĘDNYCH punktu
+    równika (RA, dec=0) na ekliptyczne, a nie rzut kołem godzinnym — te dwie
+    operacje dają różne wyniki i pomylenie ich kosztowało tu do 5°."""
+    er = math.radians(eps)
+    return [_equatorial_to_lon(_equator_point(ramc + 90.0 + 30.0 * i), er)
+            for i in range(12)]
+
+
+def _cusps_alcabitus(ramc: float, eps: float, asc: float) -> list[float]:
+    """Łuki równika MC→Asc i Asc→IC dzielone na trzy; rzut kołami godzinnymi."""
+    er = math.radians(eps)
+    a = math.radians(asc)
+    ra_asc = norm360(math.degrees(math.atan2(math.sin(a) * math.cos(er), math.cos(a))))
+    day = (ra_asc - ramc) % 360.0             # łuk MC → Asc (domy 11, 12)
+    night = (ramc + 180.0 - ra_asc) % 360.0   # łuk Asc → IC (domy 2, 3)
+
+    ra = [0.0] * 12
+    ra[9] = ramc                              # dom 10 = MC
+    ra[10] = ramc + day / 3.0                 # dom 11
+    ra[11] = ramc + 2.0 * day / 3.0           # dom 12
+    ra[0] = ra_asc                            # dom 1 = Asc
+    ra[1] = ra_asc + night / 3.0              # dom 2
+    ra[2] = ra_asc + 2.0 * night / 3.0        # dom 3
+    for i in range(6):                        # domy 4–9 naprzeciw 10–3
+        ra[i + 3] = ra[(i + 9) % 12] + 180.0
+    return [_ra_to_ecliptic_lon(x, er) for x in ra]
+
+
+# Ułamek szerokości geograficznej użyty jako „biegun" koła domu (Polich–Page).
+# Domy na południku (10 i 4) mają biegun 0 — ich koło to sam południk.
+# Polich–Page: dom pośredni to Ascendent policzony pod własnym „biegunem"
+# tan(P) = tan(φ)·k/3, dla RAMC przesuniętego o pozycję domu. Rodzina jest CIĄGŁA:
+# przy k=0 (biegun 0, przesunięcie −90°) daje MC, przy k=3 (biegun φ, przesunięcie 0)
+# Ascendent, a domy 11 i 12 leżą po drodze.
+#
+# Cała trudność tego systemu siedziała w wyborze gałęzi — dwa koła wielkie
+# przecinają się w dwóch punktach antypodycznych. Heurystyki („po której stronie
+# MC", „w łuku kwadrantu", „wschodnia połowa horyzontu", śledzenie ciągłości
+# krokami) myliły się na 6–11% przypadków powyżej ~70°, bo każda z nich rozstrzyga
+# LOKALNIE, a przy dużych szerokościach kolejność domów potrafi się odwrócić.
+#
+# Rozwiązanie: nie wybierać w ogóle. Iloczyn wektorowy zenitu z biegunem ekliptyki
+# jest ciągłą funkcją parametru rodziny i sam niesie właściwy zwrot — dwuznaczność
+# wprowadza dopiero atan2. Zostajemy więc w wektorach, a znak ustalamy RAZ, kotwicząc
+# rodzinę na MC górującym. Stąd zgodność co do zera na całej dziedzinie, bez iteracji
+# i bez zawężania szerokości.
+
+# Dom → (przesunięcie RAMC [°], ułamek bieguna k/3).
+_TOPO_STEP = {10: (-60.0, 1 / 3), 11: (-30.0, 2 / 3),    # domy 11, 12
+              1: (30.0, 2 / 3), 2: (60.0, 1 / 3)}        # domy 2, 3
+
+
+def _cusps_topocentric(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                       asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Ascendenty pod biegunami tan(P) = tan(φ)·k/3, liczone wektorowo.
+
+    Domy 5, 6, 8, 9 bierzemy jako OPOZYCJE domów 11, 12, 2, 3 — to nie skrót,
+    lecz własność konstrukcji: przeciwległe domy leżą na tym samym kole wielkim.
+
+    Kusi, by liczyć to jak Regiomontanusa z podmienioną szerokością — daje wynik
+    bliski, ale nie równy (kilka sekund łuku); wyrocznia rozstrzygnęła na rzecz
+    konstrukcji „ascendent pod biegunem"."""
+    # Cuspy topocentrica są poprawne na CAŁEJ dziedzinie (zgodne z wyrocznią co do
+    # zera), ale powyżej koła podbiegunowego przestają DZIELIĆ OKRĄG: domy nachodzą
+    # na siebie, bo cusp VII (= I + 180°) wypada przed cuspem VI. Przypisanie planety
+    # do domu traci wtedy sens — co potwierdza sama wyrocznia, której swe_house_pos
+    # przeczy tam własnym cuspom (100% zgodności do 62°, 83,9% przy 66°, ok. 50%
+    # przy 72°). Odmawiamy, zamiast zwracać liczbę bez znaczenia.
+    #
+    # To INNY rodzaj granicy niż u Placidusa i Kocha: tam nie istnieją same cuspy,
+    # tu istnieją, tylko nie tworzą podziału. Próg jest wyprowadzony z warunku
+    # „dwanaście cuspów sumuje się do 360°", nie dobrany pod wynik testu — i wypada
+    # na kole podbiegunowym (zmierzone: 100% podziałów do 65°, 78% w pasie 66-67°).
+    if abs(lat) >= polar_circle(eps):
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"φ={lat:.4f}° powyżej koła podbiegunowego ({polar_circle(eps):.4f}° dla "
+            f"ε={eps:.4f}°): cuspy topocentryczne przestają dzielić okrąg, "
+            f"domy nachodzą na siebie")
+    er, tan_lat = math.radians(eps), math.tan(math.radians(lat))
+    epole = _ecliptic_pole(er)
+    # Gdy MC górujące rozjeżdża się z matematycznym (za kołem podbiegunowym),
+    # cała rodzina obraca się razem z dziesiątym domem — stąd zwrot iloczynu.
+    culminating = _culminating_mc(mc, eps, lat)
+    sign = 1.0 if abs(((culminating - mc + 180.0) % 360.0) - 180.0) > 90.0 else -1.0
+
+    out = [0.0] * 12
+    for i, (offset, fraction) in _TOPO_STEP.items():
+        th = math.radians(ramc + offset)
+        pole = math.atan(tan_lat * fraction)
+        zenith = (math.cos(pole) * math.cos(th),
+                  math.cos(pole) * math.sin(th),
+                  math.sin(pole))
+        v = _cross(zenith, epole)
+        lon = _equatorial_to_lon(tuple(sign * x for x in v), er)
+        out[i] = lon
+        out[(i + 6) % 12] = norm360(lon + 180.0)
+    out[0], out[3] = asc, norm360(culminating + 180.0)
+    out[6], out[9] = norm360(asc + 180.0), culminating
+    return out
+
+
+# ── systemy łuku dobowego (Placidus, Koch) ───────────────────────────────
+# Różnią się od wszystkich poprzednich tym, że NIE MAJĄ wzoru zamkniętego: cusp
+# jest zdefiniowany warunkiem na samego siebie („punkt, który przebył 1/3 swojego
+# półłuku"), więc trzeba go znaleźć iteracyjnie. Mają też jako jedyne REALNĄ
+# granicę dziedziny — powyżej koła podbiegunowego stopnie ekliptyki bywają
+# okołobiegunowe, nie wschodzą ani nie zachodzą, i półłuk po prostu nie istnieje.
+
+
+class HouseSystemUndefined(ValueError):
+    """System domów nie ma definicji dla podanych parametrów (nie: błąd liczenia).
+
+    Podnoszone zamiast zwrócenia liczby, bo cicha podmiana systemu jest gorsza
+    niż błąd: wykres wygląda poprawnie, a planety siedzą w innych domach, niż
+    astrolog zamawiał. Warstwa aplikacyjna łapie to w cusps_detailed() i robi
+    JAWNY fallback."""
+
+
+_ITER_MAX = 100
+_ITER_TOL_DEG = 1e-11
+
+
+def _declination_of_ecliptic_lon(lon_deg: float, eps_rad: float) -> float:
+    """Deklinacja punktu LEŻĄCEGO NA EKLIPTYCE o danej długości."""
+    return math.degrees(math.asin(math.sin(eps_rad) * math.sin(math.radians(lon_deg))))
+
+
+def _ascensional_difference(dec_deg: float, lat_deg: float) -> float:
+    """Różnica wschodnia: o ile półłuk dobowy odbiega od 90°.
+
+    sin(AD) = tan(φ)·tan(δ). Gdy |tan(φ)·tan(δ)| ≥ 1, punkt jest okołobiegunowy
+    (nigdy nie wschodzi albo nigdy nie zachodzi) i półłuk nie istnieje."""
+    v = math.tan(math.radians(lat_deg)) * math.tan(math.radians(dec_deg))
+    if abs(v) >= 1.0:
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"punkt okołobiegunowy (tan φ·tan δ = {v:.6f}): półłuk dobowy nie istnieje")
+    return math.degrees(math.asin(v))
+
+
+# Dom → (ułamek półłuku, czy łuk NOCNY). Domy 11 i 12 dzielą łuk dzienny licząc
+# od MC; domy 2 i 3 — łuk nocny, licząc WSTECZ od IC.
+_PLACIDUS_STEP = {10: (1 / 3, False), 11: (2 / 3, False),
+                  1: (2 / 3, True), 2: (1 / 3, True)}
+
+
+def _placidus_cusp(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                   fraction: float, nocturnal: bool) -> float:
+    """Punkt ekliptyki, który przebył `fraction` swojego półłuku.
+
+    Warunek jest uwikłany: półłuk zależy od deklinacji, deklinacja od długości,
+    a długość od położenia — więc iterujemy po punkcie stałym. Zbieżność jest
+    szybka z dala od koła podbiegunowego i psuje się przy nim, dlatego brak
+    zbieżności traktujemy jako wyjście poza dziedzinę, a nie jako wynik."""
+    eps_rad = math.radians(eps)
+    # Start od podziału równomiernego — to Porphyry na równiku, czyli dokładnie
+    # ten przypadek, w którym Placidus się do niego sprowadza.
+    ra = ramc + 180.0 - 90.0 * fraction if nocturnal else ramc + 90.0 * fraction
+    for _ in range(_ITER_MAX):
+        dec = _declination_of_ecliptic_lon(_ra_to_ecliptic_lon(ra, eps_rad), eps_rad)
+        ad = _ascensional_difference(dec, lat)
+        nxt = (ramc + 180.0 - fraction * (90.0 - ad) if nocturnal
+               else ramc + fraction * (90.0 + ad))
+        if abs(nxt - ra) < _ITER_TOL_DEG:
+            return _ra_to_ecliptic_lon(nxt, eps_rad)
+        ra = nxt
+    raise HouseSystemUndefined(
+        f"brak zbieżności po {_ITER_MAX} krokach (φ={lat:.4f}, RAMC={ramc:.4f})")
+
+
+def _cusps_placidus(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                    asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Półłuki dobowe i nocne dzielone na trzy — każdy punkt swoim własnym łukiem."""
+    if abs(lat) >= polar_circle(eps):
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"φ={lat:.4f}° poza kołem podbiegunowym ({polar_circle(eps):.4f}° dla ε={eps:.4f}°)")
+    inter = {i: _placidus_cusp(ramc, eps, lat, f, noct)
+             for i, (f, noct) in _PLACIDUS_STEP.items()}
+    inter.update({(i + 6) % 12: norm360(v + 180.0) for i, v in list(inter.items())})
+    return _with_exact_angles(inter, asc, mc)
+
+
+# Koch dzieli CZAS, nie łuk na niebie. Kryterium: ile czasu minęło od wschodu
+# tego stopnia zodiaku, który stoi na MC. Ten odcinek (półłuk dobowy stopnia MC)
+# dzielimy na trzy i dla punktów podziału liczymy ZWYKŁY Ascendent — stąd nazwa
+# „system miejsca urodzenia". Zgodne z definicją Astrodienst (astro.com/astrowiki).
+#
+# W przeciwieństwie do Placidusa NIE wymaga iteracji: półłuk zależy od deklinacji
+# stopnia MC, którą znamy wprost. Granicę dziedziny dzieli natomiast z Placidusem —
+# gdy stopień MC jest okołobiegunowy, „moment jego wschodu" nie istnieje.
+_KOCH_OFFSET = {10: -2 / 3, 11: -1 / 3, 1: 1 / 3, 2: 2 / 3}
+
+
+def _cusps_koch(ramc: float, eps: float, lat: float,
+                asc: float, mc: float) -> list[float]:
+    """Ascendenty dla chwil trójdzielących drogę stopnia MC od wschodu do górowania."""
+    if abs(lat) >= polar_circle(eps):
+        raise HouseSystemUndefined(
+            f"φ={lat:.4f}° poza kołem podbiegunowym ({polar_circle(eps):.4f}° dla ε={eps:.4f}°)")
+    dec_mc = _declination_of_ecliptic_lon(mc, math.radians(eps))
+    half_arc = 90.0 + _ascensional_difference(dec_mc, lat)
+    inter = {i: compute_asc(ramc + f * half_arc, eps, lat)
+             for i, f in _KOCH_OFFSET.items()}
+    inter.update({(i + 6) % 12: norm360(v + 180.0) for i, v in list(inter.items())})
+    return _with_exact_angles(inter, asc, mc)
+
+
+def cusps_for(ramc: float, eps: float, lat: float, system: str) -> list[float]:
+    """Kanoniczne wejście: (RAMC, ε, φ) → 12 cusps.
+
+    Systemy proste (whole sign / equal / porphyry) potrzebują tylko Asc i MC,
+    ale systemy egzotyczne dzielą inne koła wielkie i wymagają pełnego zestawu
+    (RAMC, ε, φ). Ta funkcja jest wspólnym punktem wejścia dla obu rodzajów —
+    i to ją porównuje z wyrocznią framework testowy (tests/oracle).
+    """
+    asc = compute_asc(ramc, eps, lat)
+    mc = compute_mc(ramc, eps)
+    if system in (WHOLE_SIGN, EQUAL, PORPHYRY):
+        return cusps(asc, mc, system)
+    if system == WHOLE_SIGN_ARIES:
+        # Znaki jako domy, ale numeracja rusza od Barana niezależnie od Ascendentu.
+        # Wariant spotykany w tradycji indyjskiej i w części szkół hellenistycznych.
+        return [norm360(30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == EQUAL_MC:
+        # Równe domy jak `equal`, ale zakotwiczone na MC: dom X zaczyna się
+        # DOKŁADNIE na MC, więc oś południka wypada na granicy domu, a nie w środku.
+        return [norm360(mc + 90.0 + 30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == VEHLOW:
+        # equal, ale Ascendent leży w ŚRODKU domu I, nie na jego początku
+        return [norm360(asc - 15.0 + 30.0 * i) for i in range(12)]
+    if system == MORINUS:
+        return _cusps_morinus(ramc, eps)
+    if system == REGIOMONTANUS:
+        return _cusps_regiomontanus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == CAMPANUS:
+        return _cusps_campanus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == ALCABITUS:
+        return _cusps_alcabitus(ramc, eps, asc)
+    if system == TOPOCENTRIC:
+        return _cusps_topocentric(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == PLACIDUS:
+        return _cusps_placidus(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    if system == KOCH:
+        return _cusps_koch(ramc, eps, lat, asc, mc)
+    raise ValueError(f"nieznany system domów: {system}")
+
+
+# ── jawny fallback poza dziedziną ────────────────────────────────────────
+# Placidus i Koch jako jedyne mają miejsca, w których po prostu NIE ISTNIEJĄ.
+# Astrolog z Tromsø ma dostać wynik, ale musi wiedzieć, że dostał inny system —
+# cicha podmiana jest gorsza niż brak wyniku, bo jest nie do wykrycia z wykresu.
+
+FALLBACK_SYSTEM = PORPHYRY
+
+
+@dataclass(frozen=True)
+class CuspSet:
+    """12 cuspów + uczciwa informacja, czym naprawdę zostały policzone."""
+
+    cusps: list[float]
+    system: str                          # system FAKTYCZNIE użyty
+    requested: str                       # o który poproszono
+    reason: str | None = None            # dlaczego nie dało się użyć żądanego
+
+    @property
+    def is_fallback(self) -> bool:
+        return self.system != self.requested
+
+    @property
+    def notice(self) -> str | None:
+        """Komunikat dla człowieka. Ma trafić na ekran, do raportu i do PDF-a."""
+        if not self.is_fallback:
+            return None
+        return (f"UWAGA: system domów \u201e{self.requested}\u201d nie ma definicji "
+                f"dla tego miejsca i czasu \u2014 {self.reason}. Domy policzono "
+                f"systemem \u201e{self.system}\u201d. To NIE jest ten sam podzia\u0142: "
+                f"pozycje planet s\u0105 poprawne, ale przypisanie ich do dom\u00f3w "
+                f"pochodzi z innego systemu.")
+
+
+def cusps_detailed(ramc: float, eps: float, lat: float, system: str) -> CuspSet:
+    """Jak cusps_for, ale zamiast wyjątku poza dziedziną robi JAWNY fallback.
+
+    cusps_for zostaje funkcją czystą i nieustępliwą (to ją porównuje wyrocznia);
+    ustępstwo wobec rzeczywistości jest tutaj — i zawsze zostawia ślad."""
+    try:
+        return CuspSet(cusps_for(ramc, eps, lat, system), system, system)
+    except HouseSystemUndefined as e:
+        return CuspSet(cusps_for(ramc, eps, lat, FALLBACK_SYSTEM),
+                       FALLBACK_SYSTEM, system, str(e))
+
+
+def _runs_forward(cusp_list: list[float]) -> bool:
+    """Czy domy biegną w stronę rosnących długości ekliptycznych.
+
+    Zwykle tak — ale NIE ZAWSZE. Przy dużych szerokościach systemy dzielące koła
+    wielkie (regiomontanus, campanus, topocentric) mają kolejność ODWRÓCONĄ:
+    przy φ = −84,3° cusp domu I wypada na 174,2°, a domu II na 165,3°. To nie
+    jest błąd — wyrocznia zwraca dokładnie te same wartości.
+
+    Rozstrzygamy sumą przeskoków „do przodu": dwanaście cuspów dzieli okrąg, więc
+    idąc we WŁAŚCIWĄ stronę zsumują się do 360°. Idąc pod prąd każdy przeskok
+    obchodzi koło dookoła i suma wychodzi 11 × 360° = 3960°."""
+    total = sum((cusp_list[(i + 1) % 12] - cusp_list[i]) % 360.0 for i in range(12))
+    return abs(total - 360.0) < abs(total - 3960.0)
+
+
 def assign_house(lon: float, cusp_list: list[float]) -> int:
-    """Numer domu (1..12), w którym leży dana długość ekliptyczna."""
+    """Numer domu (1..12), w którym leży dana długość ekliptyczna.
+
+    Kierunek liczenia bierzemy z samych cuspów. Zaszycie „zawsze do przodu"
+    dawało przy |φ| powyżej koła podbiegunowego złe domy dla regiomontanusa,
+    campanusa i topocentrica — mimo cuspów zgodnych z wyrocznią co do zera.
+    Błąd był CICHY: wykres wyglądał poprawnie, tylko planety siedziały gdzie
+    indziej. Sprawdzane wobec swe_house_pos (tests/oracle)."""
     lon = norm360(lon)
+    forward = _runs_forward(cusp_list)
     for i in range(12):
         start = cusp_list[i]
         end = cusp_list[(i + 1) % 12]
-        span = (end - start) % 360.0
-        offset = (lon - start) % 360.0
+        if forward:
+            span, offset = (end - start) % 360.0, (lon - start) % 360.0
+        else:
+            span, offset = (start - end) % 360.0, (start - lon) % 360.0
         if offset < span:
             return i + 1
     return 12

services/logic/app/engine/lots.py

@@ -0,0 +1,60 @@
+"""Lots / punkty arabskie (LOG-08) — 7 Lots hermetycznych.
+
+Formuła: Lot = C + A − B (od punktu C odmierzamy odległość między A i B).
+Większość Lots **odwraca się w horoskopach nocnych** (zamiana A↔B) — np.
+Fortuna: dzień Asc + Mo − Su, noc Asc + Su − Mo.
+
+Dwa warianty liczenia (notes3):
+- `degree` (domyślny) — dokładny stopień,
+- `sign` — liczone całymi znakami (Lot wypada na 0° wyliczonego znaku).
+
+Kolejność ma znaczenie: Fortuna i Duch liczone są pierwsze, bo pozostałe Lots
+odwołują się do nich.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine.formats import norm360, sign_index
+
+# (nazwa, C, A, B, odwracalny w nocy)
+LOT_DEFS: list[tuple[str, str, str, str, bool]] = [
+    ("Fortune",   "Asc", "Moon",    "Sun",     True),
+    ("Spirit",    "Asc", "Sun",     "Moon",    True),
+    ("Eros",      "Asc", "Venus",   "Spirit",  True),
+    ("Necessity", "Asc", "Fortune", "Mercury", True),
+    ("Courage",   "Asc", "Fortune", "Mars",    True),
+    ("Victory",   "Asc", "Jupiter", "Spirit",  True),
+    ("Nemesis",   "Asc", "Fortune", "Saturn",  True),
+]
+
+METHODS = ("degree", "sign")
+
+
+def compute_lots(
+    points: dict[str, float], is_day: bool, method: str = "degree"
+) -> list[dict]:
+    """points: nazwa → długość natalna (wymagane Asc + planety formuł).
+
+    Zwraca listę {name, longitude, formula} w kolejności definicji.
+    """
+    if method not in METHODS:
+        raise ValueError(f"nieznana metoda liczenia Lots: {method}")
+
+    vals = dict(points)
+    out: list[dict] = []
+    for name, c, a, b, reversible in LOT_DEFS:
+        first, second = (a, b) if (is_day or not reversible) else (b, a)
+        if any(k not in vals for k in (c, first, second)):
+            continue                                   # brak składnika — pomijamy
+        if method == "sign":
+            idx = (sign_index(vals[c]) + sign_index(vals[first])
+                   - sign_index(vals[second])) % 12
+            lon = idx * 30.0
+        else:
+            lon = norm360(vals[c] + vals[first] - vals[second])
+        vals[name] = lon                               # dostępny dla kolejnych Lots
+        out.append({
+            "name": name,
+            "longitude": lon,
+            "formula": f"{c} + {first} − {second}",
+        })
+    return out

services/logic/app/engine/out_of_zodiac.py

@@ -0,0 +1,140 @@
+"""Aspekty pozazodiakalne (LOG-07): paralele deklinacji i antyscja.
+
+Aspekty głowne (LOG-06) mierzą kąt wzdłuż EKLIPTYKI. Ale dwa ciała mogą być
+powiązane też inaczej — a te powiązania klasyczna astrologia liczy naprawdę,
+nie na oko:
+
+* **Paralela / kontrparalela deklinacji.** Deklinacja to „szerokość" na równiku
+  niebieskim — jak daleko na północ/południe od równika stoi ciało. Dwa ciała na
+  tej samej deklinacji (parallel) działają jak koniunkcja, na przeciwnej
+  (kontrparalela) — jak opozycja, mimo że wzdłuż ekliptyki mogą być gdziekolwiek.
+  Baza interpretacyjna zna to zjawisko pod skrótem „P. Dec.".
+
+* **Antyscja / kontrantyscja.** Odbicie punktu względem osi przesileń
+  (0° Raka – 0° Koziorożca). Dwa punkty w antyscji są równo odległe od tej osi —
+  „dzielą" tę samą długość dnia. Kontrantyscja to odbicie względem osi
+  równonocy (0° Barana – 0° Wagi).
+
+Wszystko liczymy na współrzędnych TROPIKALNYCH of-date, bo:
+  - deklinacja jest wielkością fizyczną (równikową), niezależną od wyboru zodiaku;
+  - antyscja jest z definicji tropikalna — jej oś to punkty przesileń, czyli
+    kardynalne punkty zodiaku tropikalnego.
+Dlatego moduł bierze surowe długości/szerokości z silnika, a nie etykiety po
+przesunięciu na zodiak syderyczny/draconiczny.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from app.engine.aspects import LUMINARIES, RIGID_PAIRS, separation
+from app.engine.formats import norm360
+from app.engine.zodiac import to_equatorial
+
+# Orby — konfigurowalne (wymóg LOG-07). Paralele i antyscja są klasycznie CIASNE:
+# to kontakty „punktowe", więc szeroki orb produkowałby fałszywe trafienia.
+DECL_ORB = 1.0        # ° deklinacji dla paraleli/kontrparaleli
+ANTISCIA_ORB = 1.0    # ° długości dla antyscji/kontrantyscji
+LUMINARY_BONUS = 0.0  # świadomie 0 — te kontakty trzymamy ciasno; do podniesienia w API
+
+
+def _is_rigid(name_a: str, name_b: str) -> bool:
+    return frozenset({name_a, name_b}) in RIGID_PAIRS
+
+
+def declination(lon: float, lat: float, eps: float) -> float:
+    """Deklinacja [−90, 90]° z długości i szerokości ekliptycznej (pełny wzór,
+    z szerokością — istotne dla Księżyca i planet, które schodzą z ekliptyki)."""
+    _, dec = to_equatorial(lon, lat, eps)
+    return dec
+
+
+def is_out_of_bounds(dec: float, eps: float) -> bool:
+    """Deklinacja poza zakresem Słońca (|dec| > nachylenie ekliptyki).
+
+    „Out of bounds" — ciało zaszło dalej na północ/południe, niż Słońce kiedykolwiek
+    potrafi. Astrologicznie czytane jako działanie „poza normą", stąd wart odnotowania."""
+    return abs(dec) > eps
+
+
+def antiscion(lon: float) -> float:
+    """Odbicie długości względem osi przesileń (0° Raka – 0° Koziorożca)."""
+    return norm360(180.0 - lon)
+
+
+def contra_antiscion(lon: float) -> float:
+    """Odbicie długości względem osi równonocy (0° Barana – 0° Wagi)."""
+    return norm360(-lon)
+
+
+def _allowed(orb: float, name_a: str, name_b: str, bonus: float) -> float:
+    if bonus and (name_a in LUMINARIES or name_b in LUMINARIES):
+        return orb + bonus
+    return orb
+
+
+def find_declination_aspects(
+    bodies: list[dict], orb: float = DECL_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS
+) -> list[dict]:
+    """bodies: dicty z 'name' i 'declination' (°).
+
+    Zwraca paralele (ta sama deklinacja) i kontrparalele (przeciwna). Pary z
+    RIGID_PAIRS pomijane — np. węzły są z definicji zawsze w kontrparaleli
+    (SN = NN+180 na ekliptyce → deklinacja przeciwna), co nie niesie informacji.
+    """
+    out: list[dict] = []
+    n = len(bodies)
+    for i in range(n):
+        for j in range(i + 1, n):
+            a, b = bodies[i], bodies[j]
+            if _is_rigid(a["name"], b["name"]):
+                continue
+            da, db = a.get("declination"), b.get("declination")
+            if da is None or db is None:
+                continue
+            da, db = float(da), float(db)
+            allowed = _allowed(orb, a["name"], b["name"], luminary_bonus)
+            parallel_dev = abs(da - db)
+            contra_dev = abs(da + db)
+            # ciało może wpaść tylko w jeden z dwóch — bierzemy ciaśniejszy
+            if parallel_dev <= allowed and parallel_dev <= contra_dev:
+                out.append(_row("parallel", a, b, parallel_dev, allowed, da, db))
+            elif contra_dev <= allowed:
+                out.append(_row("contraparallel", a, b, contra_dev, allowed, da, db))
+    return out
+
+
+def find_antiscia(
+    bodies: list[dict], orb: float = ANTISCIA_ORB, luminary_bonus: float = LUMINARY_BONUS
+) -> list[dict]:
+    """bodies: dicty z 'name' i 'decimal' (długość tropikalna of-date, °).
+
+    Zwraca antyscje (odbicie względem osi przesileń) i kontrantyscje (osi równonocy).
+    """
+    out: list[dict] = []
+    n = len(bodies)
+    for i in range(n):
+        for j in range(i + 1, n):
+            a, b = bodies[i], bodies[j]
+            if _is_rigid(a["name"], b["name"]):
+                continue
+            la, lb = a.get("decimal"), b.get("decimal")
+            if la is None or lb is None:
+                continue
+            la, lb = float(la), float(lb)
+            allowed = _allowed(orb, a["name"], b["name"], luminary_bonus)
+            anti_dev = separation(la, antiscion(lb))
+            contra_dev = separation(la, contra_antiscion(lb))
+            if anti_dev <= allowed and anti_dev <= contra_dev:
+                out.append(_row("antiscion", a, b, anti_dev, allowed))
+            elif contra_dev <= allowed:
+                out.append(_row("contra_antiscion", a, b, contra_dev, allowed))
+    return out
+
+
+def _row(kind: str, a: dict, b: dict, dev: float, allowed: float,
+         dec_a: float | None = None, dec_b: float | None = None) -> dict:
+    row = {
+        "obj1": a["name"], "obj2": b["name"],
+        "type": kind, "orb": round(dev, 3), "allowed": round(allowed, 3),
+    }
+    if dec_a is not None:
+        row["dec1"], row["dec2"] = round(dec_a, 3), round(dec_b, 3)
+    return row

services/logic/app/engine/skyfield_engine.py

@@ -117,12 +117,28 @@ class SkyfieldEngine(EphemerisEngine):
 
         Materiał wejściowy do osi i domów (LOG-05). RAMC = GAST·15 + długość geo.
         """
-        from app.engine.houses import mean_obliquity
-
         t = self.ts.from_datetime(moment.when_utc)
         ramc = norm360(t.gast * 15.0 + moment.lon)
-        eps = mean_obliquity(t.tt)
-        return ramc, eps
+        return ramc, true_obliquity(t)
 
     def health(self) -> dict:
         return {"engine": self.name, "status": "ok", "kernel": self.kernel}
+
+
+def true_obliquity(t) -> float:
+    """ε PRAWDZIWE (średnie + nutacja w nachyleniu), w stopniach.
+
+    MUSI być prawdziwe, nie średnie. RAMC liczymy z `t.gast` — czasu gwiazdowego
+    POZORNEGO, mierzonego od równonocy PRAWDZIWEJ. Ekliptyka odniesiona do tej
+    samej równonocy ma ε z nutacją; sparowanie GAST z ε średnim miesza dwa układy
+    odniesienia. Kosztowało to ~3,2″ na cuspach domów i było niewidoczne dla
+    frameworka wyroczni, bo ten z założenia podaje to samo ε obu stronom
+    (izoluje samą funkcję domów) — patrz tests/oracle/README.md.
+
+    Nutacja z serii IAU 2000A, czyli z tego samego źródła, którego Skyfield
+    używa do policzenia GAST — dzięki temu oba są spójne z definicji."""
+    from skyfield.nutationlib import iau2000a, mean_obliquity
+
+    mean_arcsec = float(mean_obliquity(t.tdb))
+    d_eps_arcsec = float(iau2000a(t.tt)[1]) * 1e-7      # jednostki 0,1 µas
+    return (mean_arcsec + d_eps_arcsec) / 3600.0

services/logic/app/engine/tables.py

@@ -0,0 +1,368 @@
+"""Tabele pomocnicze horoskopu (LOG-23).
+
+Zbiór wyliczeń, które astrolog czyta „obok" pozycji: bilans żywiołów i jakości,
+faza Księżyca, stopnie krytyczne, dzień i godziny planetarne, syzygia prenatalna
+oraz podziały (dwunastniki i nawamsa).
+
+Dwie rzeczy wymagają prawdziwego liczenia, nie tabelki:
+  * **godziny planetarne** — są NIERÓWNE: dzień od wschodu do zachodu Słońca dzieli
+    się na 12 części, noc osobno. Bez faktycznego wschodu/zachodu wynik byłby
+    zmyślony, więc szukamy ich numerycznie (przejście wysokości Słońca przez −0°50′);
+  * **syzygia prenatalna** — ostatni nów albo pełnia PRZED urodzeniem; szukamy
+    wstecz momentu, w którym elongacja Księżyca przechodzi przez 0° lub 180°.
+
+Moduł jest silnik-agnostyczny: potrzebuje tylko `positions()` i `sidereal()`.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import math
+from datetime import datetime, timedelta
+
+from app.engine.formats import SIGNS, in_sign, norm360, sign_index
+from app.engine.models import ChartMoment
+from app.engine.zodiac import to_equatorial
+
+# --- żywioły i jakości ------------------------------------------------------
+ELEMENTS = ["Fire", "Earth", "Air", "Water"]
+QUALITIES = ["Cardinal", "Fixed", "Mutable"]
+ELEMENT_PL = {"Fire": "Ogień", "Earth": "Ziemia", "Air": "Powietrze", "Water": "Woda"}
+QUALITY_PL = {"Cardinal": "Kardynalny", "Fixed": "Stały", "Mutable": "Zmienny"}
+
+CLASSICAL = ["Sun", "Moon", "Mercury", "Venus", "Mars", "Jupiter", "Saturn"]
+MODERN = CLASSICAL + ["Uranus", "Neptune", "Pluto"]
+
+# --- dzień i godziny planetarne --------------------------------------------
+# Kolejność chaldejska: od najwolniejszej do najszybszej planety
+CHALDEAN = ["Saturn", "Jupiter", "Mars", "Sun", "Venus", "Mercury", "Moon"]
+# Władca dnia wg dnia tygodnia (0 = poniedziałek, jak w datetime.weekday())
+WEEKDAY_RULER = ["Moon", "Mars", "Mercury", "Jupiter", "Venus", "Saturn", "Sun"]
+
+# wysokość środka tarczy Słońca przy wschodzie/zachodzie (refrakcja + promień tarczy)
+SUNRISE_ALTITUDE = -0.833
+
+
+def element_of(sign: str) -> str:
+    return ELEMENTS[SIGNS.index(sign) % 4]
+
+
+def quality_of(sign: str) -> str:
+    return QUALITIES[SIGNS.index(sign) % 3]
+
+
+def tally(positions: list[dict], asc_sign: str | None = None,
+          modern: bool = True) -> dict:
+    """Bilans żywiołów i jakości (LOG-23).
+
+    Liczymy w dwóch wariantach naraz, bo szkoły się różnią: 7 planet klasycznych
+    i 10 z nowożytnymi. Ascendent doliczany osobno — bywa traktowany jak punkt
+    równorzędny planetom.
+    """
+    wanted = MODERN if modern else CLASSICAL
+    by_name = {p.get("name"): p for p in positions}
+
+    def count(names: list[str], with_asc: bool) -> dict:
+        elements = dict.fromkeys(ELEMENTS, 0)
+        qualities = dict.fromkeys(QUALITIES, 0)
+        used = []
+        for name in names:
+            p = by_name.get(name)
+            if not p or not p.get("sign"):
+                continue
+            elements[element_of(p["sign"])] += 1
+            qualities[quality_of(p["sign"])] += 1
+            used.append(name)
+        if with_asc and asc_sign:
+            elements[element_of(asc_sign)] += 1
+            qualities[quality_of(asc_sign)] += 1
+            used.append("Asc")
+        return {"elements": elements, "qualities": qualities,
+                "counted": used, "total": len(used)}
+
+    classical = count(CLASSICAL, False)
+    result = {
+        "classical_7": classical,
+        "with_modern_10": count(wanted, False),
+        "classical_7_plus_asc": count(CLASSICAL, True),
+        "with_modern_10_plus_asc": count(wanted, True),
+    }
+    # brakujące żywioły — klasyczne „no air" itd., podstawa pod scoring (LOG-21)
+    base = result["with_modern_10_plus_asc"]
+    result["missing_elements"] = [e for e, n in base["elements"].items() if n == 0]
+    result["missing_qualities"] = [q for q, n in base["qualities"].items() if n == 0]
+    result["labels"] = {"elements": ELEMENT_PL, "qualities": QUALITY_PL}
+    return result
+
+
+# --- faza Księżyca ----------------------------------------------------------
+_PHASES = [
+    (0.0, "New Moon", "Nów"),
+    (45.0, "Waxing Crescent", "Sierp przybywający"),
+    (90.0, "First Quarter", "Pierwsza kwadra"),
+    (135.0, "Waxing Gibbous", "Garb przybywający"),
+    (180.0, "Full Moon", "Pełnia"),
+    (225.0, "Waning Gibbous", "Garb ubywający"),
+    (270.0, "Last Quarter", "Ostatnia kwadra"),
+    (315.0, "Waning Crescent", "Sierp ubywający"),
+]
+
+
+def moon_phase(sun_lon: float, moon_lon: float) -> dict:
+    """Faza Księżyca z elongacji (Księżyc − Słońce)."""
+    angle = norm360(moon_lon - sun_lon)
+    idx = int(((angle + 22.5) % 360.0) // 45.0)
+    _, name, name_pl = _PHASES[idx]
+    illumination = (1.0 - math.cos(math.radians(angle))) / 2.0
+    return {
+        "angle": round(angle, 4),
+        "phase": name,
+        "phase_pl": name_pl,
+        "illumination": round(illumination, 4),
+        "waxing": angle < 180.0,
+    }
+
+
+# --- stopnie krytyczne ------------------------------------------------------
+# klasyczne stopnie krytyczne zależą od jakości znaku
+_CRITICAL = {"Cardinal": (0, 13, 26), "Fixed": (8, 21), "Mutable": (4, 17)}
+CRITICAL_ORB = 1.0
+
+
+def critical_degrees(positions: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Obiekty stojące na stopniach krytycznych, 0° albo 29° (anaretycznym)."""
+    out = []
+    for p in positions:
+        lon = p.get("decimal")
+        sign = p.get("sign")
+        if lon is None or not sign:
+            continue
+        deg = norm360(lon) - sign_index(lon) * 30.0
+        flags = []
+        for critical in _CRITICAL[quality_of(sign)]:
+            if abs(deg - critical) <= CRITICAL_ORB:
+                flags.append(f"stopień krytyczny {critical}° ({QUALITY_PL[quality_of(sign)].lower()})")
+        if deg >= 29.0:
+            flags.append("29° — stopień anaretyczny (koniec znaku)")
+        elif deg < 1.0:
+            flags.append("0° — wejście w znak")
+        if flags:
+            out.append({"name": p.get("name"), "sign": sign,
+                        "in_sign": p.get("in_sign"), "flags": flags})
+    return out
+
+
+# --- podziały: dwunastnik i nawamsa ----------------------------------------
+def dwadasamsa(lon: float) -> float:
+    """12. część (dwadasamsa): znak dzielony na 12 po 2°30′, licząc od siebie."""
+    lon = norm360(lon)
+    start = sign_index(lon) * 30.0
+    return norm360(start + (lon - start) * 12.0)
+
+
+def navamsa(lon: float) -> float:
+    """9. część (nawamsa): 108 podziałów po 3°20′ liczonych od 0° Barana."""
+    lon = norm360(lon)
+    part = int(lon // (30.0 / 9.0))
+    return norm360((part % 12) * 30.0 + (lon % (30.0 / 9.0)) * 9.0)
+
+
+def divisional(positions: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Pozycje w podziałach 12. i 9. — obie tabele naraz."""
+    out = []
+    for p in positions:
+        lon = p.get("decimal")
+        if lon is None:
+            continue
+        d12, d9 = dwadasamsa(lon), navamsa(lon)
+        out.append({
+            "name": p.get("name"),
+            "d12_sign": SIGNS[sign_index(d12)], "d12_in_sign": in_sign(d12),
+            "d9_sign": SIGNS[sign_index(d9)], "d9_in_sign": in_sign(d9),
+        })
+    return out
+
+
+# --- wschód/zachód Słońca i godziny planetarne ------------------------------
+def sun_altitude(engine, moment: ChartMoment) -> float:
+    """Wysokość Słońca nad horyzontem [°] dla momentu i miejsca."""
+    ramc, eps = engine.sidereal(moment)
+    sun = engine.positions(moment, ["Sun"])[0]
+    ra, dec = to_equatorial(sun.longitude, sun.latitude, eps)
+    hour_angle = math.radians(norm360(ramc - ra))
+    phi, d = math.radians(moment.lat), math.radians(dec)
+    sin_alt = math.sin(d) * math.sin(phi) + math.cos(d) * math.cos(phi) * math.cos(hour_angle)
+    return math.degrees(math.asin(max(-1.0, min(1.0, sin_alt))))
+
+
+def _at(moment: ChartMoment, when: datetime) -> ChartMoment:
+    return ChartMoment(when_utc=when, lat=moment.lat, lon=moment.lon)
+
+
+def _crossings(engine, moment: ChartMoment, start: datetime, end: datetime,
+               step_minutes: int = 20) -> list[tuple[datetime, str]]:
+    """Momenty przejścia Słońca przez horyzont w oknie [start, end].
+
+    Skan zgrubny + bisekcja — ten sam wzorzec co przy stacjach planet (LOG-03).
+    """
+    out: list[tuple[datetime, str]] = []
+    step = timedelta(minutes=step_minutes)
+    t0 = start
+    f0 = sun_altitude(engine, _at(moment, t0)) - SUNRISE_ALTITUDE
+    while t0 < end:
+        t1 = min(t0 + step, end)
+        f1 = sun_altitude(engine, _at(moment, t1)) - SUNRISE_ALTITUDE
+        if f0 == 0.0 or (f0 < 0.0) != (f1 < 0.0):
+            lo, hi, flo = t0, t1, f0
+            for _ in range(40):                     # ~sekundowa dokładność
+                mid = lo + (hi - lo) / 2
+                fmid = sun_altitude(engine, _at(moment, mid)) - SUNRISE_ALTITUDE
+                if (flo < 0.0) != (fmid < 0.0):
+                    hi = mid
+                else:
+                    lo, flo = mid, fmid
+            out.append((lo + (hi - lo) / 2, "sunrise" if f1 > f0 else "sunset"))
+        t0, f0 = t1, f1
+    return out
+
+
+def planetary_hours(engine, moment: ChartMoment) -> dict | None:
+    """Dzień i godziny planetarne w porządku chaldejskim (LOG-23).
+
+    Godziny są NIERÓWNE: dzień (wschód→zachód) i noc (zachód→wschód) dzielą się
+    na 12 części każde. Doba planetarna zaczyna się o WSCHODZIE, nie o północy —
+    dlatego władcę dnia bierzemy z dnia tygodnia tego wschodu, który otworzył
+    bieżący okres.
+
+    Zwraca None dla dnia polarnego/nocy polarnej, gdzie wschód nie występuje.
+    """
+    now = moment.when_utc
+    events = _crossings(engine, moment, now - timedelta(hours=30), now + timedelta(hours=30))
+    if not events:
+        return None                                  # brak wschodu/zachodu w oknie
+
+    before = [e for e in events if e[0] <= now]
+    after = [e for e in events if e[0] > now]
+    if not before or not after:
+        return None
+
+    last_time, last_kind = before[-1]
+    next_time, _ = after[0]
+
+    daytime = last_kind == "sunrise"
+    period_start, period_end = last_time, next_time
+    # doba planetarna startuje o wschodzie: w nocy to wschód POPRZEDZAJĄCY zachód
+    day_start = last_time if daytime else next((t for t, k in reversed(before)
+                                                if k == "sunrise"), last_time)
+
+    length = (period_end - period_start) / 12
+    index = int((now - period_start) / length)
+    index = max(0, min(11, index))
+
+    day_ruler = WEEKDAY_RULER[day_start.weekday()]
+    hour_number = index if daytime else index + 12   # 0..23 od wschodu
+    ruler = CHALDEAN[(CHALDEAN.index(day_ruler) + hour_number) % 7]
+
+    hours = []
+    for i in range(12):
+        start = period_start + length * i
+        hours.append({
+            "index": i + 1,
+            "ruler": CHALDEAN[(CHALDEAN.index(day_ruler) + (i if daytime else i + 12)) % 7],
+            "start": start.isoformat(timespec="seconds"),
+            "end": (start + length).isoformat(timespec="seconds"),
+            "current": i == index,
+        })
+
+    return {
+        "day_ruler": day_ruler,
+        "hour_ruler": ruler,
+        "hour_number": hour_number + 1,
+        "daytime": daytime,
+        "period": "dzień" if daytime else "noc",
+        "hour_length_minutes": round(length.total_seconds() / 60.0, 2),
+        "period_start": period_start.isoformat(timespec="seconds"),
+        "period_end": period_end.isoformat(timespec="seconds"),
+        "hours": hours,
+    }
+
+
+# --- syzygia prenatalna -----------------------------------------------------
+def prenatal_syzygy(engine, moment: ChartMoment, max_days: float = 32.0) -> dict | None:
+    """Ostatni nów albo pełnia PRZED podanym momentem (LOG-23).
+
+    Szukamy wstecz przejścia elongacji przez 0° (nów) lub 180° (pełnia); bierzemy
+    to, które wypadło później. Cykl trwa ~29,5 dnia, więc okno 32 dni wystarcza.
+    """
+    def elongation(when: datetime) -> float:
+        pts = {p.name: p.longitude for p in
+               engine.positions(_at(moment, when), ["Sun", "Moon"])}
+        return norm360(pts["Moon"] - pts["Sun"])
+
+    def signed(when: datetime, target: float) -> float:
+        """Odległość od celu w [−180, 180] — zeruje się dokładnie w syzygii."""
+        return ((elongation(when) - target + 180.0) % 360.0) - 180.0
+
+    best: tuple[datetime, str] | None = None
+    for target, kind in ((0.0, "new_moon"), (180.0, "full_moon")):
+        step = timedelta(hours=6)
+        t1 = moment.when_utc
+        f1 = signed(t1, target)
+        scanned = timedelta()
+        while scanned < timedelta(days=max_days):
+            t0 = t1 - step
+            f0 = signed(t0, target)
+            if (f0 < 0.0) != (f1 < 0.0) and abs(f0 - f1) < 180.0:
+                lo, hi, flo = t0, t1, f0
+                for _ in range(40):
+                    mid = lo + (hi - lo) / 2
+                    fmid = signed(mid, target)
+                    if (flo < 0.0) != (fmid < 0.0):
+                        hi = mid
+                    else:
+                        lo, flo = mid, fmid
+                found = lo + (hi - lo) / 2
+                if best is None or found > best[0]:
+                    best = (found, kind)
+                break
+            t1, f1 = t0, f0
+            scanned += step
+
+    if best is None:
+        return None
+
+    when, kind = best
+    pts = {p.name: p.longitude for p in engine.positions(_at(moment, when), ["Sun", "Moon"])}
+    lon = pts["Sun"] if kind == "new_moon" else pts["Moon"]
+    return {
+        "type": kind,
+        "type_pl": "nów" if kind == "new_moon" else "pełnia",
+        "when_utc": when.isoformat(timespec="seconds"),
+        "days_before_birth": round((moment.when_utc - when).total_seconds() / 86400.0, 3),
+        "sign": SIGNS[sign_index(lon)],
+        "in_sign": in_sign(lon),
+        "decimal": round(norm360(lon), 6),
+    }
+
+
+# --- złożenie wszystkiego ---------------------------------------------------
+def build_tables(engine, moment: ChartMoment, chart: dict,
+                 heavy: bool = True) -> dict:
+    """Komplet tabel dla policzonego horoskopu.
+
+    `heavy=False` pomija wyliczenia wymagające szukania numerycznego (godziny
+    planetarne, syzygia) — przydatne, gdy liczy się czas odpowiedzi.
+    """
+    positions = chart.get("positions") or []
+    by_name = {p.get("name"): p for p in positions}
+    asc_sign = (chart.get("angles") or {}).get("Asc", {}).get("sign")
+
+    out: dict = {
+        "tally": tally(positions, asc_sign),
+        "critical_degrees": critical_degrees(positions),
+        "divisional": divisional(positions),
+    }
+    if "Sun" in by_name and "Moon" in by_name:
+        out["moon_phase"] = moon_phase(by_name["Sun"]["decimal"], by_name["Moon"]["decimal"])
+    if heavy:
+        out["planetary_hours"] = planetary_hours(engine, moment)
+        out["prenatal_syzygy"] = prenatal_syzygy(engine, moment)
+    return out

services/logic/app/engine/timeline.py

@@ -109,6 +109,28 @@ def solar_return_events(engine, natal_moment, birth: datetime, lo: datetime, hi:
     return out
 
 
+def firdaria_events(natal_points: dict[str, float], birth: datetime, lo: datetime, hi: datetime) -> list[dict]:
+    """Starty okresów/podokresów Firdarii (LOG-11) nachodzące na okno."""
+    from app.engine.firdaria import firdaria
+
+    fd = firdaria(birth, natal_points["Sun"], natal_points["Asc"], natal_points["MC"])
+    out: list[dict] = []
+    for period in fd["periods"]:
+        if "sub" in period:
+            for s in period["sub"]:
+                if lo <= _as_dt(s["start"]) <= hi:
+                    row = _row("firdaria", f"Firdaria: {period['lord']} / {s['lord']}",
+                               s["start"], s["start"], s["end"])
+                    row.update(fd_major=period["lord"], fd_sub=s["lord"])
+                    out.append(row)
+        elif lo <= _as_dt(period["start"]) <= hi:            # węzeł — bez podokresów
+            row = _row("firdaria", f"Firdaria: {period['lord']}",
+                       period["start"], period["start"], period["end"])
+            row.update(fd_major=period["lord"])
+            out.append(row)
+    return out
+
+
 def _as_dt(d) -> datetime:
     if isinstance(d, datetime):
         return d if d.tzinfo else d.replace(tzinfo=timezone.utc)
@@ -124,7 +146,7 @@ def build_timeline(
     """Scala wybrane techniki w jedną oś czasu, posortowaną po dacie dokładnej."""
     lo, hi = _as_dt(from_d), _as_dt(to_d)
     birth = natal_moment.when_utc
-    want = set(techniques or ["profection", "solar_return", "solar_arc"])
+    want = set(techniques or ["profection", "solar_return", "solar_arc", "firdaria"])
     events: list[dict] = []
     if "profection" in want:
         events += profection_events(natal_points["Asc"], birth, lo, hi)
@@ -132,5 +154,7 @@ def build_timeline(
         events += solar_return_events(engine, natal_moment, birth, lo, hi)
     if "solar_arc" in want:
         events += solar_arc_directions(natal_points, birth, lo, hi)
+    if "firdaria" in want:
+        events += firdaria_events(natal_points, birth, lo, hi)
     events.sort(key=lambda e: e["exact"])
     return events

services/logic/app/engine/zodiac.py

@@ -0,0 +1,103 @@
+"""Systemy zodiaku (LOG-04): tropikalny, syderyczny (ayanamsy), draconic + RA.
+
+Wszystkie pozycje silnika są liczone **tropikalnie of-date** (kontrakt LOG-28).
+Zmiana zodiaku to — dla zodiaków ekliptycznych — jednolite przesunięcie długości:
+
+    długość_docelowa = (długość_tropikalna − offset) mod 360
+
+gdzie offset to:
+  - **syderyczny**: ayanamsa (kąt między tropikalnym a syderycznym punktem Barana),
+  - **draconic**: długość wznoszącego węzła Księżyca (węzeł = 0° draconic),
+  - **tropikalny**: 0.
+
+Ponieważ to stałe przesunięcie obiektu ORAZ cusps, **numery domów się nie zmieniają**
+(geometria jest niezmiennicza względem obrotu) — przesuwamy tylko etykiety znaków.
+
+Model ayanamsy: `ayan(jd) = ayan0 + B·x + C·x²`, gdzie `x = jd − J2000`. Prędkość
+precesji (B, C) jest **wspólna** dla wszystkich ayanams; różni je tylko stała `ayan0`
+(wybór syderycznego zera). Stałe skalibrowano do Swiss Ephemeris jako wyroczni —
+zgodność do ~0,02" w latach 1900–2100 (patrz tests/test_zodiac.py).
+
+RA (right ascension): konwersja ekliptyka→równik dla przyszłego widoku równikowego.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import math
+from datetime import datetime
+
+from app.engine.formats import norm360
+
+TROPICAL = "tropical"
+DRACONIC = "draconic"
+
+# stała ayanamsy w J2000.0 (°) — skalibrowana do swisseph (get_ayanamsa_ut)
+_AYAN0 = {
+    "lahiri": 23.857092,
+    "fagan_bradley": 24.740300,
+    "krishnamurti": 23.760240,
+}
+_J2000 = 2451545.0
+_B = 3.824459e-5     # °/dobę — liniowy człon precesji (wspólny)
+_C = 2.304e-13       # °/dobę² — drobne przyspieszenie (wspólne)
+
+# nazwy zodiaków akceptowane przez API
+SIDEREAL = tuple(f"sidereal_{k}" for k in _AYAN0)          # sidereal_lahiri, ...
+SYSTEMS = (TROPICAL, *SIDEREAL, DRACONIC)
+
+
+def julian_day(dt: datetime) -> float:
+    """Julian Day (UT) z momentu UTC — algorytm Meeusa (kalendarz gregoriański)."""
+    y, m = dt.year, dt.month
+    day = dt.day + (dt.hour + dt.minute / 60.0 + dt.second / 3600.0
+                    + dt.microsecond / 3.6e9) / 24.0
+    if m <= 2:
+        y -= 1
+        m += 12
+    a = y // 100
+    b = 2 - a + a // 4
+    return math.floor(365.25 * (y + 4716)) + math.floor(30.6001 * (m + 1)) + day + b - 1524.5
+
+
+def ayanamsha(name: str, jd: float) -> float:
+    """Ayanamsa [°] danej szkoły dla Julian Day (UT)."""
+    key = name[len("sidereal_"):] if name.startswith("sidereal_") else name
+    if key not in _AYAN0:
+        raise ValueError(f"Nieznana ayanamsa: {name!r} (dostępne: {', '.join(_AYAN0)})")
+    x = jd - _J2000
+    return _AYAN0[key] + _B * x + _C * x * x
+
+
+def offset(zodiac: str, jd: float, node_lon: float | None = None) -> float:
+    """Ile odjąć od długości tropikalnej, by dostać wybrany zodiak.
+
+    `node_lon` (tropikalna długość węzła wznoszącego) wymagana tylko dla draconic.
+    """
+    if zodiac == TROPICAL:
+        return 0.0
+    if zodiac == DRACONIC:
+        if node_lon is None:
+            raise ValueError("draconic wymaga długości węzła (node_lon)")
+        return norm360(node_lon)
+    if zodiac in SIDEREAL:
+        return ayanamsha(zodiac, jd)
+    raise ValueError(f"Nieznany zodiak: {zodiac!r} (dostępne: {', '.join(SYSTEMS)})")
+
+
+def apply(lon: float, off: float) -> float:
+    """Długość w docelowym zodiaku."""
+    return norm360(lon - off)
+
+
+def to_equatorial(lon: float, lat: float, eps: float) -> tuple[float, float]:
+    """Ekliptyka (λ, β) → równik: (RA, deklinacja) w stopniach. Wszystko w °.
+
+    RA rośnie 0–360°; deklinacja w [−90, 90].
+    """
+    lam, bet, e = math.radians(lon), math.radians(lat), math.radians(eps)
+    sin_dec = math.sin(bet) * math.cos(e) + math.cos(bet) * math.sin(e) * math.sin(lam)
+    dec = math.asin(max(-1.0, min(1.0, sin_dec)))
+    ra = math.atan2(
+        math.sin(lam) * math.cos(e) - math.tan(bet) * math.sin(e),
+        math.cos(lam),
+    )
+    return norm360(math.degrees(ra)), math.degrees(dec)

services/logic/app/link_crypto.py

@@ -0,0 +1,525 @@
+"""Szyfrowanie łączy między warstwami (PRE-16 / LOG-33).
+
+Do tej pory warstwy rozmawiały ze sobą zwykłym HTTP-em wewnątrz klastra. Token
+międzywarstwowy (LOG-32) mówił KTO pyta, ale nie ukrywał CZEGO dotyczy odpowiedź
+— a płyną nią surowe wiersze oryginalnych baz interpretacyjnych, czyli rdzeń
+produktu. Kto podsłuchał ruch wewnątrz sieci (drugi pod, port mirror na switchu,
+zrzut z węzła), miał je w całości.
+
+Ten moduł zamyka tę drogę: **AES-256-GCM** na ciele każdego żądania i odpowiedzi.
+GCM daje jednocześnie poufność i uwierzytelnienie — cudzy albo podmieniony bajt
+nie odszyfruje się w ogóle, więc nie ma osobnego problemu „zaszyfrowane, ale
+podatne na modyfikację".
+
+**Dwa niezależne klucze**, po jednym na parę rozmówców:
+  * ``LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC`` — prezentacja ↔ logika,
+  * ``LINK_KEY_LOGIC_DATA``        — logika ↔ dane.
+Dzięki temu przejęcie klucza prezentacji nie daje dostępu do warstwy danych,
+gdzie leżą całe bazy. Logika trzyma oba, bo rozmawia w obie strony.
+
+Z każdego klucza łącza wyprowadzamy **osobne podklucze na kierunek** (HKDF).
+Żądanie i odpowiedź nigdy nie szyfrują się tym samym kluczem, więc powtórzenie
+losowej jednorazówki w jedną stronę nie osłabia drugiej.
+
+Format ramki (bo strumień odpowiedzi może iść kawałkami — patrz okno postępu):
+
+    [4 bajty długości][magia "AL1"][12 bajtów jednorazówki][szyfrogram + znacznik]
+
+Do materiału uwierzytelnianego (AAD) wchodzą kierunek, ścieżka, znacznik czasu
+i numer ramki. Skutek: ramki nie da się przekleić do innego endpointu, odtworzyć
+po czasie (dopuszczalny poślizg ``MAX_SKEW``) ani przestawić w strumieniu.
+
+Bez ustawionego klucza moduł **przepuszcza ruch otwartym tekstem** (dev, zgodność
+wstecz) i krzyczy o tym przy starcie. Gdy klucz JEST ustawiony, warstwa serwerowa
+działa fail-closed: nieszyfrowane żądanie dostaje odmowę, żeby przypadkowa
+regresja po stronie klienta nie oznaczała cichego powrotu do jawnego ruchu.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import base64
+import binascii
+import logging
+import os
+import struct
+import time
+from typing import Iterable, Iterator
+
+from cryptography.exceptions import InvalidTag
+from cryptography.hazmat.primitives import hashes
+from cryptography.hazmat.primitives.ciphers.aead import AESGCM
+from cryptography.hazmat.primitives.kdf.hkdf import HKDF
+
+log = logging.getLogger("astrololo.link")
+
+MAGIC = b"AL1"
+VERSION = "v1"
+NONCE_BYTES = 12
+KEY_BYTES = 32                      # AES-256
+LENGTH_PREFIX = 4
+MAX_FRAME = 64 * 1024 * 1024        # zapora przed alokacją z podanej długości
+MAX_SKEW_SECONDS = 300.0
+
+HEADER_ENC = "X-Astrololo-Enc"
+HEADER_TS = "X-Astrololo-Enc-Ts"
+CONTENT_TYPE = "application/vnd.astrololo.enc"
+
+ENV_PRESENTATION_LOGIC = "LINK_KEY_PRESENTATION_LOGIC"
+ENV_LOGIC_DATA = "LINK_KEY_LOGIC_DATA"
+# Trzecia para: prezentacja ↔ render (PRE-24). Osobny klucz, jak przy pozostałych —
+# usługa render dostaje CAŁY raport (dane urodzeniowe + opisy z baz), więc przejęcie
+# jej klucza nie może otwierać łącza do logiki ani do danych.
+ENV_PRESENTATION_RENDER = "LINK_KEY_PRESENTATION_RENDER"
+ENV_REQUIRED = "LINK_ENCRYPTION_REQUIRED"
+
+REQUEST, RESPONSE = b"req", b"res"
+
+# Sondy k8s pukają tu bez klucza i tak ma zostać — inaczej pierwsza literówka
+# w sekrecie kładłaby pody zamiast pokazać błąd w aplikacji.
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+class LinkError(Exception):
+    """Cokolwiek poszło nie tak z kopertą — celowo bez szczegółów na zewnątrz."""
+
+
+# --------------------------------------------------------------------- klucze
+
+def parse_key(raw: str) -> bytes:
+    """Klucz z konfiguracji: hex (64 znaki) albo base64. Zawsze 32 bajty."""
+    text = raw.strip()
+    if not text:
+        raise LinkError("pusty klucz łącza")
+    try:
+        key = bytes.fromhex(text)
+    except ValueError:
+        try:
+            key = base64.b64decode(text, validate=True)
+        except (binascii.Error, ValueError) as exc:
+            raise LinkError("klucz łącza nie jest ani hexem, ani base64") from exc
+    if len(key) != KEY_BYTES:
+        raise LinkError(
+            f"klucz łącza ma {len(key)} B zamiast {KEY_BYTES} — wygeneruj przez "
+            f"`openssl rand -hex 32`"
+        )
+    return key
+
+
+def key_from_env(env_name: str) -> bytes | None:
+    """Klucz albo None. Zły klucz to wyjątek OD RAZU — nie przy pierwszym żądaniu."""
+    raw = os.getenv(env_name, "")
+    return parse_key(raw) if raw.strip() else None
+
+
+def encryption_required() -> bool:
+    """Czy brak klucza ma być błędem, a nie cichym powrotem do jawnego ruchu.
+
+    Serwer sam z siebie broni się fail-closed, ale to za mało: klient BEZ klucza
+    wysyła pytanie otwartym tekstem i dopiero potem dostaje odmowę — czyli treść
+    zapytania zdążyła już przelecieć przez sieć. Ta flaga zatrzymuje go, zanim
+    cokolwiek opuści proces. Ustawiana razem z kluczami we wdrożeniu.
+    """
+    return os.getenv(ENV_REQUIRED, "").strip().lower() in {"1", "true", "yes", "on"}
+
+
+def _subkey(link_key: bytes, direction: bytes) -> bytes:
+    return HKDF(
+        algorithm=hashes.SHA256(), length=KEY_BYTES, salt=None,
+        info=b"astrololo/link/" + direction,
+    ).derive(link_key)
+
+
+class Link:
+    """Jedna para rozmówców: klucz plus wyprowadzone z niego podklucze."""
+
+    def __init__(self, link_key: bytes) -> None:
+        self._by_direction = {
+            REQUEST: AESGCM(_subkey(link_key, REQUEST)),
+            RESPONSE: AESGCM(_subkey(link_key, RESPONSE)),
+        }
+
+    # ---------------------------------------------------------- pojedyncza ramka
+
+    def _aad(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int) -> bytes:
+        return b"|".join([MAGIC, direction, path.encode("utf-8"),
+                          stamp.encode("ascii"), str(seq).encode("ascii")])
+
+    def seal(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             plaintext: bytes) -> bytes:
+        nonce = os.urandom(NONCE_BYTES)
+        sealed = self._by_direction[direction].encrypt(
+            nonce, plaintext, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        return MAGIC + nonce + sealed
+
+    def open(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, seq: int,
+             frame: bytes) -> bytes:
+        if not frame.startswith(MAGIC):
+            raise LinkError("ramka bez znacznika protokołu")
+        body = frame[len(MAGIC):]
+        if len(body) <= NONCE_BYTES:
+            raise LinkError("ramka za krótka")
+        nonce, sealed = body[:NONCE_BYTES], body[NONCE_BYTES:]
+        try:
+            return self._by_direction[direction].decrypt(
+                nonce, sealed, self._aad(direction, path, stamp, seq))
+        except InvalidTag as exc:
+            # Jeden komunikat na wszystkie przypadki: zły klucz, podmieniony bajt,
+            # przeklejenie z innej ścieżki, przestawiona ramka. Rozróżnianie ich
+            # na zewnątrz podpowiadałoby atakującemu, w co trafił.
+            raise LinkError("nie udało się odszyfrować — zły klucz albo naruszone dane") from exc
+
+    # ------------------------------------------------------------ strumień ramek
+
+    def seal_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    chunks: Iterable[bytes]) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, chunk in enumerate(chunks):
+            yield frame_out(self.seal(direction, path, stamp, seq, chunk))
+
+    def open_stream(self, direction: bytes, path: str, stamp: str,
+                    raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+        for seq, frame in enumerate(frames_in(raw)):
+            yield self.open(direction, path, stamp, seq, frame)
+
+    def open_all(self, direction: bytes, path: str, stamp: str, raw: bytes) -> bytes:
+        return b"".join(self.open_stream(direction, path, stamp, raw))
+
+
+# ---------------------------------------------------------------- ramkowanie
+
+def frame_out(payload: bytes) -> bytes:
+    return struct.pack(">I", len(payload)) + payload
+
+
+def frames_in(raw: bytes) -> Iterator[bytes]:
+    """Rozbiera bufor na ramki. Ucięty strumień to błąd, nie cicha strata danych."""
+    offset = 0
+    while offset < len(raw):
+        if offset + LENGTH_PREFIX > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (brak nagłówka długości)")
+        (size,) = struct.unpack(">I", raw[offset:offset + LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        offset += LENGTH_PREFIX
+        if offset + size > len(raw):
+            raise LinkError("urwana ramka (za mało danych)")
+        yield raw[offset:offset + size]
+        offset += size
+
+
+def unframe_incremental(buffer: bytearray) -> Iterator[bytes]:
+    """Wyjmuje z bufora KOMPLETNE ramki i zjada je; resztę zostawia na później.
+
+    Dla odbioru na żywo: kawałki przychodzą podzielone dowolnie i ramka potrafi
+    rozjechać się między dwa odczyty.
+    """
+    while True:
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX:
+            return
+        (size,) = struct.unpack(">I", buffer[:LENGTH_PREFIX])
+        if size > MAX_FRAME:
+            raise LinkError("ramka ponad dopuszczalny rozmiar")
+        if len(buffer) < LENGTH_PREFIX + size:
+            return
+        frame = bytes(buffer[LENGTH_PREFIX:LENGTH_PREFIX + size])
+        del buffer[:LENGTH_PREFIX + size]
+        yield frame
+
+
+# ------------------------------------------------------------- świeżość ruchu
+
+def stamp_now() -> str:
+    return f"{time.time():.3f}"
+
+
+def check_stamp(stamp: str) -> None:
+    """Odrzuca ramki spoza okna czasowego — inaczej podsłuchane żądanie dałoby się
+    odtworzyć w dowolnym momencie w przyszłości."""
+    try:
+        sent = float(stamp)
+    except (TypeError, ValueError) as exc:
+        raise LinkError("brak albo błędny znacznik czasu") from exc
+    if abs(time.time() - sent) > MAX_SKEW_SECONDS:
+        raise LinkError("znacznik czasu poza dopuszczalnym oknem")
+
+
+# =========================================================== strona serwerowa
+
+class LinkCryptoMiddleware:
+    """Rozszyfrowuje wchodzące żądania i zaszyfrowuje wychodzące odpowiedzi.
+
+    Napisane jako czyste ASGI, nie ``@app.middleware("http")``, bo trzeba
+    podmienić CIAŁO żądania jeszcze zanim zobaczy je FastAPI, oraz przepuścić
+    odpowiedź strumieniową kawałek po kawałku, bez zbierania jej w pamięci.
+    """
+
+    def __init__(self, app, link: Link | None, layer: str) -> None:
+        self.app = app
+        self.link = link
+        self.layer = layer
+
+    async def __call__(self, scope, receive, send):
+        if scope["type"] != "http" or self.link is None or scope["path"] in PUBLIC_PATHS:
+            return await self.app(scope, receive, send)
+
+        path = scope["path"]
+        headers = {k.decode("latin-1").lower(): v.decode("latin-1") for k, v in scope["headers"]}
+
+        if headers.get(HEADER_ENC.lower()) != VERSION:
+            # Fail-closed. Klucz jest ustawiony, więc jawne żądanie oznacza albo
+            # pomyłkę w konfiguracji, albo kogoś obcego — w obu wypadkach nie
+            # chcemy po cichu wrócić do jawnego ruchu.
+            log.warning("warstwa %s: odrzucone żądanie bez szyfrowania łącza (%s)",
+                        self.layer, path)
+            return await _refuse(send, "Łącze międzywarstwowe wymaga szyfrowania.")
+
+        stamp = headers.get(HEADER_TS.lower(), "")
+        try:
+            check_stamp(stamp)
+            plaintext = self.link.open_all(REQUEST, path, stamp, await _read_body(receive))
+        except LinkError as exc:
+            log.warning("warstwa %s: %s (%s)", self.layer, exc, path)
+            return await _refuse(send, "Nie udało się odczytać zaszyfrowanego żądania.")
+
+        scope = dict(scope)
+        scope["headers"] = _rewritten_headers(scope["headers"], len(plaintext))
+        await self.app(scope, _replay(plaintext, receive), self._sealing_send(send, path))
+
+    def _sealing_send(self, send, path: str):
+        state: dict = {"stamp": "", "seq": 0}
+
+        async def sealing(message):
+            if message["type"] == "http.response.start":
+                state["stamp"] = stamp_now()
+                keep = [(k, v) for k, v in message.get("headers", [])
+                        if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+                message = dict(message)
+                message["headers"] = keep + [
+                    (b"content-type", CONTENT_TYPE.encode()),
+                    (HEADER_ENC.lower().encode(), VERSION.encode()),
+                    (HEADER_TS.lower().encode(), state["stamp"].encode()),
+                ]
+                return await send(message)
+
+            if message["type"] == "http.response.body":
+                chunk = message.get("body", b"")
+                sealed = b""
+                if chunk:
+                    sealed = frame_out(self.link.seal(
+                        RESPONSE, path, state["stamp"], state["seq"], chunk))
+                    state["seq"] += 1
+                return await send({"type": "http.response.body", "body": sealed,
+                                   "more_body": message.get("more_body", False)})
+
+            return await send(message)
+
+        return sealing
+
+
+def _rewritten_headers(raw: Iterable[tuple[bytes, bytes]], length: int):
+    """Po odszyfrowaniu ciało ma inną długość i zwykły typ — inaczej FastAPI
+    próbowałby sparsować JSON o cudzej deklarowanej wielkości."""
+    kept = [(k, v) for k, v in raw if k.lower() not in (b"content-length", b"content-type")]
+    kept.append((b"content-length", str(length).encode()))
+    if length:
+        kept.append((b"content-type", b"application/json"))
+    return kept
+
+
+async def _read_body(receive) -> bytes:
+    body = bytearray()
+    while True:
+        message = await receive()
+        if message["type"] == "http.disconnect":
+            raise LinkError("rozłączenie w trakcie odbioru żądania")
+        body += message.get("body", b"")
+        if not message.get("more_body", False):
+            return bytes(body)
+
+
+def _replay(body: bytes, original):
+    """Podstawia odszyfrowane ciało jako jedyną porcję wejścia dla aplikacji.
+
+    Po oddaniu ciała oddajemy głos ORYGINALNEMU `receive`, zamiast od razu
+    zgłaszać rozłączenie. Odpowiedź strumieniowa nasłuchuje bowiem rozłączenia
+    równolegle do wysyłania i przerywa się, gdy je zobaczy — na skróconej wersji
+    okno postępu dostawało pustą odpowiedź, choć zwykłe żądania działały.
+    """
+    delivered = False
+
+    async def receive():
+        nonlocal delivered
+        if delivered:
+            return await original()
+        delivered = True
+        return {"type": "http.request", "body": body, "more_body": False}
+
+    return receive
+
+
+async def _refuse(send, detail: str) -> None:
+    """Odmowa leci JAWNIE — rozmówca właśnie pokazał, że nie umie odszyfrować,
+    więc zaszyfrowany komunikat o błędzie byłby dla niego nieczytelny."""
+    payload = f'{{"detail":"{detail}"}}'.encode("utf-8")
+    await send({"type": "http.response.start", "status": 400, "headers": [
+        (b"content-type", b"application/json"),
+        (b"content-length", str(len(payload)).encode()),
+    ]})
+    await send({"type": "http.response.body", "body": payload})
+
+
+def install(app, env_name: str, layer: str):
+    """Podpina szyfrowanie łącza. Wołać PO `security.install`, żeby także odmowa
+    tokenowa (401) wracała zaszyfrowana — inaczej klient by jej nie odczytał."""
+    link_key = key_from_env(env_name)
+    if link_key is None and encryption_required():
+        # Celowo wywracamy start. Ta sama zasada co przy sekrecie logowania:
+        # wolimy widoczną awarię niż usługę, która wstała i po cichu nie chroni
+        # niczego. Pod w CrashLoop widać od razu, jawny ruch — nie.
+        raise LinkError(
+            f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale {env_name} nie ustawiony — "
+            f"warstwa {layer} nie wystartuje bez klucza łącza"
+        )
+    if link_key is None:
+        log.warning(
+            "UWAGA: %s nie ustawiony — warstwa %s rozmawia z sąsiadem JAWNYM tekstem, "
+            "więc treść baz interpretacyjnych jest widoczna dla każdego, kto podsłucha "
+            "ruch wewnątrz sieci.", env_name, layer,
+        )
+        return None
+    link = Link(link_key)
+    app.add_middleware(LinkCryptoMiddleware, link=link, layer=layer)
+    log.info("warstwa %s: łącze szyfrowane (AES-256-GCM, klucz z %s)", layer, env_name)
+    return link
+
+
+# ============================================================ strona kliencka
+
+def call(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+         headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None) -> bytes:
+    """Żądanie do sąsiedniej warstwy; zwraca odszyfrowane ciało odpowiedzi.
+
+    Ścieżkę do materiału uwierzytelnianego bierzemy Z URL-a, a nie z osobnego
+    argumentu — gdyby klient i serwer liczyły ją inaczej, każde żądanie kończyłoby
+    się niejasnym błędem odszyfrowania.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Zatrzymujemy się PRZED wysłaniem. Gdyby polecieć jawnie i dopiero
+            # zebrać odmowę, pytanie byłoby już na kablu — a to właśnie ono niesie
+            # sygnifikatory, o które pytamy bazę.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — żądanie "
+                f"NIE zostało wysłane, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        response = client.request(method, url, json=payload, headers=request_headers)
+        response.raise_for_status()
+        return response.content
+
+    path = httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    plaintext = b"" if payload is None else _json.dumps(payload).encode("utf-8")
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, plaintext))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp,
+                            "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+
+    response = client.request(method, url, content=body, headers=request_headers)
+    if response.status_code >= 400 and response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        log.error("łącze %s odmówiło: %s", path, response.text[:200])
+    response.raise_for_status()
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("odpowiedź przyszła nieszyfrowana, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    reply_stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(reply_stamp)
+    return link.open_all(RESPONSE, path, reply_stamp, response.content)
+
+
+def call_json(client, method: str, url: str, *, payload=None,
+              headers: dict[str, str] | None = None, link: Link | None):
+    import json as _json
+
+    return _json.loads(call(client, method, url, payload=payload,
+                            headers=headers, link=link))
+
+
+def open_response_stream(response, link: Link | None) -> Iterator[bytes]:
+    """Odbiór odpowiedzi płynącej kawałkami (okno postępu).
+
+    Ramka potrafi rozjechać się między dwa odczyty z gniazda, więc składamy ją
+    w buforze zamiast zakładać, że każdy kawałek to komplet.
+    """
+    if link is None:
+        yield from response.iter_bytes()
+        return
+    if response.headers.get(HEADER_ENC) != VERSION:
+        raise LinkError("strumień przyszedł nieszyfrowany, choć klucz łącza jest ustawiony")
+    stamp = response.headers.get(HEADER_TS, "")
+    check_stamp(stamp)
+    path = response.request.url.path
+    buffer = bytearray()
+    seq = 0
+    for chunk in response.iter_bytes():
+        buffer += chunk
+        for frame in unframe_incremental(buffer):
+            yield link.open(RESPONSE, path, stamp, seq, frame)
+            seq += 1
+    if buffer:
+        raise LinkError("strumień urwał się w połowie ramki")
+
+
+def stream_lines(client, url: str, *, payload, headers: dict[str, str] | None = None,
+                 link: Link | None) -> Iterator[str]:
+    """Strumieniowe POST zwracające kolejne NIEPUSTE linie NDJSON — na żywo.
+
+    Dla okna postępu: linie muszą docierać w trakcie pracy, nie na końcu, więc
+    czytamy strumień, a nie całe ciało. Gdy łącze ma klucz, żądanie jest
+    pieczętowane, a odpowiedź odszyfrowywana ramka po ramce; granice ramek NIE
+    pokrywają się z granicami linii, więc sklejamy bajty w buforze i tniemy je
+    dopiero na znakach nowej linii.
+
+    Bez klucza zachowuje się jak dotąd (surowy strumień), żeby dev bez sekretów
+    działał bez zmian.
+    """
+    import json as _json
+
+    import httpx as _httpx
+
+    request_headers = dict(headers or {})
+    if link is None:
+        if encryption_required():
+            # Ten sam kontrakt co w `call`: nie wypuszczamy jawnego żądania, gdy
+            # szyfrowanie jest wymagane. Bez tego serwer owszem odrzuca (400), ale
+            # ciało żądania — tu dane urodzenia — zdążyłoby już pójść w eter.
+            raise LinkError(
+                f"{ENV_REQUIRED} jest włączone, ale brak klucza łącza — strumień "
+                f"NIE został wysłany, żeby jego treść nie poszła jawnym tekstem"
+            )
+        with client.stream("POST", url, json=payload, headers=request_headers) as response:
+            response.raise_for_status()
+            for text_line in response.iter_lines():
+                if text_line:
+                    yield text_line
+        return
+
+    path = _httpx.URL(url).path
+    stamp = stamp_now()
+    body = frame_out(link.seal(REQUEST, path, stamp, 0, _json.dumps(payload).encode("utf-8")))
+    request_headers.update({HEADER_ENC: VERSION, HEADER_TS: stamp, "Content-Type": CONTENT_TYPE})
+    with client.stream("POST", url, content=body, headers=request_headers) as response:
+        response.raise_for_status()
+        buffer = bytearray()
+        for plain in open_response_stream(response, link):
+            buffer += plain
+            while True:
+                nl = buffer.find(b"\n")
+                if nl < 0:
+                    break
+                text_line = bytes(buffer[:nl])
+                del buffer[:nl + 1]
+                if text_line:
+                    yield text_line.decode("utf-8")
+        if buffer:
+            yield bytes(buffer).decode("utf-8")

services/logic/app/llm/__init__.py

@@ -0,0 +1 @@
+"""Warstwa dostawców modeli językowych (LOG-31)."""

services/logic/app/llm/base.py

@@ -0,0 +1,42 @@
+"""Kontrakt dostawcy modelu językowego (LOG-31).
+
+Analogicznie do `EphemerisEngine` (LOG-24): prezentacja i reszta logiki nie wiedzą,
+kto pisze tekst — lokalny model na naszym sprzęcie czy dostawca w chmurze.
+
+Kluczowa własność dla bezpieczeństwa baz (LOG-32): każdy dostawca deklaruje
+`leaves_lan`. Prompt niesie ORYGINALNE opisy z baz, więc interfejs musi jawnie
+mówić, czy ta treść opuszcza naszą sieć — UI ma na tej podstawie ostrzegać.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+from abc import ABC, abstractmethod
+from dataclasses import dataclass, field
+
+
+@dataclass
+class Completion:
+    """Wynik generowania — tekst + metryki do rozliczenia i podglądu."""
+
+    text: str
+    model: str
+    provider: str
+    leaves_lan: bool
+    usage: dict = field(default_factory=dict)   # prompt_tokens / completion_tokens
+
+
+class LLMError(RuntimeError):
+    """Błąd wołania modelu — z komunikatem nadającym się do pokazania użytkownikowi."""
+
+
+class LLMProvider(ABC):
+    name: str = "?"
+    #: czy treść promptu (a więc opisy z baz) opuszcza naszą sieć
+    leaves_lan: bool = True
+
+    @abstractmethod
+    def generate(self, prompt: str, max_tokens: int) -> Completion:
+        """Zwraca gotowy tekst. Rzuca LLMError przy niepowodzeniu."""
+
+    @abstractmethod
+    def health(self) -> dict:
+        """Czy dostawca jest osiągalny i skonfigurowany."""

services/logic/app/llm/catalog.py

@@ -0,0 +1,75 @@
+"""Katalog modeli do wyboru w UI (LOG-31).
+
+To są **podpowiedzi**, nie zamknięta lista. Pole modelu w UI jest tekstowe z
+datalistą, więc można wpisać dowolny identyfikator — konto może mieć dostęp do
+modeli, których tu nie ma, a nowe wychodzą szybciej, niż aktualizuje się kod.
+Puste pole = model domyślny dostawcy.
+
+Uwaga o pewności danych:
+  * modele **Anthropic** pochodzą z oficjalnej dokumentacji API (okna kontekstu
+    i limity wyjścia zgadzają się z `app/llm/limits.py`);
+  * modele **OpenAI** to podpowiedzi — nie weryfikowałem ich katalogu, więc
+    traktuj je jako wygodę, a nie źródło prawdy;
+  * modele **lokalne** zależą wyłącznie od tego, co masz pobrane w Ollamie/vLLM.
+
+Katalog można nadpisać/rozszerzyć zmienną `<DOSTAWCA>_MODELS` (lista po przecinku),
+np. `OPENAI_MODELS="gpt-5,gpt-4o"`.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+from app.llm.limits import limits_for
+
+# dostawca -> [(id modelu, krótki opis dla człowieka)]
+_CATALOG: dict[str, list[tuple[str, str]]] = {
+    "anthropic": [
+        ("claude-opus-4-8", "Opus 4.8 — domyślny, bardzo zdolny, 1M kontekstu"),
+        ("claude-fable-5", "Fable 5 — najbardziej zdolny, do najtrudniejszych zadań"),
+        ("claude-sonnet-5", "Sonnet 5 — szybszy i tańszy, jakość blisko Opusa"),
+        ("claude-opus-4-7", "Opus 4.7 — poprzednia generacja Opusa"),
+        ("claude-haiku-4-5", "Haiku 4.5 — najszybszy i najtańszy, mniejsze okno"),
+    ],
+    "openai": [
+        ("gpt-4o-mini", "GPT-4o mini — tani i szybki"),
+        ("gpt-4o", "GPT-4o"),
+        ("gpt-5", "GPT-5 — jeśli Twoje konto ma dostęp"),
+        ("gpt-4.1", "GPT-4.1"),
+        ("gpt-4.1-mini", "GPT-4.1 mini"),
+    ],
+    "local": [
+        ("llama3.1:8b", "Llama 3.1 8B"),
+        ("llama3.2", "Llama 3.2"),
+        ("qwen2.5", "Qwen 2.5 — większe okno kontekstu"),
+        ("mistral", "Mistral"),
+    ],
+}
+
+
+def models_for(provider: str) -> list[dict]:
+    """Podpowiedzi modeli dla dostawcy, wraz z oknem kontekstu.
+
+    Okno kontekstu podajemy, bo wprost przekłada się na opcję „maksymalny
+    kontekst modelu" — użytkownik widzi, na ile budżetu promptu może liczyć.
+    """
+    override = os.getenv(f"{provider.upper()}_MODELS", "").strip()
+    if override:
+        entries = [(m.strip(), "") for m in override.split(",") if m.strip()]
+    else:
+        entries = _CATALOG.get(provider, [])
+
+    out = []
+    for model_id, label in entries:
+        context_window, max_output = limits_for(provider, model_id)
+        out.append({
+            "id": model_id,
+            "label": label or model_id,
+            "context_window": context_window,
+            "max_output": max_output,
+        })
+    return out
+
+
+def catalog() -> dict[str, list[dict]]:
+    """Pełny katalog dla UI — jedno żądanie zamiast trzech."""
+    return {provider: models_for(provider) for provider in ("local", "anthropic", "openai")}

services/logic/app/llm/factory.py

@@ -0,0 +1,121 @@
+"""Wybór dostawcy LLM (LOG-31) — jedyne miejsce znające konkretne implementacje.
+
+Domyślny jest **model lokalny**: prompt niesie oryginalne opisy z baz, więc
+domyślnie nic nie opuszcza naszej sieci (LOG-32). Chmurę włącza się świadomie —
+przez konfigurację albo pojedyncze żądanie.
+
+Konfiguracja jest **per dostawca**, bo UI pozwala przełączać go przy każdym żądaniu.
+Wspólne `LLM_*` nie wystarczy: ustawienie `LLM_BASE_URL` na lokalny model kierowałoby
+tam także żądania do OpenAI, a `LLM_MODEL=llama3.1:8b` kazałoby Anthropic użyć modelu
+llama. Dlatego każdy dostawca ma własny komplet zmiennych.
+
+Zmienne środowiskowe:
+  LLM_PROVIDER      local (domyślnie) | openai | anthropic — dostawca domyślny
+  LLM_TIMEOUT       sekundy (domyślnie 120)
+  LLM_MAX_TOKENS    limit długości odpowiedzi (domyślnie 2000)
+
+  <DOSTAWCA>_MODEL / _BASE_URL / _API_KEY — konfiguracja konkretnego dostawcy:
+  LOCAL_MODEL, LOCAL_BASE_URL                          (klucz zwykle zbędny)
+  OPENAI_MODEL, OPENAI_BASE_URL, OPENAI_API_KEY
+  ANTHROPIC_MODEL, ANTHROPIC_BASE_URL, ANTHROPIC_API_KEY
+
+  Klucze WYŁĄCZNIE z sekretu — nigdy w repo, w UI ani w logach.
+
+Zgodność wstecz: wspólne `LLM_MODEL` / `LLM_BASE_URL` / `LLM_API_KEY` nadal działają,
+ale stosują się TYLKO do dostawcy domyślnego (LLM_PROVIDER) — czyli konfiguracja
+instalacji jednodostawcowej zostaje nietknięta, a pozostali dostawcy jej nie dziedziczą.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+from app.llm.base import LLMError, LLMProvider
+from app.llm.providers import AnthropicProvider, ChatCompletionsProvider
+
+LOCAL = "local"
+OPENAI = "openai"
+ANTHROPIC = "anthropic"
+PROVIDERS = (LOCAL, OPENAI, ANTHROPIC)
+
+_DEFAULT_MODEL = {
+    LOCAL: "llama3.1:8b",
+    OPENAI: "gpt-4o-mini",
+    # Opus 4.8 świadomie zamiast Sonnet 5: Sonnet uruchamia myślenie adaptacyjne,
+    # gdy pominąć parametr `thinking`, a jego tokeny liczą się do max_tokens —
+    # przy ciasnym limicie cała tura wychodziła jako samo myślenie z pustym
+    # tekstem. To była przyczyna pustych odpowiedzi na Anthropicu.
+    ANTHROPIC: "claude-opus-4-8",
+}
+_DEFAULT_URL = {
+    # Ollama i vLLM wystawiają zgodne API pod /v1
+    LOCAL: "http://localhost:11434/v1",
+    OPENAI: "https://api.openai.com/v1",
+    ANTHROPIC: "https://api.anthropic.com",
+}
+
+
+def default_provider_name() -> str:
+    return os.getenv("LLM_PROVIDER", LOCAL).lower()
+
+
+def max_tokens() -> int:
+    return int(os.getenv("LLM_MAX_TOKENS", "2000"))
+
+
+def timeout() -> float:
+    return float(os.getenv("LLM_TIMEOUT", "120"))
+
+
+def setting(provider: str, suffix: str, fallback: str = "") -> str:
+    """Ustawienie dostawcy: <DOSTAWCA>_<SUFIKS> → LLM_<SUFIKS> → wbudowana domyślna.
+
+    Wspólne `LLM_*` stosuje się WYŁĄCZNIE do dostawcy domyślnego — inaczej adres
+    lokalnego modelu przejąłby żądania do chmury (i odwrotnie).
+    """
+    specific = os.getenv(f"{provider.upper()}_{suffix}")
+    if specific:
+        return specific
+    if provider == default_provider_name():
+        generic = os.getenv(f"LLM_{suffix}")
+        if generic:
+            return generic
+    return fallback
+
+
+def resolve_model(name: str | None = None, model: str | None = None) -> tuple[str, str]:
+    """(dostawca, model) BEZ budowania dostawcy — czyli bez wymogu klucza API.
+
+    Rozmiar budżetu promptu zależy tylko od okna kontekstu modelu, więc nie może
+    zależeć od tego, czy klucz jest już skonfigurowany.
+    """
+    provider = (name or default_provider_name()).lower()
+    if provider not in PROVIDERS:
+        provider = default_provider_name()
+    chosen = (model or "").strip() or setting(provider, "MODEL", _DEFAULT_MODEL[provider])
+    return provider, chosen
+
+
+def build_provider(name: str | None = None, model: str | None = None) -> LLMProvider:
+    """Dostawca modelu. `model` z żądania wygrywa nad konfiguracją — użytkownik
+    wybiera model w UI, a konfiguracja podaje tylko wartość domyślną."""
+    name = (name or default_provider_name()).lower()
+    if name not in PROVIDERS:
+        raise LLMError(f"Nieznany dostawca LLM: {name!r} (dostępne: {', '.join(PROVIDERS)})")
+
+    model = (model or "").strip() or setting(name, "MODEL", _DEFAULT_MODEL[name])
+    base_url = setting(name, "BASE_URL", _DEFAULT_URL[name])
+    api_key = setting(name, "API_KEY")
+
+    if name in (OPENAI, ANTHROPIC) and not api_key:
+        raise LLMError(
+            f"Brak klucza dla dostawcy {name} — ustaw {name.upper()}_API_KEY "
+            f"(z sekretu). Model lokalny klucza nie wymaga."
+        )
+    if name == ANTHROPIC:
+        return AnthropicProvider(base_url, model, api_key, timeout())
+    if name == OPENAI:
+        return ChatCompletionsProvider(OPENAI, base_url, model, api_key, timeout(),
+                                       leaves_lan=True)
+    # lokalny — klucz zwykle zbędny; treść NIE opuszcza sieci
+    return ChatCompletionsProvider(LOCAL, base_url, model, api_key, timeout(),
+                                   leaves_lan=False)

services/logic/app/llm/limits.py

@@ -0,0 +1,133 @@
+"""Okna kontekstu modeli i planowanie budżetu tokenów (LOG-30/31).
+
+Po co to istnieje: horoskop MA powstać niezależnie od objętości promptu. Żeby to
+zagwarantować, trzeba wiedzieć dwie rzeczy o każdym modelu — ile zmieści na
+wejściu (okno kontekstu) i ile maksymalnie wypisze na wyjściu. Bez tego łatwo
+wysłać prompt, który wypełnia całe okno i **nie zostawia miejsca na odpowiedź** —
+model kończy wtedy na `max_tokens` z pustą albo uciętą treścią.
+
+Zasada naczelna: **zawsze rezerwuj miejsce na odpowiedź.** Budżet promptu liczy
+się jako `okno_kontekstu − zarezerwowane_wyjście − margines`, nigdy odwrotnie.
+
+Wartości są zaszyte jako rozsądne domyślne i nadpisywalne środowiskiem
+(`<DOSTAWCA>_CONTEXT_WINDOW`, `<DOSTAWCA>_MAX_OUTPUT`) — modele wychodzą szybciej,
+niż aktualizuje się ten plik.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+
+# model -> (okno kontekstu, maksymalne wyjście) w tokenach
+_MODEL_LIMITS: dict[str, tuple[int, int]] = {
+    # Anthropic
+    "claude-opus-4-8": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-opus-4-7": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-opus-4-6": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-sonnet-5": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-sonnet-4-6": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-fable-5": (1_000_000, 128_000),
+    "claude-haiku-4-5": (200_000, 64_000),
+    # OpenAI
+    "gpt-4o": (128_000, 16_384),
+    "gpt-4o-mini": (128_000, 16_384),
+    "gpt-4.1": (1_000_000, 32_768),
+    "gpt-4.1-mini": (1_000_000, 32_768),
+    # lokalne (Ollama/vLLM) — zwykle małe okno, dlatego ostrożna domyślna
+    "llama3.1": (8_192, 4_096),
+    "llama3.2": (8_192, 4_096),
+    "qwen2.5": (32_768, 8_192),
+    "mistral": (32_768, 8_192),
+}
+
+# gdy modelu nie ma w tabeli — zachowawczo, żeby nie obiecywać nieistniejącego okna
+_FALLBACK: dict[str, tuple[int, int]] = {
+    "anthropic": (200_000, 32_000),
+    "openai": (128_000, 16_384),
+    "local": (8_192, 4_096),
+}
+
+# ile tokenów zostawiamy jako bufor na narzut protokołu i niedokładność liczenia
+SAFETY_MARGIN = 2_000
+# poniżej tylu tokenów wyjścia nie ma sensu wołać modelu — nie zmieści horoskopu
+MIN_OUTPUT = 1_500
+# powyżej tylu tokenów promptu ostrzegamy użytkownika (nadal pozwalając wysłać)
+WARN_PROMPT_TOKENS = 90_000
+
+
+def _env_int(provider: str, suffix: str) -> int | None:
+    raw = os.getenv(f"{provider.upper()}_{suffix}")
+    if not raw:
+        return None
+    try:
+        value = int(raw)
+    except ValueError:
+        return None
+    return value if value > 0 else None
+
+
+def limits_for(provider: str, model: str) -> tuple[int, int]:
+    """(okno kontekstu, maksymalne wyjście) dla modelu — z nadpisaniem z ENV.
+
+    Dopasowanie po prefiksie, bo nazwy modeli lokalnych niosą tag (`llama3.1:8b`).
+    """
+    env_ctx = _env_int(provider, "CONTEXT_WINDOW")
+    env_out = _env_int(provider, "MAX_OUTPUT")
+
+    key = (model or "").strip().lower()
+    known: tuple[int, int] | None = _MODEL_LIMITS.get(key)
+    if known is None:
+        for name, pair in _MODEL_LIMITS.items():
+            if key.startswith(name):
+                known = pair
+                break
+    if known is None:
+        known = _FALLBACK.get(provider, _FALLBACK["local"])
+
+    return (env_ctx or known[0], env_out or known[1])
+
+
+def plan(provider: str, model: str, prompt_tokens: int,
+         want_output: int | None = None) -> dict:
+    """Ile tokenów wyjścia zamówić dla promptu tej wielkości.
+
+    Zwraca plan z jawną diagnostyką — UI ma z czego zbudować ostrzeżenie, a błąd
+    ma czym wytłumaczyć, dlaczego się nie udało.
+    """
+    context_window, model_max_output = limits_for(provider, model)
+    room = context_window - prompt_tokens - SAFETY_MARGIN
+    target = want_output or model_max_output
+    max_output = max(0, min(model_max_output, target, room))
+
+    warnings: list[str] = []
+    if prompt_tokens > WARN_PROMPT_TOKENS:
+        warnings.append(
+            f"Prompt ma ~{prompt_tokens} tokenów — to dużo. Zapytanie zostanie wysłane, "
+            f"ale potrwa dłużej i będzie odpowiednio kosztowne."
+        )
+    if max_output < MIN_OUTPUT:
+        warnings.append(
+            f"Po zmieszczeniu promptu zostaje tylko {max_output} tokenów na odpowiedź "
+            f"(minimum {MIN_OUTPUT}). Zmniejsz budżet promptu albo wybierz model "
+            f"z większym oknem kontekstu."
+        )
+
+    return {
+        "provider": provider,
+        "model": model,
+        "context_window": context_window,
+        "model_max_output": model_max_output,
+        "prompt_tokens": prompt_tokens,
+        "max_output": max_output,
+        "fits": max_output >= MIN_OUTPUT,
+        "warnings": warnings,
+    }
+
+
+def prompt_token_budget(provider: str, model: str, reserve_output: int | None = None) -> int:
+    """Ile tokenów promptu wolno wysłać, ZAWSZE zostawiając miejsce na odpowiedź.
+
+    To jest podstawa opcji „maksymalny kontekst modelu" w UI.
+    """
+    context_window, model_max_output = limits_for(provider, model)
+    reserve = reserve_output or model_max_output
+    return max(0, context_window - reserve - SAFETY_MARGIN)

services/logic/app/llm/providers.py

@@ -0,0 +1,335 @@
+"""Implementacje dostawców LLM (LOG-31) — na samym httpx, bez SDK.
+
+Świadomie bez bibliotek `openai` / `anthropic`: lokalny serwer modelu (Ollama,
+vLLM, llama.cpp) i OpenAI mówią **tym samym** protokołem `/chat/completions`,
+więc jedna implementacja obsługuje oba — różni je tylko adres i klucz. Anthropic
+ma własny kształt `/v1/messages`, stąd druga klasa. Mniej zależności, mniej
+powierzchni ataku, pełna kontrola nad tym, co wychodzi z sieci.
+
+**Gwarancja niepustej odpowiedzi.** Horoskop ma powstać niezależnie od objętości
+promptu, więc `generate()` nie jest pojedynczym strzałem, tylko pętlą:
+  1. wyślij turę z policzonym limitem wyjścia,
+  2. jeśli model urwał na limicie — dopisz turę „kontynuuj" i sklej tekst,
+  3. jeśli tura nie dała ani znaku tekstu — ponów z podpowiedzią,
+  4. dopiero brak tekstu po wszystkich próbach jest błędem (z diagnostyką).
+Kontynuacja jest pewniejsza niż jedno wielkie żądanie: każda tura mieści się
+w timeoucie HTTP, a długość odpowiedzi przestaje być ograniczona jedną turą.
+
+**Anthropic i myślenie.** Modele Claude potrafią mieć włączone myślenie, którego
+tokeny liczą się do `max_tokens`. Przy ciasnym limicie cała tura potrafi wyjść
+jako same bloki `thinking` z pustym tekstem — dokładnie ten objaw, który
+zgłoszono. Traktujemy taką turę jak ucięcie i kontynuujemy, zamiast zwracać pustkę.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import os
+import time
+
+import httpx
+
+from app.llm.base import Completion, LLMError, LLMProvider
+
+RETRY_STATUSES = {429, 500, 502, 503, 504}
+MAX_ATTEMPTS = 3
+
+# ile razy wolno poprosić model o dokończenie urwanej odpowiedzi
+MAX_CONTINUATIONS = 12
+# ile tokenów zamawiać na jedną turę — mieści się w timeoucie, a pętla i tak
+# dociągnie resztę; zbyt duża wartość ryzykuje zerwanie połączenia w trakcie
+TURN_TOKENS_CAP = 16_000
+
+_CONTINUE = (
+    "Kontynuuj dokładnie od miejsca, w którym przerwałeś — nie powtarzaj tego, "
+    "co już napisałeś, i nie zaczynaj od nowa. Jeśli skończyłeś całą odpowiedź, "
+    "napisz wyłącznie: KONIEC"
+)
+_NUDGE = (
+    "Nie otrzymałem żadnej treści. Napisz odpowiedź zgodnie z powyższym poleceniem, "
+    "zaczynając od razu od treści horoskopu."
+)
+_DONE_MARKER = "KONIEC"
+
+
+def _post_with_retry(url: str, headers: dict, payload: dict, timeout: float) -> dict:
+    """POST z ponawianiem i backoffem — chroni przed chwilowym 429/5xx."""
+    last: Exception | None = None
+    for attempt in range(MAX_ATTEMPTS):
+        try:
+            with httpx.Client(timeout=timeout) as client:
+                r = client.post(url, json=payload, headers=headers)
+            if r.status_code in RETRY_STATUSES and attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            if r.status_code >= 400:
+                raise LLMError(f"Model odpowiedział błędem {r.status_code}: {r.text[:300]}")
+            return r.json()
+        except httpx.TimeoutException as e:
+            last = e
+            if attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            raise LLMError(
+                f"Model nie odpowiedział w czasie {timeout:.0f}s. Zwiększ LLM_TIMEOUT "
+                f"albo zmniejsz budżet promptu."
+            ) from e
+        except httpx.HTTPError as e:
+            last = e
+            if attempt < MAX_ATTEMPTS - 1:
+                time.sleep(2 ** attempt)
+                continue
+            raise LLMError(f"Nie udało się połączyć z modelem: {e}") from e
+    raise LLMError(f"Nie udało się wywołać modelu: {last}")
+
+
+def _merge_usage(total: dict, turn: dict) -> dict:
+    """Sumuje zużycie tokenów przez wszystkie tury jednej odpowiedzi."""
+    for key, value in (turn or {}).items():
+        if isinstance(value, int):
+            total[key] = total.get(key, 0) + value
+    return total
+
+
+def _join(parts: list[str]) -> str:
+    return "".join(parts).strip()
+
+
+def _explain_empty(turns: int, usage: dict, stop: str | None) -> str:
+    detail = []
+    if stop:
+        detail.append(f"powód zakończenia: {stop}")
+    for key in ("completion_tokens", "output_tokens"):
+        if usage.get(key) is not None:
+            detail.append(f"tokeny odpowiedzi: {usage[key]}")
+            break
+    suffix = f" ({', '.join(detail)})" if detail else ""
+    return (
+        f"Model nie zwrócił żadnej treści po {turns} próbach{suffix}. "
+        f"Najczęstsza przyczyna: prompt wypełnił okno kontekstu i nie zostało miejsca "
+        f"na odpowiedź. Zmniejsz budżet promptu albo wybierz model z większym oknem."
+    )
+
+
+class _Driver:
+    """Wspólna pętla: tura → ewentualna kontynuacja → sklejony tekst.
+
+    Podklasy dostarczają tylko `_turn()` — reszta (kontynuacje, ponawianie pustej
+    tury, sumowanie zużycia) jest identyczna dla obu protokołów.
+    """
+
+    name: str
+    model: str
+    leaves_lan: bool
+
+    def _turn(self, messages: list[dict], max_tokens: int):
+        """(tekst, czy_ucięta, zużycie, nazwa_modelu, powód_zakończenia)."""
+        raise NotImplementedError
+
+    def generate(self, prompt: str, max_tokens: int, on_event=None) -> Completion:
+        """`on_event(dict)` dostaje zdarzenia postępu — UI pokazuje z nich log.
+        Raportujemy KAŻDĄ turę, bo to ona trwa; bez tego pasek postępu byłby
+        ozdobnikiem, a nie informacją."""
+        def emit(kind: str, message: str, **extra):
+            if on_event:
+                on_event({"type": kind, "message": message, **extra})
+
+        messages: list[dict] = [{"role": "user", "content": prompt}]
+        parts: list[str] = []
+        usage: dict = {}
+        model_name = self.model
+        remaining = max(max_tokens, 256)
+        stop: str | None = None
+        turns = 0
+        nudged = False
+
+        while turns <= MAX_CONTINUATIONS:
+            turns += 1
+            budget = max(256, min(remaining, TURN_TOKENS_CAP))
+            emit("turn_start",
+                 f"Tura {turns}: wysyłam do modelu {self.model} (limit {budget} tokenów)…",
+                 turn=turns)
+            started = time.monotonic()
+            text, truncated, turn_usage, model_name, stop = self._turn(messages, budget)
+            took = time.monotonic() - started
+            _merge_usage(usage, turn_usage)
+
+            # Odejmujemy tokeny FAKTYCZNIE wyprodukowane, nie zamówiony limit tury.
+            # Inaczej pierwsza tura zjadałaby cały budżet i urwana odpowiedź nigdy
+            # nie doczekałaby się kontynuacji — wracałby do użytkownika fragment
+            # udający całość.
+            produced = (turn_usage or {}).get("completion_tokens")
+            if produced is None:
+                produced = (turn_usage or {}).get("output_tokens")
+            if produced is None:
+                produced = max(1, int(len(text) / 3.6))
+            remaining -= max(1, int(produced))
+
+            emit("turn_end",
+                 f"Tura {turns}: odebrano {len(text.strip())} znaków w {took:.1f}s"
+                 + (" — odpowiedź urwana, poproszę o dokończenie" if truncated else ""),
+                 turn=turns, chars=len(text.strip()), truncated=truncated)
+
+            chunk = text.strip()
+            if chunk:
+                if chunk.endswith(_DONE_MARKER):      # model zgłasza koniec
+                    parts.append(("\n" if parts else "") + chunk[: -len(_DONE_MARKER)].rstrip())
+                    break
+                parts.append(("\n" if parts else "") + chunk)
+                if not truncated:
+                    break
+            elif not truncated:
+                # pusta i NIE ucięta: jedna próba z podpowiedzią, potem koniec
+                if nudged or parts:
+                    break
+                nudged = True
+                messages = messages + [
+                    {"role": "assistant", "content": "…"},
+                    {"role": "user", "content": _NUDGE},
+                ]
+                continue
+            # ucięta (także tura złożona z samego myślenia) — poproś o dokończenie
+
+            if remaining < 256:
+                break
+            messages = [
+                {"role": "user", "content": prompt},
+                {"role": "assistant", "content": _join(parts) or "…"},
+                {"role": "user", "content": _CONTINUE},
+            ]
+
+        final = _join(parts)
+        if not final:
+            raise LLMError(_explain_empty(turns, usage, stop))
+        emit("generated", f"Gotowe: {len(final)} znaków w {turns} turach.",
+             chars=len(final), turns=turns)
+
+        usage["turns"] = turns
+        return Completion(text=final, model=model_name, provider=self.name,
+                          leaves_lan=self.leaves_lan, usage=usage)
+
+    def count_tokens(self, prompt: str) -> int:
+        """Szacunek tokenów promptu. Dostawcy z własnym licznikiem nadpisują."""
+        return int(len(prompt) / 3.6)
+
+
+class ChatCompletionsProvider(_Driver, LLMProvider):
+    """Protokół OpenAI `/chat/completions` — lokalny serwer modelu ORAZ OpenAI."""
+
+    def __init__(self, name: str, base_url: str, model: str, api_key: str = "",
+                 timeout: float = 120.0, leaves_lan: bool = True) -> None:
+        self.name = name
+        self.base_url = base_url.rstrip("/")
+        self.model = model
+        self.api_key = api_key
+        self.timeout = timeout
+        self.leaves_lan = leaves_lan
+
+    def _headers(self) -> dict:
+        h = {"Content-Type": "application/json"}
+        if self.api_key:
+            h["Authorization"] = f"Bearer {self.api_key}"
+        return h
+
+    def _turn(self, messages: list[dict], max_tokens: int):
+        data = _post_with_retry(
+            f"{self.base_url}/chat/completions", self._headers(),
+            {"model": self.model, "max_tokens": max_tokens, "messages": messages},
+            self.timeout,
+        )
+        try:
+            choice = data["choices"][0]
+            text = choice["message"].get("content") or ""
+        except (KeyError, IndexError, TypeError) as e:
+            raise LLMError(f"Nieoczekiwany kształt odpowiedzi modelu: {str(data)[:300]}") from e
+        stop = choice.get("finish_reason")
+        return (text, stop == "length", data.get("usage") or {},
+                data.get("model", self.model), stop)
+
+    def health(self) -> dict:
+        info = {"provider": self.name, "model": self.model, "leaves_lan": self.leaves_lan}
+        try:
+            with httpx.Client(timeout=min(self.timeout, 10.0)) as client:
+                r = client.get(f"{self.base_url}/models", headers=self._headers())
+            info["status"] = "ok" if r.status_code < 400 else f"http {r.status_code}"
+        except httpx.HTTPError as e:
+            info["status"] = f"down: {e}"
+        return info
+
+
+class AnthropicProvider(_Driver, LLMProvider):
+    """Protokół Anthropic `/v1/messages`."""
+
+    leaves_lan = True
+
+    def __init__(self, base_url: str, model: str, api_key: str = "",
+                 timeout: float = 120.0) -> None:
+        self.name = "anthropic"
+        self.base_url = base_url.rstrip("/")
+        self.model = model
+        self.api_key = api_key
+        self.timeout = timeout
+
+    def _headers(self) -> dict:
+        return {
+            "Content-Type": "application/json",
+            "x-api-key": self.api_key,
+            "anthropic-version": "2023-06-01",
+        }
+
+    def _thinking(self) -> dict:
+        """Konfiguracja myślenia. Domyślnie adaptacyjne — podnosi jakość tekstu.
+
+        UWAGA: tokeny myślenia liczą się do `max_tokens`, więc przy ciasnym limicie
+        cała tura potrafi wyjść jako samo myślenie z pustym tekstem. Pętla
+        kontynuacji to obsługuje, ale ANTHROPIC_THINKING=off wyłącza myślenie,
+        gdy zależy nam na przewidywalnym zużyciu tokenów.
+        """
+        mode = os.getenv("ANTHROPIC_THINKING", "adaptive").lower()
+        if mode in ("off", "disabled", "0", "false"):
+            return {"thinking": {"type": "disabled"}}
+        return {
+            "thinking": {"type": "adaptive"},
+            "output_config": {"effort": os.getenv("ANTHROPIC_EFFORT", "high")},
+        }
+
+    def _turn(self, messages: list[dict], max_tokens: int):
+        if not self.api_key:
+            raise LLMError("Brak ANTHROPIC_API_KEY — dostawca anthropic wymaga klucza.")
+        payload = {"model": self.model, "max_tokens": max_tokens, "messages": messages}
+        payload.update(self._thinking())
+        data = _post_with_retry(f"{self.base_url}/v1/messages", self._headers(),
+                                payload, self.timeout)
+        try:
+            blocks = data["content"]
+            text = "".join(b.get("text", "") for b in blocks if b.get("type") == "text")
+        except (KeyError, TypeError) as e:
+            raise LLMError(f"Nieoczekiwany kształt odpowiedzi modelu: {str(data)[:300]}") from e
+
+        stop = data.get("stop_reason")
+        # tura złożona z samego myślenia = budżet poszedł na rozumowanie; traktujemy
+        # jak ucięcie, żeby pętla poprosiła o treść zamiast zwrócić pustkę
+        thinking_only = not text.strip() and any(
+            b.get("type") in ("thinking", "redacted_thinking") for b in blocks
+        )
+        return (text, stop == "max_tokens" or thinking_only, data.get("usage") or {},
+                data.get("model", self.model), stop)
+
+    def count_tokens(self, prompt: str) -> int:
+        """Dokładny licznik Anthropic — nie szacunek. Od tego zależy, czy po
+        zmieszczeniu promptu zostanie miejsce na odpowiedź."""
+        if not self.api_key:
+            return super().count_tokens(prompt)
+        try:
+            data = _post_with_retry(
+                f"{self.base_url}/v1/messages/count_tokens", self._headers(),
+                {"model": self.model, "messages": [{"role": "user", "content": prompt}]},
+                min(self.timeout, 30.0),
+            )
+            return int(data.get("input_tokens") or super().count_tokens(prompt))
+        except LLMError:
+            return super().count_tokens(prompt)
+
+    def health(self) -> dict:
+        return {
+            "provider": self.name, "model": self.model, "leaves_lan": True,
+            "status": "ok (klucz ustawiony)" if self.api_key else "brak ANTHROPIC_API_KEY",
+        }

services/logic/app/main.py

@@ -4,6 +4,7 @@ W górę: udostępnia API dla warstwy prezentacji.
 W dół: woła warstwę bazodanową (DataClient).
 Nie serwuje HTML, nie czyta plików/baz — tylko reguły i pośrednictwo.
 """
+# build-marker: 2026-07-25 wymuszenie nowego obrazu po incydencie z tagiem :latest
 from __future__ import annotations
 
 from datetime import datetime
@@ -12,12 +13,22 @@ import httpx
 from fastapi import FastAPI, HTTPException
 from pydantic import BaseModel
 
+from app import link_crypto, security
 from app.clients.data_client import DataClient
 from app.models import QueryRequest, QueryResponse
 from app.service import QueryService
 
-app = FastAPI(title="astrololo · warstwa logiczna")
+# Bez /docs, /redoc i /openapi.json: te trasy oddają KOMPLETNY katalog funkcji —
+# nazwy tras, kształty żądań, listę dostawców modeli — i to każdemu, kto potrafi
+# je otworzyć, bez żadnego logowania. Ochrona zakładek w prezentacji nic nie
+# daje, gdy obok stoi usługa, która sama się spisuje (PRE-27).
+app = FastAPI(title="astrololo · warstwa logiczna",
+              docs_url=None, redoc_url=None, openapi_url=None)
 service = QueryService()
+security.install(app, "logiczna")     # token międzywarstwowy (LOG-32)
+# Szyfrowanie łącza od prezentacji. PO `security.install`, żeby także odmowa
+# tokenowa wracała zaszyfrowana — inaczej klient nie umiałby jej odczytać.
+link_crypto.install(app, link_crypto.ENV_PRESENTATION_LOGIC, "logiczna")
 
 # --- silnik efemeryd (LOG-24): budowany leniwie, by nie wymagać Skyfielda do startu ---
 _engine = None
@@ -37,8 +48,14 @@ class PositionsRequest(BaseModel):
     lat: float = 0.0
     lon: float = 0.0
     objects: list[str] | None = None
-    house_system: str = "whole_sign"   # whole_sign | equal | porphyry
+    house_system: str = "whole_sign"   # whole_sign | equal | porphyry (PRYMARNY — pod kosmogram)
+    house_systems: list[str] | None = None   # PRE-05: dodatkowe systemy do porównania obok
+    aspect_orb: float = 8.0            # PRE-06: orb aspektów (konfigurowalny)
+    aspect_luminary_bonus: float = 2.0 # PRE-06: dodatkowy orb dla Słońca/Księżyca
+    aspect_minor: bool = False         # PRE-06: dołóż aspekty poboczne (30/45/150°)
     stations: bool = False             # licz stacje (LOG-03; wolniejsze — root-findy)
+    tables: bool = False               # tabele dodatkowe (LOG-23; szuka wschodu/zachodu)
+    zodiac: str = "tropical"           # LOG-04: tropical | sidereal_{lahiri,fagan_bradley,krishnamurti} | draconic
 
 
 @app.post("/api/query", response_model=QueryResponse)
@@ -58,7 +75,14 @@ def chart_positions(req: PositionsRequest) -> dict:
 
     engine = get_engine()
     moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
-    chart = build_chart(engine, moment, req.house_system)
+    try:
+        chart = build_chart(engine, moment, req.house_system, zodiac=req.zodiac,
+                            house_systems=req.house_systems,
+                            aspect_orb=req.aspect_orb,
+                            aspect_luminary_bonus=req.aspect_luminary_bonus,
+                            aspect_minor=req.aspect_minor)
+    except ValueError as e:
+        raise HTTPException(status_code=422, detail=str(e))
     if req.stations:
         from app.engine.stations import find_stations
 
@@ -66,9 +90,143 @@ def chart_positions(req: PositionsRequest) -> dict:
             st = find_stations(engine, moment, p["name"])
             if st:
                 p["stations"] = st
+    if req.tables:
+        from app.engine.tables import build_tables
+
+        chart["tables"] = build_tables(engine, moment, chart)
     return chart
 
 
+class PersonMoment(BaseModel):
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+
+
+class SynastryRequest(BaseModel):
+    """Dwie osoby (PRE-04). Aspekty liczone MIĘDZY horoskopami, nie w środku."""
+    person_a: PersonMoment
+    person_b: PersonMoment
+    zodiac: str = "tropical"
+    aspect_orb: float = 8.0
+    aspect_luminary_bonus: float = 2.0
+    aspect_minor: bool = False
+
+
+@app.get("/bases")
+def bases() -> dict:
+    """Bazy dostępne na udziale + metaopis i stan włączenia (DAN-15/PRE-09).
+
+    Przelot do warstwy danych — same METADANE, żadnej treści baz."""
+    from app.clients.data_client import DataClient
+
+    try:
+        return DataClient().bases()
+    except httpx.HTTPError as e:
+        raise HTTPException(status_code=502, detail=f"Warstwa bazodanowa niedostępna: {e}")
+
+
+# ── zarządzanie plikami baz (DAN-27) — czysty przelot ───────────────────
+# Warstwa logiczna niczego tu nie rozstrzyga: uprawnienia zna PREZENTACJA
+# (PRE-27), właścicielem plików jest warstwa DANYCH. Ta warstwa tylko przenosi,
+# bo prezentacja nie ma prawa rozmawiać z danymi wprost.
+
+class FilesQuery(BaseModel):
+    for_admin: bool = False
+    tenant: str = ""
+
+
+class FileAction(BaseModel):
+    path: str
+    status: str = ""
+    by: str = ""
+    tenant: str = ""
+
+
+class FileUpload(BaseModel):
+    filename: str
+    content_b64: str
+    by: str = ""
+    tenant: str = ""
+
+
+class RulesUpdate(BaseModel):
+    rules: dict
+    tenant: str = ""
+
+
+def _files_call(fn, *args, tenant: str = "", **kw) -> dict:
+    from app.clients.data_client import DataClient
+
+    try:
+        return fn(DataClient(tenant=tenant), *args, **kw)
+    except httpx.HTTPStatusError as e:
+        # 422 z warstwy danych to ODMOWA MERYTORYCZNA (np. plik nie przeszedł
+        # walidacji), nie awaria — ma dojść do prezentacji jako 422, żeby dało
+        # się pokazać powód zamiast „usługa niedostępna".
+        raise HTTPException(status_code=e.response.status_code,
+                            detail=_detail(e)) from e
+    except httpx.HTTPError as e:
+        raise HTTPException(status_code=502, detail=f"Warstwa bazodanowa niedostępna: {e}")
+
+
+def _detail(e: httpx.HTTPStatusError) -> str:
+    try:
+        return str(e.response.json().get("detail") or e)
+    except Exception:                              # noqa: BLE001
+        return str(e)
+
+
+@app.post("/files")
+def files_list(q: FilesQuery) -> dict:
+    return _files_call(lambda c: c.files_list(q.for_admin), tenant=q.tenant)
+
+
+@app.post("/files/status")
+def files_status(a: FileAction) -> dict:
+    return _files_call(lambda c: c.files_status(a.path, a.status, a.by), tenant=a.tenant)
+
+
+@app.post("/files/upload")
+def files_upload(u: FileUpload) -> dict:
+    return _files_call(lambda c: c.files_upload(u.filename, u.content_b64, u.by), tenant=u.tenant)
+
+
+@app.post("/files/delete")
+def files_delete(a: FileAction) -> dict:
+    return _files_call(lambda c: c.files_delete(a.path), tenant=a.tenant)
+
+
+@app.post("/files/rules")
+def files_rules(u: RulesUpdate) -> dict:
+    return _files_call(lambda c: c.files_rules(u.rules), tenant=u.tenant)
+
+
+@app.post("/chart/synastry")
+def chart_synastry(req: SynastryRequest) -> dict:
+    """Synastria (PRE-04): dwa horoskopy natalne + aspekty MIĘDZY nimi (planeta
+    osoby A vs planeta osoby B). Bez interpretacji z bazy — sama siatka aspektów."""
+    from app.engine import glyphs as GL
+    from app.engine.aspects import find_cross_aspects
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    engine = get_engine()
+    a = build_chart(engine, ChartMoment(when_utc=req.person_a.when_utc,
+                    lat=req.person_a.lat, lon=req.person_a.lon), zodiac=req.zodiac)
+    b = build_chart(engine, ChartMoment(when_utc=req.person_b.when_utc,
+                    lat=req.person_b.lat, lon=req.person_b.lon), zodiac=req.zodiac)
+    cross = find_cross_aspects(
+        a["positions"], b["positions"], orb=req.aspect_orb,
+        luminary_bonus=req.aspect_luminary_bonus, minor=req.aspect_minor)
+    for c in cross:
+        c["glyph"] = GL.aspect_glyph(c["aspect"])       # symbol aspektu (LOG-22)
+    return {"engine": engine.name,
+            "person_a": {"positions": a["positions"]},
+            "person_b": {"positions": b["positions"]},
+            "aspects": cross}
+
+
 @app.post("/chart/compare")
 def chart_compare(req: PositionsRequest) -> dict:
     """Tryb dwu-silnikowy (LOG-26): policz oboma silnikami i zwróć raport różnic.
@@ -94,6 +252,10 @@ class ReportRequest(BaseModel):
     lon: float = 0.0
     limit: int = 5000
     group: bool = False          # grupowanie identycznych opisów
+    # Pula konta (PRE-29) — puste = cały udział. Warstwa logiczna niczego tu nie
+    # rozstrzyga, tylko przenosi: kto do jakiej puli ma prawo, wie warstwa
+    # prezentacji, bo to ona zna konta.
+    tenant: str = ""
 
 
 @app.post("/chart/report")
@@ -109,14 +271,249 @@ def chart_report(req: ReportRequest) -> dict:
     chart = build_chart(engine, moment)     # pozycje z domami + aspekty
     try:
         report = build_report(
-            chart["positions"], DataClient(),
-            aspects=chart.get("aspects"), per_object_limit=req.limit, group=req.group,
+            chart["positions"], DataClient(tenant=req.tenant),
+            aspects=chart.get("aspects"), parallels=chart.get("parallels"),
+            per_object_limit=req.limit, group=req.group,
         )
     except httpx.HTTPError as e:
         return {"engine": engine.name, "objects": [], "data_error": f"Warstwa danych niedostępna: {e}"}
     return {"engine": engine.name, **report}
 
 
+class PromptRequest(BaseModel):
+    """Wejście generatora promptu (LOG-29/30)."""
+    profile: str = "natal"             # natal | period
+    when_utc: datetime
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+    budget: str = "medium"             # concise | medium | extensive | huge | max
+    limit: int = 5000
+    provider: str | None = None        # do wyliczenia budżetu „max" wg okna modelu
+    model: str | None = None
+    # tylko dla profilu period:
+    from_date: str | None = None
+    to_date: str | None = None
+    techniques: list[str] | None = None
+
+
+@app.post("/chart/prompt")
+def chart_prompt(req: PromptRequest) -> dict:
+    """Gotowy prompt do LLM z naszych wyliczeń (LOG-29) z budżetowaniem (LOG-30).
+
+    profile=natal  → horoskop urodzeniowy (ekran Interpretacje)
+    profile=period → horoskop na wybrany okres (ekran Kalendarz)
+
+    Nie woła żadnego modelu — zwraca sam prompt i statystyki redukcji, żeby dało się
+    go obejrzeć i skopiować. Wysyłkę do modelu doda LOG-31.
+    """
+    from app.engine.chart import build_chart
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.prompt import CHARS_PER_TOKEN, MAX_BUDGET, build_natal_prompt, build_period_prompt
+
+    engine = get_engine()
+    moment = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    chart = build_chart(engine, moment)
+    label = req.when_utc.strftime("%Y-%m-%d %H:%M UTC")
+    data_error = None
+
+    # Budżet „maksymalny kontekst modelu": limit znaków liczymy z okna kontekstu
+    # WYBRANEGO modelu, zawsze po odjęciu miejsca zarezerwowanego na odpowiedź.
+    budget_chars = None
+    if req.budget == MAX_BUDGET:
+        from app.llm.factory import resolve_model
+        from app.llm.limits import prompt_token_budget
+        # celowo bez build_provider(): budżet zależy TYLKO od okna kontekstu modelu,
+        # więc nie może wymagać skonfigurowanego klucza API
+        provider_name, model_name = resolve_model(req.provider, req.model)
+        budget_chars = int(prompt_token_budget(provider_name, model_name) * CHARS_PER_TOKEN)
+
+    # Warstwa danych dokłada wyłącznie WSKAZANIA. Wyliczenia (horoskop, oś czasu) są
+    # od niej niezależne — gdy padnie, prompt musi zachować wszystko, co policzyliśmy.
+    try:
+        if req.profile == "natal":
+            from app.significators import build_report
+
+            report: dict = {"objects": []}
+            try:
+                report = build_report(
+                    chart["positions"], DataClient(),
+                    aspects=chart.get("aspects"), parallels=chart.get("parallels"),
+                    per_object_limit=req.limit,
+                )
+            except httpx.HTTPError as e:
+                data_error = f"Warstwa danych niedostępna: {e}"
+            out = build_natal_prompt(chart, report, req.budget, label, budget_chars)
+
+        elif req.profile == "period":
+            if not (req.from_date and req.to_date):
+                raise HTTPException(422, "profile=period wymaga from_date i to_date")
+            from app.engine import houses as H
+            from app.engine.timeline import build_timeline
+            from app.significators import interpret_events
+
+            ramc, eps = engine.sidereal(moment)
+            points = {"Asc": H.compute_asc(ramc, eps, moment.lat), "MC": H.compute_mc(ramc, eps)}
+            for p in engine.positions(moment):
+                points[p.name] = p.longitude
+            events = build_timeline(engine, moment, points, req.from_date, req.to_date,
+                                    req.techniques)
+            try:
+                interpret_events(events, DataClient())
+            except httpx.HTTPError as e:
+                data_error = f"Warstwa danych niedostępna: {e}"   # oś czasu zostaje
+            out = build_period_prompt(chart, events, req.from_date, req.to_date,
+                                      req.budget, label, budget_chars)
+        else:
+            raise HTTPException(422, f"Nieznany profil: {req.profile!r} (natal | period)")
+    except ValueError as e:                      # nieznany budżet
+        raise HTTPException(422, str(e))
+
+    out["engine"] = engine.name
+    if data_error:
+        out["data_error"] = data_error
+    return out
+
+
+class HoroscopeRequest(PromptRequest):
+    """Jak PromptRequest (niesie już provider i model) + limit wyjścia (LOG-31)."""
+    max_tokens: int | None = None
+
+
+@app.post("/chart/horoscope")
+def chart_horoscope(req: HoroscopeRequest) -> dict:
+    """Napisany horoskop (LOG-31): prompt z LOG-29/30 → model → gotowy tekst.
+
+    Zwraca TAKŻE użyty prompt — również gdy wywołanie modelu padnie — żeby dało się
+    go obejrzeć i użyć ręcznie. `leaves_lan` mówi, czy treść baz opuściła naszą sieć
+    (LOG-32); prezentacja ma na tej podstawie ostrzegać.
+    """
+    from app.llm.base import LLMError
+    from app.llm.factory import build_provider
+    from app.llm.limits import plan
+
+    out = chart_prompt(req)            # ten sam prompt co w podglądzie
+    try:
+        provider = build_provider(req.provider, req.model)
+
+        # Ile tokenów ma naprawdę ten prompt i ile zostaje na odpowiedź. Anthropic
+        # liczy dokładnie (własny endpoint), reszta szacuje — od tego zależy, czy
+        # w oknie kontekstu w ogóle zmieści się miejsce na horoskop.
+        prompt_tokens = provider.count_tokens(out["prompt"])
+        budget = plan(provider.name, provider.model, prompt_tokens, req.max_tokens)
+        out["token_plan"] = budget
+        if budget["warnings"]:
+            out["warnings"] = budget["warnings"]
+        if not budget["fits"]:
+            out["llm_error"] = " ".join(budget["warnings"])
+            return out
+
+        result = provider.generate(out["prompt"], budget["max_output"])
+    except LLMError as e:
+        # prompt zostaje — użytkownik moze go skopiowac i uzyc recznie
+        out["llm_error"] = str(e)
+        return out
+
+    out.update(
+        horoscope=result.text,
+        provider=result.provider,
+        model=result.model,
+        leaves_lan=result.leaves_lan,
+        usage=result.usage,
+    )
+    return out
+
+
+@app.post("/chart/horoscope/stream")
+def chart_horoscope_stream(req: HoroscopeRequest):
+    """To samo co /chart/horoscope, ale strumieniuje POSTĘP w trakcie pracy.
+
+    Pisanie horoskopu trwa minutami — bez sygnału aplikacja wygląda na zawieszoną.
+    Strumień (NDJSON, jedna linia = jedno zdarzenie) niesie RZECZYWISTE etapy:
+    budowę promptu, limity modelu i każdą turę generowania. Ostatnie zdarzenie
+    (`result`) ma identyczny kształt co odpowiedź zwykłego endpointu.
+    """
+    from fastapi.responses import StreamingResponse
+
+    from app.progress import stream
+
+    def work(emit) -> dict:
+        from app.llm.base import LLMError
+        from app.llm.factory import build_provider
+        from app.llm.limits import plan
+
+        emit({"type": "stage", "message": "Liczę horoskop i szukam wskazań w bazach…"})
+        out = chart_prompt(req)
+        st = out.get("stats", {})
+        emit({"type": "stage", "message":
+              f"Prompt gotowy: {st.get('chars', 0)} znaków, "
+              f"wskazań {st.get('included', 0)}"
+              + (f", pominięto {st['omitted']}" if st.get("omitted") else "")})
+        if out.get("data_error"):
+            emit({"type": "warn", "message": out["data_error"]})
+
+        try:
+            provider = build_provider(req.provider, req.model)
+            emit({"type": "stage", "message":
+                  f"Dostawca: {provider.name}, model: {provider.model}"
+                  + ("" if not provider.leaves_lan else " — dane opuszczają sieć")})
+
+            emit({"type": "stage", "message": "Liczę tokeny promptu…"})
+            prompt_tokens = provider.count_tokens(out["prompt"])
+            budget = plan(provider.name, provider.model, prompt_tokens, req.max_tokens)
+            out["token_plan"] = budget
+            emit({"type": "stage", "message":
+                  f"Prompt {prompt_tokens} tok. · okno modelu {budget['context_window']} · "
+                  f"na odpowiedź {budget['max_output']}"})
+            for warning in budget["warnings"]:
+                emit({"type": "warn", "message": warning})
+            if budget["warnings"]:
+                out["warnings"] = budget["warnings"]
+            if not budget["fits"]:
+                out["llm_error"] = " ".join(budget["warnings"])
+                return out
+
+            result = provider.generate(out["prompt"], budget["max_output"], on_event=emit)
+        except LLMError as e:
+            emit({"type": "warn", "message": f"Model zawiódł: {e}"})
+            out["llm_error"] = str(e)
+            return out
+
+        out.update(horoscope=result.text, provider=result.provider, model=result.model,
+                   leaves_lan=result.leaves_lan, usage=result.usage)
+        return out
+
+    return StreamingResponse(
+        stream(work),
+        media_type="application/x-ndjson",
+        headers={"Cache-Control": "no-store", "X-Accel-Buffering": "no"},
+    )
+
+
+@app.get("/llm/models")
+def llm_models() -> dict:
+    """Podpowiedzi modeli per dostawca — UI buduje z tego listę wyboru.
+
+    To nie jest lista zamknięta: pole modelu jest tekstowe, więc można wpisać
+    dowolny identyfikator, do którego konto ma dostęp.
+    """
+    from app.llm.catalog import catalog
+    from app.llm.factory import _DEFAULT_MODEL
+
+    return {"providers": catalog(), "defaults": dict(_DEFAULT_MODEL)}
+
+
+@app.get("/llm/health")
+def llm_health(provider: str | None = None) -> dict:
+    """Czy model jest osiągalny i skonfigurowany (bez generowania czegokolwiek)."""
+    from app.llm.base import LLMError
+    from app.llm.factory import build_provider
+
+    try:
+        return build_provider(provider).health()
+    except LLMError as e:
+        return {"status": f"blad konfiguracji: {e}"}
+
+
 class ProfectionsRequest(BaseModel):
     when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
     lat: float = 0.0
@@ -173,6 +570,27 @@ def chart_return(req: ReturnRequest) -> dict:
             "return_utc": hit.isoformat(), **chart}
 
 
+class FirdariaRequest(BaseModel):
+    when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
+    lat: float = 0.0
+    lon: float = 0.0
+
+
+@app.post("/chart/firdaria")
+def chart_firdaria(req: FirdariaRequest) -> dict:
+    """Firdaria (LOG-11): sekta + okresy główne i podokresy time-lordów."""
+    from app.engine import houses as H
+    from app.engine.firdaria import firdaria
+    from app.engine.models import ChartMoment
+
+    engine = get_engine()
+    natal = ChartMoment(when_utc=req.when_utc, lat=req.lat, lon=req.lon)
+    ramc, eps = engine.sidereal(natal)
+    asc, mc = H.compute_asc(ramc, eps, natal.lat), H.compute_mc(ramc, eps)
+    sun = engine.positions(natal, ["Sun"])[0].longitude
+    return {"engine": engine.name, **firdaria(req.when_utc, sun, asc, mc)}
+
+
 class TimelineRequest(BaseModel):
     when_utc: datetime           # moment urodzenia (UTC)
     lat: float = 0.0

services/logic/app/progress.py

@@ -0,0 +1,70 @@
+"""Strumień postępu długiej operacji (NDJSON).
+
+Po co: pisanie horoskopu trwa — czasem minuty. Bez sygnału aplikacja wygląda na
+zawieszoną. Zamiast udawanego paska postępu strumieniujemy **rzeczywiste**
+zdarzenia z kolejnych etapów, żeby log pokazywał to, co faktycznie się dzieje.
+
+Dlaczego NDJSON, a nie SSE: `EventSource` w przeglądarce obsługuje wyłącznie GET,
+a to jest POST z ciałem. Strumień „jedna linia = jeden obiekt JSON" czyta się
+zwykłym `fetch()` i jest trywialny do sparsowania.
+
+Dlaczego wątek: właściwa praca (silnik, baza, model) jest synchroniczna. Puszczamy
+ją w wątku roboczym, a generator odpompowuje kolejkę zdarzeń — dzięki temu
+zdarzenia docierają w trakcie pracy, a nie dopiero na końcu.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import json
+import queue
+import threading
+import traceback
+from collections.abc import Iterator
+from typing import Any, Callable
+
+_HEARTBEAT_SECONDS = 10.0
+_DONE = object()
+
+
+def line(kind: str, message: str, **extra: Any) -> str:
+    return json.dumps({"type": kind, "message": message, **extra}, ensure_ascii=False) + "\n"
+
+
+def stream(work: Callable[[Callable[[dict], None]], dict]) -> Iterator[str]:
+    """Uruchamia `work(emit)` w wątku i strumieniuje zdarzenia w czasie rzeczywistym.
+
+    `work` dostaje funkcję `emit(zdarzenie)` i zwraca końcowy wynik, który leci
+    jako ostatnie zdarzenie typu `result`. Wyjątek zamienia się w zdarzenie `error`
+    — połączenie nigdy nie urywa się bez wyjaśnienia.
+    """
+    events: queue.Queue = queue.Queue()
+
+    def emit(event: dict) -> None:
+        events.put(event)
+
+    def run() -> None:
+        try:
+            result = work(emit)
+            events.put({"type": "result", "message": "Gotowe.", "result": result})
+        except Exception as e:                      # noqa: BLE001 — zgłaszamy KAŻDY błąd
+            events.put({
+                "type": "error",
+                "message": f"{type(e).__name__}: {e}",
+                "detail": traceback.format_exc(limit=3),
+            })
+        finally:
+            events.put(_DONE)
+
+    worker = threading.Thread(target=run, daemon=True)
+    worker.start()
+
+    while True:
+        try:
+            event = events.get(timeout=_HEARTBEAT_SECONDS)
+        except queue.Empty:
+            # cisza dłuższa niż heartbeat: dajemy znak życia, żeby pośredniki
+            # (proxy, load balancer) nie uznały połączenia za martwe
+            yield line("ping", "…")
+            continue
+        if event is _DONE:
+            break
+        yield json.dumps(event, ensure_ascii=False) + "\n"

services/logic/app/prompt.py

@@ -0,0 +1,357 @@
+"""Generator promptów do LLM (LOG-29) + budżetowanie rozmiaru (LOG-30).
+
+Składa z naszych wyliczeń gotowe, profesjonalne polecenie po polsku:
+  - profil **natal**  — horoskop urodzeniowy (na bazie /chart/report),
+  - profil **period** — horoskop na wybrany okres (na bazie /chart/timeline).
+
+Zasada naczelna promptu: model ma pisać WYŁĄCZNIE na podstawie dostarczonych danych
+i przy każdej tezie wskazać konkretny sygnifikator, z którego ona wynika. To odróżnia
+wynik od ogólnikowej wróżby i pozwala go zweryfikować.
+
+Budżetowanie (LOG-30) — kolejność redukcji:
+  1. deduplikacja (ten sam sygnifikator ORAZ ten sam opis),
+  2. grupowanie identycznych opisów z licznikiem wystąpień,
+  3. sortowanie malejąco wg punktacji siły (LOG-21),
+  4. obcięcie ogona do budżetu — jednostką obcięcia jest CAŁE wskazanie,
+  5. skracanie nadmiernie długich opisów (z jawnym oznaczeniem).
+Zawsze raportujemy, ile wskazań weszło i ile pominięto — użytkownik ma wiedzieć,
+czego brakuje, i móc zwiększyć budżet.
+
+Generowanie jest deterministyczne: ten sam horoskop + ten sam budżet = ten sam prompt.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import re
+
+# budżety w znakach (całego promptu); dobrane pod wklejanie do ChatGPT/Claude
+BUDGETS: dict[str, int] = {
+    "concise": 4_000,
+    "medium": 12_000,
+    "extensive": 30_000,
+    "huge": 120_000,
+    # „maksymalny kontekst modelu" — wyliczany dynamicznie z okna kontekstu
+    # wybranego modelu, ZAWSZE po odjęciu miejsca zarezerwowanego na odpowiedź.
+    # Wartość poniżej jest tylko zapasem, gdy limity modelu są nieznane.
+    "max": 400_000,
+}
+DEFAULT_BUDGET = "medium"
+MAX_BUDGET = "max"
+
+MAX_EFFECT_CHARS = 320          # dłuższe opisy skracamy (krok 5 redukcji)
+CHARS_PER_TOKEN = 4.0           # zgrubny szacunek tokenów do podglądu w UI
+
+DISCLAIMER = (
+    "Zakończ krótką notą: treść jest interpretacją astrologiczną i nie stanowi porady "
+    "medycznej, prawnej ani finansowej."
+)
+
+
+def _norm(text: str) -> str:
+    return re.sub(r"\s+", " ", (text or "").strip().lower())
+
+
+def est_tokens(text: str) -> int:
+    return int(len(text) / CHARS_PER_TOKEN)
+
+
+def _shorten(text: str, limit: int = MAX_EFFECT_CHARS) -> tuple[str, bool]:
+    text = (text or "").strip()
+    if len(text) <= limit:
+        return text, False
+    return text[:limit].rstrip() + " […skrócono]", True
+
+
+# ----------------------------------------------------------------- wskazania
+
+def natal_indications(report: dict) -> list[dict]:
+    """Płaska lista wskazań z raportu natalnego: obiekt + faseta + opis + waga."""
+    out: list[dict] = []
+    for obj in report.get("objects") or []:
+        name = obj.get("object")
+        for facet in obj.get("facets") or []:
+            score = float(facet.get("score") or 0.0)
+            for s in facet.get("samples") or []:
+                out.append({
+                    "context": f"{name} — {facet.get('label')}",
+                    "sort_key": (name or "", str(facet.get("label") or "")),
+                    "score": score,
+                    "significator": s.get("expanded") or s.get("significator") or "",
+                    "effect": s.get("effect") or "",
+                })
+    return out
+
+
+def period_indications(events: list[dict]) -> list[dict]:
+    """Wskazania z osi czasu — waga rośnie z liczbą trafień w bazie."""
+    out: list[dict] = []
+    for ev in events or []:
+        head = f"{ev.get('technique')} · {ev.get('significator')} · {ev.get('exact')}"
+        total = float(ev.get("interpretations_count") or 0)
+        for s in ev.get("interpretations") or []:
+            out.append({
+                "context": head,
+                "sort_key": (str(ev.get("exact") or ""), str(ev.get("technique") or "")),
+                "score": total,
+                "significator": s.get("expanded") or s.get("significator") or "",
+                "effect": s.get("effect") or "",
+                "date": ev.get("exact"),
+                "start": ev.get("start"),
+                "end": ev.get("end"),
+                "technique": ev.get("technique"),
+            })
+    return out
+
+
+def reduce_indications(items: list[dict], budget_chars: int) -> tuple[list[dict], dict]:
+    """Dedup → grupowanie → sortowanie wg wagi → obcięcie do budżetu.
+
+    Zwraca (wybrane wskazania, statystyki). Jednostką obcięcia jest całe wskazanie.
+    """
+    # 1+2: dedup i grupowanie identycznych (kontekst, opis) z licznikiem
+    grouped: dict[tuple[str, str], dict] = {}
+    order: list[tuple[str, str]] = []
+    for it in items:
+        key = (_norm(it["context"]), _norm(it["effect"]))
+        g = grouped.get(key)
+        if g is None:
+            g = {**it, "count": 0, "significators": []}
+            grouped[key] = g
+            order.append(key)
+        g["count"] += 1
+        if it["significator"] not in g["significators"]:
+            g["significators"].append(it["significator"])
+    merged = [grouped[k] for k in order]
+    deduped = len(items) - len(merged)
+
+    # 3: sortowanie malejąco wg wagi; remis rozstrzygany deterministycznie
+    merged.sort(key=lambda g: (-g["score"], -g["count"], g["sort_key"], g["significator"]))
+
+    # 5 (przed obcięciem, bo wpływa na rozmiar): skracanie długich opisów
+    shortened = 0
+    for g in merged:
+        g["effect"], was = _shorten(g["effect"])
+        shortened += 1 if was else 0
+
+    # 4: obcięcie ogona do budżetu — cała pozycja albo nic
+    chosen: list[dict] = []
+    used = 0
+    for g in merged:
+        cost = len(_render_indication(g)) + 1
+        if used + cost > budget_chars and chosen:
+            break
+        chosen.append(g)
+        used += cost
+
+    omitted = len(merged) - len(chosen)
+    stats = {
+        "source_rows": len(items),
+        "after_grouping": len(merged),
+        "deduplicated": deduped,
+        "included": len(chosen),
+        "omitted": omitted,
+        "shortened": shortened,
+        "min_score_included": round(chosen[-1]["score"], 3) if chosen else None,
+        "max_score_omitted": round(merged[len(chosen)]["score"], 3) if omitted else None,
+    }
+    return chosen, stats
+
+
+def _render_indication(g: dict) -> str:
+    times = f" (×{g['count']})" if g.get("count", 1) > 1 else ""
+    sig = g.get("significator") or ""
+    return f"- {sig} → {g.get('effect')}{times}"
+
+
+def _render_grouped(chosen: list[dict]) -> str:
+    """Renderuje wskazania pogrupowane po kontekście, zachowując kolejność wagi."""
+    blocks: list[str] = []
+    seen: dict[str, list[dict]] = {}
+    order: list[str] = []
+    for g in chosen:
+        ctx = g["context"]
+        if ctx not in seen:
+            seen[ctx] = []
+            order.append(ctx)
+        seen[ctx].append(g)
+    for ctx in order:
+        rows = seen[ctx]
+        blocks.append(f"## {ctx}  [waga {rows[0]['score']:.2f}]")
+        blocks.extend(_render_indication(g) for g in rows)
+        blocks.append("")
+    return "\n".join(blocks).rstrip()
+
+
+# ------------------------------------------------------------- sekcje danych
+
+def _chart_section(chart: dict, moment_label: str | None) -> str:
+    lines: list[str] = ["# DANE HOROSKOPU"]
+    meta = []
+    if moment_label:
+        meta.append(f"moment: {moment_label}")
+    if chart.get("zodiac"):
+        z = chart["zodiac"]
+        if chart.get("ayanamsha") is not None:
+            z += f" (ayanamsa {chart['ayanamsha']:.4f}°)"
+        meta.append(f"zodiak: {z}")
+    if chart.get("house_system"):
+        meta.append(f"system domów: {chart['house_system']}")
+    if chart.get("sect"):
+        meta.append(f"sekta: {'dzienna' if chart['sect'] == 'day' else 'nocna'}")
+    if meta:
+        lines.append(" · ".join(meta))
+
+    # Model interpretuje domy, więc musi wiedzieć, że podział pochodzi z innego
+    # systemu, niż zamówiono — inaczej napisze „Twój Placidus" o Porphyrym.
+    for w in chart.get("house_warnings") or []:
+        lines.append(f"\n{w}")
+
+    if chart.get("positions"):
+        lines.append("\n## Pozycje")
+        for p in chart["positions"]:
+            house = f"dom {p['house']}" if p.get("house") else "—"
+            lines.append(f"{p['name']:<12} {p.get('in_sign',''):<16} {house:<8} {p.get('direction','')}")
+
+    angles = chart.get("angles") or {}
+    if angles:
+        lines.append("\n## Osie")
+        for key in ("Asc", "MC", "Dsc", "IC"):
+            a = angles.get(key)
+            if a:
+                lines.append(f"{a['name']:<5} {a.get('in_sign','')}")
+
+    if chart.get("lots"):
+        lines.append("\n## Lots (punkty arabskie)")
+        for lot in chart["lots"]:
+            lines.append(
+                f"{lot['name']:<10} {lot.get('in_sign',''):<16} dom {lot.get('house','—')}"
+                f"   ({lot.get('formula','')})"
+            )
+
+    if chart.get("aspects"):
+        lines.append("\n## Aspekty (orb; A = aplikacyjny, S = separacyjny)")
+        for a in chart["aspects"]:
+            mark = a.get("as") or ""
+            lines.append(
+                f"{a['obj1']} {a['aspect']} {a['obj2']}  orb {a.get('orb', 0):.2f}° {mark}"
+            )
+    return "\n".join(lines)
+
+
+def _indications_section(chosen: list[dict], stats: dict) -> str:
+    if not chosen:
+        return (
+            "# WSKAZANIA Z BAZ\n"
+            "(brak trafień w bazach dla tego horoskopu — oprzyj interpretację wyłącznie "
+            "na danych horoskopu powyżej)"
+        )
+    head = [
+        "# WSKAZANIA Z BAZ INTERPRETACYJNYCH",
+        "Wskazania dopasowane do tego horoskopu, uporządkowane od najsilniejszych.",
+        "Zapis: `- sygnifikator → opis (×ile razy wystąpiło w bazach)`.",
+    ]
+    if stats.get("omitted"):
+        head.append(
+            f"UWAGA: pokazano {stats['included']} najsilniejszych wskazań, pominięto "
+            f"{stats['omitted']} słabszych (limit długości)."
+        )
+    return "\n".join(head) + "\n\n" + _render_grouped(chosen)
+
+
+# ------------------------------------------------------------------ prompty
+
+_NATAL_TASK = """# ZADANIE
+Jesteś doświadczonym astrologiem. Napisz profesjonalną interpretację HOROSKOPU
+URODZENIOWEGO po polsku, opierając się wyłącznie na danych podanych niżej."""
+
+_PERIOD_TASK = """# ZADANIE
+Jesteś doświadczonym astrologiem. Napisz profesjonalną prognozę astrologiczną
+NA WYBRANY OKRES po polsku, opierając się wyłącznie na danych podanych niżej."""
+
+_NATAL_OUTPUT = """# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ
+1. Struktura: (a) portret ogólny, (b) temperament i sekta, (c) obszary życia według domów,
+   (d) napięcia i wyzwania, (e) zasoby i mocne strony, (f) zwięzłe podsumowanie.
+2. KAŻDĄ tezę oprzyj na konkretnym wskazaniu i podaj je w nawiasie, np. „(Moon in 12th house)".
+   Teza bez wskazania jest niedopuszczalna.
+3. Nie dodawaj twierdzeń, których nie da się wywieść z powyższych danych. Nie zmyślaj
+   pozycji, aspektów ani wskazań; nie korzystaj z wiedzy spoza tego promptu.
+4. Gdy wskazania są sprzeczne, powiedz to wprost i wskaż obie strony, zamiast wybierać jedną.
+5. Wagę wskazania traktuj jako siłę świadectwa — mocniejsze mają pierwszeństwo w syntezie.
+6. Ton rzeczowy i profesjonalny: bez wróżbiarstwa, bez straszenia, bez diagnoz medycznych."""
+
+_PERIOD_OUTPUT = """# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ
+1. Uporządkuj prognozę CHRONOLOGICZNIE; przy każdym okresie podaj daty (start / dokładna / koniec).
+2. Dla każdej daty napisz, która technika ją wyznacza (profekcja, solariusz, dyrekcja solar-arc,
+   Firdaria) i co z niej wynika.
+3. KAŻDĄ tezę oprzyj na konkretnym wskazaniu i podaj je w nawiasie. Teza bez wskazania jest
+   niedopuszczalna.
+4. Nie zmyślaj dat ani zdarzeń spoza podanych. Nie korzystaj z wiedzy spoza tego promptu.
+5. Rozróżniaj okresy o mocnym świadectwie (wysoka waga, kilka technik zbieżnych w czasie)
+   od słabych — i powiedz wprost, które są które.
+6. Na końcu dodaj krótkie zestawienie: najważniejsze okresy w kolejności ważności.
+7. Ton rzeczowy i profesjonalny: bez wróżbiarstwa, bez straszenia, bez diagnoz medycznych."""
+
+
+def _assemble(task: str, chart_sec: str, ind_sec: str, output: str) -> str:
+    return "\n\n".join([task, chart_sec, ind_sec, output, f"# ZASTRZEŻENIE\n{DISCLAIMER}"])
+
+
+def _budget_chars(budget: str, budget_chars: int | None = None) -> int:
+    """Limit znaków promptu. `budget_chars` nadpisuje tabelę — używane dla opcji
+    „maksymalny kontekst modelu", gdzie limit zależy od wybranego modelu i musi
+    być policzony po odjęciu miejsca zarezerwowanego na odpowiedź."""
+    if budget not in BUDGETS:
+        raise ValueError(
+            f"Nieznany budżet: {budget!r} (dostępne: {', '.join(BUDGETS)})"
+        )
+    if budget_chars and budget_chars > 0:
+        return budget_chars
+    return BUDGETS[budget]
+
+
+def _finish(prompt: str, budget: str, limit: int, stats: dict, profile: str) -> dict:
+    stats = {
+        **stats,
+        "profile": profile,
+        "budget": budget,
+        "limit_chars": limit,
+        "chars": len(prompt),
+        "est_tokens": est_tokens(prompt),
+    }
+    return {"profile": profile, "prompt": prompt, "stats": stats}
+
+
+def build_natal_prompt(chart: dict, report: dict, budget: str = DEFAULT_BUDGET,
+                       moment_label: str | None = None,
+                       budget_chars: int | None = None) -> dict:
+    """Prompt na horoskop urodzeniowy (ekran „Interpretacje")."""
+    limit = _budget_chars(budget, budget_chars)
+    chart_sec = _chart_section(chart, moment_label)
+    fixed = len(_NATAL_TASK) + len(chart_sec) + len(_NATAL_OUTPUT) + len(DISCLAIMER) + 200
+    chosen, stats = reduce_indications(natal_indications(report), max(limit - fixed, 500))
+    prompt = _assemble(_NATAL_TASK, chart_sec, _indications_section(chosen, stats), _NATAL_OUTPUT)
+    return _finish(prompt, budget, limit, stats, "natal")
+
+
+def build_period_prompt(chart: dict, events: list[dict], from_date: str, to_date: str,
+                        budget: str = DEFAULT_BUDGET, moment_label: str | None = None,
+                        budget_chars: int | None = None) -> dict:
+    """Prompt na horoskop okresowy (ekran „Kalendarz")."""
+    limit = _budget_chars(budget, budget_chars)
+    chart_sec = _chart_section(chart, moment_label)
+    task = f"{_PERIOD_TASK}\nZakres prognozy: **{from_date} — {to_date}**."
+
+    ev_lines = ["# OŚ CZASU (techniki predykcyjne)",
+                "Zapis: technika · sygnifikator · start → dokładna → koniec."]
+    for ev in events or []:
+        ev_lines.append(
+            f"- {ev.get('technique')} · {ev.get('significator')} · "
+            f"{ev.get('start')} → {ev.get('exact')} → {ev.get('end')}"
+        )
+    events_sec = "\n".join(ev_lines)
+
+    fixed = len(task) + len(chart_sec) + len(events_sec) + len(_PERIOD_OUTPUT) + len(DISCLAIMER) + 200
+    chosen, stats = reduce_indications(period_indications(events), max(limit - fixed, 500))
+    body = events_sec + "\n\n" + _indications_section(chosen, stats)
+    prompt = _assemble(task, chart_sec, body, _PERIOD_OUTPUT)
+    stats["events"] = len(events or [])
+    return _finish(prompt, budget, limit, stats, "period")

services/logic/app/security.py

@@ -0,0 +1,50 @@
+"""Uwierzytelnianie międzywarstwowe (LOG-32).
+
+Warstwa logiczna oddaje treść baz interpretacyjnych, więc samo zalogowanie w
+prezentacji nie wystarczy — bez tego kontrolera wystarczyłoby uderzyć w logikę
+z pominięciem UI. Gdy ustawiono INTERNAL_TOKEN, każde żądanie (poza /health)
+musi go przynieść w nagłówku X-Astrololo-Token.
+
+Bez INTERNAL_TOKEN kontrola jest wyłączona (dev / zgodność wstecz) — wtedy przy
+starcie leci ostrzeżenie.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import logging
+import os
+import secrets
+
+from fastapi import Request
+from fastapi.responses import JSONResponse
+
+log = logging.getLogger("astrololo.security")
+
+HEADER = "X-Astrololo-Token"
+PUBLIC_PATHS = frozenset({"/health"})
+
+
+def token() -> str:
+    """Czytany leniwie — konfiguracja może się zmienić bez importu modułu."""
+    return os.getenv("INTERNAL_TOKEN", "")
+
+
+def enabled() -> bool:
+    return bool(token())
+
+
+def install(app, layer: str) -> None:
+    if not enabled():
+        log.warning(
+            "UWAGA: INTERNAL_TOKEN nie ustawiony — warstwa %s przyjmuje żądania od "
+            "kogokolwiek, kto ma do niej dostęp sieciowy.", layer,
+        )
+
+    @app.middleware("http")
+    async def _guard(request: Request, call_next):
+        if request.url.path in PUBLIC_PATHS or not enabled():
+            return await call_next(request)
+        got = request.headers.get(HEADER, "")
+        if not secrets.compare_digest(got, token()):
+            return JSONResponse({"detail": "Brak lub błędny token międzywarstwowy."},
+                                status_code=401)
+        return await call_next(request)

services/logic/app/significators.py

@@ -22,6 +22,8 @@ PLANET_ABBR = {
     "Jupiter": "Ju", "Saturn": "Sa", "Uranus": "Ur", "Neptune": "Ne", "Pluto": "Pl",
     # punkty wirtualne — tokeny wg SIGNIFICATORS KEY ([NN, [SN, [Lilith)
     "North Node": "NN", "South Node": "SN", "Lilith": "Lilith",
+    # Lots — w bazie Fortuna występuje jako [PF (Part of Fortune)
+    "Fortune": "PF", "Spirit": "Spirit",
 }
 SIGN_TO_ABBR = dict(zip(SIGNS, SIGN_ABBR))
 
@@ -112,17 +114,24 @@ def build_report(
     positions: list[dict],
     data: DataSource,
     aspects: list[dict] | None = None,
+    parallels: list[dict] | None = None,
     per_object_limit: int = 5000,
     group: bool = False,
 ) -> dict:
     """positions: pozycje z build_chart (name, sign, direction, house).
 
-    Dla każdego obiektu fasety: „w znaku", „w domu" oraz „w aspekcie" (dla każdego
-    aspektu głównego z listy `aspects`, jeśli w bazie są dopasowania). Duplikaty
-    (ten sam sygnifikator i opis) są odsiewane wewnątrz każdej fasety.
+    Dla każdego obiektu fasety: „w znaku", „w domu", „w aspekcie" (dla każdego
+    aspektu głównego z listy `aspects`) oraz „paralela deklinacji" (dla paraleli
+    z listy `parallels` — LOG-07). Duplikaty (ten sam sygnifikator i opis) są
+    odsiewane wewnątrz każdej fasety.
     """
     from app.engine.aspects import DB_TOKEN as ASP_TOKEN, PL_NAME as ASP_NAME
 
+    # W bazie paralela deklinacji zapisana jest jako fraza „P. Dec." (nie token [).
+    # UWAGA: samo „Dec." w bazie to CZĘSTO dekanat („3rd Dec. of [Gem"), więc
+    # szukamy dokładnie „P. Dec.", inaczej sypnęłoby fałszywymi trafieniami.
+    PARALLEL_MARK = "P. Dec."
+
     items: list[dict] = []
     provider = None
     for p in positions:
@@ -178,6 +187,25 @@ def build_report(
                 "count": len(asp_samples), "samples": asp_samples,
             })
 
+        # paralele deklinacji (LOG-07) — baza zna je jako „P. Dec.". Tylko `parallel`:
+        # kontrparaleli i antyscji baza nie opisuje osobnym znacznikiem.
+        for par in (parallels or []):
+            if par.get("type") != "parallel" or name not in (par.get("obj1"), par.get("obj2")):
+                continue
+            other = par["obj2"] if par["obj1"] == name else par["obj1"]
+            if other not in PLANET_ABBR:
+                continue
+            other_tok = "[" + PLANET_ABBR[other]
+            par_samples = _facet_samples(rows, [PARALLEL_MARK, other_tok])
+            if not par_samples:                       # pokazujemy tylko z trafieniami
+                continue
+            facets.append({
+                "type": "parallel", "label": f"paralela deklinacji z {other}",
+                "token": f"{PARALLEL_MARK} + {other_tok}",
+                "orb": par.get("orb"), "allowed": par.get("allowed"),
+                "count": len(par_samples), "samples": par_samples,
+            })
+
         # punktacja siły (LOG-21), opcjonalne grupowanie po opisie, ranking faset
         for f in facets:
             f["score"] = score_facet(f)
@@ -222,6 +250,15 @@ def _event_tokens(event: dict) -> list[str]:
         if sign:
             toks.append("[" + sign)
         return toks if lord else []
+    if event.get("technique") == "firdaria":
+        major = PLANET_ABBR.get(event.get("fd_major"))
+        sub = PLANET_ABBR.get(event.get("fd_sub"))
+        toks = []
+        if major:
+            toks.append("[" + major)
+        if sub:
+            toks.append("[" + sub)
+        return toks if major else []
     return []
 
 

services/logic/requirements.txt

@@ -4,3 +4,5 @@ httpx>=0.28
 pydantic>=2.10
 # Silnik własny (ścieżka A, permisywny): Skyfield (MIT) + dane JPL (public domain)
 skyfield>=1.49
+# Szyfrowanie łącza między warstwami (PRE-16): AES-256-GCM + HKDF
+cryptography>=44.0

services/logic/tests/conftest.py

@@ -7,6 +7,7 @@ służą jako wyrocznia (LOG-25).
 from __future__ import annotations
 
 import datetime as dt
+import os
 
 import pytest
 
@@ -28,4 +29,8 @@ def own_engine():
     try:
         return SkyfieldEngine()
     except Exception as e:  # brak efemeryd / brak sieci
+        # Lokalnie pomijamy (dev bez pobranego jądra), ale w CI to musi być błąd —
+        # inaczej testy referencyjne (walidacja względem astro.com) cicho znikają.
+        if os.getenv("CI"):
+            pytest.fail(f"CI: silnik efemeryd niedostępny — testy referencyjne muszą działać: {e}")
         pytest.skip(f"Nie można wczytać efemeryd: {e}")

services/logic/tests/test_aspects.py

@@ -1,5 +1,62 @@
 """Testy aspektów (LOG-06) — czysta matematyka."""
-from app.engine.aspects import find_aspects, separation
+from app.engine.aspects import RIGID_PAIRS, find_aspects, find_cross_aspects, separation
+
+
+# ── synastria: aspekty MIĘDZY dwoma horoskopami (PRE-04) ──
+
+def test_cross_aspects_between_two_charts():
+    a = [{"name": "Sun", "decimal": 10.0}, {"name": "Moon", "decimal": 100.0}]
+    b = [{"name": "Sun", "decimal": 12.0}, {"name": "Mars", "decimal": 70.0}]
+    pairs = {(c["obj1"], c["obj2"], c["aspect"]) for c in find_cross_aspects(a, b)}
+    assert ("Sun", "Sun", "conjunction") in pairs        # A.Słońce ↔ B.Słońce (2°)
+    assert ("Sun", "Mars", "sextile") in pairs           # A.Słońce(10) ↔ B.Mars(70) = 60°
+
+
+def test_cross_aspect_obj1_is_person_a_obj2_person_b():
+    a = [{"name": "Venus", "decimal": 10.0}]
+    b = [{"name": "Mars", "decimal": 12.0}]
+    c = find_cross_aspects(a, b)[0]
+    assert c["obj1"] == "Venus" and c["obj2"] == "Mars"
+
+
+def test_cross_aspects_do_not_apply_rigid_pair_filter():
+    """NN osoby A vs SN osoby B to REALNY aspekt między ludźmi — nie wycinamy go
+    jak pary sztywnej w jednym horoskopie."""
+    a = [{"name": "North Node", "decimal": 10.0}]
+    b = [{"name": "South Node", "decimal": 12.0}]
+    assert find_cross_aspects(a, b)                       # niepuste
+
+
+def test_cross_aspects_no_applying_flag():
+    """Dwa natale — brak wspólnego czasu, więc bez applying/separating."""
+    a = [{"name": "Sun", "decimal": 10.0, "speed": 1.0}]
+    b = [{"name": "Moon", "decimal": 12.0, "speed": 13.0}]
+    assert "as" not in find_cross_aspects(a, b)[0]
+
+
+# ── konfigurowalne aspekty i orby (PRE-06) ──
+
+def test_minor_aspects_only_with_flag():
+    """Domyślnie tylko główne; `minor=True` dokłada poboczne (30/45/150°)."""
+    pos = [{"name": "A", "decimal": 10.0}, {"name": "B", "decimal": 40.0}]   # 30° = półsekstyl
+    assert find_aspects(pos) == []                                          # główne: brak
+    assert [a["aspect"] for a in find_aspects(pos, minor=True)] == ["semisextile"]
+
+
+def test_orb_is_configurable():
+    """Węższy orb odsiewa aspekt, który szerszy łapie."""
+    pos = [{"name": "A", "decimal": 10.0}, {"name": "B", "decimal": 78.0}]   # 68° = sextile dev 8°
+    assert find_aspects(pos, orb=5.0) == []
+    assert [a["aspect"] for a in find_aspects(pos, orb=10.0)] == ["sextile"]
+
+
+def test_luminary_bonus_widens_orb_for_lights():
+    """Bonus dolicza orb tylko gdy w parze jest Słońce/Księżyc."""
+    lights = [{"name": "Sun", "decimal": 10.0}, {"name": "Mars", "decimal": 79.0}]  # dev 9° od sextile
+    assert find_aspects(lights, orb=8.0, luminary_bonus=0.0) == []          # 9 > 8
+    assert [a["aspect"] for a in find_aspects(lights, orb=8.0, luminary_bonus=2.0)] == ["sextile"]  # 9 < 10
+    plain = [{"name": "Venus", "decimal": 10.0}, {"name": "Mars", "decimal": 79.0}]
+    assert find_aspects(plain, orb=8.0, luminary_bonus=2.0) == []           # brak światła → bez bonusu
 
 
 def test_separation_wraparound():
@@ -55,6 +112,28 @@ def test_separating_when_moving_apart():
     assert a["applying"] is False and a["as"] == "S"
 
 
+def test_rigid_pair_nodes_not_reported():
+    # SN = NN + 180° z definicji — trywialna opozycja, nie aspekt
+    pos = [
+        {"name": "North Node", "decimal": 42.0, "speed": -0.053},
+        {"name": "South Node", "decimal": 222.0, "speed": -0.053},
+        {"name": "Sun", "decimal": 42.5, "speed": 0.96},
+    ]
+    pairs = {frozenset((a["obj1"], a["obj2"])) for a in find_aspects(pos)}
+    assert frozenset({"North Node", "South Node"}) not in pairs
+    # aspekty węzłów do innych obiektów zostają nietknięte
+    assert frozenset({"Sun", "North Node"}) in pairs
+    assert frozenset({"Sun", "South Node"}) in pairs
+
+
+def test_no_rigid_pairs_in_real_chart(own_engine, reference_moment):
+    from app.engine.chart import build_chart
+
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment)
+    found = [a for a in chart["aspects"] if frozenset((a["obj1"], a["obj2"])) in RIGID_PAIRS]
+    assert not found, f"trywialne aspekty par sztywnych w horoskopie: {found}"
+
+
 def test_no_as_flag_without_speeds():
     pos = [{"name": "Sun", "decimal": 0.0}, {"name": "Moon", "decimal": 2.0}]
     assert "as" not in find_aspects(pos)[0]

services/logic/tests/test_chart.py

@@ -2,6 +2,9 @@
 
 Waliduje względem astro.com dla horoskopu referencyjnego.
 """
+import pytest
+
+from app.engine import houses as H
 from app.engine.chart import build_chart
 
 
@@ -25,3 +28,67 @@ def test_house_systems_available(own_engine, reference_moment):
         chart = build_chart(own_engine, reference_moment, system)
         assert chart["house_system"] == system
         assert len(chart["cusps"]) == 12
+
+
+# ── wiele systemów domów naraz (PRE-05/LOG-05) ──
+
+def test_multiple_house_systems_side_by_side(own_engine, reference_moment):
+    """Prymarny zostaje w cusps/house_system; `house_systems` niesie pełen zestaw
+    do porównania, z prymarnym NA POCZĄTKU i bez duplikatów."""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign",
+                        house_systems=["equal", "porphyry", "whole_sign"])
+    assert chart["house_system"] == "whole_sign"                   # prymarny bez zmian
+    assert [h["system"] for h in chart["house_systems"]] == ["whole_sign", "equal", "porphyry"]
+    for h in chart["house_systems"]:
+        assert len(h["cusps"]) == 12
+
+
+def test_single_system_has_no_comparison_block(own_engine, reference_moment):
+    """Bez dodatkowych systemów nie zaśmiecamy wyniku."""
+    assert "house_systems" not in build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+
+
+def test_object_gets_a_house_in_every_system(own_engine, reference_moment):
+    """Sedno porównania: każdy obiekt ma dom w KAŻDYM systemie, a prymarny jest
+    spójny z polem `.house`."""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign", house_systems=["porphyry"])
+    sun = next(p for p in chart["positions"] if p["name"] == "Sun")
+    assert set(sun["houses"]) == {"whole_sign", "porphyry"}
+    assert sun["houses"]["whole_sign"] == sun["house"]
+
+
+def test_primary_always_first_even_if_not_listed(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "equal", house_systems=["porphyry"])
+    systems = [h["system"] for h in chart["house_systems"]]
+    assert systems[0] == "equal" and "porphyry" in systems
+
+
+def test_unknown_extra_system_is_ignored(own_engine, reference_moment):
+    """Nieznana nazwa systemu jest po prostu pomijana, nie wywala horoskopu.
+
+    (Placidus był tu kiedyś przykładem systemu nieobsługiwanego — od Etapu 2
+    jest liczony, więc przykładem musi być nazwa, której naprawdę nie znamy.)"""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign",
+                        house_systems=["nie-ma-takiego-systemu", "equal"])
+    assert [h["system"] for h in chart["house_systems"]] == ["whole_sign", "equal"]
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", H.SYSTEMS)
+def test_every_advertised_system_builds_a_chart(own_engine, reference_moment, system):
+    """Każdy system z houses.SYSTEMS musi przejść przez build_chart. Pilnuje,
+    żeby rozszerzenie SYSTEMS bez przepięcia chart.py nie dało 500 przy wyborze
+    systemu, który jest na liście, ale nie w użytej funkcji."""
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, system)
+    assert chart["house_system"] == system
+    assert len(chart["cusps"]) == 12
+    assert all(1 <= p["house"] <= 12 for p in chart["positions"])
+
+
+def test_multiple_systems_side_by_side_cover_all(own_engine, reference_moment):
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, H.WHOLE_SIGN,
+                        house_systems=list(H.SYSTEMS))
+    blocks = chart["house_systems"]
+    assert blocks[0]["system"] == H.WHOLE_SIGN          # prymarny zawsze pierwszy
+    assert {b["system"] for b in blocks} == set(H.SYSTEMS)
+    for p in chart["positions"]:
+        assert set(p["houses"]) == set(H.SYSTEMS)

services/logic/tests/test_firdaria.py

@@ -0,0 +1,58 @@
+"""Firdaria (LOG-11) — sekta, kolejność, długości okresów, podokresy."""
+import datetime as dt
+
+from app.engine.firdaria import DAY_ORDER, NIGHT_ORDER, YEARS, firdaria, is_day_birth
+from app.significators import _event_tokens
+
+BIRTH = dt.datetime(1984, 4, 30, 7, 35, tzinfo=dt.timezone.utc)
+# horoskop referencyjny: Asc 112.18, MC 352.59, Sun 40.14 -> Day birth (notes3)
+ASC, MC, SUN = 112.18, 352.59, 40.14
+
+
+def test_reference_is_day_birth():
+    assert is_day_birth(SUN, ASC, MC) is True     # notes3: "Day birth (Diurnal)"
+
+
+def test_night_birth_uses_night_order():
+    # Słońce po stronie IC (przeciwna półkula) -> noc
+    assert is_day_birth((SUN + 180) % 360, ASC, MC) is False
+    fd = firdaria(BIRTH, (SUN + 180) % 360, ASC, MC)
+    assert fd["sect"] == "night" and fd["order"] == NIGHT_ORDER
+
+
+def test_diurnal_sequence_and_totals():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    assert fd["sect"] == "day" and fd["order"] == DAY_ORDER
+    lords = [p["lord"] for p in fd["periods"]]
+    assert lords == DAY_ORDER + ["North Node", "South Node"]
+    assert sum(p["years"] for p in fd["periods"]) == 75      # 70 + 3 + 2
+
+
+def test_planet_majors_have_seven_subperiods_summing_to_period():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    for p in fd["periods"]:
+        if p["lord"] in YEARS:
+            assert len(p["sub"]) == 7
+            assert p["sub"][0]["lord"] == p["lord"]          # sub zaczyna się od władcy okresu
+            assert p["sub"][0]["start"] == p["start"]
+            assert p["sub"][-1]["end"] == p["end"]
+        else:
+            assert "sub" not in p                            # węzły bez podokresów
+
+
+def test_periods_are_contiguous():
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    for a, b in zip(fd["periods"], fd["periods"][1:]):
+        assert a["end"] == b["start"]
+
+
+def test_age_42_is_saturn_major():
+    # kumulatywnie: Su10 Ve8 Me13 Mo9 -> 40; Saturn 40-51 -> wiek 42 w Saturnie
+    fd = firdaria(BIRTH, SUN, ASC, MC)
+    saturn = next(p for p in fd["periods"] if p["lord"] == "Saturn")
+    assert saturn["start"].startswith("2024") and saturn["end"].startswith("2035")
+
+
+def test_event_tokens_firdaria():
+    ev = {"technique": "firdaria", "fd_major": "Saturn", "fd_sub": "Jupiter"}
+    assert _event_tokens(ev) == ["[Sa", "[Ju"]

services/logic/tests/test_glyphs.py

@@ -0,0 +1,114 @@
+"""Konwersja tekst ↔ symbol astrologiczny (LOG-22).
+
+Sedno: glify muszą być KOMPLETNE (każdy obiekt/znak/aspekt, który liczymy, ma
+symbol), DWUKIERUNKOWE (symbol → tekst z powrotem) i TEKSTOWE, nigdy emoji
+(DAN-18) — inaczej na kosmogramie wyjdą kolorowe kwadraty zamiast czarno-białych
+symboli.
+"""
+import pytest
+
+from app.engine import glyphs as G
+from app.engine.aspects import MAJOR
+from app.engine.formats import SIGNS
+from app.engine.models import DEFAULT_OBJECTS
+
+VS15, VS16 = "︎", "️"
+
+
+def _all_glyphs():
+    return (list(G.PLANET.values()) + list(G.POINT.values()) + list(G.LOT.values())
+            + list(G.SIGN.values()) + list(G.ASPECT.values()) + [G.RETROGRADE])
+
+
+# ------------------------------------------------------------- kompletność
+
+def test_every_default_object_has_a_glyph():
+    """Każdy obiekt z kanonicznego zestawu musi mieć symbol — inaczej na kole
+    zostanie dziura."""
+    missing = [name for name in DEFAULT_OBJECTS if G.glyph_for(name) is None]
+    assert not missing, f"obiekty bez glifu: {missing}"
+
+
+def test_every_sign_has_a_glyph():
+    missing = [s for s in SIGNS if G.sign_glyph(s) is None]
+    assert not missing, f"znaki bez glifu: {missing}"
+
+
+def test_every_major_aspect_has_a_glyph():
+    missing = [a for a in MAJOR if G.aspect_glyph(a) is None]
+    assert not missing, f"aspekty główne bez glifu: {missing}"
+
+
+def test_fortune_and_retrograde_from_requirement():
+    """Wymóg wprost wymienia ⊗ (Fortuna) i ℞ (retrogradacja)."""
+    assert G.glyph_for("Fortune") == "⊗"
+    assert G.RETROGRADE == "℞"
+
+
+# ------------------------------------------------------ DAN-18: tekst, nie emoji
+
+def test_no_glyph_uses_emoji_variation_selector():
+    """VS16 (U+FE0F) wymusiłby prezentację emoji — nie może go być NIGDZIE."""
+    offenders = [g for g in _all_glyphs() if VS16 in g]
+    assert not offenders, f"glify z wariantem emoji (FE0F): {offenders!r}"
+
+
+def test_signs_force_text_presentation():
+    """Znaki zodiaku mają domyślnie wariant emoji → MUSZĄ nieść VS15."""
+    for s in SIGNS:
+        assert VS15 in G.sign_glyph(s), f"{s} bez wymuszenia tekstu (VS15)"
+
+
+def test_venus_mars_force_text_but_sun_does_not():
+    """♀/♂ mają wariant emoji (VS15 konieczny); ☉ nie ma (VS15 zbędny)."""
+    assert VS15 in G.glyph_for("Venus")
+    assert VS15 in G.glyph_for("Mars")
+    assert VS15 not in G.glyph_for("Sun")       # bez zaśmiecania niepotrzebnym selektorem
+
+
+# ---------------------------------------------------------- dwukierunkowość
+
+def test_object_round_trip():
+    for name in DEFAULT_OBJECTS:
+        assert G.name_for_glyph(G.glyph_for(name)) == name
+
+
+def test_sign_round_trip():
+    for s in SIGNS:
+        assert G.sign_for_glyph(G.sign_glyph(s)) == s
+
+
+def test_aspect_round_trip():
+    for a in MAJOR:
+        assert G.aspect_for_glyph(G.aspect_glyph(a)) == a
+
+
+def test_reverse_tolerates_missing_variant_selector():
+    """Symbol wklejony bez VS15 też musi się rozpoznać — bo z zewnątrz przyjdzie
+    dowolna forma (DAN-17: łańcuch znosi każdy Unicode)."""
+    assert G.sign_for_glyph("♓") == "Pisces"          # ♓ bez VS15
+    assert G.sign_for_glyph("♓" + VS15) == "Pisces"   # ♓ z VS15
+    assert G.name_for_glyph("♀") == "Venus"           # ♀ bez VS15
+
+
+# --------------------------------------------------------- glifikacja tekstu
+
+def test_glyphify_matches_requirement_example():
+    """Przykład z wymagań: [Sa [Pis 26°08' [conj [PF -> ♄ ♓ 26°08' ☌ ⊗."""
+    out = G.glyphify("[Sa [Pis 26°08' [conj [PF")
+    assert G.glyph_for("Saturn") in out
+    assert G.sign_glyph("Pisces") in out
+    assert G.aspect_glyph("conjunction") in out
+    assert G.glyph_for("Fortune") in out
+    assert "26°08'" in out                                  # stopnie nietknięte
+
+
+def test_glyphify_handles_retrograde_and_leaves_unknown():
+    out = G.glyphify("[Ma Rx w [Xyz")
+    assert G.glyph_for("Mars") in out
+    assert G.RETROGRADE in out
+    assert "[Xyz" in out                                    # nieznany token bez zmian
+
+
+def test_glyphify_empty_is_safe():
+    assert G.glyphify("") == ""

services/logic/tests/test_houses.py

@@ -1,4 +1,8 @@
 """Testy osi i domów — czysta matematyka (LOG-05, bez efemeryd)."""
+import math
+
+import pytest
+
 from app.engine import houses as H
 
 # RAMC i ε policzone Skyfieldem dla horoskopu referencyjnego (30.04.1984, Warszawa)
@@ -39,3 +43,306 @@ def test_assign_house_whole_sign():
     cusps = H.cusps(112.18, 352.59, H.WHOLE_SIGN)     # dom 1 = Rak (90–120°)
     assert H.assign_house(100.0, cusps) == 1          # w Raku
     assert H.assign_house(40.0, cusps) == 11          # Byk -> 11. dom
+
+
+# ── regresje wykryte przez porównanie z wyrocznią (tests/oracle) ──────────
+
+def test_ascendant_branch_beyond_polar_circle():
+    """REGRESJA: powyżej koła podbiegunowego `atan2` wybierał NIEWŁAŚCIWY punkt
+    przecięcia ekliptyki z horyzontem — zwracaliśmy Descendent zamiast Ascendenta,
+    czyli błąd o 180°. Planety lądowały w PRZECIWNYCH domach dla całej północnej
+    Skandynawii. Rozstrzyga położenie względem MC: punkt wschodzący leży zawsze
+    w półkolu (0°,180°) na wschód od MC."""
+    eps = 23.4393
+    for lat in (67.0, 70.0, 85.0, -70.0):
+        for ramc in (60.0, 100.0, 200.0, 270.0, 300.0):
+            asc = H.compute_asc(ramc, eps, lat)
+            mc = H.compute_mc(ramc, eps)
+            offset = (asc - mc) % 360.0
+            assert 0.0 <= offset <= 180.0, (
+                f"Asc poza półkolem wschodzącym: lat={lat} ramc={ramc} offset={offset:.4f}")
+
+
+def test_whole_sign_is_deterministic_at_sign_boundary():
+    """REGRESJA: Ascendent o włos od granicy znaku (359,999999999976 vs 1e-10 —
+    ta sama wartość, różne strony) przerzucał cały dom I o 30°. Ten sam horoskop
+    na innej maszynie dawał inny wynik."""
+    below = H.cusps(359.999999999976, 270.0, H.WHOLE_SIGN)
+    above = H.cusps(1e-10, 270.0, H.WHOLE_SIGN)
+    assert below[0] == above[0] == 0.0, (below[0], above[0])
+
+
+def test_polar_circle_moves_with_obliquity():
+    """Granica dziedziny Placidusa/Kocha NIE jest stałą 66,56° — zależy od ε,
+    a ε zmienia się z datą. Testy brzegowe muszą ją liczyć per data."""
+    assert H.polar_circle(23.4393) == pytest.approx(66.5607, abs=1e-4)   # dziś
+    assert H.polar_circle(23.747) == pytest.approx(66.253, abs=1e-4)     # 370 p.n.e.
+
+
+# ── systemy egzotyczne o zamkniętym wzorze (Etap 1) ──────────────────────
+# Zgodność z wyrocznią sprawdza tests/oracle; tu pilnujemy niezmienników, które
+# muszą zachodzić także bez swissepha (czyli w każdym środowisku).
+
+EXOTIC = ("vehlow", "morinus", "regiomontanus", "campanus", "alcabitus",
+          "topocentric")
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", EXOTIC)
+def test_exotic_returns_twelve_cusps_in_range(system):
+    out = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 50.0, system)
+    assert len(out) == 12
+    assert all(0.0 <= c < 360.0 for c in out)
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", EXOTIC)
+def test_opposite_houses_are_antipodal(system):
+    """Domy przeciwległe leżą na tym samym kole wielkim, więc ich cuspy są
+    dokładnie antypodyczne. Naruszenie tego oznacza błąd w wyborze gałęzi."""
+    out = H.cusps_for(137.0, 23.4393, 42.0, system)
+    for i in range(6):
+        assert abs(((out[i + 6] - out[i]) % 360.0) - 180.0) < 1e-9, f"domy {i+1}/{i+7}"
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", ("regiomontanus", "campanus", "alcabitus"))
+def test_quadrant_systems_anchor_on_ascendant(system):
+    """Systemy kwadrantowe zaczynają dom I na Ascendencie."""
+    ramc, eps, lat = 100.0, 23.4393, 50.0
+    assert H.cusps_for(ramc, eps, lat, system)[0] == pytest.approx(
+        H.compute_asc(ramc, eps, lat), abs=1e-9)
+
+
+def test_vehlow_puts_ascendant_in_the_middle_of_house_one():
+    ramc, eps, lat = 100.0, 23.4393, 50.0
+    asc = H.compute_asc(ramc, eps, lat)
+    assert H.cusps_for(ramc, eps, lat, "vehlow")[0] == pytest.approx(
+        H.norm360(asc - 15.0), abs=1e-9)
+
+
+def test_morinus_ignores_latitude():
+    """Morinus rzutuje równik wprost na ekliptykę, bez horyzontu — jako jedyny
+    nie zależy od szerokości geograficznej."""
+    a = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 20.0, "morinus")
+    b = H.cusps_for(100.0, 23.4393, 65.0, "morinus")
+    assert a == pytest.approx(b, abs=1e-12)
+
+
+def test_unknown_system_is_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, 50.0, "nie-ma-takiego")
+
+
+# ── systemy łuku dobowego: Placidus i Koch (Etap 2) ──────────────────────
+
+DIURNAL = ("placidus", "koch")
+TROMSO_LAT = 69.65        # za kołem podbiegunowym — tam te systemy nie istnieją
+KRAKOW_LAT = 50.06
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_diurnal_systems_refuse_beyond_the_polar_circle(system):
+    """Odmowa, nie liczba. Cicha podmiana systemu jest niewykrywalna z wykresu."""
+    with pytest.raises(H.HouseSystemUndefined):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, TROMSO_LAT, system)
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_fallback_says_what_it_did(system):
+    cs = H.cusps_detailed(100.0, 23.4393, TROMSO_LAT, system)
+    assert cs.is_fallback and cs.system == H.FALLBACK_SYSTEM and cs.requested == system
+    assert len(cs.cusps) == 12
+    assert cs.notice and system in cs.notice and H.FALLBACK_SYSTEM in cs.notice
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", DIURNAL)
+def test_no_fallback_and_no_notice_where_the_system_exists(system):
+    cs = H.cusps_detailed(100.0, 23.4393, KRAKOW_LAT, system)
+    assert not cs.is_fallback and cs.notice is None
+    assert cs.cusps == H.cusps_for(100.0, 23.4393, KRAKOW_LAT, system)
+
+
+def test_placidus_cusps_satisfy_their_own_definition():
+    """Sprawdzian NIEZALEŻNY od wyroczni: czy znaleziony punkt naprawdę przebył
+    zadany ułamek swojego półłuku. Wyrocznia mówi „zgadza się z swissephem",
+    to mówi „zgadza się z definicją Placidusa" — i działa bez swissepha."""
+    ramc, eps, lat = 212.9986, 23.4393, 66.3144      # tuż pod kołem, najtrudniej
+    eps_rad = math.radians(eps)
+    c = H.cusps_for(ramc, eps, lat, "placidus")
+    for house, (frac, nocturnal) in ((11, (1 / 3, False)), (12, (2 / 3, False)),
+                                     (2, (2 / 3, True)), (3, (1 / 3, True))):
+        lon = c[house - 1]
+        dec = H._declination_of_ecliptic_lon(lon, eps_rad)
+        ad = H._ascensional_difference(dec, lat)
+        ra = math.degrees(math.atan2(math.sin(math.radians(lon)) * math.cos(eps_rad),
+                                     math.cos(math.radians(lon))))
+        want = (ramc + 180.0 - frac * (90.0 - ad) if nocturnal
+                else ramc + frac * (90.0 + ad))
+        assert abs((ra - want + 180.0) % 360.0 - 180.0) < 1e-9, f"dom {house}"
+
+
+def test_koch_reduces_to_equal_spacing_on_the_equator():
+    """Na równiku półłuk każdego stopnia to dokładnie 90°, więc trójdzielenie
+    czasu daje Ascendenty co 30° czasu gwiazdowego — dobry test zdrowia wzoru."""
+    ramc, eps = 100.0, 23.4393
+    c = H.cusps_for(ramc, eps, 0.0, "koch")
+    for house, offset in ((11, -60.0), (12, -30.0), (2, 30.0), (3, 60.0)):
+        assert c[house - 1] == pytest.approx(
+            H.compute_asc(ramc + offset, eps, 0.0), abs=1e-9), f"dom {house}"
+
+
+def test_polar_circle_boundary_moves_with_the_date():
+    """Granica dziedziny NIE jest stałą 66,56° — zależy od ε, czyli od daty."""
+    lat = 66.60
+    assert lat > H.polar_circle(23.4393)      # dziś: poza dziedziną
+    assert lat < H.polar_circle(23.3528)      # rok 2270: już w dziedzinie
+    with pytest.raises(H.HouseSystemUndefined):
+        H.cusps_for(100.0, 23.4393, lat, "placidus")
+    assert len(H.cusps_for(100.0, 23.3528, lat, "placidus")) == 12
+
+
+def test_topocentric_cusps_stay_in_order_between_mc_and_ascendant():
+    """Regresja na to, co topocentrica psuło najdłużej — wybór gałęzi.
+
+    Cuspy 11 i 12 to punkty CIĄGŁEJ rodziny biegnącej od MC do Ascendentu, więc
+    czwórka MC → 11 → 12 → Asc leży na okręgu w kolejności, bez wyprzedzania się.
+    Zły wybór gałęzi przerzuca któryś punkt o 180° i kolejność pęka.
+
+    Kierunek celowo NIE jest ustalony: przy dużych szerokościach domy biegną
+    wstecz (przy φ=−79,55° MC=306,8°, a dom 11 to 291,4°) i to jest poprawne —
+    wyrocznia zwraca tam dokładnie to samo. Sprawdzamy więc, że kolejność trzyma
+    się w JEDNĄ ze stron, a nie że rośnie."""
+    def d(a, b):
+        return H.norm360(b - a)
+
+    for lat in (-66.0, -50.0, -20.0, 0.0, 20.0, 50.06, 66.0):
+        c = H.cusps_for(129.2387, 23.4393, lat, "topocentric")
+        mc, c11, c12, asc = c[9], c[10], c[11], c[0]
+        forward = d(mc, c11) + d(c11, c12) + d(c12, asc)
+        backward = d(c11, mc) + d(c12, c11) + d(asc, c12)
+        assert (abs(forward - d(mc, asc)) < 1e-9
+                or abs(backward - d(asc, mc)) < 1e-9), \
+            f"φ={lat}: MC={mc:.3f} 11={c11:.3f} 12={c12:.3f} Asc={asc:.3f} nie po kolei"
+
+
+def test_topocentric_refuses_where_its_houses_stop_partitioning_the_circle():
+    """Topocentric ma granicę INNEGO rodzaju niż Placidus i Koch.
+
+    Same cuspy są poprawne wszędzie (zgodne z wyrocznią co do zera), ale powyżej
+    koła podbiegunowego przestają dzielić okrąg — cusp VII (= I + 180°) wypada
+    przed cuspem VI i domy nachodzą na siebie. Przypisanie planety do domu traci
+    wtedy sens, więc odmawiamy zamiast zwracać liczbę bez znaczenia.
+
+    Próg jest WYPROWADZONY z warunku „dwanaście cuspów sumuje się do 360°",
+    a nie dobrany pod wynik testu — i wypada na kole podbiegunowym."""
+    for lat in (0.0, 50.06, 66.0):
+        assert len(H.cusps_for(100.0, 23.4393, lat, "topocentric")) == 12
+    for lat in (69.65, 89.9, -89.9):
+        with pytest.raises(H.HouseSystemUndefined):
+            H.cusps_for(100.0, 23.4393, lat, "topocentric")
+    cs = H.cusps_detailed(100.0, 23.4393, 89.9, "topocentric")
+    assert cs.is_fallback and cs.notice and "topocentric" in cs.notice
+
+
+def test_whole_sign_aries_ignores_the_ascendant():
+    """Wariant „od Barana": dom I zaczyna się na 0° Barana niezależnie od tego,
+    co wschodzi. To odróżnia go od zwykłego whole sign."""
+    for lat in (0.0, 50.06, -33.9):
+        c = H.cusps_for(100.0, 23.4393, lat, "whole_sign_aries")
+        assert c == [pytest.approx(30.0 * i) for i in range(12)]
+
+
+def test_equal_mc_starts_the_tenth_house_exactly_on_the_midheaven():
+    """W `equal` MC leży GDZIEŚ w domu X; w `equal_mc` zaczyna go dokładnie."""
+    ramc, eps, lat = 100.0, 23.4393, 50.0
+    mc = H.compute_mc(ramc, eps)
+    c = H.cusps_for(ramc, eps, lat, "equal_mc")
+    assert c[9] == pytest.approx(mc, abs=1e-9)          # dom X rusza na MC
+    assert c[0] == pytest.approx(H.norm360(mc + 90.0), abs=1e-9)
+    for i in range(12):                                  # nadal równe 30°
+        assert H.norm360(c[(i + 1) % 12] - c[i]) == pytest.approx(30.0, abs=1e-9)
+
+
+# ── nachylenie ekliptyki: prawdziwe, nie średnie ─────────────────────────
+
+def test_sidereal_returns_true_obliquity_not_mean():
+    """RAMC liczymy z GAST — czasu gwiazdowego POZORNEGO, mierzonego od
+    równonocy PRAWDZIWEJ. Ekliptyka odniesiona do tej samej równonocy ma ε
+    Z NUTACJĄ. Sparowanie GAST z ε średnim mieszało dwa układy odniesienia
+    i przesuwało cuspy domów o ~3″.
+
+    Framework wyroczni tego NIE wykryje: z założenia podaje to samo ε obu
+    stronom, żeby izolować samą funkcję domów. Dlatego sprawdzian jest tutaj,
+    ze Skyfieldem jako niezależnym autorytetem."""
+    from datetime import datetime, timezone
+
+    from skyfield.api import load
+    from skyfield.nutationlib import mean_obliquity
+
+    from app.engine.models import ChartMoment
+    from app.engine.skyfield_engine import SkyfieldEngine, true_obliquity
+
+    when = datetime(1984, 4, 30, 9, 20, tzinfo=timezone.utc)
+    t = load.timescale().from_datetime(when)
+    _, eps = SkyfieldEngine().sidereal(ChartMoment(when_utc=when, lat=50.06, lon=19.94))
+
+    assert eps == pytest.approx(true_obliquity(t), abs=1e-12)
+    eps_mean = float(mean_obliquity(t.tdb)) / 3600.0
+    assert eps != pytest.approx(eps_mean, abs=1e-9), "ε jest średnie — nutacja zgubiona"
+    # nutacja w nachyleniu nie przekracza ~9,2″; większa różnica to nie nutacja
+    assert abs(eps - eps_mean) * 3600.0 < 9.3
+
+
+def test_true_obliquity_stays_in_a_sane_band_across_the_date_range():
+    """ε maleje ~0,013°/wiek. Na całym zakresie programu (370 p.n.e. – 2270 n.e.)
+    musi zostać w widełkach 23,2–23,8° — wyjście oznacza błąd jednostek."""
+    from datetime import datetime, timezone
+
+    from skyfield.api import load
+
+    from app.engine.skyfield_engine import true_obliquity
+
+    ts = load.timescale()
+    for year in (1600, 1900, 2000, 2100):
+        t = ts.from_datetime(datetime(year, 6, 1, tzinfo=timezone.utc))
+        assert 23.2 < true_obliquity(t) < 23.8, year
+
+
+# ── przypisanie obiektu do domu ──────────────────────────────────────────
+
+REVERSED = (108.456, 23.4393, -84.324)      # tu domy biegną WSTECZ
+
+
+def test_cusps_can_run_backwards_at_extreme_latitudes():
+    """Nie jest to błąd, tylko własność tych systemów — wyrocznia zwraca to samo.
+    Test istnieje po to, żeby nikt tego „nie naprawił"."""
+    ramc, eps, lat = REVERSED
+    c = H.cusps_for(ramc, eps, lat, "regiomontanus")
+    assert c[1] < c[0] and c[2] < c[1], "kolejność miała być odwrócona"
+    assert not H._runs_forward(c)
+    assert H._runs_forward(H.cusps_for(ramc, eps, 50.0, "regiomontanus"))
+
+
+@pytest.mark.parametrize("system", H.SYSTEMS)
+def test_every_point_lands_in_exactly_one_house(system):
+    """Cuspy dzielą okrąg bez luk i bez zakładek, więc każdy punkt ma dokładnie
+    jeden dom, a cusp trafia do domu, który zaczyna. Sprawdzian SAMOSPÓJNOŚCI —
+    działa bez swissepha, także tam, gdzie sama wyrocznia przeczy sobie
+    (topocentric powyżej koła podbiegunowego)."""
+    for ramc, eps, lat in (REVERSED, (100.0, 23.4393, 50.06), (210.33, 23.4393, 72.675)):
+        try:
+            cusps = H.cusps_for(ramc, eps, lat, system)
+        except H.HouseSystemUndefined:
+            continue
+        for i, cusp in enumerate(cusps):
+            assert H.assign_house(cusp, cusps) == i + 1, f"{system}: cusp {i+1}"
+        seen = {H.assign_house(lon / 4.0, cusps) for lon in range(0, 1440)}
+        assert seen == set(range(1, 13)), f"{system}: puste albo zdublowane domy {sorted(seen)}"
+
+
+def test_assign_house_follows_the_cusps_not_a_fixed_direction():
+    """Regresja: zaszyte „zawsze do przodu" dawało przy |φ| za kołem podbiegunowym
+    złe domy dla systemów dzielących koła wielkie — mimo cuspów zgodnych
+    z wyrocznią co do zera. Błąd był cichy: wykres wyglądał poprawnie."""
+    ramc, eps, lat = REVERSED
+    cusps = H.cusps_for(ramc, eps, lat, "regiomontanus")
+    # 1,7822° leży między cuspem 6 (4,458°) a 7 (354,228°) — patrząc WSTECZ
+    assert H.assign_house(1.7822, cusps) == 6

services/logic/tests/test_limits.py

@@ -0,0 +1,91 @@
+"""Okna kontekstu i planowanie budżetu tokenów (LOG-30/31).
+
+Naczelna zasada, której pilnują te testy: **zawsze zostaje miejsce na odpowiedź**.
+Prompt nigdy nie może wypełnić całego okna kontekstu, bo wtedy model kończy na
+`max_tokens` z pustą albo uciętą treścią — to był zgłoszony błąd.
+"""
+import pytest
+
+from app.llm import limits
+
+
+def test_known_models_have_documented_limits():
+    ctx, out = limits.limits_for("anthropic", "claude-opus-4-8")
+    assert ctx == 1_000_000 and out == 128_000
+    ctx, out = limits.limits_for("anthropic", "claude-haiku-4-5")
+    assert ctx == 200_000 and out == 64_000
+
+
+def test_local_model_tag_is_matched_by_prefix():
+    """Modele lokalne niosą tag (`llama3.1:8b`) — dopasowanie musi to znieść."""
+    assert limits.limits_for("local", "llama3.1:8b") == limits.limits_for("local", "llama3.1")
+
+
+def test_unknown_model_falls_back_conservatively():
+    ctx, out = limits.limits_for("local", "jakis-egzotyczny-model")
+    assert ctx == 8_192 and out == 4_096
+
+
+def test_env_overrides_win(monkeypatch):
+    """Modele wychodzą szybciej, niż aktualizuje się tabela."""
+    monkeypatch.setenv("LOCAL_CONTEXT_WINDOW", "131072")
+    monkeypatch.setenv("LOCAL_MAX_OUTPUT", "8192")
+    assert limits.limits_for("local", "llama3.1:8b") == (131_072, 8_192)
+
+
+def test_env_override_ignores_garbage(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("LOCAL_CONTEXT_WINDOW", "nie-liczba")
+    assert limits.limits_for("local", "llama3.1:8b")[0] == 8_192
+
+
+# ------------------------------------------------- rezerwa miejsca na odpowiedź
+
+def test_prompt_budget_always_reserves_room_for_answer():
+    ctx, out = limits.limits_for("anthropic", "claude-opus-4-8")
+    budget = limits.prompt_token_budget("anthropic", "claude-opus-4-8")
+    assert budget + out + limits.SAFETY_MARGIN <= ctx
+    assert budget > 0
+
+
+def test_small_context_model_still_leaves_room():
+    budget = limits.prompt_token_budget("local", "llama3.1:8b")
+    ctx, out = limits.limits_for("local", "llama3.1:8b")
+    assert budget + out + limits.SAFETY_MARGIN <= ctx
+
+
+def test_plan_shrinks_output_when_prompt_is_huge():
+    """Duży prompt nie może dostać pełnego okna wyjścia — musi się zmieścić."""
+    ctx, model_out = limits.limits_for("local", "llama3.1:8b")
+    p = limits.plan("local", "llama3.1:8b", prompt_tokens=6_000)
+    assert p["max_output"] <= ctx - 6_000 - limits.SAFETY_MARGIN
+    assert p["max_output"] < model_out
+
+
+def test_plan_reports_not_fitting_instead_of_failing_silently():
+    p = limits.plan("local", "llama3.1:8b", prompt_tokens=8_000)
+    assert p["fits"] is False
+    assert any("odpowied" in w for w in p["warnings"])
+
+
+def test_plan_warns_above_90k_but_still_fits():
+    """Powyżej 90 tys. tokenów ostrzegamy — ale wysłanie MA być nadal możliwe."""
+    p = limits.plan("anthropic", "claude-opus-4-8", prompt_tokens=120_000)
+    assert p["fits"] is True, "duży prompt nadal musi dać się wysłać"
+    assert p["max_output"] >= limits.MIN_OUTPUT
+    assert any("dużo" in w for w in p["warnings"])
+
+
+def test_no_warning_below_threshold():
+    p = limits.plan("anthropic", "claude-opus-4-8", prompt_tokens=10_000)
+    assert p["warnings"] == [] and p["fits"] is True
+
+
+def test_requested_output_is_capped_by_model_maximum():
+    p = limits.plan("anthropic", "claude-haiku-4-5", prompt_tokens=1_000, want_output=999_999)
+    assert p["max_output"] == 64_000
+
+
+@pytest.mark.parametrize("tokens", [0, 1_000, 50_000, 200_000, 900_000])
+def test_plan_never_returns_negative_output(tokens):
+    p = limits.plan("anthropic", "claude-opus-4-8", prompt_tokens=tokens)
+    assert p["max_output"] >= 0

services/logic/tests/test_link_crypto.py

@@ -0,0 +1,401 @@
+"""Szyfrowanie łącza między warstwami (PRE-16).
+
+Sedno: przez to łącze płyną surowe wiersze oryginalnych baz interpretacyjnych.
+Testy nie sprawdzają więc tylko, czy „coś się zaszyfrowało i odszyfrowało" —
+sprawdzają, czy tajnego tekstu FAKTYCZNIE NIE MA w bajtach lecących po sieci
+oraz czy każda znana droga na skróty (brak szyfrowania, obcy klucz, podmieniony
+bajt, przeklejenie na inny endpoint, odtworzenie po czasie) kończy się odmową.
+"""
+import json
+import pathlib
+import time
+
+import pytest
+from fastapi import FastAPI
+from fastapi.responses import StreamingResponse
+from pydantic import BaseModel
+from starlette.testclient import TestClient
+
+from app import link_crypto
+from app.link_crypto import ENV_LOGIC_DATA, ENV_PRESENTATION_LOGIC, Link, LinkError
+
+SECRET = "Saturn w VII domu — opis z oryginalnej bazy interpretacyjnej"
+KEY_A = "11" * 32          # hex, 32 bajty
+KEY_B = "22" * 32
+
+
+class Payload(BaseModel):
+    question: str
+
+
+def _app(link: Link | None) -> FastAPI:
+    app = FastAPI()
+    if link is not None:
+        app.add_middleware(link_crypto.LinkCryptoMiddleware, link=link, layer="testowa")
+
+    @app.get("/health")
+    def health():
+        return {"status": "ok"}
+
+    @app.post("/search")
+    def search(payload: Payload):
+        return {"echo": payload.question, "interpretation": SECRET}
+
+    @app.get("/catalog")
+    def catalog():
+        return {"models": ["a", "b"]}
+
+    @app.post("/stream")
+    def stream():
+        def lines():
+            for i in range(4):
+                yield json.dumps({"step": i, "note": SECRET}).encode() + b"\n"
+
+        return StreamingResponse(lines(), media_type="application/x-ndjson")
+
+    return app
+
+
+@pytest.fixture
+def link():
+    return Link(link_crypto.parse_key(KEY_A))
+
+
+# ------------------------------------------------------------------- klucze
+
+def test_key_accepts_hex_and_base64():
+    import base64
+
+    raw = bytes(range(32))
+    assert link_crypto.parse_key(raw.hex()) == raw
+    assert link_crypto.parse_key(base64.b64encode(raw).decode()) == raw
+
+
+def test_key_of_wrong_length_is_rejected_loudly():
+    """Krótki klucz to nie „słabsze szyfrowanie", tylko błąd konfiguracji."""
+    with pytest.raises(LinkError, match="32"):
+        link_crypto.parse_key("aabb")
+
+
+def test_key_that_is_neither_hex_nor_base64_is_rejected():
+    with pytest.raises(LinkError, match="hex"):
+        link_crypto.parse_key("!!! to nie jest klucz !!!")
+
+
+def test_key_from_env_is_lazy(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv(ENV_PRESENTATION_LOGIC, raising=False)
+    assert link_crypto.key_from_env(ENV_PRESENTATION_LOGIC) is None
+    monkeypatch.setenv(ENV_PRESENTATION_LOGIC, KEY_A)
+    assert link_crypto.key_from_env(ENV_PRESENTATION_LOGIC) == bytes.fromhex(KEY_A)
+
+
+def test_directions_use_different_subkeys(link):
+    """Żądanie i odpowiedź nie dzielą klucza — powtórzenie jednorazówki w jedną
+    stronę nie osłabia drugiej."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    sealed = link.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0, b"tajne")
+    with pytest.raises(LinkError):
+        link.open(link_crypto.RESPONSE, "/search", stamp, 0, sealed)
+
+
+# --------------------------------------------------------- podstawowy obieg
+
+def test_round_trip_delivers_plaintext_to_the_app(link):
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        got = link_crypto.call_json(client, "POST", "http://testserver/search",
+                                    payload={"question": "Saturn"}, link=link)
+    assert got["echo"] == "Saturn"
+    assert got["interpretation"] == SECRET
+
+
+def test_get_without_body_also_works(link):
+    """GET nie ma ciała, ale i tak pieczętujemy pustą kopertę — to ona dowodzi,
+    że pytający ma klucz, i ona wymusza zaszyfrowanie odpowiedzi."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        got = link_crypto.call_json(client, "GET", "http://testserver/catalog", link=link)
+    assert got == {"models": ["a", "b"]}
+
+
+def test_without_key_traffic_stays_plaintext(link):
+    """Dev bez sekretów ma działać jak dotąd — inaczej nikt nie odpali projektu lokalnie."""
+    with TestClient(_app(None)) as client:
+        got = link_crypto.call_json(client, "POST", "http://testserver/search",
+                                    payload={"question": "Saturn"}, link=None)
+    assert got["interpretation"] == SECRET
+
+
+def test_health_stays_open_for_kubernetes_probes(link):
+    """Sondy k8s klucza nie mają. Gdyby /health wymagał szyfrowania, literówka
+    w sekrecie kładłaby pody zamiast pokazać błąd w aplikacji."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        assert client.get("http://testserver/health").json() == {"status": "ok"}
+
+
+# ------------------------------------------- czy na kablu naprawdę nic nie widać
+
+def _raw_exchange(client, link, payload):
+    """Wysyła zapieczętowane żądanie i zwraca SUROWE bajty obu stron."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    body = link_crypto.frame_out(
+        link.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0, json.dumps(payload).encode()))
+    response = client.request(
+        "POST", "http://testserver/search", content=body,
+        headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                 link_crypto.HEADER_TS: stamp,
+                 "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE})
+    return body, response
+
+
+def test_request_bytes_do_not_contain_the_question(link):
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        body, _ = _raw_exchange(client, link, {"question": "Saturn w VII"})
+    assert b"Saturn" not in body
+    assert b"question" not in body
+
+
+def test_response_bytes_do_not_contain_the_interpretation(link):
+    """To jest właściwy powód istnienia całego modułu."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        _, response = _raw_exchange(client, link, {"question": "Saturn"})
+    assert response.status_code == 200
+    assert SECRET.encode() not in response.content
+    assert b"interpretation" not in response.content
+    assert response.headers[link_crypto.HEADER_ENC] == link_crypto.VERSION
+    assert response.headers["content-type"] == link_crypto.CONTENT_TYPE
+
+
+# ------------------------------------------------------- drogi na skróty i ataki
+
+def test_plaintext_request_is_refused_when_key_is_set(link):
+    """Fail-closed: regresja po stronie klienta nie może oznaczać cichego
+    powrotu do jawnego ruchu."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        response = client.post("http://testserver/search", json={"question": "Saturn"})
+    assert response.status_code == 400
+    assert SECRET.encode() not in response.content
+
+
+def test_foreign_key_cannot_read_the_link(link):
+    """Klucze są osobne dla każdej pary warstw — przejęcie jednego nie otwiera drugiej."""
+    intruder = Link(link_crypto.parse_key(KEY_B))
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        stamp = link_crypto.stamp_now()
+        body = link_crypto.frame_out(
+            intruder.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0, b'{"question":"x"}'))
+        response = client.request(
+            "POST", "http://testserver/search", content=body,
+            headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                     link_crypto.HEADER_TS: stamp,
+                     "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE})
+    assert response.status_code == 400
+    assert SECRET.encode() not in response.content
+
+
+def test_single_flipped_bit_is_rejected(link):
+    """GCM uwierzytelnia, więc nie ma wariantu „odszyfrowało się, ale zmienione"."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        stamp = link_crypto.stamp_now()
+        sealed = bytearray(link.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0,
+                                     b'{"question":"x"}'))
+        sealed[-1] ^= 0x01
+        response = client.request(
+            "POST", "http://testserver/search",
+            content=link_crypto.frame_out(bytes(sealed)),
+            headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                     link_crypto.HEADER_TS: stamp,
+                     "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE})
+    assert response.status_code == 400
+
+
+def test_frame_cannot_be_replayed_against_another_endpoint(link):
+    """Ścieżka wchodzi do materiału uwierzytelnianego, więc podsłuchanej koperty
+    nie da się przekleić tam, gdzie odpowiedź byłaby ciekawsza."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    sealed = link.seal(link_crypto.REQUEST, "/catalog", stamp, 0, b"")
+    with pytest.raises(LinkError):
+        link.open(link_crypto.REQUEST, "/search", stamp, 0, sealed)
+
+
+def test_frames_cannot_be_reordered(link):
+    """Numer ramki jest uwierzytelniony — przestawienie kolejności w strumieniu
+    to błąd, a nie po cichu pomieszany horoskop."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    second = link.seal(link_crypto.RESPONSE, "/stream", stamp, 1, b"druga")
+    with pytest.raises(LinkError):
+        link.open(link_crypto.RESPONSE, "/stream", stamp, 0, second)
+
+
+def test_stale_frame_is_refused(link, monkeypatch):
+    """Bez okna czasowego podsłuchane żądanie dałoby się odtworzyć kiedykolwiek."""
+    old = f"{time.time() - link_crypto.MAX_SKEW_SECONDS - 60:.3f}"
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        body = link_crypto.frame_out(
+            link.seal(link_crypto.REQUEST, "/search", old, 0, b'{"question":"x"}'))
+        response = client.request(
+            "POST", "http://testserver/search", content=body,
+            headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                     link_crypto.HEADER_TS: old,
+                     "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE})
+    assert response.status_code == 400
+
+
+def test_truncated_stream_is_an_error_not_silent_loss(link):
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    full = link_crypto.frame_out(link.seal(link_crypto.RESPONSE, "/x", stamp, 0, b"abc"))
+    with pytest.raises(LinkError, match="urwana"):
+        link.open_all(link_crypto.RESPONSE, "/x", stamp, full[:-2])
+
+
+def test_absurd_frame_length_does_not_allocate(link):
+    """Zadeklarowana długość pochodzi z sieci — nie wolno jej wierzyć na słowo."""
+    import struct
+
+    with pytest.raises(LinkError, match="rozmiar"):
+        list(link_crypto.frames_in(struct.pack(">I", 2 ** 31) + b"nic"))
+
+
+# ---------------------------------------------------------- odpowiedź strumieniowa
+
+def test_streaming_response_survives_encryption(link):
+    """Okno postępu dostaje kolejne linie na żywo — muszą dojść po kolei
+    i w komplecie, mimo że każda jedzie w osobnej kopercie."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        stamp = link_crypto.stamp_now()
+        body = link_crypto.frame_out(link.seal(link_crypto.REQUEST, "/stream", stamp, 0, b""))
+        with client.stream("POST", "http://testserver/stream", content=body,
+                           headers={link_crypto.HEADER_ENC: link_crypto.VERSION,
+                                    link_crypto.HEADER_TS: stamp,
+                                    "Content-Type": link_crypto.CONTENT_TYPE}) as response:
+            chunks = list(link_crypto.open_response_stream(response, link))
+
+    steps = [json.loads(line) for line in b"".join(chunks).splitlines()]
+    assert [s["step"] for s in steps] == [0, 1, 2, 3]
+    assert all(s["note"] == SECRET for s in steps)
+
+
+def test_stream_lines_helper_round_trips_ndjson(link):
+    """Wyższa warstwa (`stream_lines`) — dokładnie tej używa klient okna postępu.
+
+    Regresja, którą pilnuje ten test: strumień horoskopu powstał na gałęzi, która
+    nie widziała szyfrowania, więc szedł surowym httpx. Po scaleniu z PRE-16 przy
+    włączonym łączu żądanie było odrzucane (400) albo odpowiedź wracała jako
+    nieczytelne ramki. Tu sprawdzamy, że helper zwraca CZYSTE linie NDJSON i że
+    tajny opis nie przecieka po drodze."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        lines = list(link_crypto.stream_lines(
+            client, "http://testserver/stream", payload=None, link=link))
+    steps = [json.loads(line) for line in lines]
+    assert [s["step"] for s in steps] == [0, 1, 2, 3]
+    assert all(s["note"] == SECRET for s in steps)
+
+
+def test_stream_lines_plaintext_path_still_works(link):
+    """Bez klucza (dev) strumień ma działać jak dotąd — surowy, bez szyfrowania."""
+    with TestClient(_app(None)) as client:
+        lines = list(link_crypto.stream_lines(
+            client, "http://testserver/stream", payload=None, link=None))
+    assert [json.loads(line)["step"] for line in lines] == [0, 1, 2, 3]
+
+
+def test_stream_request_without_key_is_refused_when_required(link):
+    """Fail-closed obejmuje też strumień: nieszyfrowane żądanie na łączu z kluczem
+    dostaje odmowę, a nie cichy jawny przelot tajnych danych."""
+    with TestClient(_app(link)) as client:
+        response = client.post("http://testserver/stream", json={})
+    assert response.status_code == 400
+    assert SECRET.encode() not in response.content
+
+
+def test_stream_lines_client_is_fail_closed_when_required(monkeypatch, link):
+    """Klient strumienia też nie wypuszcza jawnego żądania — jak `call`. Bez tego
+    ciało (dane urodzenia) poszłoby w eter, zanim serwer zdążyłby odmówić."""
+    monkeypatch.setenv(link_crypto.ENV_REQUIRED, "true")
+    sent = []
+
+    class Tripwire:
+        def stream(self, *args, **kwargs):
+            sent.append(args)
+            raise AssertionError("strumień NIE powinien opuścić procesu")
+
+    with pytest.raises(LinkError, match=link_crypto.ENV_REQUIRED):
+        list(link_crypto.stream_lines(Tripwire(), "http://logic/chart/horoscope/stream",
+                                      payload={"lat": 50.0}, link=None))
+    assert not sent, "żądanie strumienia wyszłoby jawnym tekstem"
+
+
+def test_incremental_unframing_handles_split_frames(link):
+    """Ramka potrafi rozjechać się między dwa odczyty z gniazda — składamy ją
+    w buforze, zamiast zakładać, że każdy kawałek to komplet."""
+    stamp = link_crypto.stamp_now()
+    stream = b"".join(link.seal_stream(link_crypto.RESPONSE, "/x", stamp,
+                                       [b"raz", b"dwa", b"trzy"]))
+    buffer = bytearray()
+    opened, seq = [], 0
+    for i in range(0, len(stream), 5):            # ciachamy w poprzek ramek
+        buffer += stream[i:i + 5]
+        for frame in link_crypto.unframe_incremental(buffer):
+            opened.append(link.open(link_crypto.RESPONSE, "/x", stamp, seq, frame))
+            seq += 1
+    assert opened == [b"raz", b"dwa", b"trzy"]
+    assert not buffer, "bufor musi zostać pusty — inaczej gdzieś zgubiliśmy ramkę"
+
+
+# ----------------------------------------------- trzy kopie muszą być identyczne
+
+def test_all_services_share_the_same_module():
+    """Moduł jest skopiowany do KAŻDEJ usługi, która szyfruje łącze (nie mają wspólnej
+    biblioteki). Rozjazd między kopiami objawiłby się dopiero na produkcji jako
+    „nie da się odszyfrować" — więc pilnujemy tego testem."""
+    root = pathlib.Path(__file__).resolve().parents[3]
+    copies = {svc: (root / "services" / svc / "app" / "link_crypto.py")
+              for svc in ("presentation", "logic", "data", "render")}
+    missing = [svc for svc, path in copies.items() if not path.is_file()]
+    assert not missing, f"brak modułu w warstwach: {missing}"
+    contents = {svc: path.read_bytes() for svc, path in copies.items()}
+    assert len(set(contents.values())) == 1, (
+        "kopie link_crypto.py rozjechały się między warstwami: "
+        + ", ".join(f"{svc}={len(body)}B" for svc, body in contents.items())
+    )
+
+
+def test_env_names_are_two_distinct_keys():
+    """Wymóg wprost: osobny klucz dla pary prezentacja-logika i logika-dane."""
+    assert ENV_PRESENTATION_LOGIC != ENV_LOGIC_DATA
+
+
+# ------------------------------------------------- klient też musi być fail-closed
+#
+# To wyszło dopiero z podsłuchu prawdziwego gniazda, nie z testów: przy kliencie
+# BEZ klucza serwer owszem odmawiał, ale pytanie leciało po drodze otwartym
+# tekstem. Odpowiedź była chroniona — zapytanie już nie.
+
+def test_client_without_key_sends_nothing_when_encryption_required(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv(link_crypto.ENV_REQUIRED, "true")
+    sent = []
+
+    class Tripwire:
+        def request(self, *args, **kwargs):
+            sent.append(args)
+            raise AssertionError("żądanie NIE powinno opuścić procesu")
+
+    with pytest.raises(LinkError, match=link_crypto.ENV_REQUIRED):
+        link_crypto.call(Tripwire(), "POST", "http://logic/search",
+                         payload={"value": "[Sat"}, link=None)
+    assert not sent, "treść zapytania wyszłaby jawnym tekstem"
+
+
+def test_plaintext_still_allowed_in_dev(monkeypatch, link):
+    """Bez tej flagi lokalne uruchomienie bez sekretów ma dalej działać."""
+    monkeypatch.delenv(link_crypto.ENV_REQUIRED, raising=False)
+    with TestClient(_app(None)) as client:
+        got = link_crypto.call_json(client, "POST", "http://testserver/search",
+                                    payload={"question": "Saturn"}, link=None)
+    assert got["interpretation"] == SECRET
+
+
+def test_service_refuses_to_start_without_key_when_required(monkeypatch):
+    """Pod w CrashLoop widać od razu; usługę, która wstała i nie szyfruje — nie."""
+    monkeypatch.setenv(link_crypto.ENV_REQUIRED, "true")
+    monkeypatch.delenv(ENV_LOGIC_DATA, raising=False)
+    with pytest.raises(LinkError, match=ENV_LOGIC_DATA):
+        link_crypto.install(FastAPI(), ENV_LOGIC_DATA, "danych")

services/logic/tests/test_llm.py

@@ -0,0 +1,437 @@
+"""Dostawcy LLM (LOG-31) — bez wołania jakiegokolwiek prawdziwego modelu.
+
+Transport podstawiamy przez httpx.MockTransport, więc testy są szybkie,
+deterministyczne i nic nie wychodzi na zewnątrz.
+"""
+import json
+
+import httpx
+import pytest
+
+from app.llm import factory
+from app.llm.base import Completion, LLMError
+from app.llm.providers import AnthropicProvider, ChatCompletionsProvider
+
+
+def _mock_client(handler):
+    """Podmienia httpx.Client na wersję z transportem testowym."""
+    class _C(httpx.Client):
+        def __init__(self, *a, **kw):
+            kw["transport"] = httpx.MockTransport(handler)
+            super().__init__(*a, **kw)
+    return _C
+
+
+@pytest.fixture
+def chat_ok(monkeypatch):
+    def handler(request):
+        assert request.url.path.endswith("/chat/completions")
+        return httpx.Response(200, json={
+            "model": "test-model",
+            "choices": [{"message": {"content": "Horoskop testowy."}}],
+            "usage": {"prompt_tokens": 100, "completion_tokens": 50},
+        })
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+
+
+# ------------------------------------------------------- protokół chat/completions
+
+def test_local_provider_generates(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("local", "http://localhost:11434/v1", "m", leaves_lan=False)
+    out = p.generate("prompt", 500)
+    assert isinstance(out, Completion)
+    assert out.text == "Horoskop testowy."
+    assert out.usage["completion_tokens"] == 50
+
+
+def test_local_provider_does_not_leave_lan(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("local", "http://localhost:11434/v1", "m", leaves_lan=False)
+    assert p.generate("prompt", 100).leaves_lan is False
+
+
+def test_cloud_provider_marks_leaving_lan(chat_ok):
+    p = ChatCompletionsProvider("openai", "https://api.openai.com/v1", "m", "klucz",
+                                leaves_lan=True)
+    assert p.generate("prompt", 100).leaves_lan is True
+
+
+def test_api_key_sent_only_when_set(monkeypatch):
+    seen = {}
+
+    def handler(request):
+        seen["auth"] = request.headers.get("authorization")
+        return httpx.Response(200, json={"choices": [{"message": {"content": "x"}}]})
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+    assert seen["auth"] is None
+    ChatCompletionsProvider("openai", "http://x/v1", "m", "tajny").generate("p", 10)
+    assert seen["auth"] == "Bearer tajny"
+
+
+def test_http_error_becomes_readable_message(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client",
+                        _mock_client(lambda r: httpx.Response(400, text="zly model")))
+    with pytest.raises(LLMError, match="400"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+
+
+def test_malformed_response_reported(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client",
+                        _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={"nonsens": 1})))
+    with pytest.raises(LLMError, match="kształt"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10)
+
+
+def test_retries_then_succeeds(monkeypatch):
+    calls = {"n": 0}
+
+    def handler(request):
+        calls["n"] += 1
+        if calls["n"] < 3:
+            return httpx.Response(429, text="za duzo")
+        return httpx.Response(200, json={"choices": [{"message": {"content": "ok"}}]})
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    monkeypatch.setattr("app.llm.providers.time.sleep", lambda s: None)   # bez czekania
+    assert ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 10).text == "ok"
+    assert calls["n"] == 3
+
+
+# ------------------------------------------------------------------- Anthropic
+
+def test_anthropic_generates(monkeypatch):
+    def handler(request):
+        assert request.url.path.endswith("/v1/messages")
+        assert request.headers.get("x-api-key") == "klucz"
+        assert request.headers.get("anthropic-version")
+        return httpx.Response(200, json={
+            "model": "claude-x",
+            "content": [{"type": "text", "text": "Prognoza."}],
+            "usage": {"input_tokens": 10, "output_tokens": 5},
+        })
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-x", "klucz").generate("p", 100)
+    assert out.text == "Prognoza." and out.leaves_lan is True
+
+
+def test_anthropic_requires_key():
+    with pytest.raises(LLMError, match="ANTHROPIC_API_KEY"):
+        AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "m", "").generate("p", 10)
+
+
+# --------------------------------------------------------------------- fabryka
+
+def test_default_provider_is_local(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("LLM_PROVIDER", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("LLM_MODEL", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("LLM_BASE_URL", raising=False)
+    p = factory.build_provider()
+    assert p.name == "local"
+    # domyślnie NIC nie opuszcza sieci — prompt niesie opisy z baz (LOG-32)
+    assert p.leaves_lan is False
+
+
+def test_openai_requires_key(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("LLM_API_KEY", raising=False)
+    monkeypatch.delenv("OPENAI_API_KEY", raising=False)
+    # komunikat wskazuje ZMIENNĄ DO USTAWIENIA dla tego dostawcy, nie ogólne LLM_API_KEY
+    with pytest.raises(LLMError, match="OPENAI_API_KEY"):
+        factory.build_provider("openai")
+
+
+def test_unknown_provider_rejected():
+    with pytest.raises(LLMError, match="Nieznany dostawca"):
+        factory.build_provider("bzdura")
+
+
+def test_env_overrides_model_and_url(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "moj-model")
+    monkeypatch.setenv("LLM_BASE_URL", "http://serwer:8000/v1")
+    p = factory.build_provider("local")
+    assert p.model == "moj-model" and p.base_url == "http://serwer:8000/v1"
+
+
+# ---------------------------------------- konfiguracja per dostawca (regresja LOG-31)
+# UI pozwala przelaczac dostawce przy kazdym zadaniu, wiec ustawienia JEDNEGO nie moga
+# przeciekac na pozostalych. Wczesniej wspolne LLM_BASE_URL/LLM_MODEL kierowaly zadania
+# do OpenAI na adres lokalnej Ollamy i prosily Anthropic o model llama.
+
+def _clear(monkeypatch):
+    for v in ("LLM_PROVIDER", "LLM_MODEL", "LLM_BASE_URL", "LLM_API_KEY",
+              "LOCAL_MODEL", "LOCAL_BASE_URL", "LOCAL_API_KEY",
+              "OPENAI_MODEL", "OPENAI_BASE_URL", "OPENAI_API_KEY",
+              "ANTHROPIC_MODEL", "ANTHROPIC_BASE_URL", "ANTHROPIC_API_KEY"):
+        monkeypatch.delenv(v, raising=False)
+
+
+def test_local_config_does_not_leak_to_cloud(monkeypatch):
+    """Sedno bledu: skonfigurowany model lokalny przejmowal zadania do chmury."""
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    monkeypatch.setenv("LLM_BASE_URL", "http://ollama:11434/v1")   # konfiguracja lokalnego
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "llama3.1:8b")
+    monkeypatch.setenv("OPENAI_API_KEY", "sk-test")
+
+    local = factory.build_provider("local")
+    assert local.base_url == "http://ollama:11434/v1" and local.model == "llama3.1:8b"
+
+    openai = factory.build_provider("openai")
+    assert openai.base_url == "https://api.openai.com/v1", "zadanie do OpenAI poszloby do Ollamy"
+    assert openai.model == "gpt-4o-mini", "OpenAI dostalby nazwe modelu llama"
+
+
+def test_provider_specific_settings_win(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_API_KEY", "sk-ant")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_MODEL", "claude-opus-4-8")
+    p = factory.build_provider("anthropic")
+    assert p.model == "claude-opus-4-8" and p.api_key == "sk-ant"
+
+
+def test_generic_vars_apply_only_to_default_provider(monkeypatch):
+    """Zgodnosc wstecz: wspolne LLM_* konfiguruja dostawce domyslnego i tylko jego."""
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "openai")
+    monkeypatch.setenv("LLM_API_KEY", "sk-generic")
+    monkeypatch.setenv("LLM_MODEL", "gpt-4o")
+    assert factory.build_provider("openai").model == "gpt-4o"
+    assert factory.build_provider("local").model == "llama3.1:8b"   # nie dziedziczy
+
+
+def test_cloud_without_key_is_rejected_clearly(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("LLM_PROVIDER", "local")
+    for name in ("openai", "anthropic"):
+        with pytest.raises(LLMError, match=f"{name.upper()}_API_KEY"):
+            factory.build_provider(name)
+
+
+def test_local_needs_no_key(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    assert factory.build_provider("local").api_key == ""
+
+
+# ------------------------------------------- pusta odpowiedz modelu (cicha awaria)
+# Regresja: model potrafi oddac pusta tresc (prompt zjadl caly kontekst ->
+# finish_reason=length, completion_tokens=0). Wczesniej generate() zwracalo pusty
+# tekst BEZ bledu, widok nic nie renderowal i uzytkownik dostawal pusta strone
+# bez zadnego wyjasnienia. Pusta odpowiedz MUSI byc bledem.
+
+def test_empty_completion_raises_instead_of_silent_blank(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "model": "llama3.1:8b",
+        "choices": [{"message": {"content": ""}, "finish_reason": "length"}],
+        "usage": {"prompt_tokens": 8000, "completion_tokens": 0},
+    })))
+    with pytest.raises(LLMError, match="nie zwrócił żadnej treści"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 2000)
+
+
+def test_empty_completion_explains_context_window(monkeypatch):
+    """Komunikat ma prowadzic do przyczyny, a nie tylko stwierdzac fakt."""
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "choices": [{"message": {"content": "   "}, "finish_reason": "length"}],
+        "usage": {"prompt_tokens": 8000, "completion_tokens": 0},
+    })))
+    with pytest.raises(LLMError) as ei:
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 2000)
+    msg = str(ei.value)
+    assert "kontekstu" in msg and "budżet" in msg
+    assert "powód zakończenia: length" in msg      # diagnostyka w tresci bledu
+
+
+def test_whitespace_only_is_treated_as_empty(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "choices": [{"message": {"content": "\n\n  \t "}}],
+    })))
+    with pytest.raises(LLMError, match="nie zwrócił żadnej treści"):
+        ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 100)
+
+
+def test_anthropic_empty_completion_raises(monkeypatch):
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "model": "claude-x", "content": [], "stop_reason": "max_tokens",
+        "usage": {"input_tokens": 9000, "output_tokens": 0},
+    })))
+    with pytest.raises(LLMError, match="nie zwrócił żadnej treści"):
+        AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-x", "klucz").generate("p", 100)
+
+
+def test_normal_response_still_passes(monkeypatch):
+    """Straznik nie moze psuc poprawnej odpowiedzi."""
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(lambda r: httpx.Response(200, json={
+        "choices": [{"message": {"content": "Horoskop."}, "finish_reason": "stop"}],
+        "usage": {"prompt_tokens": 100, "completion_tokens": 20},
+    })))
+    assert ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 100).text == "Horoskop."
+
+
+# ------------------------------------- kontynuacja: horoskop MA powstac zawsze
+# Sedno wymagania: niezaleznie od objetosci promptu i limitu wyjscia, pelna tresc
+# ma wrocic do uzytkownika. Model urwany na max_tokens jest proszony o dokonczenie
+# w ramach tej samej rozmowy, a kawalki sa sklejane.
+
+def _scripted(responses):
+    """Transport oddajacy kolejne odpowiedzi z listy (po jednej na ture)."""
+    seq = list(responses)
+    seen = []
+
+    def handler(request):
+        seen.append(request)
+        return httpx.Response(200, json=seq.pop(0) if seq else seq_last)
+
+    seq_last = responses[-1]
+    return handler, seen
+
+
+def _chat(text, finish):
+    return {"choices": [{"message": {"content": text}, "finish_reason": finish}],
+            "usage": {"completion_tokens": 10}}
+
+
+def test_truncated_answer_is_continued_and_joined(monkeypatch):
+    handler, seen = _scripted([
+        _chat("Czesc pierwsza.", "length"),
+        _chat("Czesc druga. KONIEC", "stop"),
+    ])
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("prompt", 40000)
+    assert "Czesc pierwsza." in out.text and "Czesc druga." in out.text
+    assert "KONIEC" not in out.text          # znacznik nie trafia do horoskopu
+    assert out.usage["turns"] == 2
+
+
+def test_continuation_asks_in_same_conversation(monkeypatch):
+    """Kontynuacja musi isc jako kolejna tura rozmowy, a ostatnia wiadomosc MUSI
+    byc od uzytkownika — Claude odrzuca prefill w turze asystenta (400)."""
+    handler, seen = _scripted([_chat("Poczatek", "length"), _chat("Reszta", "stop")])
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("prompt", 40000)
+    msgs = json.loads(seen[1].content)["messages"]
+    assert msgs[-1]["role"] == "user", "ostatnia wiadomosc nie moze byc prefillem asystenta"
+    assert msgs[1]["role"] == "assistant" and "Poczatek" in msgs[1]["content"]
+
+
+def test_anthropic_thinking_only_turn_is_continued(monkeypatch):
+    """DOKLADNIE zgloszony objaw: cala tura poszla na myslenie, tekst pusty.
+    Wczesniej konczylo sie to pusta strona; teraz pytamy o tresc dalej."""
+    seq = [
+        {"content": [{"type": "thinking", "thinking": ""}], "stop_reason": "max_tokens",
+         "usage": {"output_tokens": 2000}},
+        {"content": [{"type": "text", "text": "Horoskop urodzeniowy..."}],
+         "stop_reason": "end_turn", "usage": {"output_tokens": 500}},
+    ]
+
+    def handler(request):
+        return httpx.Response(200, json=seq.pop(0) if seq else seq[-1])
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-opus-4-8", "k").generate("p", 40000)
+    assert out.text == "Horoskop urodzeniowy..."
+    assert out.usage["turns"] == 2
+
+
+def test_anthropic_sends_thinking_config(monkeypatch):
+    """Bez jawnego `thinking` Sonnet 5 wlacza myslenie sam — konfigurujemy to wprost."""
+    seen = []
+
+    def handler(request):
+        seen.append(json.loads(request.content))
+        return httpx.Response(200, json={"content": [{"type": "text", "text": "ok"}],
+                                         "stop_reason": "end_turn"})
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    monkeypatch.delenv("ANTHROPIC_THINKING", raising=False)
+    AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-opus-4-8", "k").generate("p", 5000)
+    assert seen[0]["thinking"] == {"type": "adaptive"}
+
+    seen.clear()
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_THINKING", "off")
+    AnthropicProvider("https://api.anthropic.com", "claude-opus-4-8", "k").generate("p", 5000)
+    assert seen[0]["thinking"] == {"type": "disabled"}
+
+
+def test_complete_answer_does_not_loop(monkeypatch):
+    """Straznik nie moze mnozyc zapytan, gdy model skonczyl normalnie."""
+    calls = {"n": 0}
+
+    def handler(request):
+        calls["n"] += 1
+        return httpx.Response(200, json=_chat("Gotowe.", "stop"))
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    out = ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 40000)
+    assert out.text == "Gotowe." and calls["n"] == 1
+
+
+# ------------------------------------------- wybor modelu przez uzytkownika (UI)
+
+def test_model_from_request_wins_over_config(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_MODEL", "claude-opus-4-8")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_API_KEY", "k")
+    p = factory.build_provider("anthropic", "claude-fable-5")
+    assert p.model == "claude-fable-5", "wybor z UI musi wygrac nad konfiguracja"
+
+
+def test_blank_model_falls_back_to_configured_default(monkeypatch):
+    _clear(monkeypatch)
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_MODEL", "claude-sonnet-5")
+    monkeypatch.setenv("ANTHROPIC_API_KEY", "k")
+    assert factory.build_provider("anthropic", "   ").model == "claude-sonnet-5"
+
+
+def test_resolve_model_needs_no_api_key(monkeypatch):
+    """Budzet promptu zalezy od okna kontekstu modelu — nie moze wymagac klucza.
+
+    Wczesniej liczenie budzetu szlo przez build_provider(), ktory bez klucza
+    rzuca bledem, wiec „maksymalny kontekst" cicho spadal do wartosci zapasowej.
+    """
+    _clear(monkeypatch)
+    provider, model = factory.resolve_model("anthropic", "claude-haiku-4-5")
+    assert (provider, model) == ("anthropic", "claude-haiku-4-5")
+    with pytest.raises(LLMError):                 # samo zbudowanie nadal wymaga klucza
+        factory.build_provider("anthropic", "claude-haiku-4-5")
+
+
+def test_max_budget_differs_between_models(monkeypatch):
+    """Sedno funkcji: wieksze okno = wiekszy budzet promptu."""
+    from app.llm.limits import prompt_token_budget
+    _clear(monkeypatch)
+    opus = prompt_token_budget(*factory.resolve_model("anthropic", "claude-opus-4-8"))
+    haiku = prompt_token_budget(*factory.resolve_model("anthropic", "claude-haiku-4-5"))
+    local = prompt_token_budget(*factory.resolve_model("local", "llama3.1:8b"))
+    assert opus > haiku > local > 0
+
+
+def test_turn_budget_counts_produced_not_requested(monkeypatch):
+    """Regresja: odejmowanie ZAMOWIONEGO limitu tury zamiast wyprodukowanych
+    tokenow konczylo petle po jednej turze — urwany fragment wracal jako calosc."""
+    seq = [_chat("Fragment 1. ", "length"), _chat("Fragment 2. ", "length"),
+           _chat("Zakonczenie. KONIEC", "stop")]
+
+    def handler(request):
+        return httpx.Response(200, json=seq.pop(0) if seq else seq[-1])
+
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(handler))
+    # budzet 8000 < TURN_TOKENS_CAP: przy starej logice byla dokladnie jedna tura
+    out = ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate("p", 8000)
+    assert out.usage["turns"] == 3, "urwana odpowiedz musi byc kontynuowana"
+    assert "Fragment 1." in out.text and "Zakonczenie." in out.text
+
+
+def test_generate_reports_progress_events(monkeypatch):
+    """Log w UI ma pokazywac RZECZYWISTE tury, nie udawany pasek postepu."""
+    seq = [_chat("Czesc. ", "length"), _chat("Reszta. KONIEC", "stop")]
+    monkeypatch.setattr(httpx, "Client", _mock_client(
+        lambda r: httpx.Response(200, json=seq.pop(0) if seq else seq[-1])))
+    events = []
+    ChatCompletionsProvider("local", "http://x/v1", "m").generate(
+        "p", 8000, on_event=events.append)
+    kinds = [e["type"] for e in events]
+    assert kinds.count("turn_start") == 2 and kinds.count("turn_end") == 2
+    assert kinds[-1] == "generated"
+    assert any("urwana" in e["message"] for e in events if e["type"] == "turn_end")

services/logic/tests/test_lots.py

@@ -0,0 +1,71 @@
+"""Lots / punkty arabskie (LOG-08).
+
+Wyrocznie z notes3 (astro-seek, horoskop referencyjny 30.04.1984, urodzenie DZIENNE):
+- Fortuna wprost w tabeli obiektów: Cancer 12°35'24" = 102.5900°
+- Ducha (Spirit) potwierdza jego antyscja: Taurus 28°14' -> Spirit = 180 − 58.2333
+"""
+import pytest
+
+from app.engine.formats import sign_index
+from app.engine.lots import LOT_DEFS, compute_lots
+
+# natalne długości horoskopu referencyjnego
+NATAL = {"Asc": 112.1786, "Sun": 40.1392, "Moon": 30.5514, "Mercury": 27.3839,
+         "Venus": 27.6769, "Mars": 234.5411, "Jupiter": 282.9617, "Saturn": 223.3108}
+
+FORTUNE_REF = 102.5900          # Cancer 12°35'24"
+SPIRIT_REF = 180.0 - 58.2333    # z antyscji Taurus 28°14'
+
+
+def _by_name(lots):
+    return {lot["name"]: lot["longitude"] for lot in lots}
+
+
+def _arcmin(a, b):
+    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0) * 60.0
+
+
+def test_fortune_matches_astroseek():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    assert _arcmin(lots["Fortune"], FORTUNE_REF) < 2.0
+    assert sign_index(lots["Fortune"]) == 3          # Cancer
+
+
+def test_spirit_matches_antiscia_reference():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    assert _arcmin(lots["Spirit"], SPIRIT_REF) < 2.0
+
+
+def test_fortune_and_spirit_reverse_at_night():
+    day = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    night = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=False))
+    # nocą formuła się odwraca: Fortuna nocna = Duch dzienny (i odwrotnie)
+    assert _arcmin(night["Fortune"], day["Spirit"]) < 0.01
+    assert _arcmin(night["Spirit"], day["Fortune"]) < 0.01
+
+
+def test_all_seven_hermetic_lots_present():
+    lots = compute_lots(NATAL, is_day=True)
+    assert [lot["name"] for lot in lots] == [d[0] for d in LOT_DEFS]
+    assert len(lots) == 7
+
+
+def test_derived_lots_use_fortune_and_spirit():
+    lots = _by_name(compute_lots(NATAL, is_day=True))
+    # Necessity = Asc + Fortune − Mercury
+    expected = (NATAL["Asc"] + lots["Fortune"] - NATAL["Mercury"]) % 360.0
+    assert _arcmin(lots["Necessity"], expected) < 0.01
+    # Eros = Asc + Venus − Spirit
+    expected_eros = (NATAL["Asc"] + NATAL["Venus"] - lots["Spirit"]) % 360.0
+    assert _arcmin(lots["Eros"], expected_eros) < 0.01
+
+
+def test_by_sign_method_lands_on_sign_start():
+    lots = compute_lots(NATAL, is_day=True, method="sign")
+    for lot in lots:
+        assert lot["longitude"] % 30.0 == 0.0        # 0° wyliczonego znaku
+
+
+def test_unknown_method_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        compute_lots(NATAL, is_day=True, method="bzdura")

services/logic/tests/test_out_of_zodiac.py

@@ -0,0 +1,157 @@
+"""Aspekty pozazodiakalne — paralele deklinacji i antyscja (LOG-07).
+
+Walidacja wobec faktów NIEZALEŻNYCH od naszego kodu:
+  * deklinacja Słońca 30.04.1984 ≈ +14.9° (almanach; Słońce w ~10° Byka, koniec
+    kwietnia, deklinacja rośnie ku przesileniu letniemu),
+  * antyscja to czysta arytmetyka odbicia względem osi przesileń — pary znaków
+    (Rak↔Bliźnięta, Baran↔Panna) i inwolucja dają się sprawdzić na piechotę,
+  * węzły są z definicji w kontrparaleli (SN = NN+180° na ekliptyce → deklinacja
+    przeciwna), więc muszą być odsiane jako kontakt bez informacji.
+"""
+from datetime import datetime, timezone
+
+import pytest
+
+from app.engine.chart import build_chart
+from app.engine.models import ChartMoment
+from app.engine.out_of_zodiac import (
+    antiscion,
+    contra_antiscion,
+    declination,
+    find_antiscia,
+    find_declination_aspects,
+    is_out_of_bounds,
+)
+
+
+@pytest.fixture(scope="module")
+def krakow():
+    return ChartMoment(when_utc=datetime(1984, 4, 30, 9, 20, tzinfo=timezone.utc),
+                       lat=50.0647, lon=19.9450)
+
+
+@pytest.fixture(scope="module")
+def chart(own_engine, krakow):
+    return build_chart(own_engine, krakow)
+
+
+# ----------------------------------------------------------------- deklinacja
+
+def test_sun_declination_matches_almanac(chart):
+    """Deklinacja Słońca 30.04.1984 ≈ +14.9° (wartość z almanachu)."""
+    sun = next(p for p in chart["positions"] if p["name"] == "Sun")
+    assert 14.6 < sun["declination"] < 15.1
+
+
+def test_declination_uses_latitude_not_only_longitude():
+    """Pełny wzór: przy tej samej długości różna szerokość → różna deklinacja.
+    Gdyby liczyć z samej długości (β=0), obie wyszłyby identyczne."""
+    eps = 23.44
+    on_ecliptic = declination(60.0, 0.0, eps)      # β = 0
+    above = declination(60.0, 5.0, eps)            # 5° na północ od ekliptyki
+    assert abs(above - on_ecliptic) > 3.0          # szerokość realnie zmienia deklinację
+
+
+def test_obliquity_is_reasonable_for_1984(chart):
+    assert 23.43 < chart["obliquity"] < 23.45
+
+
+def test_out_of_bounds_flag():
+    eps = 23.44
+    assert is_out_of_bounds(24.0, eps) is True     # poza zakresem Słońca
+    assert is_out_of_bounds(20.0, eps) is False
+    assert is_out_of_bounds(-24.5, eps) is True    # także na południe
+
+
+# --------------------------------------------------------------- antyscja (wzór)
+
+def test_antiscion_is_reflection_across_solstitial_axis():
+    assert antiscion(0.0) == pytest.approx(180.0)      # 0° Barana → 0° Wagi
+    assert antiscion(105.0) == pytest.approx(75.0)     # 15° Raka → 15° Bliźniąt
+    assert antiscion(90.0) == pytest.approx(90.0)      # 0° Raka leży NA osi
+
+
+def test_antiscion_is_an_involution():
+    for lon in (12.3, 88.0, 200.5, 359.9):
+        assert antiscion(antiscion(lon)) == pytest.approx(lon)
+
+
+def test_contra_antiscion_across_equinoctial_axis():
+    assert contra_antiscion(0.0) == pytest.approx(0.0)     # 0° Barana leży NA osi
+    assert contra_antiscion(30.0) == pytest.approx(330.0)  # 0° Byka → 0° Ryb (odbicie)
+
+
+def test_sign_pairs_are_classic():
+    """Antyscja parami znaków: Baran↔Panna, Byk↔Lew, Bliźnięta↔Rak."""
+    # 5° Barana (5°) → 175° = 25° Panny
+    assert antiscion(5.0) == pytest.approx(175.0)
+    # 10° Byka (40°) → 140° = 20° Lwa
+    assert antiscion(40.0) == pytest.approx(140.0)
+
+
+# --------------------------------------------------- wykrywanie paraleli/antyscji
+
+def test_parallel_and_contraparallel_detection():
+    bodies = [
+        {"name": "A", "declination": 12.0},
+        {"name": "B", "declination": 12.4},    # paralela z A (0.4°)
+        {"name": "C", "declination": -11.6},   # kontrparalela z A (|12-11.6|=0.4)
+        {"name": "D", "declination": 5.0},     # nic (daleko)
+    ]
+    res = {(r["obj1"], r["obj2"]): r for r in find_declination_aspects(bodies, orb=1.0)}
+    assert res[("A", "B")]["type"] == "parallel"
+    assert res[("A", "C")]["type"] == "contraparallel"
+    assert ("A", "D") not in res
+
+
+def test_orb_is_configurable():
+    bodies = [{"name": "A", "declination": 10.0}, {"name": "B", "declination": 11.5}]
+    assert find_declination_aspects(bodies, orb=1.0) == []       # 1.5° > 1.0°
+    assert len(find_declination_aspects(bodies, orb=2.0)) == 1   # mieści się
+
+
+def test_nodes_definitional_contraparallel_is_filtered(chart):
+    """SN = NN+180° na ekliptyce → deklinacja przeciwna ZAWSZE. To kontakt bez
+    informacji, więc pary NN/SN nie może być w wynikach."""
+    decl = {p["name"]: p["declination"] for p in chart["positions"]}
+    # najpierw potwierdzamy, że deklinacje faktycznie są przeciwne
+    assert decl["North Node"] == pytest.approx(-decl["South Node"], abs=0.05)
+    # a mimo to para NN/SN nie pojawia się na liście paraleli
+    pairs = {frozenset((r["obj1"], r["obj2"])) for r in chart["parallels"]}
+    assert frozenset(("North Node", "South Node")) not in pairs
+
+
+def test_antiscia_detection_with_constructed_longitudes():
+    # A na 40°, B na 138° → antyscja A leży na 140°, więc B jest 2° od niej
+    bodies = [{"name": "A", "decimal": 40.0}, {"name": "B", "decimal": 138.0}]
+    assert find_antiscia(bodies, orb=1.0) == []                  # 2° > 1°
+    hit = find_antiscia(bodies, orb=3.0)
+    assert len(hit) == 1 and hit[0]["type"] == "antiscion"
+
+
+def test_contra_antiscion_detection():
+    # A na 40°, kontrantyscja A = 320°; B na 320.5° → kontrantyscja w orbie
+    bodies = [{"name": "A", "decimal": 40.0}, {"name": "B", "decimal": 320.5}]
+    hit = find_antiscia(bodies, orb=1.0)
+    assert len(hit) == 1 and hit[0]["type"] == "contra_antiscion"
+
+
+# ------------------------------------------------------ spójność z build_chart
+
+def test_chart_exposes_parallels_and_antiscia(chart):
+    assert "parallels" in chart and "antiscia" in chart
+    assert "obliquity" in chart
+    # znany, ciasny kontakt z tego horoskopu: Uran ~paralela~ Neptun (mid-80s)
+    un = next((r for r in chart["parallels"]
+               if {r["obj1"], r["obj2"]} == {"Uranus", "Neptune"}), None)
+    assert un is not None and un["type"] == "parallel"
+
+
+def test_declination_is_zodiac_independent(own_engine, krakow):
+    """Deklinacja jest fizyczna — nie zmienia się z wyborem zodiaku."""
+    tropical = build_chart(own_engine, krakow, zodiac="tropical")
+    sidereal = build_chart(own_engine, krakow, zodiac="sidereal_lahiri")
+    dt = {p["name"]: p["declination"] for p in tropical["positions"]}
+    ds = {p["name"]: p["declination"] for p in sidereal["positions"]}
+    for name in dt:
+        assert dt[name] == pytest.approx(ds[name], abs=1e-6)

services/logic/tests/test_prompt.py

@@ -0,0 +1,218 @@
+"""Generator promptów (LOG-29) i budżetowanie (LOG-30).
+
+Testy nie wołają żadnego modelu — sprawdzają skład promptu i niezmienniki redukcji.
+"""
+import pytest
+
+from app.prompt import (
+    BUDGETS,
+    build_natal_prompt,
+    build_period_prompt,
+    natal_indications,
+    period_indications,
+    reduce_indications,
+)
+
+CHART = {
+    "zodiac": "tropical",
+    "house_system": "whole_sign",
+    "sect": "day",
+    "positions": [
+        {"name": "Sun", "sign": "Taurus", "in_sign": "Tau 10°12'37\"", "house": 11, "direction": "D"},
+        {"name": "Moon", "sign": "Aries", "in_sign": "Ari 7°48'40\"", "house": 10, "direction": "D"},
+    ],
+    "angles": {"Asc": {"name": "Asc", "in_sign": "Can 16°00'54\""},
+               "MC": {"name": "MC", "in_sign": "Pis 25°50'50\""}},
+    "lots": [{"name": "Fortune", "in_sign": "Can 7°15'14\"", "house": 1,
+              "formula": "Asc + Moon − Sun"}],
+    "aspects": [{"obj1": "Sun", "obj2": "Moon", "aspect": "conjunction", "orb": 2.34, "as": "A"}],
+}
+
+
+def _report(n_samples=3, score=2.0):
+    return {"objects": [{
+        "object": "Sun", "sign": "Taurus", "house": 11,
+        "facets": [{
+            "type": "sign", "label": "w znaku Taurus", "score": score,
+            "samples": [{"significator": f"[Su in [Tau {i}", "expanded": f"Sun in Taurus {i}",
+                         "effect": f"efekt numer {i}"} for i in range(n_samples)],
+        }],
+    }]}
+
+
+# ---------------------------------------------------------------- budżetowanie
+
+def test_budget_limits_prompt_size():
+    # opisy MUSZĄ być różne — identyczne zlałoby grupowanie w jedną pozycję
+    big = {"objects": [{
+        "object": "Sun", "sign": "Taurus", "house": 11,
+        "facets": [{"type": "sign", "label": "w znaku Taurus", "score": 1.0,
+                    "samples": [{"significator": f"[Su {i}", "expanded": f"Sun {i}",
+                                 "effect": f"opis {i} " + "x" * 200} for i in range(500)]}],
+    }]}
+    out = build_natal_prompt(CHART, big, budget="concise")
+    assert out["stats"]["chars"] <= BUDGETS["concise"] * 1.1     # z marginesem na sekcje stałe
+    assert out["stats"]["omitted"] > 0
+
+
+def test_bigger_budget_includes_more():
+    big = _report(n_samples=300, score=1.0)
+    small = build_natal_prompt(CHART, big, budget="concise")["stats"]
+    large = build_natal_prompt(CHART, big, budget="extensive")["stats"]
+    assert large["included"] > small["included"]
+    assert large["omitted"] < small["omitted"]
+
+
+def test_grouping_merges_identical_effects():
+    items = [
+        {"context": "Sun — w znaku", "sort_key": ("Sun", "a"), "score": 1.0,
+         "significator": "Sun in Taurus", "effect": "ten sam opis"},
+        {"context": "Sun — w znaku", "sort_key": ("Sun", "a"), "score": 1.0,
+         "significator": "Sun in Taurus (inny zapis)", "effect": "Ten Sam Opis  "},
+    ]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 10_000)
+    assert len(chosen) == 1                    # zlane w jedno
+    assert chosen[0]["count"] == 2             # z licznikiem wystąpień
+    assert stats["after_grouping"] == 1
+    assert stats["deduplicated"] == 1
+
+
+def test_sorted_by_score_desc():
+    items = [
+        {"context": f"c{i}", "sort_key": (f"c{i}", ""), "score": float(i),
+         "significator": f"s{i}", "effect": f"e{i}"} for i in range(5)
+    ]
+    chosen, _ = reduce_indications(items, 10_000)
+    scores = [c["score"] for c in chosen]
+    assert scores == sorted(scores, reverse=True)
+
+
+def test_weakest_are_dropped_first():
+    items = [
+        {"context": f"c{i}", "sort_key": (f"c{i}", ""), "score": float(i),
+         "significator": f"s{i}", "effect": "opis " * 20} for i in range(20)
+    ]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 400)
+    assert stats["omitted"] > 0
+    # to, co weszło, ma wagę nie niższą niż to, co odpadło
+    assert stats["min_score_included"] >= stats["max_score_omitted"]
+
+
+def test_long_effects_are_shortened():
+    items = [{"context": "c", "sort_key": ("c", ""), "score": 1.0,
+              "significator": "s", "effect": "x" * 1000}]
+    chosen, stats = reduce_indications(items, 10_000)
+    assert stats["shortened"] == 1
+    assert "skrócono" in chosen[0]["effect"]
+
+
+def test_never_truncates_mid_indication():
+    items = [{"context": "c", "sort_key": ("c", ""), "score": 1.0,
+              "significator": "s", "effect": "opis " * 50} for _ in range(10)]
+    chosen, _ = reduce_indications(items, 200)
+    assert chosen                                  # zawsze co najmniej jedno całe
+    for c in chosen:
+        assert c["effect"].endswith(("opis", "[…skrócono]"))   # nie urwane w pół słowa
+
+
+def test_unknown_budget_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        build_natal_prompt(CHART, _report(), budget="gigantyczny")
+
+
+# ----------------------------------------------------------------- skład promptu
+
+def test_natal_prompt_contains_required_sections():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report(), moment_label="1984-04-30 09:20 UTC")["prompt"]
+    for section in ["# ZADANIE", "# DANE HOROSKOPU", "# WSKAZANIA Z BAZ",
+                    "# JAK MA WYGLĄDAĆ ODPOWIEDŹ", "# ZASTRZEŻENIE"]:
+        assert section in p
+    assert "HOROSKOPU\nURODZENIOWEGO" in p or "URODZENIOWEGO" in p
+
+
+def test_natal_prompt_carries_chart_data():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report(), moment_label="1984-04-30 09:20 UTC")["prompt"]
+    assert "Tau 10°12'37\"" in p and "dom 11" in p      # pozycja + dom
+    assert "Can 16°00'54\"" in p                          # Asc
+    assert "Fortune" in p                                 # Lots
+    assert "Sun conjunction Moon" in p or "conjunction" in p
+    assert "sekta: dzienna" in p
+    assert "1984-04-30 09:20 UTC" in p
+
+
+def test_prompt_demands_citing_significators():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report())["prompt"]
+    assert "Teza bez wskazania jest niedopuszczalna" in p
+    assert "Nie zmyślaj" in p
+
+
+def test_prompt_has_disclaimer():
+    p = build_natal_prompt(CHART, _report())["prompt"]
+    assert "nie stanowi porady" in p
+
+
+def test_prompt_is_deterministic():
+    a = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=50), budget="medium")["prompt"]
+    b = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=50), budget="medium")["prompt"]
+    assert a == b
+
+
+def test_omission_is_reported_in_prompt():
+    out = build_natal_prompt(CHART, _report(n_samples=400, score=1.0), budget="concise")
+    assert out["stats"]["omitted"] > 0
+    assert "pominięto" in out["prompt"]      # użytkownik/model wie, że coś odpadło
+
+
+def test_empty_report_still_builds_prompt():
+    out = build_natal_prompt(CHART, {"objects": []})
+    assert out["stats"]["included"] == 0
+    assert "brak trafień" in out["prompt"]
+    assert "# DANE HOROSKOPU" in out["prompt"]
+
+
+# ------------------------------------------------------------------- okresowy
+
+EVENTS = [
+    {"technique": "profection", "significator": "Lord of Year: Mars", "start": "2026-04-30",
+     "exact": "2026-04-30", "end": "2027-04-30", "interpretations_count": 2,
+     "interpretations": [{"significator": "[Ma", "expanded": "Mars", "effect": "opis marsowy"}]},
+    {"technique": "solar_arc", "significator": "Sun conj Saturn", "start": "2026-01-01",
+     "exact": "2026-06-15", "end": "2026-12-31", "interpretations_count": 1,
+     "interpretations": [{"significator": "[Su [conj [Sa", "expanded": "Sun conjunction Saturn",
+                          "effect": "opis saturniczny"}]},
+]
+
+
+def test_period_prompt_has_dates_and_timeline():
+    out = build_period_prompt(CHART, EVENTS, "2026-01-01", "2027-01-01")
+    p = out["prompt"]
+    assert "2026-01-01 — 2027-01-01" in p
+    assert "# OŚ CZASU" in p
+    assert "profection" in p and "solar_arc" in p
+    assert "2026-06-15" in p                      # data dokładna zdarzenia
+    assert "CHRONOLOGICZNIE" in p
+    assert out["stats"]["events"] == 2
+    assert out["profile"] == "period"
+
+
+def test_period_prompt_keeps_timeline_without_interpretations():
+    """Padnięta warstwa danych zabiera wskazania, ale NIE oś czasu — ta jest czysto
+    obliczeniowa i bez niej prognoza okresowa jest bezużyteczna."""
+    bare = [{k: v for k, v in ev.items()
+             if k not in ("interpretations", "interpretations_count")} for ev in EVENTS]
+    out = build_period_prompt(CHART, bare, "2026-01-01", "2027-01-01")
+    assert out["stats"]["events"] == 2
+    assert "profection" in out["prompt"] and "2026-06-15" in out["prompt"]
+    assert out["stats"]["included"] == 0          # brak wskazań, ale oś czasu jest
+
+
+def test_period_indications_weight_by_hit_count():
+    items = period_indications(EVENTS)
+    assert [i["score"] for i in items] == [2.0, 1.0]
+
+
+def test_natal_indications_flatten_facets():
+    items = natal_indications(_report(n_samples=4))
+    assert len(items) == 4
+    assert all(i["context"].startswith("Sun —") for i in items)
+    assert all(i["score"] == 2.0 for i in items)

services/logic/tests/test_security.py

@@ -0,0 +1,65 @@
+"""Token międzywarstwowy (LOG-32).
+
+Warstwa logiczna oddaje treść baz, więc musi odrzucać żądania z pominięciem UI.
+"""
+import pytest
+from fastapi import FastAPI
+from starlette.testclient import TestClient
+
+from app import security
+
+TOKEN = "tajny-token-testowy"
+
+
+def _app() -> FastAPI:
+    app = FastAPI()
+    security.install(app, "testowa")
+
+    @app.get("/health")
+    def health():
+        return {"status": "ok"}
+
+    @app.get("/secret")
+    def secret():
+        return {"rows": ["treść z bazy"]}
+
+    return app
+
+
+@pytest.fixture
+def guarded(monkeypatch):
+    monkeypatch.setenv("INTERNAL_TOKEN", TOKEN)
+    return TestClient(_app())
+
+
+@pytest.fixture
+def open_app(monkeypatch):
+    monkeypatch.delenv("INTERNAL_TOKEN", raising=False)
+    return TestClient(_app())
+
+
+def test_rejects_request_without_token(guarded):
+    assert guarded.get("/secret").status_code == 401
+
+
+def test_rejects_wrong_token(guarded):
+    r = guarded.get("/secret", headers={security.HEADER: "zly"})
+    assert r.status_code == 401
+    assert "treść z bazy" not in r.text
+
+
+def test_accepts_correct_token(guarded):
+    r = guarded.get("/secret", headers={security.HEADER: TOKEN})
+    assert r.status_code == 200
+    assert r.json()["rows"] == ["treść z bazy"]
+
+
+def test_health_stays_public(guarded):
+    """Sonda k8s nie zna tokenu — /health musi działać bez niego."""
+    assert guarded.get("/health").status_code == 200
+
+
+def test_disabled_when_token_unset(open_app):
+    """Brak konfiguracji = zgodność wstecz (dev), nie blokada."""
+    assert not security.enabled()
+    assert open_app.get("/secret").status_code == 200

services/logic/tests/test_significators.py

@@ -61,6 +61,42 @@ def test_aspect_facet():
     assert asp and asp[0]["count"] == 1 and "Moon" in asp[0]["label"]
 
 
+def test_parallel_facet_hits_db_and_avoids_decanate_trap():
+    """Paralela deklinacji (LOG-07): baza zna ją jako „P. Dec.". Pułapka: samo
+    „Dec." to często DEKANAT („3rd Dec. of [Gem"), który NIE może wpaść do paraleli."""
+    positions = [
+        {"name": "Mercury", "sign": "Taurus", "direction": "D", "house": 3},
+        {"name": "Saturn", "sign": "Scorpio", "direction": "Rx", "house": 9},
+    ]
+    parallels = [{"obj1": "Mercury", "obj2": "Saturn", "type": "parallel",
+                  "orb": 0.3, "allowed": 1.0}]
+    data = FakeData({"[Me": [
+        {"significator": "[Me at B. in P. Dec. [Sa and [Ma", "actioneffect": "dyscyplina umysłu"},
+        {"significator": "3rd Dec. of [Gem on Asc.", "actioneffect": "TO DEKANAT, nie paralela"},
+        {"significator": "[Me [conj [Sa", "actioneffect": "inny aspekt, nie paralela"},
+    ]})
+    par = [f for f in build_report(positions, data, parallels=parallels)["objects"][0]["facets"]
+           if f["type"] == "parallel"]
+    assert par and par[0]["count"] == 1
+    assert "Saturn" in par[0]["label"]
+    assert all("Dec. of" not in s["significator"] for s in par[0]["samples"]), "dekanat przeciekł"
+
+
+def test_contraparallel_gets_no_db_facet():
+    """Baza nie ma osobnego znacznika dla kontrparaleli — nie zmyślamy fasety."""
+    positions = [
+        {"name": "Mercury", "sign": "Taurus", "direction": "D", "house": 3},
+        {"name": "Saturn", "sign": "Scorpio", "direction": "Rx", "house": 9},
+    ]
+    parallels = [{"obj1": "Mercury", "obj2": "Saturn", "type": "contraparallel",
+                  "orb": 0.3, "allowed": 1.0}]
+    data = FakeData({"[Me": [
+        {"significator": "[Me at B. in P. Dec. [Sa", "actioneffect": "paralela, nie kontr-"},
+    ]})
+    types = [f["type"] for f in build_report(positions, data, parallels=parallels)["objects"][0]["facets"]]
+    assert "parallel" not in types
+
+
 def test_grouping_by_effect():
     positions = [{"name": "Mars", "sign": "Scorpio", "direction": "Rx", "house": 5}]
     data = FakeData({"[Ma": [

services/logic/tests/test_tables.py

@@ -0,0 +1,216 @@
+"""Tabele pomocnicze horoskopu (LOG-23).
+
+Wartości referencyjne dla horoskopu 30.04.1984 09:20 UTC, Kraków (50.0647N, 19.9450E)
+sprawdzone wobec faktów NIEZALEŻNYCH od naszego kodu:
+  * 30.04.1984 to poniedziałek → władca dnia Księżyc; 5. godzina poniedziałku
+    w porządku chaldejskim to Słońce (Mo, Sa, Ju, Ma, Su),
+  * wschód/zachód dla Krakowa końcem kwietnia ≈ 5:18 / 19:57 czasu lokalnego
+    (CEST = UTC+2), czyli 03:18 / 17:57 UTC,
+  * pełnia poprzedzająca urodzenie: 15.04.1984 ok. 19:11 UTC.
+"""
+from datetime import datetime, timezone
+
+import pytest
+
+from app.engine.chart import build_chart
+from app.engine.models import ChartMoment
+from app.engine.tables import (
+    build_tables,
+    critical_degrees,
+    dwadasamsa,
+    element_of,
+    moon_phase,
+    navamsa,
+    planetary_hours,
+    prenatal_syzygy,
+    quality_of,
+    tally,
+)
+
+
+@pytest.fixture(scope="module")
+def krakow():
+    return ChartMoment(when_utc=datetime(1984, 4, 30, 9, 20, tzinfo=timezone.utc),
+                       lat=50.0647, lon=19.9450)
+
+
+@pytest.fixture(scope="module")
+def tables(own_engine, krakow):
+    return build_tables(own_engine, krakow, build_chart(own_engine, krakow))
+
+
+# ------------------------------------------------------ żywioły i jakości
+
+def test_element_and_quality_mapping():
+    assert element_of("Aries") == "Fire" and element_of("Cancer") == "Water"
+    assert quality_of("Aries") == "Cardinal" and quality_of("Taurus") == "Fixed"
+    assert quality_of("Gemini") == "Mutable"
+
+
+def test_tally_matches_hand_count(tables):
+    """Ręcznie przeliczone dla horoskopu referencyjnego (10 planet + Asc)."""
+    base = tables["tally"]["with_modern_10_plus_asc"]
+    assert base["elements"] == {"Fire": 4, "Earth": 4, "Air": 0, "Water": 3}
+    assert base["qualities"] == {"Cardinal": 4, "Fixed": 6, "Mutable": 1}
+    assert base["total"] == 11
+
+
+def test_missing_element_detected(tables):
+    """Klasyczne „no air" — podstawa pod scoring siły (LOG-21)."""
+    assert tables["tally"]["missing_elements"] == ["Air"]
+    assert tables["tally"]["missing_qualities"] == []
+
+
+def test_tally_variants_differ_by_object_count(tables):
+    t = tables["tally"]
+    assert t["classical_7"]["total"] == 7
+    assert t["with_modern_10"]["total"] == 10
+    assert t["classical_7_plus_asc"]["total"] == 8
+    assert t["with_modern_10_plus_asc"]["total"] == 11
+
+
+def test_tally_sums_equal_counted_objects(tables):
+    for variant in ("classical_7", "with_modern_10", "with_modern_10_plus_asc"):
+        v = tables["tally"][variant]
+        assert sum(v["elements"].values()) == v["total"]
+        assert sum(v["qualities"].values()) == v["total"]
+
+
+# ---------------------------------------------------------- faza Księżyca
+
+def test_moon_phase_reference_is_balsamic_new(tables):
+    """Nów wypadł 1.05.1984, więc 30.04 Księżyc jest tuż przed nowiem."""
+    mp = tables["moon_phase"]
+    assert mp["phase"] == "New Moon"
+    assert 340.0 < mp["angle"] < 360.0
+    assert mp["illumination"] < 0.05
+    assert mp["waxing"] is False        # elongacja > 180 = ubywa
+
+
+@pytest.mark.parametrize("angle,expected", [
+    (0.0, "New Moon"), (90.0, "First Quarter"), (180.0, "Full Moon"),
+    (270.0, "Last Quarter"), (46.0, "Waxing Crescent"), (300.0, "Waning Crescent"),
+])
+def test_moon_phase_buckets(angle, expected):
+    assert moon_phase(0.0, angle)["phase"] == expected
+
+
+def test_moon_phase_illumination_extremes():
+    assert moon_phase(0.0, 0.0)["illumination"] == 0.0
+    assert moon_phase(0.0, 180.0)["illumination"] == 1.0
+    assert moon_phase(0.0, 90.0)["illumination"] == pytest.approx(0.5)
+
+
+# ------------------------------------------------------- stopnie krytyczne
+
+def test_critical_degrees_reference(tables):
+    found = {c["name"]: c["flags"] for c in tables["critical_degrees"]}
+    assert "Jupiter" in found                     # Cap 12°57' -> 13° kardynalny
+    assert any("13" in f for f in found["Jupiter"])
+    assert "Pluto" in found                       # Sco 0°28' -> wejście w znak
+
+
+def test_anaretic_degree_flagged():
+    flags = critical_degrees([{"name": "X", "sign": "Leo", "decimal": 149.5,
+                               "in_sign": "Leo 29°30'"}])
+    assert flags and any("anaretyczny" in f for f in flags[0]["flags"])
+
+
+def test_no_flags_for_ordinary_degree():
+    assert critical_degrees([{"name": "X", "sign": "Leo", "decimal": 135.0,
+                              "in_sign": "Leo 15°"}]) == []
+
+
+# --------------------------------------------------------------- podziały
+
+def test_dwadasamsa_starts_from_own_sign():
+    """12. część liczy się OD znaku, w którym stoi punkt."""
+    assert dwadasamsa(0.0) == pytest.approx(0.0)          # Ari 0 -> Ari
+    assert dwadasamsa(2.5) == pytest.approx(30.0)         # Ari 2°30' -> Tau 0
+    assert dwadasamsa(30.0) == pytest.approx(30.0)        # Tau 0 -> Tau
+
+
+def test_navamsa_classic_starts():
+    """Znaki kardynalne zaczynają od siebie, stałe od 9. znaku."""
+    assert navamsa(0.0) == pytest.approx(0.0)             # Ari -> Ari
+    assert navamsa(30.0) == pytest.approx(270.0)          # Tau -> Cap (9. od Byka)
+    assert navamsa(60.0) == pytest.approx(180.0)          # Gem -> Lib
+
+
+def test_divisional_covers_all_positions(tables, own_engine, krakow):
+    chart = build_chart(own_engine, krakow)
+    assert len(tables["divisional"]) == len(chart["positions"])
+
+
+# ------------------------------------------------- dzień i godziny planetarne
+
+def test_planetary_day_ruler_is_moon_on_monday(tables):
+    """30.04.1984 to poniedziałek → władcą dnia jest Księżyc."""
+    assert tables["planetary_hours"]["day_ruler"] == "Moon"
+
+
+def test_planetary_hour_matches_chaldean_sequence(tables):
+    """Poniedziałek: 1=Mo, 2=Sa, 3=Ju, 4=Ma, 5=Su — urodzenie w 5. godzinie dnia."""
+    ph = tables["planetary_hours"]
+    assert ph["hour_number"] == 5
+    assert ph["hour_ruler"] == "Sun"
+    assert ph["daytime"] is True
+
+
+def test_sunrise_sunset_match_krakow_late_april(tables):
+    """Wschód ≈ 03:18 UTC, zachód ≈ 17:57 UTC (5:18 i 19:57 czasu lokalnego)."""
+    ph = tables["planetary_hours"]
+    assert ph["period_start"].startswith("1984-04-30T03:1")
+    assert ph["period_end"].startswith("1984-04-30T17:5")
+
+
+def test_planetary_hours_are_unequal_and_complete(tables):
+    """Godziny są nierówne: wiosną dzienna trwa dłużej niż 60 minut."""
+    ph = tables["planetary_hours"]
+    assert ph["hour_length_minutes"] > 60.0
+    assert len(ph["hours"]) == 12
+    assert sum(1 for h in ph["hours"] if h["current"]) == 1
+
+
+def test_polar_night_returns_none(own_engine):
+    """Za kołem podbiegunowym w grudniu Słońce nie wschodzi — brak godzin."""
+    polar = ChartMoment(when_utc=datetime(2024, 12, 21, 12, 0, tzinfo=timezone.utc),
+                        lat=78.0, lon=15.0)
+    assert planetary_hours(own_engine, polar) is None
+
+
+# ------------------------------------------------------- syzygia prenatalna
+
+def test_prenatal_syzygy_is_april_1984_full_moon(tables):
+    """Rzeczywista pełnia: 15.04.1984 ok. 19:11 UTC."""
+    s = tables["prenatal_syzygy"]
+    assert s["type"] == "full_moon"
+    assert s["when_utc"].startswith("1984-04-15T19:1")
+
+
+def test_prenatal_syzygy_precedes_birth_within_a_cycle(tables):
+    days = tables["prenatal_syzygy"]["days_before_birth"]
+    assert 0 < days < 29.6, "syzygia musi być w ostatnim cyklu przed urodzeniem"
+
+
+def test_prenatal_syzygy_elongation_is_at_target(own_engine, krakow):
+    """W znalezionym momencie elongacja MUSI wynosić 0° albo 180°."""
+    from app.engine.formats import norm360
+
+    s = prenatal_syzygy(own_engine, krakow)
+    when = datetime.fromisoformat(s["when_utc"])
+    pts = {p.name: p.longitude for p in
+           own_engine.positions(ChartMoment(when_utc=when, lat=krakow.lat, lon=krakow.lon),
+                                ["Sun", "Moon"])}
+    elong = norm360(pts["Moon"] - pts["Sun"])
+    target = 0.0 if s["type"] == "new_moon" else 180.0
+    assert abs(((elong - target + 180.0) % 360.0) - 180.0) < 0.02
+
+
+# ------------------------------------------------------------------ całość
+
+def test_build_tables_light_skips_numeric_search(own_engine, krakow):
+    """heavy=False pomija to, co wymaga szukania numerycznego."""
+    light = build_tables(own_engine, krakow, build_chart(own_engine, krakow), heavy=False)
+    assert "tally" in light and "moon_phase" in light
+    assert "planetary_hours" not in light and "prenatal_syzygy" not in light

services/logic/tests/test_zodiac.py

@@ -0,0 +1,127 @@
+"""Systemy zodiaku (LOG-04): ayanamsy, syderyczny, draconic, RA.
+
+Wartości referencyjne ayanams pochodzą ze **Swiss Ephemeris** (get_ayanamsa_ut)
+użytego jako wyrocznia — silnika B nie importujemy tu (izolacja AGPL), więc stałe
+są wpięte tak jak referencje astro-seek w innych testach. Nasz model odtwarza je
+z dokładnością do ~0,02" w latach 1900–2100.
+"""
+import math
+
+import pytest
+
+from app.engine import zodiac as Z
+from app.engine.chart import build_chart
+from app.engine.formats import sign_index
+
+# wyrocznia: swisseph get_ayanamsa_ut (JD UT -> ayanamsa °)
+ORACLE = {
+    "sidereal_lahiri": {
+        2451545.0: 23.857092, 2445820.88889: 23.638183,
+        2415021.0: 22.460550, 2433283.0: 23.158744,
+        2469808.0: 24.555632, 2488070.0: 25.254287,
+    },
+    "sidereal_fagan_bradley": {
+        2451545.0: 24.740300, 2445820.88889: 24.521391,
+        2415021.0: 23.343757, 2433283.0: 24.041952,
+        2469808.0: 25.438840, 2488070.0: 26.137495,
+    },
+    "sidereal_krishnamurti": {
+        2451545.0: 23.760240, 2415021.0: 22.363697,
+        2469808.0: 24.458780, 2488070.0: 25.157435,
+    },
+}
+
+
+def _arcsec(a, b):
+    return abs(a - b) * 3600.0
+
+
+@pytest.mark.parametrize("name", list(ORACLE))
+def test_ayanamsha_matches_swisseph_oracle(name):
+    for jd, ref in ORACLE[name].items():
+        got = Z.ayanamsha(name, jd)
+        assert _arcsec(got, ref) < 0.1, f"{name} @ JD{jd}: {got} vs {ref} ({_arcsec(got, ref):.3f}\")"
+
+
+def test_julian_day_j2000():
+    from datetime import datetime, timezone
+    jd = Z.julian_day(datetime(2000, 1, 1, 12, 0, tzinfo=timezone.utc))
+    assert abs(jd - 2451545.0) < 1e-6
+
+
+def test_offset_tropical_is_zero():
+    assert Z.offset("tropical", 2451545.0) == 0.0
+
+
+def test_offset_draconic_is_node_longitude():
+    assert Z.offset("draconic", 2451545.0, node_lon=68.0) == 68.0
+    # normalizacja
+    assert Z.offset("draconic", 2451545.0, node_lon=428.0) == pytest.approx(68.0)
+
+
+def test_offset_draconic_requires_node():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        Z.offset("draconic", 2451545.0)
+
+
+def test_unknown_zodiac_rejected():
+    with pytest.raises(ValueError):
+        Z.offset("bzdura", 2451545.0)
+    with pytest.raises(ValueError):
+        Z.ayanamsha("sidereal_nieistnieje", 2451545.0)
+
+
+def test_apply_subtracts_and_normalizes():
+    assert Z.apply(10.0, 20.0) == pytest.approx(350.0)
+    assert Z.apply(40.0, 24.74) == pytest.approx(15.26)
+
+
+def test_to_equatorial_reference_points():
+    # punkt równonocy: λ=0,β=0 -> RA=0, dec=0
+    ra, dec = Z.to_equatorial(0.0, 0.0, 23.4392911)
+    assert ra == pytest.approx(0.0, abs=1e-9) and dec == pytest.approx(0.0, abs=1e-9)
+    # przesilenie letnie: λ=90,β=0 -> RA=90, dec=+ε
+    ra, dec = Z.to_equatorial(90.0, 0.0, 23.4392911)
+    assert ra == pytest.approx(90.0, abs=1e-6)
+    assert dec == pytest.approx(23.4392911, abs=1e-6)
+
+
+# ---- integracja z pełnym horoskopem ----
+
+def test_sidereal_chart_shifts_signs_back(own_engine, reference_moment):
+    trop = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+    sid = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign", zodiac="sidereal_lahiri")
+    assert sid["zodiac"] == "sidereal_lahiri"
+    assert "ayanamsha" in sid and 23.0 < sid["ayanamsha"] < 24.5
+    tp = {p["name"]: p for p in trop["positions"]}
+    sp = {p["name"]: p for p in sid["positions"]}
+    # syderyczna długość = tropikalna − ayanamsa (mod 360) dla każdego obiektu
+    ay = sid["ayanamsha"]
+    for name in tp:
+        expect = (tp[name]["decimal"] - ay) % 360.0
+        assert abs(((sp[name]["decimal"] - expect + 180) % 360) - 180) < 1e-4
+
+
+def test_sidereal_preserves_house_numbers(own_engine, reference_moment):
+    # obrót zodiaku nie zmienia numerów domów (geometria niezmiennicza)
+    trop = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+    sid = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign", zodiac="sidereal_lahiri")
+    tp = {p["name"]: p["house"] for p in trop["positions"]}
+    sp = {p["name"]: p["house"] for p in sid["positions"]}
+    assert tp == sp
+
+
+def test_draconic_puts_node_at_zero_aries(own_engine, reference_moment):
+    drac = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign", zodiac="draconic")
+    assert drac["zodiac"] == "draconic"
+    nn = next(p for p in drac["positions"] if p["name"] == "North Node")
+    # węzeł wznoszący = 0° Barana w draconic
+    assert sign_index(nn["decimal"]) == 0
+    assert nn["decimal"] < 0.001 or nn["decimal"] > 359.999
+
+
+def test_tropical_default_unchanged(own_engine, reference_moment):
+    # domyślnie tropikalny: brak ayanamshy, zodiac=tropical
+    chart = build_chart(own_engine, reference_moment, "whole_sign")
+    assert chart["zodiac"] == "tropical"
+    assert "ayanamsha" not in chart

services/presentation/app/accounts.py

@@ -0,0 +1,213 @@
+"""Magazyn kont zarządzanych z aplikacji (PRE-27).
+
+KONTO ADMINISTRACYJNE NIE LEŻY TUTAJ. Pochodzi z konfiguracji środowiska
+(APP_USER/APP_PASSWORD albo APP_USERS) i dlatego NIE DA SIĘ go skasować ani
+ograniczyć z poziomu ekranu — nawet przez pomyłkę, nawet spreparowanym żądaniem.
+Ekran zarządzania kontami operuje wyłącznie na tym pliku.
+
+Format: JSON `{"users": {"login": {"secret": "scrypt$...", "features": [...],
+"note": "...", "created": "ISO"}}}`. Hasła WYŁĄCZNIE jako hash scrypt — ten sam
+mechanizm, co dla kont z APP_USERS (security.hash_password), więc nie ma tu
+drugiej implementacji do rozjechania.
+
+Zapis jest ATOMOWY (plik tymczasowy + os.replace) i pod blokadą procesu. Plik
+leży na NFS, dzieli go kilka replik, a zwykły zapis „w miejscu" po przerwaniu
+zostawiłby plik obcięty — czyli utratę WSZYSTKICH kont naraz. os.replace jest
+w obrębie jednego katalogu operacją niepodzielną.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import json
+import os
+import tempfile
+import threading
+from datetime import datetime, timezone
+
+from app import features
+
+_lock = threading.Lock()
+
+
+class AccountsUnavailable(RuntimeError):
+    """Pliku kont nie da się odczytać albo zapisać — problem z magazynem.
+
+    Osobny wyjątek, bo to NIE JEST błąd danych: konta mogą być w porządku, tylko
+    katalog jest niedostępny (złe prawa na udziale, nieprzemontowany wolumen,
+    brak miejsca). Ekran ma wtedy POWIEDZIEĆ, co i gdzie jest nie tak — gołe 500
+    zostawia administratora z niczym, a to jedyny ekran, z którego może to
+    naprawić."""
+
+
+def store_path() -> str:
+    """Ścieżka pliku kont.
+
+    Domyślnie WŁASNY podkatalog prezentacji na NFS, nie katalog z bazami:
+    prezentacja nie ma powodu widzieć baz interpretacyjnych, a zamontowanie ich
+    tutaj obeszłoby bokiem zamknięcie dostępu z DAN-25."""
+    return os.getenv("ACCOUNTS_FILE", "/app/state/accounts.json")
+
+
+def _read() -> dict:
+    path = store_path()
+    try:
+        with open(path, encoding="utf-8") as fh:
+            data = json.load(fh)
+    except FileNotFoundError:
+        # Pierwsze uruchomienie: pliku jeszcze nie ma i to jest normalne.
+        return {"users": {}}
+    except json.JSONDecodeError:
+        # Plik jest, ale nieczytelny. NIE nadpisujemy go pustym zbiorem —
+        # to skasowałoby wszystkie konta przy pierwszym zapisie.
+        raise AccountsUnavailable(
+            f"Plik kont {path} jest uszkodzony (niepoprawny JSON). "
+            f"Nic nie zostało zmienione — napraw albo usuń plik ręcznie.") from None
+    except OSError as e:
+        raise AccountsUnavailable(
+            f"Nie mogę odczytać pliku kont {path}: {e.strerror or e}. "
+            f"Najczęstsza przyczyna: prawa do katalogu na udziale albo "
+            f"niezamontowany wolumen.") from e
+    users = data.get("users")
+    return {"users": users if isinstance(users, dict) else {}}
+
+
+def _write(data: dict) -> None:
+    path = store_path()
+    try:
+        os.makedirs(os.path.dirname(path) or ".", exist_ok=True)
+    except OSError as e:
+        raise AccountsUnavailable(
+            f"Nie mogę utworzyć katalogu na plik kont ({os.path.dirname(path)}): "
+            f"{e.strerror or e}.") from e
+    # Plik tymczasowy MUSI powstać w tym samym katalogu — os.replace jest
+    # niepodzielne tylko w obrębie jednego systemu plików.
+    # mkstemp też musi być w klamrze: przy katalogu tylko do odczytu wywala się
+    # ONO pierwsze, jeszcze zanim dojdzie do zapisu i podmiany.
+    try:
+        fd, tmp = tempfile.mkstemp(dir=os.path.dirname(path) or ".", suffix=".tmp")
+    except OSError as e:
+        raise AccountsUnavailable(
+            f"Nie mogę zapisać pliku kont {path}: {e.strerror or e}. "
+            f"Najczęstsza przyczyna: udział zamontowany tylko do odczytu albo "
+            f"prawa katalogu. Nic nie zostało zmienione.") from e
+    try:
+        with os.fdopen(fd, "w", encoding="utf-8") as fh:
+            json.dump(data, fh, ensure_ascii=False, indent=1, sort_keys=True)
+            fh.flush()
+            os.fsync(fh.fileno())
+        os.replace(tmp, path)
+    except OSError as e:
+        try:
+            os.unlink(tmp)
+        except OSError:
+            pass
+        raise AccountsUnavailable(
+            f"Nie mogę zapisać pliku kont {path}: {e.strerror or e}. "
+            f"Najczęstsza przyczyna: udział zamontowany tylko do odczytu albo "
+            f"prawa katalogu. Nic nie zostało zmienione.") from e
+    except BaseException:
+        try:
+            os.unlink(tmp)
+        except OSError:
+            pass
+        raise
+
+
+def all_users() -> dict[str, dict]:
+    """Konta zarządzane: login → {features, note, created}. BEZ sekretów.
+
+    Sekret nie wychodzi z tego modułu — ekran nigdy go nie potrzebuje, a to, czego
+    nie ma w kontekście szablonu, nie wycieknie do HTML-a przez pomyłkę."""
+    out = {}
+    for login, row in _read()["users"].items():
+        out[login] = {
+            "features": sorted(features.normalise(row.get("features"))),
+            "session_version": int(row.get("session_version") or 0),
+            "note": str(row.get("note") or ""),
+            "created": str(row.get("created") or ""),
+        }
+    return out
+
+
+def secret_of(login: str) -> str | None:
+    return (_read()["users"].get(login) or {}).get("secret")
+
+
+def session_version(login: str) -> int:
+    """Numer pokolenia sesji konta (LOG-34).
+
+    Podbicie unieważnia WSZYSTKIE otwarte sesje tego konta, także na innych
+    urządzeniach — bez zmiany hasła. Zmiana hasła robi to samo niejako przy
+    okazji (zmienia się odcisk w ciasteczku), więc licznik jest potrzebny tylko
+    do „wyrzuć zewsząd, ale hasło zostaw"."""
+    try:
+        return int((_read()["users"].get(login) or {}).get("session_version") or 0)
+    except (TypeError, ValueError):
+        return 0
+
+
+def bump_session(login: str) -> int:
+    """Unieważnia wszystkie sesje konta. Podnosi ValueError, gdy konta nie ma."""
+    with _lock:
+        data = _read()
+        row = data["users"].get(login)
+        if row is None:
+            raise ValueError(f"Nie ma konta „{login}”.")
+        row["session_version"] = session_version(login) + 1
+        _write(data)
+        return row["session_version"]
+
+
+def permissions_of(login: str) -> frozenset[str]:
+    return features.normalise((_read()["users"].get(login) or {}).get("features"))
+
+
+def exists(login: str) -> bool:
+    return login in _read()["users"]
+
+
+def create(login: str, password: str, granted, note: str = "") -> None:
+    """Zakłada konto. Podnosi ValueError, gdy login zajęty albo dane puste."""
+    from app.security import hash_password
+
+    login = (login or "").strip()
+    if not login:
+        raise ValueError("Login nie może być pusty.")
+    if not (password or "").strip():
+        raise ValueError("Hasło nie może być puste.")
+    with _lock:
+        data = _read()
+        if login in data["users"]:
+            raise ValueError(f"Konto „{login}” już istnieje.")
+        data["users"][login] = {
+            "secret": hash_password(password),
+            "features": sorted(features.normalise(granted)),
+            "note": (note or "").strip(),
+            "created": datetime.now(timezone.utc).isoformat(timespec="seconds"),
+        }
+        _write(data)
+
+
+def update(login: str, granted=None, password: str = "", note: str | None = None) -> None:
+    """Zmiana uprawnień, hasła albo opisu. Puste hasło = bez zmiany hasła."""
+    from app.security import hash_password
+
+    with _lock:
+        data = _read()
+        row = data["users"].get(login)
+        if row is None:
+            raise ValueError(f"Nie ma konta „{login}”.")
+        if granted is not None:
+            row["features"] = sorted(features.normalise(granted))
+        if (password or "").strip():
+            row["secret"] = hash_password(password)
+        if note is not None:
+            row["note"] = note.strip()
+        _write(data)
+
+
+def delete(login: str) -> None:
+    with _lock:
+        data = _read()
+        if data["users"].pop(login, None) is None:
+            raise ValueError(f"Nie ma konta „{login}”.")
+        _write(data)

services/presentation/app/chartwheel.py

@@ -0,0 +1,622 @@
+"""Kosmogram — koło horoskopowe jako SVG (PRE-12).
+
+Rysujemy po stronie serwera, bez zależności zewnętrznych (spójne z CSP): czysty
+string SVG wstawiany do strony. Gotowe: pierścień znaków, podział na domy, osie
+oraz OBIEKTY (glify, stopień w znaku, retrogradacja). Linie aspektów w kolejnym
+kroku.
+
+Geometria (konwencja astrologiczna):
+  * Ascendent po LEWEJ (godzina 9), długość ekliptyczna rośnie PRZECIWNIE do
+    ruchu wskazówek zegara — jak na niebie i w każdym programie.
+  * Punkt o długości λ trafia na kąt φ = 180° − (λ − Asc). Zakotwiczenie:
+    λ=Asc → lewo, λ=Asc+90° → dół, λ=Asc+270° (≈MC) → góra. W SVG y rośnie w dół,
+    co ta formuła już uwzględnia (sin dodatni = w dół).
+
+Dane bierzemy z wyniku /chart/positions (warstwa logiki): `angles` (z długością
+`decimal`), `cusps` (z `decimal` — dołożone pod ten widok) i `sign_glyphs`
+(pierścień 12 znaków z glifami — LOG-22). Prezentacja niczego nie liczy sama.
+"""
+from __future__ import annotations
+
+import math
+from html import escape
+
+# ── promienie (viewBox 470×470, środek 235,235) ─────────────────────────
+# Płótno jest większe od koła CELOWO: margines poza obwodem mieści etykiety osi
+# (AC/DC/MC/IC). Wcześniej siedziały wewnątrz, w pierścieniu obiektów, i zasłaniały
+# glify w ciasnych skupiskach — widać było na renderze.
+_CX = _CY = 235.0
+_VIEW = 470
+R_OUT = 210.0        # zewnętrzny okrąg
+R_AXIS_LABEL = 222.0 # etykiety osi — w marginesie, poza kołem
+R_ZOD = 178.0        # wewnętrzna krawędź pasa znaków
+R_SIGN = 194.0       # promień glifów znaków (środek pasa)
+R_TICK = 172.0       # koniec drobnych podziałek stopni (do wewnątrz od pasa)
+R_HUB = 48.0         # centralne kółko — tu kończą się szprychy domów i osie
+R_HNUM = 64.0        # promień numerów domów (tuż przy piaście)
+R_PLANET = 150.0     # promień glifów obiektów
+R_LOT = 116.0        # promień glifów Lotów — pod pierścieniem planet (to nie ciała)
+R_DEG = 130.0        # promień podpisu stopnia (pod glifem)
+R_MARK = R_ZOD - 7.0 # koniec kreski wskazującej PRAWDZIWĄ pozycję na pasie
+
+# Minimalny odstęp kątowy między glifami obiektów. O ciasnocie decyduje NIE glif,
+# tylko podpis stopnia — leży bliżej środka (r=130), gdzie ten sam kąt to mniej
+# pikseli: 8° daje tam ~18 px, a dwuznakowy podpis z ℞ zajmuje ~16 px. Przy 7°
+# (pierwsze podejście) podpisy w skupiskach zlewały się — widać było na renderze.
+# Bez rozsuwania w ogóle ciasne układy (u nas Merkury i Wenus 0,4°!) rysują się
+# jeden na drugim.
+MIN_SEP = 8.0
+
+# muted kolory żywiołów — czytelne na ciemnym tle, spójne z paletą aplikacji
+_ELEMENT_COLOR = ["#d98a6a", "#8fae7a", "#cfc06a", "#6aa6c9"]  # ogień, ziemia, powietrze, woda
+
+# ── motywy ───────────────────────────────────────────────────────────────
+# „screen" korzysta ze zmiennych CSS strony, więc koło samo dostraja się do
+# motywu aplikacji. „print" MUSI mieć konkretne kolory: SVG idzie wtedy do
+# osobnego konwertera (rsvg → PDF, PRE-24), który o naszym arkuszu nic nie wie
+# i zmiennych `var(--…)` nie rozwiąże — wyszłyby czarne albo żadne kreski.
+# Przy okazji odwracamy kontrast: raport drukuje się na białym papierze.
+# Kolor linii aspektu koduje jego CHARAKTER, jak w klasycznych programach:
+# niebieski = harmonijny (trygon, sekstyl), czerwony = napięty (kwadratura,
+# opozycja), zielony = koniunkcja (neutralna, wzmacnia). To pierwszy sygnał, jaki
+# łapie oko — dwa kolory na środku koła mówią „gdzie łatwo, gdzie tarcie".
+_ASPECT_COLORS_SCREEN = {
+    "conjunction": "#8fae7a", "sextile": "#6aa6c9", "trine": "#6aa6c9",
+    "square": "#cf6a6a", "opposition": "#cf6a6a",
+    "semisextile": "#6aa6c9", "semisquare": "#cf6a6a", "quincunx": "#cf6a6a",
+}
+_ASPECT_COLORS_PRINT = {
+    "conjunction": "#3f6b33", "sextile": "#1f5c80", "trine": "#1f5c80",
+    "square": "#a83232", "opposition": "#a83232",
+    "semisextile": "#1f5c80", "semisquare": "#a83232", "quincunx": "#a83232",
+}
+
+_THEMES = {
+    "screen": {"line": "var(--line)", "ink": "var(--ink)", "muted": "var(--muted)",
+               "accent": "var(--accent)", "disc": "#12132a", "retro": "#ff9b6a",
+               "elements": _ELEMENT_COLOR, "aspects": _ASPECT_COLORS_SCREEN},
+    "print":  {"line": "#b9bcc9", "ink": "#111318", "muted": "#5d6270",
+               "accent": "#5a49c8", "disc": "#ffffff", "retro": "#b2452a",
+               # ciemniejsze warianty żywiołów — na białym tle jasne byłyby niewidoczne
+               "elements": ["#a8442a", "#3f6b33", "#8a6d10", "#1f5c80"],
+               "aspects": _ASPECT_COLORS_PRINT},
+}
+
+
+# Polskie nazwy aspektów — tylko do dymków; obliczenia trzymają nazwy angielskie.
+_ASPECT_PL = {
+    "conjunction": "koniunkcja", "sextile": "sekstyl", "square": "kwadratura",
+    "trine": "trygon", "opposition": "opozycja", "semisextile": "półsekstyl",
+    "semisquare": "półkwadratura", "quincunx": "kwinkunks",
+}
+
+# Glify aspektów (te same znaki co w warstwie logiki: engine/glyphs.py ASPECT).
+# Trzymamy je lokalnie, bo prezentacja ma już u siebie kolory i polskie nazwy
+# aspektów — dzięki temu aspektarian jest samowystarczalny i nie zależy od tego,
+# czy pojedynczy rekord aspektu niesie glif.
+_ASPECT_GLYPH = {
+    "conjunction": "☌", "opposition": "☍", "trine": "△", "square": "□",
+    "sextile": "⚹", "semisextile": "⚺", "quincunx": "⚻", "semisquare": "∠",
+}
+
+
+def _aspect_pen(orb: float, allowed: float | None) -> tuple[float, float]:
+    """Grubość i przezroczystość linii aspektu wg orbu.
+
+    Im ciaśniejszy aspekt, tym mocniejsza linia — bo tym silniej działa. Poniżej
+    1° POGRUBIAMY wyraźnie (wprost z wymagania): najściślejsze aspekty mają się
+    rzucać w oczy. Szerokie, na granicy orbu, ledwo majaczą — żeby nie zamieniać
+    środka koła w plątaninę."""
+    allowed = allowed or 8.0
+    frac = max(0.0, 1.0 - orb / allowed)          # 1 = dokładny, 0 = na krawędzi orbu
+    if orb < 1.0:
+        return 2.0, 0.95                          # ciasny — pogrubiony
+    return 0.7 + 1.0 * frac, 0.35 + 0.5 * frac
+
+
+# Co stoi po lewej stronie koła (LOG-05: „warianty 0°Aries / fixed Asc").
+ASC_LEFT = "asc"
+ARIES_LEFT = "aries"
+ORIENTATIONS = ((ASC_LEFT, "Ascendent po lewej"), (ARIES_LEFT, "0° Barana po lewej"))
+
+
+def _pt(lon: float, ref: float, r: float) -> tuple[float, float]:
+    """Punkt na kole dla długości `lon`, przy `ref` po lewej stronie rysunku."""
+    phi = math.radians(180.0 - (lon - ref))
+    return _CX + r * math.cos(phi), _CY + r * math.sin(phi)
+
+
+def _line(x1: float, y1: float, x2: float, y2: float, stroke: str, w: float = 1.0,
+          opacity: float = 1.0, title: str = "") -> str:
+    attrs = (f'x1="{x1:.2f}" y1="{y1:.2f}" x2="{x2:.2f}" y2="{y2:.2f}" '
+             f'stroke="{stroke}" stroke-width="{w}" opacity="{opacity}"')
+    # <title> jako dziecko daje natywny dymek po najechaniu — bez JS-a.
+    if title:
+        return f'<line {attrs}><title>{escape(title)}</title></line>'
+    return f'<line {attrs}/>'
+
+
+# Stack fontów z glifami astrologicznymi. Na stronie dostarcza go klasa CSS
+# `.glyph`, ale w wariancie do druku SVG jedzie do SAMODZIELNEGO konwertera, który
+# naszego arkusza nie widzi — wtedy trzeba wpisać font wprost do elementu, inaczej
+# rysunek wychodzi BEZ symboli (konwerter bierze domyślny font, a ten ich nie ma).
+GLYPH_FONT = ("Apple Symbols, Segoe UI Symbol, Noto Sans Symbols2, "
+              "DejaVu Sans, sans-serif")
+
+
+def _text(x: float, y: float, s: str, *, size: float, fill: str, cls: str = "",
+          font: str = "", title: str = "", weight: str = "") -> str:
+    c = f' class="{cls}"' if cls else ""
+    f = f' font-family="{font}"' if font else ""
+    w = f' font-weight="{weight}"' if weight else ""
+    t = f"<title>{escape(title)}</title>" if title else ""    # dymek po najechaniu
+    return (f'<text x="{x:.2f}" y="{y:.2f}" font-size="{size}" fill="{fill}"'
+            f' text-anchor="middle" dominant-baseline="central"{c}{f}{w}>{t}{escape(s)}</text>')
+
+
+def spread(lons: list[float], min_sep: float = MIN_SEP, passes: int = 300) -> list[float]:
+    """Rozsuwa kąty tak, by sąsiedzi mieli co najmniej `min_sep`, zachowując
+    KOLEJNOŚĆ obiektów na kole i trzymając je blisko prawdziwych pozycji.
+
+    Metoda: relaksacja po okręgu — każdą zbyt ciasną parę rozpychamy po połowie
+    brakującego odstępu i powtarzamy, aż nic się nie rusza. Symetryczne pchnięcie
+    sprawia, że skupisko rozkłada się wokół swojego środka, zamiast dryfować
+    w jedną stronę.
+
+    Gdy obiektów jest tyle, że nie da się ich rozsunąć (n·min_sep ≥ 360°),
+    rozkładamy je równomiernie — lepiej równo niż w nieskończonej pętli.
+    """
+    n = len(lons)
+    if n < 2:
+        return list(lons)
+    order = sorted(range(n), key=lambda i: lons[i] % 360.0)
+    a = [lons[i] % 360.0 for i in order]
+
+    if n * min_sep >= 360.0:
+        a = [(a[0] + i * 360.0 / n) % 360.0 for i in range(n)]
+    else:
+        # ROZWIJAMY kąty do osi monotonicznej. To nie kosmetyka: gdy liczyliśmy
+        # odstęp modulo 360, przesunięcie, które przerzuciło obiekt ZA sąsiada,
+        # dawało lukę ~359,9° zamiast ujemnej — algorytm uznawał, że jest luzem,
+        # i kończył z dwoma glifami na sobie (Wenus lądowała na Księżycu).
+        # Na osi rozwiniętej ujemna luka zostaje ujemna i zawsze się ją wyłapie.
+        for i in range(1, n):
+            while a[i] < a[i - 1]:
+                a[i] += 360.0
+
+        for _ in range(passes):
+            moved = False
+            for i in range(n - 1):
+                gap = a[i + 1] - a[i]
+                if gap < min_sep - 1e-9:
+                    push = (min_sep - gap) / 2.0
+                    a[i] -= push
+                    a[i + 1] += push
+                    moved = True
+            closing = (a[0] + 360.0) - a[n - 1]      # domknięcie okręgu
+            if closing < min_sep - 1e-9:
+                push = (min_sep - closing) / 2.0
+                a[n - 1] -= push
+                a[0] += push
+                moved = True
+            if not moved:
+                break
+
+    out = [0.0] * n
+    for slot, original in enumerate(order):
+        out[original] = a[slot] % 360.0
+    return out
+
+
+def _delta(a: float, b: float) -> float:
+    """Najmniejsza różnica kątów w [0,180]."""
+    return abs(((a - b + 180.0) % 360.0) - 180.0)
+
+
+def render(chart: dict, theme: str = "screen", orientation: str = ASC_LEFT) -> str:
+    """Zwraca SVG koła albo '' gdy brakuje danych (silnik bez osi/domów).
+
+    theme='screen' — kolory ze zmiennych CSS aplikacji (dostraja się do motywu).
+    theme='print'  — konkretne kolory na białym tle; konieczne, gdy SVG trafia
+    do samodzielnego konwertera (PDF), który zmiennych CSS nie rozwiąże.
+
+    orientation — co stoi po LEWEJ stronie koła (LOG-05, warianty rysunku):
+      'asc'   — Ascendent (domyślne; tak rysuje większość szkół zachodnich,
+                dom I zawsze zaczyna się w tym samym miejscu rysunku),
+      'aries' — 0° Barana (koło nieruchome względem zodiaku, więc dwa horoskopy
+                da się porównywać „na oko"; osie wypadają za to gdzie indziej).
+    Zmienia się WYŁĄCZNIE obrót rysunku — żadna liczba nie jest przeliczana.
+    """
+    T = _THEMES.get(theme, _THEMES["screen"])
+    # tylko dla druku — na stronie font podaje CSS (.glyph)
+    glyph_font = GLYPH_FONT if theme == "print" else ""
+    angles = chart.get("angles")
+    cusps = chart.get("cusps")
+    signs = chart.get("sign_glyphs")
+    if not (angles and cusps and signs) or "decimal" not in (cusps[0] if cusps else {}):
+        return ""
+
+    asc = float(angles["Asc"]["decimal"])
+    # Oś obrotu rysunku. Długości ekliptyczne zostają nietknięte — przesuwamy
+    # tylko punkt, który ląduje po lewej stronie koła.
+    ref = 0.0 if orientation == ARIES_LEFT else asc
+    parts: list[str] = []
+
+    # tło i okręgi
+    parts.append(f'<circle cx="{_CX}" cy="{_CY}" r="{R_OUT}" fill="{T["disc"]}" stroke="{T["line"]}" stroke-width="1.5"/>')
+    parts.append(f'<circle cx="{_CX}" cy="{_CY}" r="{R_ZOD}" fill="none" stroke="{T["line"]}" stroke-width="1"/>')
+    parts.append(f'<circle cx="{_CX}" cy="{_CY}" r="{R_HUB}" fill="none" stroke="{T["line"]}" stroke-width="1"/>')
+
+    # ── linie aspektów (LOG-06) w środku koła ──────────────────────────
+    # Łączą PRAWDZIWE pozycje obiektów (nie rozsunięte glify — aspekt dotyczy
+    # tego, gdzie planeta faktycznie stoi) na okręgu piasty. Rysowane jako
+    # PIERWSZE, pod resztą: obiekty siedzą na R_PLANET=150, daleko od piasty
+    # (R_HUB=48), więc się nie stykają, a osie i szprychy lądują na wierzchu.
+    pos_by_name = {p["name"]: float(p["decimal"])
+                   for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("decimal") is not None}
+    for asp in (chart.get("aspects") or []):
+        la = pos_by_name.get(asp.get("obj1"))
+        lb = pos_by_name.get(asp.get("obj2"))
+        if la is None or lb is None:
+            continue
+        color = T["aspects"].get(asp.get("aspect"), T["muted"])
+        w, op = _aspect_pen(float(asp.get("orb", 0.0)), asp.get("allowed"))
+        ax1, ay1 = _pt(la, ref, R_HUB)
+        bx1, by1 = _pt(lb, ref, R_HUB)
+        tip = (f'{asp.get("obj1")} {_ASPECT_PL.get(asp.get("aspect"), asp.get("aspect"))} '
+               f'{asp.get("obj2")} · orb {float(asp.get("orb", 0.0)):.2f}°')
+        parts.append(_line(ax1, ay1, bx1, by1, color, w, op, title=tip))
+
+    # drobne podziałki co 5°, mocniejsze co 10° (na pasie znaków)
+    for deg in range(0, 360, 5):
+        r_in = R_TICK if deg % 10 else R_TICK - 4
+        x1, y1 = _pt(deg, ref, R_ZOD)
+        x2, y2 = _pt(deg, ref, r_in)
+        parts.append(_line(x1, y1, x2, y2, T["line"], 0.6, 0.7))
+
+    # pas znaków: granice co 30° + glif znaku w środku sektora, kolorem żywiołu
+    for i, sg in enumerate(signs):
+        b = 30.0 * i
+        x1, y1 = _pt(b, ref, R_ZOD)
+        x2, y2 = _pt(b, ref, R_OUT)
+        parts.append(_line(x1, y1, x2, y2, T["line"], 1.0))
+        gx, gy = _pt(b + 15.0, ref, R_SIGN)
+        parts.append(_text(gx, gy, sg.get("glyph") or "", size=17,
+                           fill=T["elements"][i % 4], cls="glyph", font=glyph_font))
+
+    # szprychy domów (od pasa do piasty) + numery domów w środku każdego domu
+    n = len(cusps)
+    for i, c in enumerate(cusps):
+        lon = float(c["decimal"])
+        x1, y1 = _pt(lon, ref, R_ZOD)
+        x2, y2 = _pt(lon, ref, R_HUB)
+        parts.append(_line(x1, y1, x2, y2, T["line"], 0.8, 0.85))
+        nxt = float(cusps[(i + 1) % n]["decimal"])
+        span = (nxt - lon) % 360.0 or 360.0
+        mid = lon + span / 2.0
+        hx, hy = _pt(mid, ref, R_HNUM)
+        parts.append(_text(hx, hy, str(c["house"]), size=11, fill=T["muted"]))
+        # Stopień cuspu tuż przy szprysze, na pasie. W whole sign wszystkie cuspy
+        # są na 0° znaku — wtedy pomijamy, żeby nie kłaść dwunastu zbędnych zer;
+        # w systemach kwadratowych ta liczba realnie coś mówi.
+        deg_in_sign = lon % 30.0
+        if deg_in_sign >= 0.5:
+            cx1, cy1 = _pt(lon, ref, R_ZOD - 9)
+            parts.append(_text(cx1, cy1, str(int(deg_in_sign)), size=6.5, fill=T["muted"]))
+
+    # osie: Asc–Dsc i MC–IC przez całe koło, wyróżnione akcentem
+    for a, b, la, lb in (("Asc", "Dsc", "AC", "DC"), ("MC", "IC", "MC", "IC")):
+        lon_a = float(angles[a]["decimal"])
+        ax, ay = _pt(lon_a, ref, R_ZOD)
+        bx, by = _pt(lon_a + 180.0, ref, R_ZOD)
+        parts.append(_line(ax, ay, bx, by, T["accent"], 1.6, 0.9))
+        # etykiety POZA kołem — w środku kolidowały z glifami obiektów
+        lax, lay = _pt(lon_a, ref, R_AXIS_LABEL)
+        lbx, lby = _pt(lon_a + 180.0, ref, R_AXIS_LABEL)
+        parts.append(_text(lax, lay, la, size=10, fill=T["accent"]))
+        parts.append(_text(lbx, lby, lb, size=10, fill=T["accent"]))
+
+    # ── obiekty: glify na pozycjach, stopień w znaku, retrogradacja ─────
+    # Glify rozsuwamy, ale kreska na pasie zostaje w PRAWDZIWEJ pozycji —
+    # inaczej wykres kłamałby o tym, gdzie planeta faktycznie stoi. Gdy glif
+    # jest przesunięty, łączymy go z kreską cienką linią odniesienia.
+    objects = [p for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("decimal") is not None]
+    true_lons = [float(p["decimal"]) for p in objects]
+    draw_lons = spread(true_lons)
+
+    for obj, true_lon, draw_lon in zip(objects, true_lons, draw_lons):
+        retro = obj.get("direction") == "Rx"
+
+        mx1, my1 = _pt(true_lon, ref, R_ZOD)
+        mx2, my2 = _pt(true_lon, ref, R_MARK)
+        parts.append(_line(mx1, my1, mx2, my2, T["ink"], 1.0, 0.75))
+
+        if _delta(draw_lon, true_lon) > 0.4:
+            lx, ly = _pt(draw_lon, ref, R_PLANET + 12)
+            parts.append(_line(mx2, my2, lx, ly, T["line"], 0.7, 0.9))
+
+        gx, gy = _pt(draw_lon, ref, R_PLANET)
+        tip = obj.get("name") or ""
+        if obj.get("in_sign"):
+            tip += f" · {obj['in_sign']}"
+        if obj.get("house"):
+            tip += f" · dom {obj['house']}"
+        if retro:
+            tip += " · retrogradacja"
+        parts.append(_text(gx, gy, obj.get("glyph") or "", size=16,
+                           fill=T["ink"], cls="glyph", font=glyph_font, title=tip))
+
+        # Sam stopień w znaku, bez „°" — tak robią programy astrologiczne i tylko
+        # tak podpisy mieszczą się obok siebie w skupiskach. Retrogradacja: ℞ oraz
+        # kolor, żeby dało się ją wyłapać nie czytając znaku po znaku.
+        dx, dy = _pt(draw_lon, ref, R_DEG)
+        label = f"{int(true_lon % 30)}" + ("℞" if retro else "")
+        parts.append(_text(dx, dy, label, size=8,
+                           fill=T["retro"] if retro else T["muted"]))
+
+    # ── Lots (LOG-08): tylko te z glifem (Fortuna ⊗) ──────────────────
+    # Rysowane NA PIASTOWEJ stronie planet (R_LOT < R_PLANET) i akcentem, żeby
+    # od razu było widać, że to punkt wyliczony, nie ciało niebieskie. Bez
+    # rozsuwania — Lotów z glifem jest mało, a i tak siedzą pod pierścieniem planet.
+    for lot in (chart.get("lots") or []):
+        glyph = lot.get("glyph")
+        if not glyph or lot.get("longitude") is None:
+            continue
+        lon = float(lot["longitude"])
+        mx1, my1 = _pt(lon, ref, R_ZOD)
+        mx2, my2 = _pt(lon, ref, R_MARK)
+        parts.append(_line(mx1, my1, mx2, my2, T["accent"], 1.0, 0.7))
+        lx, ly = _pt(lon, ref, R_LOT)
+        tip = lot.get("name") or ""
+        if lot.get("in_sign"):
+            tip += f" · {lot['in_sign']}"
+        if lot.get("house"):
+            tip += f" · dom {lot['house']}"
+        parts.append(_text(lx, ly, glyph, size=13, fill=T["accent"],
+                           cls="glyph", font=glyph_font, title=tip))
+
+    body = "".join(parts)
+    return (f'<svg class="wheel" viewBox="0 0 {_VIEW} {_VIEW}" role="img" '
+            f'aria-label="Kosmogram — koło horoskopowe" '
+            f'xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">{body}</svg>')
+
+
+# ── aspektarian (PRE-18) ──────────────────────────────────────────────────
+ASP_CELL = 30.0        # bok komórki siatki aspektów
+
+def render_aspectarian(chart: dict, theme: str = "screen") -> str:
+    """Aspektarian (PRE-18) — trójkątna siatka aspektów obiekt×obiekt jako SVG.
+
+    Klasyczny „schodkowy" układ: glify obiektów biegną po przekątnej, a każda
+    komórka POD nią to aspekt między obiektem ze swojego wiersza i ze swojej
+    kolumny — albo pusto, gdy pary nie łączy żaden aspekt (brak też coś mówi).
+    Koło pokazuje GEOMETRIĘ aspektów, aspektarian — ich TABELĘ na jeden rzut oka.
+
+    Kolory i pogrubienie ciasnych aspektów są SPÓJNE z liniami na kole (ten sam
+    motyw i te same barwy). Zwraca '' przy mniej niż dwóch obiektach.
+
+    theme='print' — konkretne kolory + font glifów wprost w elementach, bo SVG
+    trafia wtedy do samodzielnego konwertera (PDF), który arkusza CSS nie widzi.
+    """
+    T = _THEMES.get(theme, _THEMES["screen"])
+    glyph_font = GLYPH_FONT if theme == "print" else ""
+
+    objects = [p for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("decimal") is not None]
+    n = len(objects)
+    if n < 2:
+        return ""
+
+    # aspekt po parze NAZW — kolejność obiektów w parze nie ma znaczenia
+    by_pair: dict = {}
+    for a in (chart.get("aspects") or []):
+        by_pair[frozenset((a.get("obj1"), a.get("obj2")))] = a
+
+    S = ASP_CELL
+    pad = 1.0
+    dim = n * S + 2 * pad
+    parts: list[str] = []
+
+    for i, oi in enumerate(objects):
+        # przekątna: glif obiektu na delikatnym tle — kręgosłup siatki
+        dx = pad + i * S
+        dy = pad + i * S
+        parts.append(
+            f'<rect x="{dx:.1f}" y="{dy:.1f}" width="{S}" height="{S}" '
+            f'fill="{T["accent"]}" opacity="0.14" stroke="{T["line"]}" stroke-width="0.6"/>')
+        dtip = oi.get("name") or ""
+        if oi.get("in_sign"):
+            dtip += f" · {oi['in_sign']}"
+        parts.append(_text(dx + S / 2, dy + S / 2, oi.get("glyph") or "", size=15,
+                           fill=T["ink"], cls="glyph", font=glyph_font, title=dtip))
+
+        # komórki aspektów w tym wierszu: kolumny j < i (dolny-lewy trójkąt)
+        for j in range(i):
+            oj = objects[j]
+            cx = pad + j * S
+            cy = pad + i * S
+            parts.append(
+                f'<rect x="{cx:.1f}" y="{cy:.1f}" width="{S}" height="{S}" '
+                f'fill="none" stroke="{T["line"]}" stroke-width="0.6"/>')
+            asp = by_pair.get(frozenset((oi.get("name"), oj.get("name"))))
+            if not asp:
+                continue
+            name = asp.get("aspect")
+            glyph = _ASPECT_GLYPH.get(name)
+            if not glyph:
+                continue
+            orb = float(asp.get("orb", 0.0))
+            tight = orb < 1.0                       # jak na kole: ciasny = wyróżniony
+            color = T["aspects"].get(name, T["muted"])
+            tip = (f'{oi.get("name")} {_ASPECT_PL.get(name, name)} {oj.get("name")} · '
+                   f'orb {orb:.2f}°')
+            if asp.get("as"):
+                tip += " · " + ("aplikacyjny" if asp["as"] == "A" else "separacyjny")
+            parts.append(_text(cx + S / 2, cy + S / 2, glyph, size=17 if tight else 14,
+                               fill=color, cls="glyph", font=glyph_font, title=tip,
+                               weight="bold" if tight else ""))
+
+    body = "".join(parts)
+    return (f'<svg class="aspectarian" viewBox="0 0 {dim:.1f} {dim:.1f}" role="img" '
+            f'aria-label="Aspektarian — siatka aspektów obiekt na obiekt" '
+            f'xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">{body}</svg>')
+
+
+# ── deklinacja i antyscja (LOG-07 → kosmogram etap 6) ─────────────────────
+# Polskie nazwy zjawisk pozazodiakalnych — tylko do dymków.
+_OOZ_PL = {
+    "parallel": "paralela", "contraparallel": "kontrparalela",
+    "antiscion": "antyscja", "contra_antiscion": "kontrantyscja",
+}
+
+
+def _dashed(x1: float, y1: float, x2: float, y2: float, stroke: str,
+            w: float = 0.8, opacity: float = 0.9, dash: str = "4 3") -> str:
+    return (f'<line x1="{x1:.2f}" y1="{y1:.2f}" x2="{x2:.2f}" y2="{y2:.2f}" '
+            f'stroke="{stroke}" stroke-width="{w}" opacity="{opacity}" '
+            f'stroke-dasharray="{dash}"/>')
+
+
+_DECL_W, _DECL_H = 470.0, 300.0
+_DPX0, _DPX1 = 54.0, 452.0             # obszar rysunku w poziomie
+_DPY0, _DPY1 = 30.0, 262.0             # góra (+Rmax) i dół (−Rmax)
+
+
+def render_declination(chart: dict, theme: str = "screen") -> str:
+    """Wykres deklinacji (LOG-07, etap 6). Pionowa skala deklinacji: obiekty na
+    tej samej wysokości są w PARALELI (działa jak koniunkcja poza ekliptyką), na
+    lustrzanych względem równika — w KONTRPARALELI (jak opozycja). Zwrotniki (±ε)
+    to granica „poza zakresem" (OOB): ciało za nimi ma większą deklinację niż
+    kiedykolwiek Słońce. Kolory łączników jak na kole. '' przy < 2 obiektach."""
+    T = _THEMES.get(theme, _THEMES["screen"])
+    glyph_font = GLYPH_FONT if theme == "print" else ""
+
+    objs = [p for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("declination") is not None]
+    if len(objs) < 2:
+        return ""
+    eps = float(chart.get("obliquity") or 23.4367)
+    maxabs = max(abs(float(p["declination"])) for p in objs)
+    Rmax = max(eps + 3.0, maxabs + 2.0)             # skala mieści zwrotniki i OOB
+
+    def y_of(dec: float) -> float:
+        return _DPY0 + (Rmax - dec) / (2.0 * Rmax) * (_DPY1 - _DPY0)
+
+    parts: list[str] = []
+    # strefy OOB (za zwrotnikami) — delikatne tło
+    yN, yS = y_of(eps), y_of(-eps)
+    parts.append(f'<rect x="{_DPX0:.1f}" y="{_DPY0:.1f}" width="{_DPX1 - _DPX0:.1f}" '
+                 f'height="{yN - _DPY0:.1f}" fill="{T["retro"]}" opacity="0.07"/>')
+    parts.append(f'<rect x="{_DPX0:.1f}" y="{yS:.1f}" width="{_DPX1 - _DPX0:.1f}" '
+                 f'height="{_DPY1 - yS:.1f}" fill="{T["retro"]}" opacity="0.07"/>')
+    # równik (0°) i zwrotniki (±ε)
+    yeq = y_of(0.0)
+    parts.append(_line(_DPX0, yeq, _DPX1, yeq, T["line"], 1.0, 0.9))
+    parts.append(_text(_DPX0 - 8, yeq, "0°", size=8, fill=T["muted"]))
+    for d, lab in ((eps, f"+{eps:.0f}°"), (-eps, f"−{eps:.0f}°")):
+        yy = y_of(d)
+        parts.append(_dashed(_DPX0, yy, _DPX1, yy, T["accent"], 0.8, 0.8))
+        parts.append(_text(_DPX0 - 8, yy, lab, size=8, fill=T["accent"]))
+    parts.append(_text((_DPX0 + _DPX1) / 2, 16,
+                       "deklinacja — poza ±ε (zwrotniki) obiekt jest OOB", size=8, fill=T["muted"]))
+
+    # X równomiernie wg POSORTOWANEJ deklinacji — paralele lądują obok siebie
+    order = sorted(range(len(objs)), key=lambda i: float(objs[i]["declination"]))
+    n = len(order)
+    xy: dict = {}
+    for slot, idx in enumerate(order):
+        x = _DPX0 + (slot + 0.5) / n * (_DPX1 - _DPX0)
+        xy[objs[idx]["name"]] = (x, y_of(float(objs[idx]["declination"])))
+
+    # łączniki paralel/kontrparalel (zielony/czerwony — jak koniunkcja/opozycja)
+    for par in (chart.get("parallels") or []):
+        a = xy.get(par.get("obj1")); b = xy.get(par.get("obj2"))
+        if not a or not b:
+            continue
+        kind = par.get("type")
+        color = T["aspects"]["conjunction"] if kind == "parallel" else T["aspects"]["opposition"]
+        orb = float(par.get("orb", 0.0))
+        w, op = _aspect_pen(orb, par.get("allowed"))
+        tip = f'{par.get("obj1")} {_OOZ_PL.get(kind, kind)} {par.get("obj2")} · orb {orb:.2f}°'
+        parts.append(_line(a[0], a[1], b[0], b[1], color, w, op, title=tip))
+
+    # glify na wysokości ich deklinacji + podpis stopnia; OOB wyróżnione
+    for p in objs:
+        x, y = xy[p["name"]]
+        oob = bool(p.get("out_of_bounds"))
+        dec = float(p["declination"])
+        tip = f'{p.get("name")} · dekl. {dec:+.2f}°' + (" · OOB" if oob else "")
+        parts.append(_text(x, y, p.get("glyph") or "", size=15,
+                           fill=T["retro"] if oob else T["ink"],
+                           cls="glyph", font=glyph_font, title=tip))
+        parts.append(_text(x, y + 12, f"{dec:+.1f}", size=7,
+                           fill=T["retro"] if oob else T["muted"]))
+
+    body = "".join(parts)
+    return (f'<svg class="declination" viewBox="0 0 {_DECL_W:.0f} {_DECL_H:.0f}" role="img" '
+            f'aria-label="Wykres deklinacji — paralele i out-of-bounds" '
+            f'xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">{body}</svg>')
+
+
+_ANT_W, _ANT_H = 470.0, 150.0
+_ANT_X0, _ANT_X1 = 22.0, 448.0
+_ANT_Y = 100.0                         # oś ekliptyki
+
+
+def render_antiscia(chart: dict, theme: str = "screen") -> str:
+    """Oś antyscji (LOG-07, etap 6). Ekliptyka rozwinięta w poziomą oś; pionowo
+    zaznaczona OŚ PRZESILEŃ (0° Raka / 0° Koziorożca) — względem niej odbija się
+    antyscja, a względem osi równonocy (0° Barana / Wagi) — kontrantyscja. Pary
+    połączone łukiem (zielony antyscja / czerwony kontrantyscja). '' przy < 2
+    obiektach."""
+    T = _THEMES.get(theme, _THEMES["screen"])
+    glyph_font = GLYPH_FONT if theme == "print" else ""
+    objs = [p for p in (chart.get("positions") or []) if p.get("decimal") is not None]
+    if len(objs) < 2:
+        return ""
+
+    def x_of(lon: float) -> float:
+        return _ANT_X0 + (lon % 360.0) / 360.0 * (_ANT_X1 - _ANT_X0)
+
+    parts: list[str] = []
+    parts.append(_line(_ANT_X0, _ANT_Y, _ANT_X1, _ANT_Y, T["line"], 1.0, 0.9))
+    signs = chart.get("sign_glyphs") or []
+    for i in range(12):
+        xb = x_of(i * 30.0)
+        parts.append(_line(xb, _ANT_Y - 5, xb, _ANT_Y + 5, T["line"], 0.6, 0.6))
+        if i < len(signs):
+            parts.append(_text(x_of(i * 30.0 + 15.0), _ANT_Y + 17, signs[i].get("glyph") or "",
+                               size=11, fill=T["muted"], cls="glyph", font=glyph_font))
+    # osie odbicia: przesileń (90/270) mocno, równonocy (0/180) delikatnie
+    for lon, col, op in ((90.0, T["accent"], 0.9), (270.0, T["accent"], 0.9),
+                         (0.0, T["muted"], 0.5), (180.0, T["muted"], 0.5)):
+        xx = x_of(lon)
+        parts.append(_dashed(xx, _ANT_Y - 44, xx, _ANT_Y + 24, col, 0.9, op))
+    parts.append(_text((_ANT_X0 + _ANT_X1) / 2, 15,
+                       "oś przesileń — antyscja · oś równonocy — kontrantyscja",
+                       size=8, fill=T["muted"]))
+
+    lon_by = {p["name"]: float(p["decimal"]) for p in objs}
+    for row in (chart.get("antiscia") or []):
+        la = lon_by.get(row.get("obj1")); lb = lon_by.get(row.get("obj2"))
+        if la is None or lb is None:
+            continue
+        kind = row.get("type")
+        color = T["aspects"]["conjunction"] if kind == "antiscion" else T["aspects"]["opposition"]
+        xa, xb = x_of(la), x_of(lb)
+        orb = float(row.get("orb", 0.0))
+        tip = f'{row.get("obj1")} {_OOZ_PL.get(kind, kind)} {row.get("obj2")} · orb {orb:.2f}°'
+        midx = (xa + xb) / 2.0
+        top = _ANT_Y - 24 - abs(xb - xa) * 0.05
+        parts.append(f'<path d="M {xa:.1f} {_ANT_Y - 6:.1f} Q {midx:.1f} {top:.1f} '
+                     f'{xb:.1f} {_ANT_Y - 6:.1f}" fill="none" stroke="{color}" '
+                     f'stroke-width="1.2" opacity="0.9"><title>{escape(tip)}</title></path>')
+
+    for p in objs:
+        x = x_of(float(p["decimal"]))
+        parts.append(_text(x, _ANT_Y - 12, p.get("glyph") or "", size=12, fill=T["ink"],
+                           cls="glyph", font=glyph_font,
+                           title=f'{p.get("name")} · {p.get("in_sign", "")}'.strip(" ·")))
+
+    body = "".join(parts)
+    return (f'<svg class="antiscia" viewBox="0 0 {_ANT_W:.0f} {_ANT_H:.0f}" role="img" '
+            f'aria-label="Oś antyscji — odbicia względem przesileń i równonocy" '
+            f'xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">{body}</svg>')